Bài giảng Thương mại điện tử căn bản - Chương 5: Phương thức và hình thức kinh doanh thương mại điện tử B2B, B2C

Trong bối cảnh kinh tế số hóa phát triển mạnh mẽ, việc hiểu rõ các phương thức kinh doanh và mô hình kinh doanh trong thương mại điện tử (TMĐT) trở nên thiết yếu đối với mọi doanh nghiệp. Sự chuyển dịch sang môi trường trực tuyến đã đặt ra những thách thức và cơ hội mới, đòi hỏi các tổ chức phải liên tục đổi mới để duy trì năng lực cạnh tranh. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích các khái niệm cơ bản về phương thức và mô hình kinh doanh TMĐT, đặc biệt tập trung vào các mô hình phổ biến như B2C và B2B, nhằm cung cấp một cái nhìn tổng quan và sâu sắc về cấu trúc và hoạt động của chúng trong kỷ nguyên số.

Sinh viên, học viên cao học, giảng viên và các chuyên gia đang nghiên cứu hoặc hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh, quản trị, thương mại điện tử và công nghệ thông tin, đặc biệt là những người quan tâm đến việc xây dựng và phát triển các mô hình kinh doanh trong môi trường số.

Bài viết này trình bày một cái nhìn tổng thể về các phương thức và mô hình kinh doanh thương mại điện tử (TMĐT), bắt đầu bằng việc định nghĩa rõ ràng 'phương thức kinh doanh TMĐT' là phương pháp và cách thức tổ chức hoạt động kinh doanh trong môi trường số, và 'mô hình kinh doanh TMĐT' là cấu trúc để doanh nghiệp đạt được chiến lược đã đề ra. Các định nghĩa khác nhau về mô hình kinh doanh điện tử và mô hình kinh doanh thương mại điện tử từ các học giả uy tín được trình bày, nhấn mạnh vai trò của internet và website trong việc tối đa hóa lợi ích. Cụ thể, mô hình kinh doanh TMĐT được xem là việc thực hiện phương thức kinh doanh thông qua tương tác giữa các chủ thể như doanh nghiệp (business), khách hàng cá nhân (consumer), chính phủ (government) và nội bộ doanh nghiệp (intrabusiness). Nội dung tiếp theo phác thảo lịch sử phát triển của TMĐT, từ các giao dịch đơn giản như Electronic Data Interchange (EDI) và Electronic Funds Transfer (EFT) cho đến sự xuất hiện của các mô hình B2C và B2B từ những năm 1990. Bài viết cũng đi sâu vào các yếu tố cấu thành một thiết kế mô hình kinh doanh bao gồm giá trị cải tiến, phân khúc khách hàng, kênh phân phối, mối quan hệ khách hàng, cấu hình giá trị, chức năng chính, mạng liên kết hợp tác, cấu trúc chi phí và mô hình doanh thu. Cuối cùng, các chiến lược cho mô hình kinh doanh mới được thảo luận, nhấn mạnh việc tạo ra giá trị và mô hình doanh thu thông qua Internet và Web. Một phần quan trọng là việc liệt kê và giải thích chi tiết các mô hình TMĐT phổ biến như B2C (Business to Customer), B2B (Business to Business), C2B, C2C, B2G, cùng với các biến thể phức tạp hơn như B2B2B và B2B2C, cung cấp cái nhìn toàn diện về các cấu trúc giao dịch trong kinh doanh trực tuyến hiện đại. Điều này giúp người đọc hiểu được cách thức các doanh nghiệp tạo ra và phân phối giá trị trong kỷ nguyên số.