Lập Trình Visual Basic Cơ Bản: Bài Giảng Tin Học Xây Dựng

ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI

BỘ MÔN TỰ ĐỘNG HÓA THIẾT KẾ CẦU ĐƯỜNG

BÀI GIẢNG

TIN HỌC XÂY DỰNG

Bài giảng Tin học Xây dựng

Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường 2

PHầN Mở ĐầU TỔNG QUAN MÔN HỌC...............................................................5

PHầN 1 NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH VISUAL BASIC CƠ BẢN .................................7

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VISUAL BASIC 6.0.......................................................8

I.1. Giới thiệu về Visual Basic......................................................................................................................... 8

1.2. Integrated Development Environment (IDE)......................................................................................... 9

1.2.1 Cấu trúc một dự án VB........................................................................................................................ 9

1.2.2 Các thành phần của IDE ...................................................................................................................... 9

1.2.3 Soạn thảo chương trình...................................................................................................................... 10

1.3. Trợ giúp trong quá trình làm việc (Help)............................................................................................. 11

CHƯƠNG II CẤU TRÚC LẬP TRÌNH TRONG VISUAL BASIC .....................12

II.1 QUY TẮC VIẾT MÃ LỆNH................................................................................................................. 12

II.2 CÁC TỪ KHÓA TRONG VB6............................................................................................................. 13

II.3 CÁC KIỂU DỮ LIỆU CƠ BẢN............................................................................................................ 13

II.3.1 Boolean ............................................................................................................................................. 13

II.3.2 Byte................................................................................................................................................... 14

II.3.3 Integer (Kiểu nguyên).......................................................................................................................14

II.3.4 Long.................................................................................................................................................. 14

II.3.5 Single ................................................................................................................................................ 14

II.3.6 Double (Kiểu thực) ........................................................................................................................... 14

II.3.7 String (Kiểu chuỗi)............................................................................................................................ 14

II.3.8 Date (Kiểu thời gian) ........................................................................................................................ 16

II.3.9 Kiểu mảng (array)............................................................................................................................. 16

II.3.8 Kiểu dữ liệu do người dùng định nghĩa............................................................................................. 16

II.3.9 Kiểu lớp (class) ................................................................................................................................. 17

II.3.10 Kiểu Variant.................................................................................................................................... 17

II.3.11 Chuyển đổi (convert) kiểu dữ liệu................................................................................................... 18

II.4 KHAI BÁO BIẾN................................................................................................................................... 18

II.4.1 Khai báo biến với các kiểu dữ liệu thông thường ............................................................................. 18

II.4.2 Khai báo hằng. .................................................................................................................................. 18

II.4.3 Khai báo kiểu tự định nghĩa. ............................................................................................................. 19

II.4.4 Khai báo mảng .................................................................................................................................. 19

II.4.5 Khai báo, tạo và làm việc với biến đối tượng. .................................................................................. 21

II.4.6 Các chú ý khi khai báo...................................................................................................................... 21

II.5 BIỂU THỨC ........................................................................................................................................... 21

II.5.1 Các khái niệm ................................................................................................................................... 21

II.5.2 Các loại phép toán............................................................................................................................. 21

II.6 CÁC CÂU LỆNH ..................................................................................................................................... 1

II.6.1 Lệnh gán.............................................................................................................................................. 1

II.6.2 Lệnh rẽ nhánh If.................................................................................................................................. 1

II.6.2 Câu lệnh lựa chọn Select Case............................................................................................................ 3

II.6.3 Câu lệnh lặp xác định.......................................................................................................................... 4

II.6.4 Câu lệnh lặp xác định trong một tập hợp ............................................................................................ 5

II.6.5 Câu lệnh lặp không xác định............................................................................................................... 5

II.7 CHƯƠNG TRÌNH CON (HÀM VÀ THỦ TỤC)................................................................................... 6

II.7.1 Khái niệm............................................................................................................................................ 6

II.7.2 Hàm - Function ................................................................................................................................... 6

II.7.3 Thủ tục - Sub....................................................................................................................................... 7

II.7.4 Truyền tham số cho chương trình con................................................................................................. 7

II.8 TRUY XUẤT DỮ LIỆU TRONG VISUAL BASIC.............................................................................. 9

II.8.1 Các khái niệm ..................................................................................................................................... 9

II.8.2 Biến toàn cục..................................................................................................................................... 10

II.8.3 Biến cục bộ....................................................................................................................................... 10

II.8.4 Biến module...................................................................................................................................... 10

II.9 GỠ LỖI TRONG VISUAL BASIC (Debug)........................................................................................ 10

2.9.1 Xử lý lỗi lúc RunTime....................................................................................................................... 11

2.9.2 Dùng khai báo Option Explicit .......................................................................................................... 11

2.9.3 Dùng Breakpoints.............................................................................................................................. 11

2.9.4 Dùng Immediate Window.................................................................................................................. 12

Bài giảng Tin học Xây dựng

Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường 3

2.9.5 Dùng Watch Window ........................................................................................................................ 12

2.9.2 Dùng Comment (chú thích) ............................................................................................................... 12

II.10 TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH............................................................................................................ 13

CHƯƠNG III FORM VÀ MỘT SỐ ĐIỀU KHIỂN THÔNG DỤNG......................14

III.1 Các khái niệm liên quan....................................................................................................................... 14

III.2 Form....................................................................................................................................................... 16

III.2.1 Khái niệm ........................................................................................................................................ 16

III.2.2 Thuộc tính........................................................................................................................................ 16

III.2.3 Sự kiện............................................................................................................................................. 16

III.3 Nhãn (Label).......................................................................................................................................... 16

III.3.1 Khái niệm ........................................................................................................................................ 16

III.3.2 Thuộc tính........................................................................................................................................ 16

III.3.3 Sự kiện............................................................................................................................................. 16

III.4 Khung (Frame)...................................................................................................................................... 17

Khung cũng có các thuộc tính và sự kiện thông dụng như của điều khiển nhãn như: Name, Caption, Click,

DblClick... .................................................................................................................................................. 17

III.3 Nút lệnh (CommandButton) ................................................................................................................ 17

III.3.1 Khái niệm ........................................................................................................................................ 17

III.3.2 Thuộc tính........................................................................................................................................ 17

III.3.3 Sự kiện............................................................................................................................................. 17

III.4 Ô nhập dữ liệu (TextBox).....................................................................................................................17

III.3.1 Khái niệm ........................................................................................................................................ 17

III.3.2 Thuộc tính........................................................................................................................................ 18

III.3.3 Sự kiện............................................................................................................................................. 18

III.5 ListBox................................................................................................................................................... 19

III.3.1 Khái niệm ........................................................................................................................................ 19

III.3.2 Thuộc tính........................................................................................................................................ 19

III.3.3 Phương thức..................................................................................................................................... 19

III.6 ComboBox ............................................................................................................................................. 19

III.7 Check Box.............................................................................................................................................. 20

III.7.1 Khái niệm: ....................................................................................................................................... 20

III.7.2 Thuộc tính:....................................................................................................................................... 20

III.8 Option Button........................................................................................................................................ 20

III.9 Điều khiển thanh cuộn ngang (HscrollBar)........................................................................................ 20

III.9.1 Khái niệm ........................................................................................................................................ 20

III.9.2 Thuộc tính........................................................................................................................................ 20

III.9.3 Sự kiện............................................................................................................................................. 21

III.10 Điều khiển thanh cuộn đứng (VScrollBar) ....................................................................................... 21

III.11 Điều khiển thời gian (Timer) ............................................................................................................. 21

III.11.1 Khái niệm ...................................................................................................................................... 21

III.11.2 Thuộc tính:..................................................................................................................................... 21

III.11.3 Sự kiện........................................................................................................................................... 21

III.12 Danh sách ổ đĩa (DriveListbox), thư mục (DirListbox), tập tin (FileListbox)............................... 21

CHƯƠNG IV LÀM VIỆC VỚI TẬP TIN (FILE) .................................................23

IV.4 Mô hình File System Object (FSO)...................................................................................................... 23

IV.4.1 Tạo đối tượng FileSystemObject..................................................................................................... 23

IV.4.2 Truy cập ổ đĩa, thư mục, tập tin....................................................................................................... 24

IV.4.3 Thông tin về ổ đĩa............................................................................................................................ 24

IV.4.4 Làm việc với thư mục...................................................................................................................... 24

IV.4.5 Làm việc với tập tin......................................................................................................................... 24

IV.4.6 Ví dụ................................................................................................................................................ 25

IV.5 Hàm I/O và lệnh xử lý tập tin .............................................................................................................. 27

IV.5.1 Mở tập tin ........................................................................................................................................ 27

IV.5.2 Đọc nội dung tập tin ........................................................................................................................ 28

IV.5.3 Ghi dữ liệu lên tập tin...................................................................................................................... 28

IV.5.4 Đóng tập tin..................................................................................................................................... 28

IV.5.5 Ví dụ................................................................................................................................................ 29

PHầN 2 TIN HỌC XÂY DỰNG..............................................................................31

CHƯƠNG I THIẾT KẾ GIAO DIỆN ................................................................32

I.1 Menu ......................................................................................................................................................... 32

Bài giảng Tin học Xây dựng

Bộ môn Tự động hóa Thiết kế Cầu đường 4

I.1.1 Khái niệm ........................................................................................................................................... 32

I.1.2 Các thuộc tính..................................................................................................................................... 32

I.1.3 Cách tạo menu.................................................................................................................................... 33

I.2 Hộp thoại (Dialog Box)............................................................................................................................ 33

I.2.1 Khái niệm ........................................................................................................................................... 33

I.2.2 Hộp thoại thông điệp .......................................................................................................................... 34

I.2.2.1 Loại chỉ xuất thông báo .............................................................................................................. 34

I.2.2.2 Loại tương tác với người dùng ................................................................................................... 34

I.2.3 Hộp thoại nhập ................................................................................................................................... 35

I.2.4 Các loại hộp thoại thông dụng (Common Dialog).............................................................................. 35

I.2.4.1 Hộp thoại mở và lưu tập tin........................................................................................................ 35

I.2.4.2 Hộp thoại Chọn màu................................................................................................................... 36

I.2.4.3 Hộp thoại chọn Font chữ............................................................................................................ 36

I.2.4.4 Hộp thoại In ấn ........................................................................................................................... 37

I.3 Xử lý các sự kiện chuột và bàn phím...................................................................................................... 38

I.3.1 Sự kiện chuột...................................................................................................................................... 38

I.3.2 Sự kiện bàn phím................................................................................................................................ 39

I.4 Sử dụng Multiple document interface (MDI)........................................................................................ 39

I.4.1 Khái niệm ........................................................................................................................................... 39

I.4.2 Thiết lập ứng dụng MDI..................................................................................................................... 40

I.5 Tạo giao diện Wizard (Thuật sĩ)............................................................................................................. 40

CHƯƠNG II XỬ LÝ ĐỒ HỌA..........................................................................42

II.1 Tọa độ màn hình..................................................................................................................................... 42

II.2 Màu (Color) ............................................................................................................................................ 43

II.3 Các thuộc tính đồ họa của Form và PictureBox .................................................................................. 44

II.4 Các phương thức đồ họa........................................................................................................................ 44

II.4.1 Phương thức Print ............................................................................................................................. 44

II.4.2 Phương thức PSet.............................................................................................................................. 45

II.4.3 Phương thức Line.............................................................................................................................. 46

II.4.4 Phương thức Circle ........................................................................................................................... 48

II.4.5 Phương thức PaintPicture..................................................................................................................48

II.5 Các điều khiển đồ họa............................................................................................................................ 52

II.5.1 Điều khiển hộp hình ảnh (Picture Box)............................................................................................. 52

II.5.2 Điều khiển hình ảnh (Image)............................................................................................................. 52

II.5.3 Điều khiển hình dạng (Shape)........................................................................................................... 52

II.5.4 Điều khiển Line................................................................................................................................. 53

II.6 Các phép biến đổi tọa độ........................................................................................................................ 53

CHƯƠNG III LÀM VIỆC VỚI AUTOCAD/EXCEL ................................................57

III.1 Làm việc với AutoCAD ........................................................................................................................ 57

III.1.1 Hệ thống các đối tượng trong AutoCAD ......................................................................................... 60

III.1.2 Kết nối VB với AutoCAD ............................................................................................................... 60

III.1.3 Một số phương thức cơ bản ............................................................................................................. 61

III.1.4 Ví dụ minh họa ................................................................................................................................ 61

III.2 Làm việc với Microsoft Excel...............................................................................................................61

III.2.1 Hệ thống các đối tượng trong Excel ................................................................................................ 61

III.2.2 Kết nối VB với MS Excel................................................................................................................ 62

III.2.2 Một số phương thức cơ bản ............................................................................................................. 63

III.2.3 Ví dụ minh họa ................................................................................................................................ 63