Bài giảng Tư duy phản biện: Chương 2 - Nguyễn Xuân Trường

Trong bối cảnh tri thức thế giới là vô hạn nhưng khả năng tiếp nhận của con người lại hữu hạn, việc tích lũy thông tin trực tiếp thôi là chưa đủ. Để mở rộng hiểu biết và hình thành những kiến thức mới, con người phải dựa vào hoạt động tư duy để sắp xếp, liên kết các dữ liệu có sẵn theo quy luật logic. Quá trình này, được gọi là suy luận, đóng vai trò nền tảng trong việc tạo ra tri thức có giá trị, vượt ra ngoài những gì đã được biết. Tuy nhiên, bất kỳ tri thức mới nào được rút ra từ suy luận cũng cần được kiểm chứng, đảm bảo tính chân thực và đúng đắn để thực sự có ý nghĩa và ứng dụng.

Sinh viên các ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng; các nhà nghiên cứu, giảng viên và những ai quan tâm đến phát triển tư duy logic và kỹ năng lập luận, phản biện trong học thuật và công việc.

Tài liệu này tập trung vào ba trụ cột cơ bản của tư duy logic: Suy luận, Chứng minh và Bác bỏ. Suy luận được định nghĩa là thao tác logic của tư duy, dựa trên các phán đoán có sẵn (tiền đề) để rút ra phán đoán mới (kết luận). Đây là một phương pháp thiết yếu để xây dựng tri thức mới từ những thông tin đã biết, giúp con người không ngừng mở rộng hiểu biết về thế giới. Tuy nhiên, giá trị của tri thức mới không chỉ nằm ở khả năng được suy luận ra, mà còn ở tính chân thực và đúng đắn của nó. Do đó, tài liệu nhấn mạnh tầm quan trọng của quá trình chứng minh để xác nhận tính xác thực của các kết luận, và quá trình bác bỏ để loại bỏ những lập luận sai lệch hoặc không hợp lý. Việc kết hợp ba yếu tố này – suy luận để tạo ra ý tưởng, chứng minh để xác thực và bác bỏ để tinh chỉnh – là cốt lõi để phát triển tư duy phản biện và xây dựng một nền tảng tri thức vững chắc, đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực yêu cầu độ chính xác cao như tài chính và ngân hàng.