Báo cáo tóm tắt: Nghiên cứu Toàn diện về Phát triển Bền vững Hệ thống Giao thông Vận tải việt nam (VITRANSS 2)

Tài liệu này trình bày chiến lược vận tải, tập trung vào việc phát triển một hệ thống giao thông vận tải bền vững nhằm hỗ trợ chiến lược quốc gia về tăng trưởng và xóa đói giảm nghèo của Việt Nam. Chiến lược nhấn mạnh các khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường, tài chính và quản lý, đồng thời đề xuất các nội dung chính như phát triển mạng lưới liên phương thức, chiến lược đầu tư và cải cách thể chế.

Các nhà hoạch định chính sách, các nhà quản lý ngành giao thông vận tải, các nhà đầu tư, các nhà nghiên cứu và các bên liên quan đến phát triển hạ tầng và dịch vụ giao thông tại Việt Nam.

Tài liệu này trình bày chi tiết Chiến lược Vận tải của Việt Nam, được xây dựng dựa trên khuôn khổ VITRANSS 2, nhằm mục tiêu phát triển hệ thống giao thông vận tải bền vững hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo. Chiến lược tổng thể tập trung vào việc phát triển mạng lưới liên phương thức cạnh tranh ở cấp quốc gia và địa phương, áp dụng chiến lược đầu tư theo từng bước, phân bổ ngân sách khách quan, khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân và cải cách thể chế. Về phân bố không gian, tài liệu nhấn mạnh vai trò của ba vùng kinh tế trọng điểm và các hành lang vận tải chính trong việc kết nối và thúc đẩy tăng trưởng. Đối với từng chuyên ngành, tài liệu nêu bật các vấn đề và ưu tiên chiến lược cụ thể: Đường bộ: Chuyển trọng tâm từ mở rộng mạng lưới sang duy trì và cải thiện chất lượng, giải quyết các nút thắt cổ chai và phát triển đường cao tốc cân bằng. Các vấn đề chính bao gồm thiếu kinh phí duy tu, phân cấp mạng lưới chưa hợp lý và thách thức trong việc huy động vốn cho đường cao tốc. Đường sắt: Đối mặt với sự cạnh tranh giữa hệ thống đường sắt hiện có, đường sắt đô thị và đường sắt cao tốc Bắc-Nam. Các ưu tiên bao gồm cải thiện chức năng, củng cố và hiện đại hóa các tuyến hiện có, đồng thời giải quyết các vấn đề thể chế và tài chính cho dự án đường sắt cao tốc. Cảng và Vận tải biển: Mục tiêu là tối đa hóa năng suất cảng hiện có, phát triển cảng nước sâu, cải thiện kết nối liên phương thức và nâng cao năng lực nguồn nhân lực. Thách thức bao gồm độ sâu cảng hạn chế, phân cấp cảng chưa hợp lý và sự phân tán trong phát triển. Vận tải thủy nội địa: Cần tăng cường phát triển, ổn định nguồn kinh phí bảo trì luồng lạch, tạo thị trường mới và cải thiện an toàn giao thông. Các vấn đề bao gồm khó khăn kỹ thuật, ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và sự phân chia trách nhiệm quản lý. Hàng không: Đã có sự tăng trưởng ấn tượng nhưng cần nâng cao năng lực cho các cảng hàng không quốc tế, xem xét phát triển sân bay Long Thành và cải thiện dịch vụ. Vận tải đa phương thức: Nhấn mạnh sự thiếu hụt hành lang vận tải đa phương thức và chi phí logistics cao. Chiến lược tập trung vào việc xây dựng khuôn khổ đa phương thức, phát triển các nhà cung cấp dịch vụ logistics bên thứ ba (3PLs) và ứng dụng công nghệ thông tin. Đặc biệt, tài liệu phân tích sâu về Hành lang Bắc-Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng chính trị và kinh tế của nó. Nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa dự kiến sẽ tăng mạnh, đòi hỏi sự cân bằng giữa các phương thức vận tải. Dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam được đánh giá là có ý nghĩa lớn nhưng đối mặt với nhiều thách thức về kinh tế và tài chính, với các kịch bản phát triển từng đoạn và các biện pháp tăng cường khả thi tài chính được đề xuất.