Ph n 1 ầ
M Đ U Ở Ầ
1.1. Đ t v n đặ ấ ề
T nh Thái Nguyên là m t đi n hình trong nghi p hóa, hi n đ i hóaỉ ộ ể ệ ệ ạ
v i v trí đ a lý là m t trong nh ng trung tâm chính tr , kinh t , giáo d c c aớ ị ị ộ ữ ị ế ụ ủ
khu Vi t B c nói riêng, c a vùng trung du mi n núi Đông B c nói chung,ệ ắ ủ ề ắ
Thái Nguyên là c a ngõ giao l u kinh t - xã h i gi a vùng trung du mi nử ư ế ộ ữ ề
núi v i vùng đ ng b ng B c B . Vi c giao l u đã đ c th c hi n thôngớ ồ ằ ắ ộ ệ ư ượ ự ệ
qua h th ng đ ng b , đ ng s t, đ ng sông hình r qu t mà thành phệ ố ườ ộ ườ ắ ườ ẻ ạ ố
Thái Nguyên là đ u nút.ầ
Ph ng Tr ng V ng là m t trong nh ng ph ng trung tâm thànhườ ư ươ ộ ữ ườ
ph đi n hình cho s phát tri n v c s h t ng và kinh t . Ph ngố ể ự ể ề ơ ở ạ ầ ế ườ
Tr ng V ng t p trung nhi u các c quan hành chính c a thành ph và c aư ươ ậ ề ơ ủ ố ủ
t nh. Đây cũng là ph ng có t c đ phát tri n kinh t - xã h i cao, v iỉ ườ ố ộ ể ế ộ ớ
nhi u ch đ u m i c a thành ph nh : ch Thái, ch Túc Duyên; Nhi uề ợ ầ ố ủ ố ư ợ ợ ề
đ ng, ph th ng m i nh : Cách m ng tháng Tám, B n Oánh, B nườ ố ươ ạ ư ạ ế ế
T ng, Ph C t C . Bên c nh s phát tri n c a mình ph ng Tr ngượ ố ộ ờ ạ ự ể ủ ườ ư
V ng đã thu hút đ c r t nhi u lao đ ng trong Thành ph cũng nh cácươ ượ ấ ề ộ ố ư
huy n lân c n. ệ ậ
Dân s trong Ph ng tăng lên nhu c u tiêu dùng c a ng i dân cũngố ườ ầ ủ ườ
tăng theo. Các ch , c a hàng, các d ch v ph c v ng i dân cũng ngàyợ ử ị ụ ụ ụ ườ
càng phong phú và đa d ng d n đ n l ng rác th i sinh ho t tăng lên r tạ ẫ ế ượ ả ạ ấ
nhi u. ề
Hi n trên đ a bàn thành ph Thái Nguyên nói chung và trên đ a bànệ ị ố ị
các ph ng, xã thu c đ a bàn thành ph đã tri n khai công tác thu gom, v nườ ộ ị ố ể ậ
chuy n và x lý rác th i sinh ho t. Tuy nhiên, đi u đáng quan tâm đây làể ử ả ạ ề ở
vân còn x y ra tình tr ng rác th i ch a đ c thu gom tri t đ b v t b a bãiả ạ ả ư ượ ệ ể ị ứ ừ
trong khu v c dân c , trên các tuy n đ ng, r i vãi trên các h th ng côngự ư ế ườ ơ ệ ố
1
rãnh gây m t v sinh công c ng, m t m quan môi tr ng, gây ô nhi mấ ệ ộ ấ ỹ ườ ễ
môi tr ng đ t, n c, không khí. Th m trí, t i m t s khu v c nhà dân rácườ ấ ướ ậ ạ ộ ố ự
th i không đ c thu gom mà đ c ng i dân t x lý b ng cách đ t ho cả ượ ượ ườ ự ử ằ ố ặ
chôn l p trong đ t v n c a gia đình. ấ ấ ườ ủ
Đ i v i vi c x lý rác th i sinh ho t, thành ph Thái Nguyên hi nố ớ ệ ử ả ạ ố ệ
đang áp d ng công ngh x lý chôn l p t i bãi rác h p v sinh. Đây là m tụ ệ ử ấ ạ ợ ệ ộ
ph ng pháp x lý rác t n di n tích đ t đai nh t và ti m n nguy c gây ôươ ử ố ệ ấ ấ ề ẩ ơ
nhi m môi tr ng (ngu n n c, không khí, đ t), phát sinh b nh nh h ngễ ườ ồ ướ ấ ệ ả ưở
nguy h i đ n s c kho con ng i. ạ ế ứ ẻ ườ
Xu t phát t th c tr ng trên, nh m nâng cao s hi u bi t c a b nấ ừ ự ạ ằ ự ể ế ủ ả
thân v công tác qu n lý, thu gom, x lý rác th i, đ ng th i tìm ra bi nề ả ử ả ồ ờ ệ
pháp qu n lý, x lý phù h p góp ph n gi m thi u ô nhi m môi tr ng doả ử ợ ầ ả ể ễ ườ
rác th i sinh ho t, tôi ti n hành th c hi n đ tài: ả ạ ế ự ệ ề
“Đánh giá hi n tr ng công tác qu n lý, x lý rác th i sinh ho tệ ạ ả ử ả ạ
t i ph ng Tr ng V ng-thành ph Thái Nguyên”.ạ ườ ư ươ ố
1.2. M c đích nghiên c uụ ứ
Trên c s kh o sát thu th p s li u v hi n tr ng môi tr ng vàơ ở ả ậ ố ệ ề ệ ạ ườ
qu n lý rác th i sinh ho t (RTSH) t i ph ng Tr ng V ng th c hi nả ả ạ ạ ở ườ ư ươ ự ệ
m t s m c đích sau:ộ ố ụ
- Đánh giá hi n tr ng qu n lý RTSH trên đ a bàn ph ng Tr ng V ng;ệ ạ ả ị ườ ư ươ
- D báo t c đ phát sinh RTSH, nhu c u v n chuy n, nhu c u x lýự ố ộ ầ ậ ể ầ ử
RTSH.
- Đ a ra các gi i pháp phân lo i RTSH t i ngu n t i ph ng Tr ngư ả ạ ạ ồ ạ ườ ư
V ng.ươ
1.3. Ý nghĩa khoa h c c a đ tàiọ ủ ề
Đ tài s là tài li u cung c p m t s c s khoa h c ph c v choề ẽ ệ ấ ộ ố ơ ở ọ ụ ụ
công tác thu gom, v n chuy n, phân lo i và x lý RTSH cho ph ng Tr ngậ ể ạ ử ườ ư
V ng ươ
Tìm ra gi i pháp thích h p cho công tác qu n lý và x lý RTSH trênả ợ ả ử
đ a bàn ph ng Tr ng V ng, trên c s đ xu t các gi i pháp qu n lýị ườ ư ươ ơ ở ề ấ ả ả
phù h p t i ph ng Tr ng V ng nh đ xu t bi n pháp phân lo i RTSHợ ạ ườ ư ươ ư ề ấ ệ ạ
t i ngu n và x lý RTSH làm phân compost và nâng cao nh n th c c aạ ồ ử ậ ứ ủ
2
ng i dân. Thu gom hi u qu , tri t đ l ng RTSH phát sinh h ng ngày,ườ ệ ả ệ ể ượ ằ
đ ng th i phân lo i, tái s d ng RTSH. ồ ờ ạ ử ụ
3
Ph n 2ầ
T NG QUAN TÀI LI U NGHIÊN C UỔ Ệ Ứ
2.1. C s khoa h c c a đ tàiơ ở ọ ủ ề
2.1.1 C s lý lu n c a đ tàiơ ở ậ ủ ề
2.1.1.1. Khái ni m rác th i sinh ho tệ ả ạ
Ch t th i là các ch t b lo i ra trong quá trình s ng, sinh ho t, ho tấ ả ấ ị ạ ố ạ ạ
đ ng s n xu t c a con ng i và đ ng v t. Trong đó, RTSH (còn g i là rác)ộ ả ấ ủ ườ ộ ậ ọ
chi m t l cao nh t. RTSH ch y u phát sinh t các h gia đình, khu côngế ỉ ệ ấ ủ ế ừ ộ
c ng, khu th ng m i, khu xây d ng, b nh vi n, khu x lý ch t th i... Sộ ươ ạ ự ệ ệ ử ấ ả ố
l ng, thành ph n ch t l ng rác th i t i t ng qu c gia, khu v c là r tượ ầ ấ ượ ả ạ ừ ố ự ấ
khác nhau, ph thu c vào trình đ phát tri n kinh t , khoa h c, k thu t. ụ ộ ộ ể ế ọ ỹ ậ
B t kỳ m t ho t đ ng s ng c a con ng i, t i nhà, công s , trênấ ộ ạ ộ ố ủ ườ ạ ở
đ ng đi, t i n i công c ng... đ u sinh ra m t l ng rác đáng k . Thànhườ ạ ơ ộ ề ộ ượ ể
ph n ch y u c a chúng là ch t h u c và r t d gây ô nhi m tr l i choầ ủ ế ủ ấ ữ ơ ấ ễ ễ ở ạ
môi tr ng s ng nh t. Cho nên, RTSH có th đ nh nghĩa là nh ng thànhườ ố ấ ể ị ữ
ph n tàn tích h u c ph c v cho ho t đ ng s ng c a con ng i, chúngầ ữ ơ ụ ụ ạ ộ ố ủ ườ
không còn đ c s d ng và v t tr l i môi tr ng s ng.ượ ử ụ ứ ả ạ ườ ố
Hình 2.1. Ngu n phát sinh ch t th i sinh ho tồ ấ ả ạ
4
2.1.1.2. Thành ph n c a rác th i sinh ho tầ ủ ả ạ
Thành ph n c a RTSH r t khác nhau tùy thu c t ng đ a ph ng, tínhầ ủ ấ ộ ừ ị ươ
ch t tiêu dùng, các đi u ki n kinh t và nhi u y u t khác. Thông th ngấ ề ệ ế ề ế ố ườ
thành ph n c a RTSH bao g m các h p ph n sau: Ch t th i th c ph m,ầ ủ ồ ợ ầ ấ ả ự ẩ
gi y, catton, v i v n, s n ph m v n, g , th y tinh, nh a, b i tro, cát đá,ấ ả ụ ả ẩ ườ ỗ ủ ự ụ
g ch v n...ạ ụ
B ng 2.1. Thành ph n ch t th i sinh ho tả ầ ấ ả ạ
Thaønh phaàn Ñònh nghóa Ví duï
1. Caùc chaát chaùy ñöôïc
a. Giaáy
Caùc vaät lieäu laøm töø
giaáy boät vaø giaáy.
Caùc tuùi giaáy, maûnh bìa,
giaáy veä sinh...
b. Haøng deät Coù nguoàn goác töø caùc
sôïi.
Vaûi, len, nilon...
c. Thöïc phaåm Caùc chaát thaûi töø ñoà aên
thöïc phaåm.
Coïng rau, voû quaû, thaân
caây, loãi ngoâ...
d. Coû, goã cuûi, rôm
raï
Caùc vaät lieäu vaø saûn
phaåm ñöôïc cheá taïo töø
goã, tre, rôm...
Ñoà duøng baèng goã nhö
baøn, gheá, ñoà chôi, voû
döøa...
e. Chaát deûo
Caùc vaät lieäu vaø saûn
phaåm ñöôïc cheá taïo töø
chaát deûo.
Phim cuoän, tuùi chaát deûo,
chai, loï. Chaát deûo, caùc
ñaàu voøi, daây ñieän...
f. Da vaø cao su
Caùc vaät lieäu vaø
saûn phaåm ñöôïc cheá
taïo töø da vaø cao su.
Boùng, giaøy, ví, baêng
cao su...
2. Caùc chaát khoâng chaùy
a. Caùc kim loaïi saét
Caùc vaät lieäu vaø saûn
phaåm ñöôïc cheá taïo töø saét
maø deã bò nam chaâm huùt.
Voû hoäp, daây ñieän, haøng
raøo, dao, naép loï...
b. Caùc kim loaïi phi
saét
Caùc vaät lieäu khoâng bò
nam chaâm huùt.
Voû nhoâm, giaáy bao goùi,
ñoà ñöïng...
5