Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Quang TuÊn F4-K36
1
Lêi më ®Çu
Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ng cuéc ®æi míi cña ChÝnh phñ víi viÖc
chuyÓn nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang c¬ chÕ thÞ trêng ®· më
ra c¬ héi kinh doanh, lµm ¨n n cho c¸c nhµ ®Çu t níc ngoµi vµ gãp
phÇn ®Èy nhanh tiÕn tr×nh t nh©n ho¸ t¹i ViÖt Nam. Mét trong nh÷ng
vÊn ®Ò ®ang ®îc c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh quan
t©m b¶o hiÓm nãi chung b¶o hiÓm tµi s¶n nãi riªng do vai trß quan
träng cña chóng trong viÖc b¶o toµn vèn, h×nh thµnh t©m æn ®Þnh, an
t©m cho ngêi ®îc b¶o hiÓm trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh
doanh.
§©y còng i quan m lín ®èi víi c doanh nghiÖp b¶o hiÓm
ViÖt Nam, nhÊt khi thÞ trêng b¶o hiÓm ®· chuyÓn "thÞ trêng
cña ngêi b¸n" thµnh "thÞ trêng cña ngêi mua". VÊn ®Ò nghiªn cøu,
c¶i tiÕn, ¸p dông vµ triÓn khai c¸c lo¹i h×nh b¶o hiÓm míi ®ang trë thµnh
mét trong nh÷ng chiÕn lîc quan träng c¸c c«ng ty b¶o hiÓm
dông ®Ó c¹nh tranh trªn thÞ trêng.
§èi víi nh÷ng c¸n b¶o hiÓm còng nh nh÷ng ai ®ang nghiªn
cøu, häc tËp trªn lÜnh vùc nµy, nghiÖp vô B¶o hiÓm Ho¶ ho¹n ®· kh«ng
cßn xa l¹. Tuy nhiªn, lµm thÕ o ®Ó hiÓu thÊu ®¸o, têng tËn
luËn thùc triÓn khai lo¹i h×nh nµy cho phîp i ®iÒu kiÖn ViÖt
Nam vÉn ®¸p øng ®îc víi nhu u ngµy cµng ®a d¹ng phøc p
cña c¸c doanh nghiÖp ®ang c©u hái n ®Æt ra víi tÊt c¸c c«ng ty
b¶o hiÓm ho¹t ®éng t¹i ViÖt nam. ChÝnh vËy, em ®· chän ®Ò i “B¶o
hiÓm ho¶ ho¹n thùc tr¹ng- gi¶i ph¸p ®èi víi Tæng C«ng ty B¶o ViÖt
lµm néi dung nghiªn cøu.
Môc ®Ých cña ®Ò tµi nh»m tËp hîp, thèng ho¸ c¸c nguyªn t¾c
luËn ®îc ¸p dông chung trong lo¹i h×nh o hiÓm Ho¶ ho¹n, c¸c ®Æc
®iÓm riªng biÖt cña lo¹i h×nh, ng nh nh÷ng c«ng t¸c cÇn thiÕt trong
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Quang TuÊn F4-K36
2
viÖc triÓn khai nghiÖp vô. Ngoµi ra, ®Ò tµi còng dµnh mét phÇn ®Ò cËp
®Õn thùc t×nh nh triÓn khai nghiÖp vô t¹i Tæng C«ng ty B¶o hiÓm
ViÖt Nam - ng ty o hiÓm ®Çu tiªn tiÕn hµnh lo¹i h×nh b¶o hiÓm míi
mÎ nµy trong nh÷ng n¨m võa qua.
Ngoµi phÇn ®Çu t luËn, b¶n luËn v¨n bao gåm 3 ch¬ng
víi nh÷ng néi dung c¬ b¶n sau:
Trong qu¸ tr×nh x©y dùng hoµn thiÖn ®Ò i nµy, chóng t«i ®· nhËn
®îc gióp ®ì tËn nh thiÕt thùc cña ThÇy gi¸o híng dÉn Th©n Danh
Phóc mét c¸n c«ng c t¹i Phßng B¶o hiÓm Ho¶ ho¹n
ThuËt thuéc Tæng ng ty o hiÓm Néi. Xin ch©n thµnh y lßng
c¶m ¬n vÒ sù gióp ®ì quý b¸u ®ã.
n chuyªn ®Ò y ch¾c ch¾n kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng khiÕm
khuyÕt trong biªn tËp vµ tr×nh bµy. RÊt mong ®îc sù gãp ý vµ phª b×nh
cña thµy gi¸o vµ c¸c b¹n ®ång nghiÖp.
Sinh viªn thùc hiÖn
T¹ Quang TuÊn
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Quang TuÊn F4-K36
3
Ch¬ng I
Mét sè c¬ së lý luËn vÒ b¶o hiÓm ho¶ ho¹n
trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng
I. Vµi nÐt vÒ lÞnh sö b¶o hiÓm ho¶ ho¹n
HiÖp héi b¶o hiÓm ho¶ ho¹n lÇn ®Çu tiªn ra ®êi trªn thÕ giíi ë §øc
n¨m 1591 mang tªn Feuer Casse. Mét thêi gian ng¾n sau ®ã xuÊt hiªn thªm
vµi C«ng ty n÷a nhng kh«ng ®Ó l¹i u Ên g× lín cho tíi gi÷a thÕ 17.
N¨m 1666 ®É xÈy ra mét H ho¹n khñng khiÕp ë n §«n. Vô Ho
ho¹n kÐo dµi n¨m ngµy. Thiªu huû gÇn nh toµn thµnh phè ®· kÝch thÝch
ra ®êi cña b¶o hiÓm ho¶ ho¹n. Mét nhµ vËt ngêi Anh tªn lµ
NICHOLAS BARBEN chuyÓn ngh¹ch sang lÜnh vùc x©y dùng trong thêi
gian y dùng l¹i thµnh phè ®· ®ång thêi còng b¾t ®Çu b¶o hiÓm ho¶ ho¹n
cho c¸c ng«i nhµ míi x©y dùng. Ban ®©u «ng ®iÒu khiÓn C«ng ty theo kiÓu
C«ng ty t nh©t nhng sau ®ã n¨m 1680 «ng ®æi thµnh C«ng ty phÇn
mang tªn The Fire Office “. Mét C«ng ty kh¸c còng theo ®ã ra ®êi
trong ®ã cã Hand in Hand n¨m 1696 vµ Sun Fire Office n¨m 1710.
C«ng ty b¶o hiÓm ®Çu tiªn thµnh c«ng ë C«ng ty b¶o hiÓm t¬ng hç,
do Benfamir Franklin mét thµnh viªn kh¸c ng lËp n¨m 1752, mang
tªn The Philadenphia Contributionship chuyªn b¶o hiÓm Ho¶ ho¹n cho
nhµ cöa. C«ng ty b¶o hiÓm phÇn ®Çu tiªn ë mang tªn The
insurance company of Noth America ®îc thµnh lËp n¨m 1792.
XuÊt ph¸t nhu cÇu thùc tÕ. B¶o hiÓm ho¶ ho¹n ®· ph¸t trn m¹nh
trë thµnh nghiÖp vô truÒn thèng víi phÝ thu hµng n¨m rÊt cao. ë NhËt, sè p
b¶o hiÓm ho¶ ho¹n thu hµng n¨m 1993 1.017.008 triÖu yªn ( trªn 10
®« la) chiÕm 15,5% doanh thu nghiÖp vô b¶o hiÓm phÝ nh©n thä.
II . Sù cÇn thiÕt vµ vai trß cña b¶o hiÓm h¶o ho¹n
Ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ngµy cµng ph¸t triÓn th× nhu cÇu tËp trung
vËt t, hµng ho¸ rÊt lín, quy tr×nh c«ng nghÖ ngµy cµng phøc t¹p nh÷ng
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Quang TuÊn F4-K36
4
lo¹i m¸y mãc hiÖn ®¹i ®îc phæ biÕn h¬n. Trong khi ®ã, khoa häc kü
thuËt an toµn thêng ®i sau, nguån vèn dông cho c¸c biÖn ph¸p an toµn
thêng rÊt thÊp so víi vèn ®Çu t ph¸t triÓn s¶n xuÊt thªm vµo ®ã ®iÒu kiÖn
nhiªn ngµy cµng kh¾c nghiÖt vµ ®· khiÕn cho kh¶ n¨ng x¶y ra rñi ro tai
n¹n nhiÒu h¬n so víi møc ®é thiÖt h¹i vÒ ngêi vµ cña nghiªm trong h¬n.
ChØ tÝnh riªng hoho¹n mçi n¨m níc ta xÈy ra hµng ngh×n vô H ho¹n
næ, lµm chÕt hoÆc th¬ng ng tr¨m ngêi, thiÖt h¹i i s¶n hµng chôc
®ång. nh÷ng Ho¶ ho¹n lµm thiªu huû hµng tr¨m nãc nhµ, toµn bé
khu chî lín hoÆc cmét c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh hµng chôc®ång, m
cho hµng ngh×n ngêi kh«ng cßn nhµ ë hµng ngh×n hé kinh doanh ph¶i ®iªu
®øng vi mÊt hÕt toµn hµng ho¸, tiÒn cña , kh«ng cßn chç kinh doanh lµm
cho hµng tr¨m c«ng nh©n kh«ng cßn n¬i lµm viÖc. Sè liÖu thèng vÒ ho¶
ho¹n ë ViÖt Nam a côc c¶nh t phßng Ho¶ ho¹n ch÷a H ho¹n trong 5
n¨m 1998-2003 nh sau:
ng 1_ Ho¶ ho¹n ë ViÖt Nam trong n¨m 1998-2002
§Þa ®iÓm Nghµnh kinh tÕ ThiÖt h¹i
N¨m
Thµnh
phè
N«ng
th«n
Nhµ
níc
TËp
thÓ
T
nh©n
Liªn
doanh
ChÕt
Th¬ng
tËt
Tµi
s¶n(tû
®ång)
1998
949 678 270 273 60 619 4 47 111 40019
1999
941 657 284 238 39 664 7 65 110 43418
2000
1026
670 356 277 44 704 3 127 465 86218
2001
1055
750 305 199 27 825 2 88 215 215102
2002
1091
720 372 226 33 830 5 105 140 92660
VËy m thÕ nµo doanh nghiÖp tr¸ch ®îc tæn thÊt b¶o toµn nguån vèn
kinh doanh cña m×nh? Thùc ra nã cßn nhiÒu biªn ph¸p sö dông nh sö dông
c¸c biÖn ph¸p an toµn, thµnh lËp quü dù tr÷ ®Ò phßng xÈy ra tæn thÊt...Tríc
®©y chóng ta mét vµi C«ng ty b¶o hiÓm ho¶ ho¹n t¹i miÒn Nam trong
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Quang TuÊn F4-K36
5
thêi Ph¸p thuéc song sang n¨m 1975 do chÕ bao cÊp, nhµ níc ®øng
ra bï ®¾p mäi thiÖt h¹i, b¶o ®¶m i chÝnh cho c¸c doanh nghiÖp khi kh«ng
may gÆp rñi ro nªn b¶o hiÓm nãi chung o hiÓm ho¶ ho¹n nãi riªng
kh«ng m¶nh ®Êt ph¸t triÓn. Trong ®iÒu kiªn nÒn kinh chuyÓn sang
chÕ thÞ trêng hiªn nay c¸c doanh nghiÖp ph¶i chñ nguån tµi chÝnh,
tham gia b¶o hiÓm i s¶n thÓ o hiÓm Ho¶ ho¹n vÉn ph¬ng
¸n tèi ®a.
Theo quy t¾c b¶o hiÓm Ho¶ ho¹n hiÖn nay vÉn dông ë c C«ng ty
b¶o hiÓm trong níc, ngêi tham gia b¶o hiÓm cã thÓ tham gia ®¨ng ký b¶o
hiÓm cho nh÷ng tµi s¶n nh nhµ cña trang thiÕt bÞ hµng ho¸, nguyªn vËt liÖu
cña m×nh...Ngoµi Ho¶ ho¹n rñi ro chÝnh cßn ®¨ng cho c rñi ro
phô nh næ, gi«ng b·o, ®éng ®Êt níc ch¶y hay trµn chøa ®êng
èng hoÆc thiÕt bÞ ch÷a Ho¶ ho¹n, xe cé hay sóct ®©m vµo....Trong tr¬ng
hîp y ra tæn thÊt, c C«ng ty b¶o hiÓm båi thêng cho nh÷ng thiÖt h¹i
trùc tiÕp c¸c nguyªn nh©n trªn cnh÷ng chi tiÕt n thiÕt hîp lý
nh»m h¹n chÕ tæn thÊt tµi s¶n ®îc b¶o hiÓm trong vµ ngay khi chÊy.
Tuy nhiªn H ho¹n kh«ng chØ g©y thiÖt h¹i trùc tiÕp ®Õn cho con
ngêi tµi s¶n cßn ®Ó l¹i nh÷ng thiÖt h¹i tæn th©t khæng cho
c¸c doanh nghiÖp. Trªn thùc tÕ sau khi Ho¶ ho¹n ho¹t ®éng s¶n xuÊt kh«ng
thÓ ph¸t triÓn theo ho¹ch kinh doanh ®Æt ra, c¸c doanh nghiÖp mÊt
kho¶n lîi nhuËn do nhµ xëng, m¸y mãc bÞ h h¹i. §Ó tr¸nh ps¶n hä
ph¶i tiÕn hµnh c¸c biÖn ph¸p kh«i phôc l¹i s¶n xuÊt. n c¹ch viÖc duy tr×
chi tr¶ tiÒn l¬ng cho nh©n c«ng vµ thanh to¸n c¸c chi p ®Þnh nh tiÒn
thuª nhµ xëng, khÊu hao, ®iÖn níc i xuÊt ng©n hµng c doanh nghiÖp
cßn ph¶i thuª thªm nh©n viªn lµm viÖc thªm giê ®Ó hoµn t ®¬n ®Æt hµng
tån ®äng...Râ rµng nh÷ng kh¸m ph¸ nµy kh«ng ®îc båi thêng theo ®¬n
b¶o hiÓm Ho¶ ho¹n.
§Ó ®¸p øng ®îc c¸c kho¶n chi phÝ trªn, nhiÒu doanh nghiÖp ®·
dông c¸c quü tr÷, hoÆc vay vèn ng©n hµng c¸c chøc cho vay
kh¸c, song c¸c ph¬ng ph¸p nµy hoµn toµn thô ®éng . Mét biÖn ph¸p hiÖn
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.