VIÊM GAN MẠN TÍNH – PHẦN 1
( CHRONIC HEPATITIS)
III - TRIỆU CHỨNG CHẨN ĐOÁN:
1/ Tóm tắt bệnh án:
BN nam ( nữ) x tuổi, có tiền sử nghiện rượu …; bệnh diễn biến thành từng đợt đã
x tháng ( năm) nay, vào viện với lý do mệt mỏi , chán ăn, đau tức hạ sườn phải.
qua thăm khám thấy các H/C, T/C sau:
=> H/C suy chức năng gan:
+ Toàn thân: mệt mỏi, gầy sút cân, đau đầu, ngủ kém, trí nhớ giảm, chảy máu
cam , chảy máu chân răng, xuất huyết dưới da, vàng da, củng mạc mắt vàng,da
khô, lông tóc dễ rụng, móng dễ gãy.có thể có phù.
+ RLTH:chán ăn sợ mỡ, đầy bụng khó tiêu, đi ngoài phân lỏng,nát ,đi nhiều lần
trong ngày.
+ CLS: - XN máu HC giảm,HST giảm, TC giảm.
- Tỷ lệ prothrombin giảm < 75%
Thời gian Quick > 12s , kohler(-).
- Albumin giảm, tỷ lệ A/G < 1.
- Tỷ lệ cholesterol ester/ cholesterol tp giảm < 55%
( bt > 65%)
- BSP(+) ( Hồng ben gan) sau 45p > 5%
- NH3 tăng> 30 àmol/l.
- Galactoza niệu(+)
- Bilirubin tp tăng, GT tăng, TT tăng.
=> Thay đổi hình thái gan :
- LS :Gan to, mật độ chắc, bờ sắc, mặt nhẵn, ấn đau tức.
- SA:Nhu mô thô, tăng âm, kt gan nở lớn , bờ gan có thể lợn gợn
Chiều cao gan phải > 12cm
Chiều cao gan trái > 9cm
- Soi OB và sinh thiết ( chẩn đoán xác định):
+ khối lượng tăng, mật độ tăng, bờ gan vểnh, sắc, trên mặt gan xh sẹo lõm dưới
mặt gan (bằng đầu đinh gim)
+ lách to lấp ló bờ sườn.
=> H/C hủy hoại tb gan .( xh trong đợt hoạt động)
- SGPT ( Serum Glutamin pyruvat Transaminase) hoặc ALT (Alanin
transaminase). tăng cao trong VGVR,Đánh giá tình trạng tổn thương tế bào nhu
mô gan.
- SGOT(Serum Glutamin Oxaloaxetic Transaminase)hoặc AST (Aspartat
transaminase), tăng cao trong VG tự miễn,đánh giá mức độ tổn thương ở ty thể tế
bào nhu mô gan
- SGGT(Serum Gamma Glutamyl Transferase):tăng cao trong VG do rượu, Có giá
trị đánh giá tình trạng ứ mật ở gan vì nó rất nhạy cảm với tình trạng ứ mật. Vận
chuyển aminoacid qua màng tế bào
- Chỉ số Deritis= SGOT/SGPT < 1.
=> H/C viêm gan vàng da ứ mật.
- Da vàng , củng mạc mắt vàng,
- Bilirubin TP tăng, TT tăng, GT tăng, Phosphataza kiềm tăng khi có tắc mật.
=> Triệu chứng ngoài gan:
Mất kinh, ỉa lỏng có máu, đau bụng, đau khớp, tràn dịch phế mạc, viêm tâm mạc,
suy thận, khô miệng, khô giác mạc.
- XN: HBsAg (Hepatitis B surface Antigen kháng nguyên bề mặt) Đây là kháng
nguyên xuất hiện sớm nhất trong huyết thanh sau khi nhiễm VRVG B:
HBsAg (+) Báo hiệu một người đã bị nhiễm HBV ( HBsAg (+) > 6 tháng -> người
mang KN mạn tính) -> Nghi do VRVGB gây bệnh vì có thể do các VRVG khác
=> Muốn khẳng định phải làm các Marker (là dấu ấn của VR trên bề mặt cơ thể)
các VRVG và làm XN các mức độ hoạt động của VRVGB:
+ HBeAg và Anti HBe:
- HBeAg( Hepatitis B evolope AntigenKN vỏ nhõn của VRVGB ): Là KN xuất hiện
sớm thứ 2 sau HbsAg. HBeAg (+) Nói lên VR đang thời kỳ phát triển và nhân lên
, Bệnh đang thời kỳ lây lan mạnh
- Anti Hbe ( Hepatitis B evolope Antibody Anti Hbe (+) trong huyết thanh thì
nói lên cơ thể đã có đáp ứng MD một phần và đã bước sang giai đoạn chuyễn đão
huyết thanh,
í nghĩa: Sự cú mặt của HBeAg cựng với HBV-DNA trong huyết thanh phản ỏnh
tỡnh trạng đang nhân lên của VR và là thời kỳ lây lan mạnh. HBeAg là KN phản
ánh chất lượng cũn HBV-DNA là KN phản ỏnh số lượng của quá trỡnh nhõn lờn
của HBV
+ HBV-DNAlà Acid nhân của VRVGB phản ánh sự nhân lên của VR : Là XN
chính xác nhất . Phát hiện HBV – DNA trong huyết thanh bằng phản ứng khuếch
đại gen PCR.
- HBV-DNA (+) > 105 copies/ml (cpm) : chứng tỏ VR đang hoạt động.
- HBV-DNA (-) , thấp : Nghi ngờ doạt động thấp
DNA polymerase: nằm trong nucleocapsid nhân của HBV. Nó điều khiển sự sao
chép và thay đổi của HBV-DNA
* Chú ý: Ta không thể làm hết tất cả các Marker vì vậy chỉ cần làm 2 Marker :
HBV- DNA và HBeAg là có thể chẩn đoán chắc chắn VRVGB gây bệnh VG cho
BN.
=>Sinh thiết gan làm GPBL ( tiêu chuẩn vàng).
+ 5 tổn thương đặc trưng của HBV:
-Viêm nhiễm khoảng cửa.