Bệnh đường hô hấp hay gặp ở
trẻ em trong mùa mưa
Ở trẻ em, do cơ thể phát triển chưa hoàn chỉnh về cả chức năng giải
phẫu và sinh lý, nên rất dễ cảm nhận đối với thời tiết, đặc biệt là những trẻ
nhỏ với sự thay đổi khí hậu từ mùa nóng sang lạnh hay ngược lại; do đó trẻ
em hay bị bệnh trong giai đoạn chuyển giao thời tiết, và nhất là mùa mưa
lạnh.
Chứng sổ mũi mùa: Người dân thường gọi là cảm mạo, đây là một chứng
bệnh thường gặp nhất vào mùa lạnh. Sổ mũi mùa biểu hiện một dạng dị ứng mũi,
có thể do viêm mũi gây ra, người bệnh có biểu hiện “hắt xì” thành cơn dài liên tục,
kèm theo chảy nhiều nước mũi trong và lỏng, thường không nóng sốt. Dùng một
vài loại thuốc chống dị ứng thông thường như phenergan, chlopheniramin,
theralen... trong vài ngày là hết nếu như không có viêm, nhiễm trùng thêm.
Viêm mũi: Bệnh xuất hiện sau khi bị lạnh, có triệu chứng ngứa lỗ mũi (trẻ
hay dụi tay lên mũi) và chảy nước mũi nhiều, có thể sốt hoặc không. Ở trẻ còn bú
khi bị viêm mũi thường gây khó chịu, ngủ không yên giấc, thở rò rè do bị nghẹt
mũi và thậm chí phải thở bằng miệng, khi bú gây khó thở nên phải ngưng bú nhiều
lần. Trẻ em bị viêm mũi, chảy nước mũi kéo dài có thể báo hiệu một bệnh khác
như cúm, sởi, có thể dẫn tới viêm phế quản, viêm phổi... Hiện tượng viêm mũi tái
đi tái lại nhiều lần cũng cần nghĩ đến bệnh V.A, viêm amiđan.
Viêm V.A (còn gọi là sùi vòm): Đây là bệnh khá phổ biến ở trẻ em từ 3 - 7
tuổi. V.A là nơi sản xuất ra kháng thể chống lại vi trùng xâm nhập vào cơ thể trẻ,
nhưng cũng là nơi tập trung vi trùng khi nó không còn khả năng tiêu diệt vi trùng
nữa. Trẻ viêm V.A thường gầy yếu, kém nhanh nhẹn; chảy nước mũi thường
xuyên, ban đầu là nước mũi trong, sau đục mủ vàng hoặc xanh; hay bị nóng sốt
vặt, kèm ho nhiều; trong tai có thể chảy mủ. Bé thường ngáy to khi ngủ do mũi bị
nghẹt và phải thở bằng miệng. Viêm V.A dễ dẫn tới suy dinh dưỡng. Nên nạo V.A
khi nó không còn tác dụng nếu viêm tái đi tái lại nhiều lần. Không nên nạo khi
đang bị viêm cấp.
Viêm amiđan: amiđan cũng có công dụng như V.A. Trẻ bị viêm amiđan
cấp sẽ làm sốt cao từ 39 - 40 độ C, đau họng, khó nuốt, chảy nước miếng nhiều.
Trẻ trong tình trạng mệt mỏi, biếng ăn, biếng chơi. Viêm amiđan cũng rất dễ gây
biến chứng nếu không được điều trị đúng.
Viêm họng cấp: Là bệnh rất thường xảy ra vào thời tiết lạnh, nhiều nhất là
mùa đông, gặp ở cả người lớn và trẻ em. Triệu chứng xuất hiện đầu tiên là đau
họng khi nuốt, kèm theo có nóng sốt, nói khàn tiếng,... Nguyên nhân gây bệnh có
thể là vi khuẩn liên cầu tan máu bêta nhóm A. Bệnh có thể gây đau khớp, biến
chứng dẫn đến bệnh thấp tim ở trẻ em. Trẻ có biến chứng thấp tim cần được điều
trị chu đáo và phải được theo dõi điều trị hàng tháng theo chương trình phòng
chống bệnh thấp tim tại bệnh viện, có thể kéo dài suốt từ tuổi thiếu niên đến năm
23 - 25 tuổi.
Viêm xoang: Thường xảy ra sau những bệnh về mũi như sổ mũi mùa, nghẹt
mũi, viêm mũi..., nhưng cũng có trường hợp xuất hiện bệnh không có triệu chứng
về mũi. Biểu hiện nhức đầu là nổi bật trong viêm xoang, hay khịt mũi, nghẹt mũi,
nước mũi đặc, cần được chụp phim để xác định tình trạng xoang bị viêm.
Viêm phế quản: Cũng là bệnh rất thường gặp về mùa lạnh, những nơi có
không khí ẩm thấp. Bệnh có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào, thường sau thay đổi
thời tiết, sau viêm họng, viêm mũi... Nhiều trường hợp trẻ chỉ sổ mũi trong, ho nhẹ
vài cái, trẻ vẫn chơi, ăn uống bình thường, nếu kéo dài 2 - 3 ngày không bớt cần đi
khám bác sĩ, không nên tự chữa ở nhà vì nếu điều trị không đúng dễ biến chứng
bội nhiễm vi trùng gây viêm phế quản phổi rất nguy hiểm.
Bệnh suyễn (hen phế quản): Thường gặp ở trẻ có cơ địa dị ứng như có
bệnh chàm, nổi mày đay, ngứa... Khó thở là biểu hiện điển hình, khó thở khi thở ra
kéo dài làm phập phồng cánh mũi, gây co kéo hõm ức, tiếng thở khò khè, môi tím,
vẻ mặt sợ hãi. Nhiều trường hợp khó thở cấp tính cần phải xử trí cấp cứu kịp thời.
Trẻ có bệnh suyễn luôn luôn phải có sẵn thuốc cấp cứu khi lên cơn khó thở, và
người nhà cần học cách săn sóc trẻ bị suyễn.
PHÒNG BỆNH:
- Nên cho trẻ mặc quần áo ấm, tránh gió lạnh về buổi chiều. Không nên cho
trẻ nằm ngủ trong phòng máy lạnh kéo dài hay để quạt suốt đêm.
- Cần vệ sinh ăn uống, vệ sinh răng miệng thường xuyên để tránh nhiễm
trùng.
- Rửa tay sạch sẽ, không cho trẻ mút tay ngoáy mũi.
- Bố trí phòng ở thoáng mát, sạch sẽ.
- Đối với trẻ em cần chủng ngừa đầy đủ theo chương trình quy định.
- Theo dõi và đi khám sớm khi mới biểu hiện bệnh, tránh để bệnh tiến triển
gây biến chứng nguy hiểm.
- Ăn uống đầy đủ nhằm nâng cao thể trạng, tăng sức đề kháng cho trẻ.
Trẻ em trong độ tuổi nhà trẻ cần được theo dõi kỹ và phát hiện bệnh sớm để
có biện pháp cách ly đối với những bệnh lây, hoặc cho trẻ đi khám khi cần thiết.