Bình luận truyền hình Phần 1: [Thêm yếu tố hấp dẫn/mô tả nội dung nếu có]

BÌNH LUN TRUYN HÌNH

Phn 1

1, Khái nim:

i t in Ting Vit do Nguyn Như Ý ch biên , nh ngha bình lun

là: “ Bàn và nhn xét, ánh giá v vn  gì y” . Trong ó bình là: “t ý khen

chê, nhm bình phm ánh giá; bàn bc ánh giá  cân nhc, la chn” và lun

là: “ bàn bc, da vào lý l mà suy ra ”

Như vy, bình lun ưc hiu là nhng ánh giá, phân tích, nhn xét bàn

bc v mt vn  nào ó. Nhưng có th thy, cách hiu này th hin s thiu rch

ròi, chưa tht s phân bit rõ hai yu t bình và lun, nu ghép chúng li thành

bình lun thì ý ngha ca chúng cng không khác nhau my. Nên phân bit bình là

nêu quan im thái ; còn lun là phân tích, ánh giá, bàn bc, suy lun. Bình có

th là tin  ca lun, ngưc li lun là cơ s cho bình. Và bình lun là tng hp

ca hai yu t, tc là bao hàm c vic phân tích, ánh giá và nêu quan im.

Trên thc t, gia bình và lun không có s tách bit tuyt i, chúng

luôn an xen v!i nhau, i lin v!i nhau và trt t tuyn tính sau trư!c gia chúng

cng ht sc tương i, ph" thuc vào chính b n thân s phong phú ca cuc sng

và các vn  c#n bình lun.

Bình lun theo ngha thông thư$ng và ơn gi n nht còn ưc hiu là ý

kin, quan im ca mt ngư$i v mt vn  nào ó. Nhưng  hiu v bình lun

mt cách #y #y , ph i luôn gn v!i s lp lun ánh giá trên cơ s nhng lí l,

c%n c lôgíc, thuyt ph"c ch không ph i ch& mang tính c m tính ơn thu#n.

Theo T in Bách khoa Vit Nam, bình lun là: “ phân tích, nhn nh,

ánh giá mt vn  (chính tr, kinh t, vn hoá, k thut…) trên báo ài, vô tuyn

truyn hình  tuyên truyn, ph bin, thuyt phc ngi c, ngi nghe. Bình

lun ch yu là vn dng trí tu và t duy lôgíc  phân tích, ánh giá. Bình lun

là v khí ca báo chí và các phơng tin truyn thông i chúng khác khi thc

hin chc nng thông tin tuyên truyn” .

Trong nh ngha này, bình lun ưc xp vào m ng ni dung thông tin

và ưc gi i thích như mt th loi dành riêng và thuc v báo chí. ây là nh

ngha khá #y  và g#n v!i nh ngha th loi.

Các tác gi Tr#n Quang, Tr#n Th Phit và nhóm tác gi ca cun “ Giáo

trình nghip v" báo chí” và “ Ngh nghip và công vic ca nhà báo” cng u

kh'ng nh có mt s tên gi khác ca bình lun, ph bin nht là ngh lun. Các

tài liu nghiên cu trư!c ây u s( d"ng khái nim này và trong lch s( báo chí

Vit Nam ngư$i ta cng )t tên các bài vit dng này là v%n ngh lun. M)c d#u

vy, n nay, tên gi bình lun ã ưc thng nht và ưc s( d"ng khá nht quán

v!i các tiêu chí tương i n nh trên c phương din lí lun và thc tin.

Trong ting Anh có nhiu t ưc dùng g#n v!i ngha bình lun, ó là:

critic v!i ngha “ phê bình, quan sát, nhn xét, và bình lun”; analysis v!i ngha

phân tích nhn nh; hay point of view, opinion v!i ngha “quan im”…Các tên

gi khác nhau này ưc s( d"ng r i rác trên các tài liu ting Anh vn rt ít bàn

n th lai và ưc dùng như tên các chuyên m"c bình lun trên báo.

Nhưng ph bin và chính xác nht  ch& bình lun và th loi bình lun

là commentary ngha là “ chú gi i, gi i thích nhn xét, bình lun, tác phm bình

lun” và commentator, ngha là “nhà bình lun, bình lun viên”. Tuy nhiên, rt có

th do )c thù ca báo chí phương Tây v phương din lí lun th loi mà ngư$i ta

coi commentary va là bình lun va là tư$ng thut và commentator va là nhà

bình lun va là ngư$i tư$ng thut. iu này, có l úng v!i các chương trình

tư$ng thut bóng á mà  ó ngư$i ta va tư$ng thut va bình lun.

C%n c trên phương din gc ca t “ comment ” trong ting Anh, có th

hiu bình lun v!i ngha úng ca nó là commentary. Tên gi này cng ưc

thông d"ng trong mt s v%n b n, tài liu bng ting Vit và trên các phương tin

truyn thông i chúng.

2, Bình lun trên truyn hình:

Báo chí Vit Nam hin nay ang s( d"ng h#u ht các th loi như tin,

phng vn, tư$ng thut, bài ph n ánh, xã lun, phê bình và gi!i thiu tác phm,

bình lun, iu tra, tiu phm…Trư!c ht, nhng du hiu chung có  tt c các

th loi báo chí, ó là tính trung thc v!i chân lí cuc sng, da trên nhng tư liu

chính xác ca hin thc khách quan, miêu t các hin tưng và quá trình ca $i

sng xã hi mt cách chính xác, lp trư$ng tư tưng chính tr rõ ràng. Bi vy mi

s kin hin tưng ca $i sng xã hi ưc làm sáng t. Tt c các th loi báo

chí u có thái  tích cc i v!i cuc sng, u nhm t ưc nhng kt qu

tích cc trong xây dng t nư!c, xã hi công bng dân ch v%n minh.

Ngu*n gc ca bình lun là hình thc ơn gi n #u tiên trong thao tác ca

tư duy con ngư$i th hin thái  khen chê trư!c mt s kin, hin tưng, vn

…trong cuc sng. Con ngư$i bit tư duy t khi con ngư$i bt #u bit nhn

thc v th gi!i xung quanh dư!i hình thc i chiu hay so sánh…  nhn thc

v s khác nhau ca các s vt. So sánh là phân bit s khác nhau gia s vt,

hin tưng này v!i s vt, hin tưng khác. So sánh làm n y sinh s ánh giá. S

ánh giá có th coi là du hiu #u tiên ca hot ng tư duy bình lun. Vào th$i

kì #u, khi chưa có tên gi cho mt kiu tư duy so sánh và rút ra nhng ánh giá

 th hin thái , bình lun thư$ng ưc an xen vào các hình thc v%n hoá dân

gian như hò i áp, vè, ví…

So v!i nhiu nư!c trên th gi!i, báo chí Vit Nam ra $i mun hơn, cho

nên cng như các th loi khác, th loi bình lun xut hin trên báo chí khi ã là

mt th loi hoàn ch&nh. Bình lun là mt hot ng t nhiên ca lí tính. Con

ngư$i có tri giác lành mnh, ng trư!c mt hin tưng, mt s kin ho%c mt vn

 x y ra trong cuc sng thư$ng u có bình lun theo phm vi, ni dung và h

tư tưng nht nh, không ph i ch& khi có báo chí m!i bình lun.

Vai trò ca bình lun trong $i sng xã hi là phân tích tng kt các s

kin in hình r*i rút ra nhng vn , nhng kinh nghim có tính lí lun, giúp cho

công chúng có cách nhìn nhn nhng vn  thc tin mt cách tng quát hơn,

hiu thu b n cht ca s kin, vn , quy lut vn ng và xu hư!ng phát trin

ca cuc sng. ó là cơ s  công chúng chuyn t nhn thc c m tính sang

nhn thc lý tính.

Các tác gi Annold Hoffmann. I.U Marusac cho rng, khi vit bài bình

lun, tác gi mun thuyt ph"c ngư$i c hãy có cách nhìn nhn mt s kin th$i

s nào ó theo cách ca tác gi : “ khi ta vit mt bài bình lun thì luôn luôn nhm

trình bày v!i bn c mt quan im ca ta v mt s kin có tính cht th$i s và

nhm thuyt ph"c bn c rng quan im này là úng n.

 thuyt ph"c ngư$i c tin theo ý kin ca mình c#n chú ý my m"c

ích như sau: Lưu ý bn c n các tin tc; Gi i thích b n cht s kin; Kh'ng

nh li quan im ca ta và bác b lun iu ca i phương.

Khi mt s kin x y ra trong $i sng xã hi, ưc các phương tin

truyn thông loan báo rng rãi, trong công chúng s có nhng cách hiu khác nhau

tu+ theo trình  hiu bit và li ích ca m,i ngư$i. iu chc chn là nhng

ngư$i có quyn li i kháng s có cách hiu riêng và cách gi i thích riêng. Trư!c

hin tưng ó, bài bình lun ph i có  lí l và chng c  làm sáng t b n cht

ca vn , thuyt ph"c ngư$i c.

Bình lun là mt trong nhng th loi quan trng ca chính lun báo chí,

nó ưc s( d"ng  nhìn nhn ánh giá mt s kin, hin tưng ca $i sng xã

hi, nhm m"c ích hư!ng d-n suy ngh và nhn thc cho công chúng.

Bình lun là cách lun bàn ánh giá v mt s kin, hin tưng nào ó

trong $i sng xã hi và là s tng hp ca nhiu phương pháp th hin như phân

tích, gi i thích và có c chng minh.

Bình lun là công c" không th thiu trong công tác giáo d"c chính tr tư

tưng cho qu#n chúng: “Bình lun v!i ý ngha là mt phương pháp, cách ánh giá

và bàn lun v mt s kin, mt hin tưng, mt vn  náo ó  i n nhn

thc #y  và sâu sc hơn v vn  ó và nhng iu do vn  ó gi ra”. Theo

quan nim này thì bài bình lun  ây ưc vit theo phương pháp ngh lun mang

tính cht tng hp. Trên cơ s nm bt nhng s kin, trong bài bình lun ca

mình tác gi ph i s( d"ng nhiu yu t như gi i thích, phân tích, chng minh,

ánh giá bàn lun…r*i i n m"c ích cui cùng là nhm thuyt ph"c ngư$i c,

ngư$i nghe, ngư$i xem.

 bình lun có sc chin u cao tính thuyt ph"c thì tác gi ho)c toà son

ph i hiu sâu sc các s kin, không xét chúng là các s kin ơn l. mà ph i )t

chúng trong mi quan h tng hoà. T ó c gi m!i có th nm chc b n cht

ca s kin  có nhn nh mt cách chính xác nht. Trong khi bình, phân tích,

xem xét các khía cnh ca vn  thì c#n ph i m rng vn  và )t nó trong quá

trình din bin, phát trin ca vn  t ó rút ra ý ngha thc tin. Nu bình lun

)t trong th bút chin s có sc thuyt ph"c cao, vì )c trưng ca bình lun khác

v!i các th loi khác  tính chin u, lý l sc bén.

Cng có nhng ý kin khác v bài bình lun cho rng: “ Bình lun là mt

th loi báo chí, nhim v ca nó là din t t tng ca toà son v mt vn 

thi s hoc mt s kin, ngha là làm cho c gi hiu c mi quan h ó theo

mt quan im nht nh và t ó s ánh giá rút ra c kt lun có tính cht

quyt nh”.

Trên thc t hin nay truyn hình s( d"ng rt nhiu hình thc bình lun

và phm vi nghiên cu ca m,i bài bình lun cng rt a dng. Có nhng bài bình

lun ch& dng li  mc xem xét mt s kin nh riêng l. nào ó trong $i sng xã

hi như vic ánh giá hành vi ca mt cá nhân c" th nào ó là tt hay không tt.

Cng có khi chương trình truyn hình s( d"ng bình lun  ánh giá , bàn lun v

v mt s kin, nhng s kin ưc bàn lun trong chương trình ã ưc thông

báo trên các phương tin truyn thông i chúng. Nhng ngư$i làm chương trình

trình bày quan im v s kin ó ho)c t s kin ó mà liên h n nhng s

kin hay vn  khác.

Theo giáo sư E.P. Prôkharp: “Giúp bn c hình thành bc tranh tng

quan ca i sng xã hi t nhng t liu riêng l trên báo chí là mt trong nhng

nguyên nhân làm xut hin th loi bình lun”. Mt bài bình lun không ch& dng

li  bàn lun ánh giá mt s kin ca cuc sng mà ph i t nhiu s kin riêng

l., tác gi ph i hình thành mt bc tranh tng th ca $i sng xã hi hin ti. M)t

Bình luận truyền hình - Phần 1

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi