Bộ luật Dân sự Pháp
Trang đầu tiên của lần xuất bản đầu tiên năm 1804
Bộ luật Dân sự Pháp (tiếng Pháp: Code Civil) còn gọi là Bộ luật Napoléon là bộ
luật về dân sự được kiến lập bởi Napoléon Bonaparte vào năm 1804. Với Code
Civil có lẽ Napoléon đã tạo nên một tác phẩm luật quan trọng nhất của thời kỳ
Hiện đại. Tại Pháp, về nhiều phần cơ bản, bộ luật Napoléon này vẫn còn hiệu lực
cho đến ngày nay.
Mục lục
1 Lịch sử
2 Nội dung
3 Đọc thêm
4 Tham khảo
5 Liên kết ngoài
[ ] Lịch sử
Các phác thảo đầu tiên cho một bộ luật dân sự đã được tiến hành ngay từ trong
những năm 1793 đến 1797 của cuộc Cách mạng Pháp. Năm 1800 Napoléon chỉ
định một ủy ban bốn người dưới sự lãnh đạo của Jean-Jacques Régis de
Cambacérès để tạo thống nhất trong luật pháp. Cho đến thời điểm đó trong miền
Nam nước Pháp Luật La Mã vẫn còn hiệu lực, trong miền Bắc là luật theo tập
quán được truyền lại cũng như là luật tạm thời của Cách mạng Pháp trong một vài
năm. Mục đích của ủy ban là tạo nên một gạch nối giữa Luật La Mã và luật theo
tập quán và đặc biệt là giữa Luật La Mã và luật cách mạng. Tư tưởng của cuộc
Cách mạng Pháp thể hiện trước tiên là trong nguyên tắc tất cả đều bình đẳng trước
pháp luật, bảo vệ và sự tự do của cá nhân và của sở hữu cũng như là chia cắt
nghiêm ngặt giữa nhà thờ và quốc gia. Một tác phẩm 5 tập của luật sư Jean Domat
được xem như là nguồn quan trọng cho bộ luật.
Bộ luật cũng được đưa vào áp dụng trong các quốc gia chịu ảnh hưởng lớn của
Pháp trong thời gian từ 1807 đến 1814 (thí dụ như Đại công quốc Warszawa (tiếng
Anh: Warsaw), Đại công quốc Luxembourg, Mexico, Ai Cập, một số bang của
Hoa Kỳ hay Vương quốc Hà Lan). Tại Đức bộ luật này có hiệu lực trực tiếp trong
các vùng tả ngạn sông Rhein do nước Pháp chiếm đóng, trong một số quốc gia của
Liên minh Rhein (tiếng Đức: Rheinbund) (Vương quốc Westfalen, Frankfurt am
Main, Berg, Anhalt-Köthen) bộ luật được đưa vào sử dụng không có thay đổi lớn.
Chỉ trong vòng vài năm bộ luật đã có hiệu lực từ Lissabon đến Vacsava và từ Hà
Lan cho đến bờ biển Adria. Thất bại của Napoléon tại Waterloo đã không kìm
hãm được việc truyền bá bộ luật này: đặc biệt là ở Tây Âu và Nam Âu cũng như là
ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ các bộ luật đều hướng về Code Civil. Tuy vậy một vài quy
định có nguồn gốc từ cuộc cách mạng cũng là điểm yếu: tại nhiều vùng quyền kế
thừa ngang nhau của tất cả các người con dẫn đến việc chia cắt sở hữu đất đai
thành những mảnh đất nhỏ không còn mang lại lợi tức; phụ nữ bị đặt dưới quyền
của một người giám hộ và vì vậy đã bị đặt vào một vị trí bất lợi chưa từng có, việc
li dị ưu tiên một phía cho người đàn ông.
Tại Pháp trong số 2.285 điều khoản hiện đang có hiệu lực của bộ luật là vẫn còn
1.200 điều khoản phù hợp với tác phẩm nguyên thủy.
Năm 2004 tại 22 quốc gia đã có lễ kỷ niệm 200 năm ngày thành lập tác phẩm này.
[ ] Nội dung
Từ khi có hiệu lực vào năm 1804 Bộ luật Dân sự Pháp được chia thành 3 quyển:
Livre I: Des personnes (Cá nhân)
Livre II: Des biens et des différentes modifications de la propriété (Tài sản
và thay đổi khác của sở hữu)
Livre III Des différentes manières dont on acquiert la propriété (Các cách
khác nhau để đạt được sở hữu)
Năm 2000 quyển thứ tư (Dispositions applicables à Mayotte) được thành lập quy
định về việc áp dụng của bộ luật trên lãnh thổ hải ngoại Mayotte.
