Trang tr ng!ắ
2
B LU T LAO Đ NG 2012Ộ Ậ Ộ
G m 17 Ch ng, 242 Đi uồ ươ ề
Có hi u l c k t ngày 01/5/2013ệ ự ể ừ
QU C H IỐ Ộ
______
Lu t s : 10/2012/QH13ậ ố
C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đ c l p - T do - H nh phúcộ ậ ự ạ
_______________________
B LU T Ộ Ậ
LAO Đ NGỘ
Căn c Hi n pháp n c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam năm 1992ứ ế ướ ộ ộ ủ ệ
đã đ c s a đ i, b sung m t s đi u theo Ngh quy t s 51/2001/QH10;ượ ử ổ ổ ộ ố ề ị ế ố
Qu c h i ban hành B lu t lao đ ng.ố ộ ộ ậ ộ
CH NG IƯƠ
NH NG QUY Đ NH CHUNGỮ Ị
Đi u 1. Ph m vi đi u ch nhề ạ ề ỉ
B lu t lao đ ng quy đ nh tiêu chu n lao đ ng; quy n, nghĩa v , tráchộ ậ ộ ị ẩ ộ ề ụ
nhi m c a ng i lao đ ng, ng i s d ng lao đ ng, t ch c đ i di n t p thệ ủ ườ ộ ườ ử ụ ộ ổ ứ ạ ệ ậ ể
lao đ ng, t ch c đ i di n ng i s d ng lao đ ng trong quan h lao đ ng vàộ ổ ứ ạ ệ ườ ử ụ ộ ệ ộ
các quan h khác liên quan tr c ti p đ n quan h lao đ ng; qu n lý nhà n c vệ ự ế ế ệ ộ ả ướ ề
lao đ ng.ộ
Đi u 2. Đ i t ng áp d ngề ố ượ ụ
1. Ng i lao đ ng Vi t Nam, ng i h c ngh , t p ngh và ng i lao đ ngườ ộ ệ ườ ọ ề ậ ề ườ ộ
khác đ c quy đ nh t i B lu t này.ượ ị ạ ộ ậ
2. Ng i s d ng lao đ ng.ườ ử ụ ộ
3. Ng i lao đ ng n c ngoài làm vi c t i Vi t Nam.ườ ộ ướ ệ ạ ệ
2
3
4. C quan, t ch c, cá nhân khác có liên quan tr c ti p đ n quan h laoơ ổ ứ ự ế ế ệ
đ ng.ộ
Đi u 3. Gi i thích t ng ề ả ừ ữ
Trong B lu t này, các t ng d i đây đ c hi u nh sau:ộ ậ ừ ữ ướ ượ ể ư
1. Ng i lao đ ngườ ộ là ng i t đ 15 tu i tr lên, có kh năng lao đ ng, làmườ ừ ủ ổ ở ả ộ
vi c theo h p đ ng lao đ ng, đ c tr l ng và ch u s qu n lý, đi u hành c aệ ợ ồ ộ ượ ả ươ ị ự ả ề ủ
ng i s d ng lao đ ng. ườ ử ụ ộ
2. Ng i s d ng lao đ ngườ ử ụ ộ là doanh nghi p, c quan, t ch c, h p tác xã,ệ ơ ổ ứ ợ
h gia đình, cá nhân có thuê m n, s d ng lao đ ng theo h p đ ng lao đ ng;ộ ướ ử ụ ộ ợ ồ ộ
n u là cá nhân thì ph i có năng l c hành vi dân s đ y đ .ế ả ự ự ầ ủ
3. T p th lao đ ngậ ể ộ là t p h p có t ch c c a ng i lao đ ng cùng làmậ ợ ổ ứ ủ ườ ộ
vi c cho m t ng i s d ng lao đ ng ho c trong m t b ph n thu c c c u tệ ộ ườ ử ụ ộ ặ ộ ộ ậ ộ ơ ấ ổ
ch c c a ng i s d ng lao đ ng.ứ ủ ườ ử ụ ộ
4. T ch c đ i di n t p th lao đ ng t i c sổ ứ ạ ệ ậ ể ộ ạ ơ ở là Ban ch p hành công đoànấ
c s ho c Ban ch p hành công đoàn c p trên tr c ti p c s n i ch a thànhơ ở ặ ấ ấ ự ế ơ ở ở ơ ư
l p công đoàn c s . ậ ơ ở
5. T ch c đ i di n ng i s d ng lao đ ngổ ứ ạ ệ ườ ử ụ ộ là t ch c đ c thành l p h pổ ứ ượ ậ ợ
pháp, đ i di n và b o v quy n, l i ích h p pháp c a ng i s d ng lao đ ngạ ệ ả ệ ề ợ ợ ủ ườ ử ụ ộ
trong quan h lao đ ng. ệ ộ
6. Quan h lao đ ngệ ộ là quan h xã h i phát sinh trong vi c thuê m n, sệ ộ ệ ướ ử
d ng lao đ ng, tr l ng gi a ng i lao đ ng và ng i s d ng lao đ ng. ụ ộ ả ươ ữ ườ ộ ườ ử ụ ộ
7. Tranh ch p lao đ ngấ ộ là tranh ch p v quy n, nghĩa v và l i ích phátấ ề ề ụ ợ
sinh gi a các bên trong quan h lao đ ng.ữ ệ ộ
Tranh ch p lao đ ng bao g m tranh ch p lao đ ng cá nhân gi a ng i laoấ ộ ồ ấ ộ ữ ườ
đ ng v i ng i s d ng lao đ ng và tranh ch p lao đ ng t p th gi a t p thộ ớ ườ ử ụ ộ ấ ộ ậ ể ữ ậ ể
lao đ ng v i ng i s d ng lao đ ng.ộ ớ ườ ử ụ ộ
8. Tranh ch p lao đ ng t p th v quy nấ ộ ậ ể ề ề là tranh ch p gi a t p th laoấ ữ ậ ể
đ ng v i ng i s d ng lao đ ng phát sinh t vi c gi i thích và th c hi n khácộ ớ ườ ử ụ ộ ừ ệ ả ự ệ
nhau quy đ nh c a pháp lu t v lao đ ng, tho c lao đ ng t p th , n i quy laoị ủ ậ ề ộ ả ướ ộ ậ ể ộ
đ ng, quy ch và tho thu n h p pháp khác.ộ ế ả ậ ợ
9. Tranh ch p lao đ ng t p th v l i íchấ ộ ậ ể ề ợ là tranh ch p lao đ ng phát sinhấ ộ
t vi c t p th lao đ ng yêu c u xác l p các đi u ki n lao đ ng m i so v i quyừ ệ ậ ể ộ ầ ậ ề ệ ộ ớ ớ
đ nh c a pháp lu t v lao đ ng, tho c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ngị ủ ậ ề ộ ả ướ ộ ậ ể ộ ộ
ho c các quy ch , tho thu n h p pháp khác trong quá trình th ng l ng gi aặ ế ả ậ ợ ươ ượ ữ
t p th lao đ ng v i ng i s d ng lao đ ng. ậ ể ộ ớ ườ ử ụ ộ
10. C ng b c lao đ ngưỡ ứ ộ là vi c dùng vũ l c, đe d a dùng vũ l c ho c cácệ ự ọ ự ặ
th đo n khác nh m bu c ng i khác lao đ ng trái ý mu n c a h .ủ ạ ằ ộ ườ ộ ố ủ ọ
Đi u 4. Chính sách c a Nhà n c v lao đ ngề ủ ướ ề ộ
4
1. B o đ m quy n và l i ích chính đáng c a ng i lao đ ng; khuy n khíchả ả ề ợ ủ ườ ộ ế
nh ng tho thu n b o đ m cho ng i lao đ ng có nh ng đi u ki n thu n l iữ ả ậ ả ả ườ ộ ữ ề ệ ậ ợ
h n so v i quy đ nh c a pháp lu t v lao đ ng; có chính sách đ ng i lao đ ngơ ớ ị ủ ậ ề ộ ể ườ ộ
mua c ph n, góp v n phát tri n s n xu t, kinh doanh.ổ ầ ố ể ả ấ
2. B o đ m quy n và l i ích h p pháp c a ng i s d ng lao đ ng, qu n lýả ả ề ợ ợ ủ ườ ử ụ ộ ả
lao đ ng đúng pháp lu t, dân ch , công b ng, văn minh và nâng cao trách nhi m xãộ ậ ủ ằ ệ
h i.ộ
3. T o đi u ki n thu n l i đ i v i ho t đ ng t o ra vi c làm, t t o vi c làm,ạ ề ệ ậ ợ ố ớ ạ ộ ạ ệ ự ạ ệ
d y ngh và h c ngh đ có vi c làm; ho t đ ng s n xu t, kinh doanh thu hútạ ề ọ ề ể ệ ạ ộ ả ấ
nhi u lao đ ng. ề ộ
4. Có chính sách phát tri n, phân b ngu n nhân l c; d y ngh , đào t o, b iể ố ồ ự ạ ề ạ ồ
d ng và nâng cao trình đ k năng ngh cho ng i lao đ ng, u đãi đ i v i ng iưỡ ộ ỹ ề ườ ộ ư ố ớ ườ
lao đ ng có trình đ chuyên môn, k thu t cao đáp ng yêu c u c a s nghi p côngộ ộ ỹ ậ ứ ầ ủ ự ệ
nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c. ệ ệ ạ ấ ướ
5. Có chính sách phát tri n th tr ng lao đ ng, đa d ng các hình th c k tể ị ườ ộ ạ ứ ế
n i cung c u lao đ ng.ố ầ ộ
6. H ng d n ng i lao đ ng và ng i s d ng lao đ ng đ i tho i,ướ ẫ ườ ộ ườ ử ụ ộ ố ạ
th ng l ng t p th , xây d ng quan h lao đ ng hài hoà, n đ nh và ti n b .ươ ượ ậ ể ự ệ ộ ổ ị ế ộ
7. B o đ m nguyên t c bình đ ng gi i; quy đ nh ch đ lao đ ng và chínhả ả ắ ẳ ớ ị ế ộ ộ
sách xã h i nh m b o v lao đ ng n , lao đ ng là ng i khuy t t t, ng i laoộ ằ ả ệ ộ ữ ộ ườ ế ậ ườ
đ ng cao tu i, lao đ ng ch a thành niên.ộ ổ ộ ư
Đi u 5. Quy n và nghĩa v c a ng i lao đ ngề ề ụ ủ ườ ộ
1. Ng i lao đ ng có các quy n sau đây:ườ ộ ề
a) Làm vi c, t do l a ch n vi c làm, ngh nghi p, h c ngh , nâng caoệ ự ự ọ ệ ề ệ ọ ề
trình đ ngh nghi p và không b phân bi t đ i x ; ộ ề ệ ị ệ ố ử
b) H ng l ng phù h p v i trình đ k năng ngh trên c s tho thu n v iưở ươ ợ ớ ộ ỹ ề ơ ở ả ậ ớ
ng i s d ng lao đ ng; đ c b o h lao đ ng, làm vi c trong đi u ki n b oườ ử ụ ộ ượ ả ộ ộ ệ ề ệ ả
đ m v an toàn lao đ ng, v sinh lao đ ng; ngh theo ch đ , ngh h ng năm cóả ề ộ ệ ộ ỉ ế ộ ỉ ằ
l ng và đ c h ng phúc l i t p th ;ươ ượ ưở ợ ậ ể
c) Thành l p, gia nh p, ho t đ ng công đoàn, t ch c ngh nghi p và tậ ậ ạ ộ ổ ứ ề ệ ổ
ch c khác theo quy đ nh c a pháp lu t; yêu c u và tham gia đ i tho i v i ng iứ ị ủ ậ ầ ố ạ ớ ườ
s d ng lao đ ng, th c hi n quy ch dân ch và đ c tham v n t i n i làmử ụ ộ ự ệ ế ủ ượ ấ ạ ơ
vi c đ b o v quy n và l i ích h p pháp c a mình; tham gia qu n lý theo n iệ ể ả ệ ề ợ ợ ủ ả ộ
quy c a ng i s d ng lao đ ng;ủ ườ ử ụ ộ
d) Đ n ph ng ch m d t h p đ ng lao đ ng theo quy đ nh c a pháp lu t;ơ ươ ấ ứ ợ ồ ộ ị ủ ậ
đ) Đình công.
2. Ng i lao đ ng có các nghĩa v sau đây:ườ ộ ụ
a) Th c hi n h p đ ng lao đ ng, tho c lao đ ng t p th ; ự ệ ợ ồ ộ ả ướ ộ ậ ể
b) Ch p hành k lu t lao đ ng, n i quy lao đ ng, tuân theo s đi u hànhấ ỷ ậ ộ ộ ộ ự ề
h p pháp c a ng i s d ng lao đ ng; ợ ủ ườ ử ụ ộ
4
5
c) Th c hi n các quy đ nh c a pháp lu t v b o hi m xã h i và pháp lu t vự ệ ị ủ ậ ề ả ể ộ ậ ề
b o hi m y t .ả ể ế
Đi u 6. Quy n và nghĩa v c a ng i s d ng lao đ ng ề ề ụ ủ ườ ử ụ ộ
1. Ng i s d ng lao đ ng có các quy n sau đây:ườ ử ụ ộ ề
a) Tuy n d ng, b trí, đi u hành lao đ ng theo nhu c u s n xu t, kinhể ụ ố ề ộ ầ ả ấ
doanh; khen th ng và x lý vi ph m k lu t lao đ ng;ưở ử ạ ỷ ậ ộ
b) Thành l p, gia nh p, ho t đ ng trong t ch c ngh nghi p và t ch cậ ậ ạ ộ ổ ứ ề ệ ổ ứ
khác theo quy đ nh c a pháp lu t;ị ủ ậ
c) Yêu c u t p th lao đ ng đ i tho i, th ng l ng, ký k t tho c laoầ ậ ể ộ ố ạ ươ ượ ế ả ướ
đ ng t p th ; tham gia gi i quy t tranh ch p lao đ ng, đình công; trao đ i v iộ ậ ể ả ế ấ ộ ổ ớ
công đoàn v các v n đ trong quan h lao đ ng, c i thi n đ i s ng v t ch t vàề ấ ề ệ ộ ả ệ ờ ố ậ ấ
tinh th n c a ng i lao đ ng;ầ ủ ườ ộ
d) Đóng c a t m th i n i làm vi c. ử ạ ờ ơ ệ
2. Ng i s d ng lao đ ng có các nghĩa v sau đây: ườ ử ụ ộ ụ
a) Th c hi n h p đ ng lao đ ng, tho c lao đ ng t p th và tho thu nự ệ ợ ồ ộ ả ướ ộ ậ ể ả ậ
khác v i ng i lao đ ng, tôn tr ng danh d , nhân ph m c a ng i lao đ ng;ớ ườ ộ ọ ự ẩ ủ ườ ộ
b) Thi t l p c ch và th c hi n đ i tho i v i t p th lao đ ng t i doanhế ậ ơ ế ự ệ ố ạ ớ ậ ể ộ ạ
nghi p và th c hi n nghiêm ch nh quy ch dân ch c s ;ệ ự ệ ỉ ế ủ ở ơ ở
c) L p s qu n lý lao đ ng, s l ng và xu t trình khi c quan có th mậ ổ ả ộ ổ ươ ấ ơ ẩ
quy n yêu c u;ề ầ
d) Khai trình vi c s d ng lao đ ng trong th i h n 30 ngày, k t ngày b tệ ử ụ ộ ờ ạ ể ừ ắ
đ u ho t đ ng và đ nh kỳ báo cáo tình hình thay đ i v lao đ ng trong quá trìnhầ ạ ộ ị ổ ề ộ
ho t đ ng v i c quan qu n lý nhà n c v lao đ ng đ a ph ng;ạ ộ ớ ơ ả ướ ề ộ ở ị ươ
đ) Th c hi n các quy đ nh khác c a pháp lu t v lao đ ng, pháp lu t vự ệ ị ủ ậ ề ộ ậ ề
b o hi m xã h i và pháp lu t v b o hi m y t .ả ể ộ ậ ề ả ể ế
Đi u 7. Quan h lao đ ngề ệ ộ
1. Quan h lao đ ng gi a ng i lao đ ng ho c t p th lao đ ng v i ng iệ ộ ữ ườ ộ ặ ậ ể ộ ớ ườ
s d ng lao đ ng đ c xác l p qua đ i tho i, th ng l ng, tho thu n theoử ụ ộ ượ ậ ố ạ ươ ượ ả ậ
nguyên t c t nguy n, thi n chí, bình đ ng, h p tác, tôn tr ng quy n và l i íchắ ự ệ ệ ẳ ợ ọ ề ợ
h p pháp c a nhau.ợ ủ
2. Công đoàn, t ch c đ i di n ng i s d ng lao đ ng tham gia cùng v iổ ứ ạ ệ ườ ử ụ ộ ớ
c quan nhà n c h tr xây d ng quan h lao đ ng hài hoà, n đ nh và ti n b ;ơ ướ ỗ ợ ự ệ ộ ổ ị ế ộ
giám sát vi c thi hành các quy đ nh c a pháp lu t v lao đ ng; b o v quy n vàệ ị ủ ậ ề ộ ả ệ ề
l i ích h p pháp c a ng i lao đ ng, ng i s d ng lao đ ng.ợ ợ ủ ườ ộ ườ ử ụ ộ
Đi u 8. Các hành vi b nghiêm c mề ị ấ
1. Phân bi t đ i x v gi i tính, dân t c, màu da, thành ph n xã h i, tìnhệ ố ử ề ớ ộ ầ ộ
tr ng hôn nhân, tín ng ng, tôn giáo, nhi m HIV, khuy t t t ho c vì lý do thànhạ ưỡ ễ ế ậ ặ
l p, gia nh p và ho t đ ng công đoàn. ậ ậ ạ ộ
2. Ng c đãi ng i lao đ ng, qu y r i tình d c t i n i làm vi c.ượ ườ ộ ấ ố ụ ạ ơ ệ
3. C ng b c lao đ ng.ưỡ ứ ộ