B lu t lao đ ng 2012 và các văn b n h ng d nộ ậ ộ ả ướ ẫ
M C L CỤ Ụ
B lu t lao đ ng 2012 và các văn b n h ng d nộ ậ ộ ả ướ ẫ
QU C H IỐ Ộ
--------
C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đ c l p - T do - H nh phúcộ ậ ự ạ
----------------
Lu t s : 10/2012/QH13ậ ố Hà N i, ngày 18 tháng 6 năm 2012ộ
B LU T LAO Đ NGỘ Ậ Ộ
Căn c Hi n pháp n c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam năm 1992 đã đ c s aứ ế ướ ộ ộ ủ ệ ượ ử
đ i, b sung m t s đi u theo Ngh quy t s 51/2001/QH10;ổ ổ ộ ố ề ị ế ố
Qu c h i ban hành B lu t lao đ ng.ố ộ ộ ậ ộ
CH NG IƯƠ
NH NG QUY Đ NH CHUNGỮ Ị
Đi u 1. Ph m vi đi u ch nhề ạ ề ỉ
B lu t lao đ ng quy đ nh tiêu chu n lao đ ng; quy n, nghĩa v , trách nhi m c a ng iộ ậ ộ ị ẩ ộ ề ụ ệ ủ ườ
lao đ ng, ng i s d ng lao đ ng, t ch c đ i di n t p th lao đ ng, t ch c đ i di nộ ườ ử ụ ộ ổ ứ ạ ệ ậ ể ộ ổ ứ ạ ệ
ng i s d ng lao đ ng trong quan h lao đ ng và các quan h khác liên quan tr c ti pườ ử ụ ộ ệ ộ ệ ự ế
đ n quan h lao đ ng; qu n lý nhà n c v lao đ ng.ế ệ ộ ả ướ ề ộ
Đi u 2. Đ i t ng áp d ngề ố ượ ụ
1. Ng i lao đ ng Vi t Nam, ng i h c ngh , t p ngh và ng i lao đ ng khác đ cườ ộ ệ ườ ọ ề ậ ề ườ ộ ượ
quy đ nh t i B lu t này.ị ạ ộ ậ
2. Ng i s d ng lao đ ng.ườ ử ụ ộ
3. Ng i lao đ ng n c ngoài làm vi c t i Vi t Nam.ườ ộ ướ ệ ạ ệ
4. C quan, t ch c, cá nhân khác có liên quan tr c ti p đ n quan h lao đ ng.ơ ổ ứ ự ế ế ệ ộ
Đi u 3. Gi i thích t ng ề ả ừ ữ
Trong B lu t này, các t ng d i đây đ c hi u nh sau:ộ ậ ừ ữ ướ ượ ể ư
1. Ng i lao đ ngườ ộ là ng i t đ 15 tu i tr lên, có kh năng lao đ ng, làm vi c theoườ ừ ủ ổ ở ả ộ ệ
h p đ ng lao đ ng, đ c tr l ng và ch u s qu n lý, đi u hành c a ng i s d ngợ ồ ộ ượ ả ươ ị ự ả ề ủ ườ ử ụ
lao đ ng. ộ
2. Ng i s d ng lao đ ngườ ử ụ ộ là doanh nghi p, c quan, t ch c, h p tác xã, h gia đình, cáệ ơ ổ ứ ợ ộ
nhân có thuê m n, s d ng lao đ ng theo h p đ ng lao đ ng; n u là cá nhân thì ph i cóướ ử ụ ộ ợ ồ ộ ế ả
năng l c hành vi dân s đ y đ .ự ự ầ ủ
3. T p th lao đ ngậ ể ộ là t p h p có t ch c c a ng i lao đ ng cùng làm vi c cho m tậ ợ ổ ứ ủ ườ ộ ệ ộ
ng i s d ng lao đ ng ho c trong m t b ph n thu c c c u t ch c c a ng i sườ ử ụ ộ ặ ộ ộ ậ ộ ơ ấ ổ ứ ủ ườ ử
d ng lao đ ng.ụ ộ
4. T ch c đ i di n t p th lao đ ng t i c sổ ứ ạ ệ ậ ể ộ ạ ơ ở là Ban ch p hành công đoàn c s ho cấ ơ ở ặ
Ban ch p hành công đoàn c p trên tr c ti p c s n i ch a thành l p công đoàn c s .ấ ấ ự ế ơ ở ở ơ ư ậ ơ ở
5. T ch c đ i di n ng i s d ng lao đ ngổ ứ ạ ệ ườ ử ụ ộ là t ch c đ c thành l p h p pháp, đ iổ ứ ượ ậ ợ ạ
di n và b o v quy n, l i ích h p pháp c a ng i s d ng lao đ ng trong quan h laoệ ả ệ ề ợ ợ ủ ườ ử ụ ộ ệ
đ ng. ộ
6. Quan h lao đ ngệ ộ là quan h xã h i phát sinh trong vi c thuê m n, s d ng laoệ ộ ệ ướ ử ụ
đ ng, tr l ng gi a ng i lao đ ng và ng i s d ng lao đ ng. ộ ả ươ ữ ườ ộ ườ ử ụ ộ
7. Tranh ch p lao đ ngấ ộ là tranh ch p v quy n, nghĩa v và l i ích phát sinh gi a cácấ ề ề ụ ợ ữ
bên trong quan h lao đ ng.ệ ộ
B lu t lao đ ng 2012 và các văn b n h ng d nộ ậ ộ ả ướ ẫ
Tranh ch p lao đ ng bao g m tranh ch p lao đ ng cá nhân gi a ng i lao đ ng v iấ ộ ồ ấ ộ ữ ườ ộ ớ
ng i s d ng lao đ ng và tranh ch p lao đ ng t p th gi a t p th lao đ ng v i ng iườ ử ụ ộ ấ ộ ậ ể ữ ậ ể ộ ớ ườ
s d ng lao đ ng.ử ụ ộ
8. Tranh ch p lao đ ng t p th v quy nấ ộ ậ ể ề ề là tranh ch p gi a t p th lao đ ng v i ng iấ ữ ậ ể ộ ớ ườ
s d ng lao đ ng phát sinh t vi c gi i thích và th c hi n khác nhau quy đ nh c a phápử ụ ộ ừ ệ ả ự ệ ị ủ
lu t v lao đ ng, tho c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ng, quy ch và tho thu nậ ề ộ ả ướ ộ ậ ể ộ ộ ế ả ậ
h p pháp khác.ợ
9. Tranh ch p lao đ ng t p th v l i íchấ ộ ậ ể ề ợ là tranh ch p lao đ ng phát sinh t vi c t pấ ộ ừ ệ ậ
th lao đ ng yêu c u xác l p các đi u ki n lao đ ng m i so v i quy đ nh c a pháp lu tể ộ ầ ậ ề ệ ộ ớ ớ ị ủ ậ
v lao đ ng, tho c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ng ho c các quy ch , tho thu nề ộ ả ướ ộ ậ ể ộ ộ ặ ế ả ậ
h p pháp khác trong quá trình th ng l ng gi a t p th lao đ ng v i ng i s d ngợ ươ ượ ữ ậ ể ộ ớ ườ ử ụ
lao đ ng. ộ
10. C ng b c lao đ ngưỡ ứ ộ là vi c dùng vũ l c, đe d a dùng vũ l c ho c các th đo n khácệ ự ọ ự ặ ủ ạ
nh m bu c ng i khác lao đ ng trái ý mu n c a h .ằ ộ ườ ộ ố ủ ọ
Đi u 4. Chính sách c a Nhà n c v lao đ ngề ủ ướ ề ộ
1. B o đ m quy n và l i ích chính đáng c a ng i lao đ ng; khuy n khích nh ng thoả ả ề ợ ủ ườ ộ ế ữ ả
thu n b o đ m cho ng i lao đ ng có nh ng đi u ki n thu n l i h n so v i quy đ nhậ ả ả ườ ộ ữ ề ệ ậ ợ ơ ớ ị
c a pháp lu t v lao đ ng; có chính sách đ ng i lao đ ng mua c ph n, góp v n phátủ ậ ề ộ ể ườ ộ ổ ầ ố
tri n s n xu t, kinh doanh.ể ả ấ
2. B o đ m quy n và l i ích h p pháp c a ng i s d ng lao đ ng, qu n lý lao đ ngả ả ề ợ ợ ủ ườ ử ụ ộ ả ộ
đúng pháp lu t, dân ch , công b ng, văn minh và nâng cao trách nhi m xã h i.ậ ủ ằ ệ ộ
3. T o đi u ki n thu n l i đ i v i ho t đ ng t o ra vi c làm, t t o vi c làm, d y nghạ ề ệ ậ ợ ố ớ ạ ộ ạ ệ ự ạ ệ ạ ề
và h c ngh đ có vi c làm; ho t đ ng s n xu t, kinh doanh thu hút nhi u lao đ ng. ọ ề ể ệ ạ ộ ả ấ ề ộ
4. Có chính sách phát tri n, phân b ngu n nhân l c; d y ngh , đào t o, b i d ng vàể ố ồ ự ạ ề ạ ồ ưỡ
nâng cao trình đ k năng ngh cho ng i lao đ ng, u đãi đ i v i ng i lao đ ng cóộ ỹ ề ườ ộ ư ố ớ ườ ộ
trình đ chuyên môn, k thu t cao đáp ng yêu c u c a s nghi p công nghi p hóa,ộ ỹ ậ ứ ầ ủ ự ệ ệ
hi n đ i hóa đ t n c. ệ ạ ấ ướ
5. Có chính sách phát tri n th tr ng lao đ ng, đa d ng các hình th c k t n i cung c uể ị ườ ộ ạ ứ ế ố ầ
lao đ ng.ộ
6. H ng d n ng i lao đ ng và ng i s d ng lao đ ng đ i tho i, th ng l ng t pướ ẫ ườ ộ ườ ử ụ ộ ố ạ ươ ượ ậ
th , xây d ng quan h lao đ ng hài hoà, n đ nh và ti n b .ể ự ệ ộ ổ ị ế ộ
7. B o đ m nguyên t c bình đ ng gi i; quy đ nh ch đ lao đ ng và chính sách xã h iả ả ắ ẳ ớ ị ế ộ ộ ộ
nh m b o v lao đ ng n , lao đ ng là ng i khuy t t t, ng i lao đ ng cao tu i, laoằ ả ệ ộ ữ ộ ườ ế ậ ườ ộ ổ
đ ng ch a thành niên.ộ ư
Đi u 5. Quy n và nghĩa v c a ng i lao đ ngề ề ụ ủ ườ ộ
1. Ng i lao đ ng có các quy n sau đây:ườ ộ ề
a) Làm vi c, t do l a ch n vi c làm, ngh nghi p, h c ngh , nâng cao trình đ nghệ ự ự ọ ệ ề ệ ọ ề ộ ề
nghi p và không b phân bi t đ i x ; ệ ị ệ ố ử
b) H ng l ng phù h p v i trình đ k năng ngh trên c s tho thu n v i ng i sưở ươ ợ ớ ộ ỹ ề ơ ở ả ậ ớ ườ ử
d ng lao đ ng; đ c b o h lao đ ng, làm vi c trong đi u ki n b o đ m v an toàn laoụ ộ ượ ả ộ ộ ệ ề ệ ả ả ề
đ ng, v sinh lao đ ng; ngh theo ch đ , ngh h ng năm có l ng và đ c h ng phúcộ ệ ộ ỉ ế ộ ỉ ằ ươ ượ ưở
l i t p th ;ợ ậ ể
c) Thành l p, gia nh p, ho t đ ng công đoàn, t ch c ngh nghi p và t ch c khác theoậ ậ ạ ộ ổ ứ ề ệ ổ ứ
quy đ nh c a pháp lu t; yêu c u và tham gia đ i tho i v i ng i s d ng lao đ ng, th cị ủ ậ ầ ố ạ ớ ườ ử ụ ộ ự
hi n quy ch dân ch và đ c tham v n t i n i làm vi c đ b o v quy n và l i íchệ ế ủ ượ ấ ạ ơ ệ ể ả ệ ề ợ
h p pháp c a mình; tham gia qu n lý theo n i quy c a ng i s d ng lao đ ng;ợ ủ ả ộ ủ ườ ử ụ ộ
d) Đ n ph ng ch m d t h p đ ng lao đ ng theo quy đ nh c a pháp lu t;ơ ươ ấ ứ ợ ồ ộ ị ủ ậ
đ) Đình công.
B lu t lao đ ng 2012 và các văn b n h ng d nộ ậ ộ ả ướ ẫ
2. Ng i lao đ ng có các nghĩa v sau đây:ườ ộ ụ
a) Th c hi n h p đ ng lao đ ng, tho c lao đ ng t p th ; ự ệ ợ ồ ộ ả ướ ộ ậ ể
b) Ch p hành k lu t lao đ ng, n i quy lao đ ng, tuân theo s đi u hành h p pháp c aấ ỷ ậ ộ ộ ộ ự ề ợ ủ
ng i s d ng lao đ ng; ườ ử ụ ộ
c) Th c hi n các quy đ nh c a pháp lu t v b o hi m xã h i và pháp lu t v b o hi mự ệ ị ủ ậ ề ả ể ộ ậ ề ả ể
y t .ế
Đi u 6. Quy n và nghĩa v c a ng i s d ng lao đ ng ề ề ụ ủ ườ ử ụ ộ
1. Ng i s d ng lao đ ng có các quy n sau đây:ườ ử ụ ộ ề
a) Tuy n d ng, b trí, đi u hành lao đ ng theo nhu c u s n xu t, kinh doanh; khenể ụ ố ề ộ ầ ả ấ
th ng và x lý vi ph m k lu t lao đ ng;ưở ử ạ ỷ ậ ộ
b) Thành l p, gia nh p, ho t đ ng trong t ch c ngh nghi p và t ch c khác theo quyậ ậ ạ ộ ổ ứ ề ệ ổ ứ
đ nh c a pháp lu t;ị ủ ậ
c) Yêu c u t p th lao đ ng đ i tho i, th ng l ng, ký k t tho c lao đ ng t p th ;ầ ậ ể ộ ố ạ ươ ượ ế ả ướ ộ ậ ể
tham gia gi i quy t tranh ch p lao đ ng, đình công; trao đ i v i công đoàn v các v nả ế ấ ộ ổ ớ ề ấ
đ trong quan h lao đ ng, c i thi n đ i s ng v t ch t và tinh th n c a ng i lao đ ng;ề ệ ộ ả ệ ờ ố ậ ấ ầ ủ ườ ộ
d) Đóng c a t m th i n i làm vi c. ử ạ ờ ơ ệ
2. Ng i s d ng lao đ ng có các nghĩa v sau đây: ườ ử ụ ộ ụ
a) Th c hi n h p đ ng lao đ ng, tho c lao đ ng t p th và tho thu n khác v iự ệ ợ ồ ộ ả ướ ộ ậ ể ả ậ ớ
ng i lao đ ng, tôn tr ng danh d , nhân ph m c a ng i lao đ ng;ườ ộ ọ ự ẩ ủ ườ ộ
b) Thi t l p c ch và th c hi n đ i tho i v i t p th lao đ ng t i doanh nghi p vàế ậ ơ ế ự ệ ố ạ ớ ậ ể ộ ạ ệ
th c hi n nghiêm ch nh quy ch dân ch c s ;ự ệ ỉ ế ủ ở ơ ở
c) L p s qu n lý lao đ ng, s l ng và xu t trình khi c quan có th m quy n yêu c u;ậ ổ ả ộ ổ ươ ấ ơ ẩ ề ầ
d) Khai trình vi c s d ng lao đ ng trong th i h n 30 ngày, k t ngày b t đ u ho tệ ử ụ ộ ờ ạ ể ừ ắ ầ ạ
đ ng và đ nh kỳ báo cáo tình hình thay đ i v lao đ ng trong quá trình ho t đ ng v i cộ ị ổ ề ộ ạ ộ ớ ơ
quan qu n lý nhà n c v lao đ ng đ a ph ng;ả ướ ề ộ ở ị ươ
đ) Th c hi n các quy đ nh khác c a pháp lu t v lao đ ng, pháp lu t v b o hi m xãự ệ ị ủ ậ ề ộ ậ ề ả ể
h i và pháp lu t v b o hi m y t .ộ ậ ề ả ể ế
Đi u 7. Quan h lao đ ngề ệ ộ
1. Quan h lao đ ng gi a ng i lao đ ng ho c t p th lao đ ng v i ng i s d ng laoệ ộ ữ ườ ộ ặ ậ ể ộ ớ ườ ử ụ
đ ng đ c xác l p qua đ i tho i, th ng l ng, tho thu n theo nguyên t c t nguy n,ộ ượ ậ ố ạ ươ ượ ả ậ ắ ự ệ
thi n chí, bình đ ng, h p tác, tôn tr ng quy n và l i ích h p pháp c a nhau.ệ ẳ ợ ọ ề ợ ợ ủ
2. Công đoàn, t ch c đ i di n ng i s d ng lao đ ng tham gia cùng v i c quan nhàổ ứ ạ ệ ườ ử ụ ộ ớ ơ
n c h tr xây d ng quan h lao đ ng hài hoà, n đ nh và ti n b ; giám sát vi c thiướ ỗ ợ ự ệ ộ ổ ị ế ộ ệ
hành các quy đ nh c a pháp lu t v lao đ ng; b o v quy n và l i ích h p pháp c aị ủ ậ ề ộ ả ệ ề ợ ợ ủ
ng i lao đ ng, ng i s d ng lao đ ng.ườ ộ ườ ử ụ ộ
Đi u 8. Các hành vi b nghiêm c mề ị ấ
1. Phân bi t đ i x v gi i tính, dân t c, màu da, thành ph n xã h i, tình tr ng hôn nhân,ệ ố ử ề ớ ộ ầ ộ ạ
tín ng ng, tôn giáo, nhi m HIV, khuy t t t ho c vì lý do thành l p, gia nh p và ho tưỡ ễ ế ậ ặ ậ ậ ạ
đ ng công đoàn. ộ
2. Ng c đãi ng i lao đ ng, qu y r i tình d c t i n i làm vi c.ượ ườ ộ ấ ố ụ ạ ơ ệ
3. C ng b c lao đ ng.ưỡ ứ ộ
4. L i d ng danh nghĩa d y ngh , t p ngh đ tr c l i, bóc l t s c lao đ ng ho c dợ ụ ạ ề ậ ề ể ụ ợ ộ ứ ộ ặ ụ
d , ép bu c ng i h c ngh , ng i t p ngh vào ho t đ ng trái pháp lu t.ỗ ộ ườ ọ ề ườ ậ ề ạ ộ ậ
B lu t lao đ ng 2012 và các văn b n h ng d nộ ậ ộ ả ướ ẫ