1
QU C H I
--------
C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM
Đ c l p - T do - H nh phúc
----------------
Lu t s : 10/2012/QH13 Hà N i, ngày 18 tháng 6 năm 2012
B LU T LAO Đ NG
Căn c Hi n pháp n c C ng hòa h i ch nghĩa Vi t Nam năm 1992 đã đ c ế ướ ượ
s a đ i, b sung m t s đi u theo Ngh quy t s 51/2001/QH10; ế
Qu c h i ban hành B lu t lao đ ng.
Ch ng Iươ
NH NG QUY Đ NH CHUNG
Đi u 1. Ph m vi đi u ch nh
B lu t lao đ ng quy đ nh tiêu chu n lao đ ng; quy n, nghĩa v , trách nhi m c a ng i ườ
lao đ ng, ng i s d ng lao đ ng, t ch c đ i di n t p th lao đ ng, t ch c đ i di n ườ
ng i s d ng lao đ ng trong quan h lao đ ng các quan h khác liên quan tr c ti pườ ế
đ n quan h lao đ ng; qu n lý nhà n c v lao đ ng.ế ướ
Đi u 2. Đ i t ng áp d ng ượ
1. Ng i lao đ ng Vi t Nam, ng i h c ngh , t p ngh và ng i lao đ ng khác đ c quyườ ườ ườ ượ
đ nh t i B lu t này.
2. Ng i s d ng lao đ ng.ườ
3. Ng i lao đ ng n c ngoài làm vi c t i Vi t Nam.ườ ướ
4. C quan, t ch c, cá nhân khác có liên quan tr c ti p đ n quan h lao đ ng.ơ ế ế
Đi u 3. Gi i thích t ng
Trong B lu t này, các t ng d i đây đ c hi u nh sau: ướ ượ ư
1. Ng i lao đ ngườ là ng i t đ 15 tu i tr lên, có kh năng lao đ ng, làm vi c theo h pườ
đ ng lao đ ng, đ c tr l ng và ch u s qu n lý, đi u hành c a ng i s d ng lao đ ng. ượ ươ ườ
2. Ng i s d ng lao đ ngườ doanh nghi p, c quan, t ch c, h p tác xã, h gia đình, ơ
nhân thuê m n, s d ng lao đ ng theo h p đ ng lao đ ng; n u nhân thì ph i ướ ế
năng l c hành vi dân s đ y đ .
3. T p th lao đ ng t p h p t ch c c a ng i lao đ ng cùng làm vi c cho m t ườ
ng i s d ng lao đ ng ho c trong m t b ph n thu c c c u t ch c c a ng i s d ngườ ơ ườ
lao đ ng.
4. T ch c đ i di n t p th lao đ ng t i c s ơ là Ban ch p hành công đoàn c s ho c ơ
Ban ch p hành công đoàn c p trên tr c ti p c s n i ch a thành l p công đoàn c s . ế ơ ơ ư ơ
5. T ch c đ i di n ng i s d ng lao đ ng ườ là t ch c đ c thành l p h p pháp, đ i di n ượ
và b o v quy n, l i ích h p pháp c a ng i s d ng lao đ ng trong quan h lao đ ng. ườ
6. Quan h lao đ ng quan h h i phát sinh trong vi c thuê m n, s d ng lao đ ng, ướ
tr l ng gi a ng i lao đ ng và ng i s d ng lao đ ng. ươ ườ ườ
7. Tranh ch p lao đ ng tranh ch p v quy n, nghĩa v l i ích phát sinh gi a các bên
trong quan h lao đ ng.
Tranh ch p lao đ ng bao g m tranh ch p lao đ ng cá nhân gi a ng i lao đ ng v i ng i ườ ườ
s d ng lao đ ng và tranh ch p lao đ ng t p th gi a t p th lao đ ng v i ng i s d ng ườ
lao đ ng.
8. Tranh ch p lao đ ng t p th v quy n là tranh ch p gi a t p th lao đ ng v i ng i s ườ
d ng lao đ ng phát sinh t vi c gi i thích th c hi n khác nhau quy đ nh c a pháp lu t
v lao đ ng, tho c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ng, quy ch và tho thu n h p pháp ướ ế
khác.
9. Tranh ch p lao đ ng t p th v l i ích tranh ch p lao đ ng phát sinh t vi c t p th
lao đ ng yêu c u xác l p các đi u ki n lao đ ng m i so v i quy đ nh c a pháp lu t v lao
2
đ ng, tho c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ng ho c các quy ch , tho thu n h p pháp ướ ế
khác trong quá trình th ng l ng gi a t p th lao đ ng v i ng i s d ng lao đ ng.ươ ượ ườ
10. C ng b c lao đ ngưỡ vi c dùng l c, đe d a dùng l c ho c các th đo n khác
nh m bu c ng i khác lao đ ng trái ý mu n c a h . ườ
Đi u 4. Chính sách c a Nhà n c v lao đ ng ướ
1. B o đ m quy n l i ích chính đáng c a ng i lao đ ng; khuy n khích nh ng tho ườ ế
thu n b o đ m cho ng i lao đ ng có nh ng đi u ki n thu n l i h n so v i quy đ nh c a ườ ơ
pháp lu t v lao đ ng; chính sách đ ng i lao đ ng mua c ph n, góp v n phát tri n ườ
s n xu t, kinh doanh.
2. B o đ m quy n và l i ích h p pháp c a ng i s d ng lao đ ng, qu n lý lao đ ng đúng ườ
pháp lu t, dân ch , công b ng, văn minh và nâng cao trách nhi m xã h i.
3. T o đi u ki n thu n l i đ i v i ho t đ ng t o ra vi c làm, t t o vi c làm, d y ngh
và h c ngh đ có vi c làm; ho t đ ng s n xu t, kinh doanh thu hút nhi u lao đ ng.
4. Có chính sách phát tri n, phân b ngu n nhân l c; d y ngh , đào t o, b i d ng và nâng ưỡ
cao trình đ k năng ngh cho ng i lao đ ng, u đãi đ i v i ng i lao đ ng trình đ ườ ư ườ
chuyên môn, k thu t cao đáp ng yêu c u c a s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa
đ t n c. ướ
5. Có chính sách phát tri n th tr ng lao đ ng, đa d ng các hình th c k t n i cung c u lao ườ ế
đ ng.
6. H ng d n ng i lao đ ng và ng i s d ng lao đ ng đ i tho i, th ng l ng t p th ,ướ ườ ườ ươ ượ
xây d ng quan h lao đ ng hài hoà, n đ nh và ti n b . ế
7. B o đ m nguyên t c bình đ ng gi i; quy đ nh ch đ lao đ ng chính sách h i ế
nh m b o v lao đ ng n , lao đ ng là ng i khuy t t t, ng i lao đ ng cao tu i, lao đ ng ườ ế ườ
ch a thành niên.ư
Đi u 5. Quy n và nghĩa v c a ng i lao đ ng ườ
1. Ng i lao đ ng có các quy n sau đây:ườ
a) Làm vi c, t do l a ch n vi c làm, ngh nghi p, h c ngh , nâng cao trình đ ngh
nghi p và không b phân bi t đ i x ;
b) H ng l ng phù h p v i trình đ k năng ngh trên c s tho thu n v i ng i sưở ươ ơ ườ
d ng lao đ ng; đ c b o h lao đ ng, làm vi c trong đi u ki n b o đ m v an toàn lao ượ
đ ng, v sinh lao đ ng; ngh theo ch đ , ngh h ng năm có l ng và đ c h ng phúc l i ế ươ ượ ưở
t p th ;
c) Thành l p, gia nh p, ho t đ ng công đoàn, t ch c ngh nghi p t ch c khác theo
quy đ nh c a pháp lu t; yêu c u tham gia đ i tho i v i ng i s d ng lao đ ng, th c ườ
hi n quy ch dân ch đ c tham v n t i n i làm vi c đ b o v quy n l i ích h p ế ượ ơ
pháp c a mình; tham gia qu n lý theo n i quy c a ng i s d ng lao đ ng; ườ
d) Đ n ph ng ch m d t h p đ ng lao đ ng theo quy đ nh c a pháp lu t;ơ ươ
đ) Đình công.
2. Ng i lao đ ng có các nghĩa v sau đây:ườ
a) Th c hi n h p đ ng lao đ ng, tho c lao đ ng t p th ; ướ
b) Ch p hành k lu t lao đ ng, n i quy lao đ ng, tuân theo s đi u hành h p pháp c a
ng i s d ng lao đ ng;ườ
c) Th c hi n các quy đ nh c a pháp lu t v b o hi m h i pháp lu t v b o hi m y
t .ế
Đi u 6. Quy n và nghĩa v c a ng i s d ng lao đ ng ườ
1. Ng i s d ng lao đ ng có các quy n sau đây:ườ
a) Tuy n d ng, b trí, đi u hành lao đ ng theo nhu c u s n xu t, kinh doanh; khen th ng ưở
và x lý vi ph m k lu t lao đ ng;
b) Thành l p, gia nh p, ho t đ ng trong t ch c ngh nghi p t ch c khác theo quy
đ nh c a pháp lu t;
3
c) Yêu c u t p th lao đ ng đ i tho i, th ng l ng, k t tho c lao đ ng t p th ; ươ ượ ế ướ
tham gia gi i quy t tranh ch p lao đ ng, đình công; trao đ i v i công đoàn v các v n đ ế
trong quan h lao đ ng, c i thi n đ i s ng v t ch t và tinh th n c a ng i lao đ ng; ườ
d) Đóng c a t m th i n i làm vi c. ơ
2. Ng i s d ng lao đ ng có các nghĩa v sau đây:ườ
a) Th c hi n h p đ ng lao đ ng, tho c lao đ ng t p th tho thu n khác v i ng i ướ ườ
lao đ ng, tôn tr ng danh d , nhân ph m c a ng i lao đ ng; ườ
b) Thi t l p c ch th c hi n đ i tho i v i t p th lao đ ng t i doanh nghi p th cế ơ ế
hi n nghiêm ch nh quy ch dân ch c s ; ế ơ
c) L p s qu n lý lao đ ng, s l ng và xu t trình khi c quan có th m quy n yêu c u; ươ ơ
d) Khai trình vi c s d ng lao đ ng trong th i h n 30 ngày, k t ngày b t đ u ho t đ ng
đ nh kỳ báo cáo tình hình thay đ i v lao đ ng trong quá trình ho t đ ng v i c quan ơ
qu n lý nhà n c v lao đ ng đ a ph ng; ướ ươ
đ) Th c hi n các quy đ nh khác c a pháp lu t v lao đ ng, pháp lu t v b o hi m h i
và pháp lu t v b o hi m y t . ế
Đi u 7. Quan h lao đ ng
1. Quan h lao đ ng gi a ng i lao đ ng ho c t p th lao đ ng v i ng i s d ng lao ườ ườ
đ ng đ c xác l p qua đ i tho i, th ng l ng, tho thu n theo nguyên t c t nguy n, ượ ươ ượ
thi n chí, bình đ ng, h p tác, tôn tr ng quy n và l i ích h p pháp c a nhau.
2. Công đoàn, t ch c đ i di n ng i s d ng lao đ ng ườ tham gia cùng v i c quan nhà ơ
n c h tr xây d ng quan h lao đ ng hài hoà, n đ nh ti n b ; giám sát vi c thi hànhướ ế
các quy đ nh c a pháp lu t v lao đ ng; b o v quy n l i ích h p pháp c a ng i lao ườ
đ ng, ng i s d ng lao đ ng. ườ
Đi u 8. Các hành vi b nghiêm c m
1. Phân bi t đ i x v gi i tính, dân t c, màu da, thành ph n h i, tình tr ng hôn nhân,
tín ng ng, tôn giáo, nhi m HIV, khuy t t t ho c do thành l p, gia nh p ho tưỡ ế
đ ng công đoàn.
2. Ng c đãi ng i lao đ ng, qu y r i tình d c t i n i làm vi c.ượ ườ ơ
3. C ng b c lao đ ng.ưỡ
4. L i d ng danh nghĩa d y ngh , t p ngh đ tr c l i, bóc l t s c lao đ ng ho c d d ,
ép bu c ng i h c ngh , ng i t p ngh vào ho t đ ng trái pháp lu t. ườ ườ
5. S d ng lao đ ng ch a qua đào t o ngh ho c ch a ch ng ch k năng ngh qu c ư ư
gia đ i v i ngh , công vi c ph i s d ng lao đ ng đã đ c đào t o ngh ho c ph i ượ
ch ng ch k năng ngh qu c gia.
6. D d , h a h n và qu ng cáo gian d i đ l a g t ng i lao đ ng ho c l i d ng d ch v ườ
vi c làm, ho t đ ng đ a ng i lao đ ng đi làm vi c n c ngoài theo h p đ ng đ th c ư ườ ướ
hi n hành vi trái pháp lu t.
7. S d ng lao đ ng ch a thành niên trái pháp lu t. ư
Ch ng IIươ
VI C LÀM
Đi u 9. Vi c làm, gi i quy t vi c làm ế
1. Vi c làm là ho t đ ng lao đ ng t o ra thu nh p mà không b pháp lu t c m.
2. Nhà n c, ng i s d ng lao đ ng h i trách nhi m tham gia gi i quy t vi cướ ườ ế
làm, b o đ m cho m i ng i có kh năng lao đ ng đ u có c h i có vi c làm. ườ ơ
Đi u 10. Quy n làm vi c c a ng i lao đ ng ườ
1. Đ c làm vi c cho b t kỳ ng i s d ng lao đ ng nào và b t kỳ n i nào mà pháp lu tượ ườ ơ
không c m.
2. Tr c ti p liên h v i ng i s d ng lao đ ng ho c thông qua t ch c d ch v vi c làm ế ườ
đ tìm vi c làm theo nguy n v ng, kh năng, trình đ ngh nghi p và s c kho c a mình.
Đi u 11. Quy n tuy n d ng lao đ ng c a ng i s d ng lao đ ng ườ
4
Ng i s d ng lao đ ng quy n tr c ti p ho c thông qua t ch c d ch v vi c làm,ườ ế
doanh nghi p cho thuê l i lao đ ng đ tuy n d ng lao đ ng, có quy n tăng, gi m lao đ ng
phù h p v i nhu c u s n xu t, kinh doanh.
Đi u 12. Chính sách c a Nhà n c h tr phát tri n vi c làm ướ
1. Nhà n c xác đ nh ch tiêu t o vi c làm tăng thêm trong k ho ch phát tri n kinh t - ướ ế ế
h i 05 năm, h ng năm.
Căn c đi u ki n kinh t - xã h i trong t ng th i kỳ, Chính ph trình Qu c h i quy t đ nh ế ế
ch ng trình m c tiêu qu c gia v vi c làm và d y ngh .ươ
2. Có chính sách b o hi m th t nghi p, các chính sách khuy n khích đ ng i lao đ ng t ế ườ
t o vi c làm; h tr ng i s d ng lao đ ng s d ng nhi u lao đ ng n , lao đ ng ườ
ng i khuy t t t, lao đ ng là ng in t c ít ng i đ gi i quy t vi c làm.ườ ế ườ ườ ế
3. Khuy n khích, t o đi u ki n thu n l i cho các t ch c, cá nhân trong n c n cế ướ ướ
ngoài đ u t phát tri n s n xu t, kinh doanh đ t o vi c làm cho ng i lao đ ng. ư ườ
4. H tr ng i s d ng lao đ ng, ng i lao đ ng tìm ki m m r ng th tr ng lao ườ ườ ế ườ
đ ng n c ngoài. ướ
5. Thành l p Qu qu c gia v vi c làm đ h tr cho vay u đãi t o vi c làm và th c hi n ư
các ho t đ ng khác theo quy đ nh c a pháp lu t.
Đi u 13. Ch ng trình vi c làm ươ
1. U ban nhân dân t nh, thành ph tr c thu c trung ng (sau đây g i chung U ban ươ
nhân dân c p t nh) xây d ng ch ng trình vi c làm c a đ a ph ng trình H i đ ng nhân ươ ươ
dân cùng c p quy t đ nh. ế
2. C quan nhà n c, doanh nghi p, t ch c chính tr - h i, t ch c h i ng i sơ ướ ườ
d ng lao đ ng khác trong ph m vi nhi m v , quy n h n c a mình có trách nhi m tham gia
th c hi n ch ng trình vi c làm. ươ
Đi u 14. T ch c d ch v vi c làm
1. T ch c d ch v vi c làm ch c năng t v n, gi i thi u vi c làm d y ngh cho ư
ng i lao đ ng; cung ng và tuy n lao đ ng theo yêu c u c a ng i s d ng lao đ ng; thuườ ườ
th p, cung c p thông tin v th tr ng lao đ ng th c hi n nhi m v khác theo quy đ nh ườ
c a pháp lu t.
2. T ch c d ch v vi c làm bao g m trung tâm d ch v vi c làm doanh nghi p ho t
đ ng d ch v vi c làm.
Trung tâm d ch v vi c làm đ c thành l p, ho t đ ng theo quy đ nh c a Chính ph . ượ
Doanh nghi p ho t đ ng d ch v vi c làm đ c thành l p ho t đ ng theo quy đ nh c a ượ
Lu t doanh nghi p ph i gi y phép ho t đ ng d ch v vi c làm do c quan qu n ơ
nhà n c v lao đ ng c p t nh c p.ướ
3. T ch c d ch v vi c làm đ c thu phí, mi n, gi m thu theo quy đ nh c a pháp lu t v ượ ế
phí, pháp lu t v thu . ế
Ch ng IIIươ
H P Đ NG LAO Đ NG
M c 1. GIAO K T H P Đ NG LAO Đ NG
Đi u 15. H p đ ng lao đ ng
H p đ ng lao đ ng s tho thu n gi a ng i lao đ ng ng i s d ng lao đ ng v ườ ườ
vi c làm tr l ng, đi u ki n làm vi c, quy n nghĩa v c a m i bên trong quan h ươ
lao đ ng.
Đi u 16. Hình th c h p đ ng lao đ ng
1. H p đ ng lao đ ng ph i đ c giao k t b ng văn b n đ c làm thành 02 b n, ng i ượ ế ượ ườ
lao đ ng gi 01 b n, ng i s d ng lao đ ng gi 01 b n, tr tr ng h p quy đ nh t i ườ ườ
kho n 2 Đi u này.
2. Đ i v i công vi c t m th i có th i h n d i 03 tháng, các bên có th giao k t h p đ ng ướ ế
lao đ ng b ng l i nói.
Đi u 17. Nguyên t c giao k t h p đ ng lao đ ng ế
5
1. T nguy n, bình đ ng, thi n chí, h p tác và trung th c.
2. T do giao k t h p đ ng lao đ ng nh ng không đ c trái pháp lu t, th a c lao đ ng ế ư ượ ướ
t p th và đ o đ c xã h i.
Đi u 18. Nghĩa v giao k t h p đ ng lao đ ng ế
1. Tr c khi nh n ng i lao đ ng vào làm vi c, ng i s d ng lao đ ng ng i laoướ ườ ườ ườ
đ ng ph i tr c ti p giao k t h p đ ng lao đ ng. ế ế
Trong tr ng h p ng i lao đ ng t đ 15 tu i đ n d i 18 tu i, thì vi c giao k t h pườ ườ ế ướ ế
đ ng lao đ ng ph i đ c s đ ng ý c a ng i đ i di n theo pháp lu t c a ng i lao ượ ườ ườ
đ ng.
2. Đ i v i công vi c theo mùa v , công vi c nh t đ nh có th i h n d i 12 tháng thì nhóm ướ
ng i lao đ ng có th y quy n cho m t ng i lao đ ng trong nhóm đ giao k t h p đ ngườ ườ ế
lao đ ng b ng văn b n; tr ng h p này h p đ ng lao đ ng hi u l c nh giao k t v i ườ ư ế
t ng ng i. ườ
H p đ ng lao đ ng do ng i đ c y quy n giao k t ph i kèm theo danh sách ghi h ườ ượ ế
tên, tu i, gi i tính, đ a ch th ng trú, ngh nghi p và ch ký c a t ng ng i lao đ ng. ườ ườ
Đi u 19. Nghĩa v cung c p thông tin tr c khi giao k t h p đ ng lao đ ng ướ ế
1. Ng i s d ng lao đ ng ph i cung c p thông tin cho ng i lao đ ng v công vi c, đ aườ ườ
đi m làm vi c, đi u ki n làm vi c, th i gi làm vi c, th i gi ngh ng i, an toàn lao đ ng, ơ
v sinh lao đ ng, ti n l ng, hình th c tr l ng, b o hi m h i, b o hi m y t , quy ươ ươ ế
đ nh v b o v m t kinh doanh, m t công ngh v n đ khác liên quan tr c ti p ế
đ n vi c giao k t h p đ ng lao đ ng mà ng i lao đ ng yêu c u.ế ế ườ
2. Ng i lao đ ng ph i cung c p thông tin cho ng i s d ng lao đ ng v h tên, tu i,ườ ườ
gi i tính, n i c trú, trình đ h c v n, trình đ k năng ngh , tình tr ng s c kho v n ơ ư
đ khác liên quan tr c ti p đ n vi c giao k t h p đ ng lao đ ng ng i s d ng lao ế ế ế ườ
đ ng yêu c u.
Đi u 20. Nh ng hành vi ng i s d ng lao đ ng không đ c làm khi giao k t, th c ườ ượ ế
hi n h p đ ng lao đ ng
1. Gi b n chính gi y t tuỳ thân, văn b ng, ch ng ch c a ng i lao đ ng. ườ
2. Yêu c u ng i lao đ ng ph i th c hi n bi n pháp b o đ m b ng ti n ho c tài s n khác ườ
cho vi c th c hi n h p đ ng lao đ ng.
Đi u 21. Giao k t h p đ ng lao đ ng v i nhi u ng i s d ng lao đ ng ế ườ
Ng i lao đ ng th giao k t h p đ ng lao đ ng v i nhi u ng i s d ng lao đ ng,ườ ế ườ
nh ng ph i b o đ m th c hi n đ y đ các n i dung đã giao k t.ư ế
Trong tr ng h p giao k t h p đ ng lao đ ng v i nhi u ng i s d ng lao đ ng, vi cườ ế ườ
tham gia b o hi m h i, b o hi m y t c a ng i lao đ ng đ c th c hi n theo quy ế ườ ượ
đ nh c a Chính ph .
Đi u 22. Lo i h p đ ng lao đ ng
1. H p đ ng lao đ ng ph i đ c giao k t theo m t trong các lo i sau đây: ượ ế
a) H p đ ng lao đ ng khôngc đ nh th i h n;
H p đ ng lao đ ng không xác đ nh th i h n h p
đ ng trong đó hai bên không xác đ nh th i h n,
th i đi m ch m d t hi u l c c a h p đ ng.
b) H p đ ng lao đ ng xác đ nh th i h n;
H p đ ng lao đ ng c đ nh th i h n h p đ ng
trong đó hai bên xác đ nh th i h n, th i đi m ch m