Câu Hỏi Thường Gặp Về
Nuôi Tôm Sú
Nuôi tôm, nuôi trồng thuỷ sản là một công việc đầy rủi ro, đặc biệt là nuôi
tôm đang được phát triển theo hướng tăng diện tích, loại hình nuôi và mức độ
thâm canh. Bên canh sự hấp dẫn về lợi nhuận cao, nuôi trồng thuỷ sản gặp
nhiều khó khăn về môi trường và dịch bệnh, đặc biệt là ở các khu nuôi tập
trung. Do vậy, vấn đề quản lý chất lượng nước đã trở nên cấp thiết và cần có
sự hỗ trợ của các cán bộ kỹ thuật, cán bộ khuyến ngư hay cộng đồng.
Chuẩn bị ao nuôi - Khâu quan trọng quyết định vụ nuôi thành công
Kiểm tra, đo đạt nguồn nước thường xuyên
Đây là kết quả nghiên cứu thử nghiệm "Quản lý môi trường trong nuôi
trồng thuỷ sản ven biển Bắc Trung Bộ" được tiến hành trong 2 năm trên 20
mô hình, 800 hộ nuôi tôm do các cán bộ hợp phần của dự án VIE97030 kết
hợp cơ sở lý thuyết tài liệu có uy tín của các chuyên gia về tôm trong và ngoài
nước.
Kết quả thử nghiệm tại 3 tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An và Thừa Thiên Huế nên
chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Tài liệu này trước hết nhằm phục
vụ việc nuôi tôm ở khu vực Bắc Trung Bộ. Dù vậy, tài liệu này có thể linh
động áp dụng cho các khu vực khác và ngay cả trong khu vực Bắc Trung Bộ,
phải tuỳ theo từng trường hợp mà xử lý cho phù hợp với điều kiện từng ao, ở
từng thời điểm cụ thể.
A/ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG NƯỚC TRONG AO NUÔI TÔM
1/ Chất lượng nước trong trong ao tôm như thế nào là phù hợp ?
Bảng 1: Các thông số chất lượng nước chính trong ao nuôi tôm
Thông số
Khoảng
cho phép
Khoảng
thích hợp
Nhận định
Nhiệt độ
(°C) 26-33 28-30 >32°C hoặc <25°C giảm 30-50% lượng
thức ăn
pH 7.5-8.5 7.8-8.2 Dao động ngày đêm <0.5
Độ mặn
(‰) 10-30 15-25 Dao động ngày đêm <5
Ô xy hoà
tan (mg/l) 3-12 5-6 > 4
Độ kiềm
(mg
CaCO3/l)
>80 100-120 Phụ thuộc và pH dao động
Độ trong
(cm) 30-50 cm 30-40 cm
Độ sâu >100 Tuỳ hình thức nuôi, song tối thiểu phải >
(cm) 100
H2S (mg/l)
<0.03 0 Độc hơn khi pH thấp
NH3 tự do
(mg/l) <0.1 0 Độc hơn khi pH cao
(Nguồn: P. Characchakool, 1999)
2/ Nhiệt độ có ảnh hưởng trong ao tôm như thế và làm thế nào để quản lý
nhiệt độ trong khi nhiệt độ luôn biến động mạnh theo thời tiết ?
Nhiệt độ là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong nuôi trồng thuỷ sản.
Nhiệt độ phù hợp cho tôm và tảo thực vật có lợi là 28°C-33°C. Nhiệt độ
không nên thay đổi đột ngột, nếu biến động quá 5°C/ngày sẽ làm cho tôm
giảm ăn. Nếu nhiệt độ >33°C hoặc <25°C tôm giảm ăn từ 30-50%. Nhiệt độ
thấp tôm giảm ăn hoặc ngưng ăn, chậm hoặc không lớn. Nhiệt độ cao > 35°C,
nhóm tảo lam gây hại cho tôm sẽ phát triển
3/ Quản lý nhiệt độ như thế nào ?
Thiết kế ao nuôi đủ độ sâu > 1m. Thả nuôi đúng mùa vụ. Mùa vụ ở Nghệ An,
Thanh Hoá qui định là tháng cuối tháng 3 đầu tháng 4 dương lịch (sau tết
Thanh Minh 3/3 âm lịch) và ở Thừa Thiên Huế là tháng 2- 3 và tháng 6-7
dương lịch. Có ao chứa để xử lý khi nhiệt độ dao động quá 5°C trong ngày.
4/ Trong quá trình nuôi nếu nhiệt độ trong ao biến động mạnh cần làm gì
?
Ao đủ độ sâu, nhiệt độ ít khi dao động quá 5°C/ngày. Thường nhiệt độ chỉ
dao động khi thời tiết diễn biến thất thường, trời đang nắng nóng chuyển mưa
rào, nhiệt độ giảm thấp, giải pháp khi đó là: Thay được nước đã xử lý vào ao
chứa là tốt nhất (thay 20-30% lượng nước) hoặc phải tháo lớp nước mặt, chạy
máy quạt khí để tránh phân tầng nhiệt. Nếu không có ao chứa, phải thiết kế
mương nội đồng từ lúc cải tạo. Mương nội đồng là 1 mương nhỏ trong ao, sâu
hơn đáy ao 40-60 cm, rộng 60-80 cm giúp tôm trú ẩn khi nhiệt độ thay đổi bất
thường. Tạo cân bằng, ổn định màu nước và các thông số khác trong ao tôm
đồng thời kiểm tra các vó cho ăn, giảm lượng thức ăn nếu cần thiết. Ghi lại
thời gian và các dấu hiệu khác liên quan để rút kinh nghiệm cho vụ sau (thả
đúng màu vụ, thiết kế ao đúng tiêu chuẩn).
Tóm lại:
Nhiệt độ
liên quan
đến
Nguyên nhân Giải pháp chủ đạo Giải pháp bổ sung
Độ sâu ao
Ao bị rò rỉ Xử lý các chỗ rò rỉ, thẩm
lậu
Nắng nóng kéo dài
tăng cường quạt
khí.
Ao không đủ độ
sâu (<1m)
Thiết kế ao đủ độ sâu,
thiết kế ao chứa để bổ
sung nước khi cần
Mưa, nắng kéo dài
giảm lượng thức ăn
Mùa vụ
nuôi thả
Không thả
không đúng
mùa vụ
Thả đúng mùa vụ theo qui
định của cơ quan thuỷ sản
Cố gắng duy trì
màu nước ổn định
Giải pháp tốt nhất để quản lý nhiệt độ trong ao là thiết kế ao đủ độ sâu, hạn
chế thấp nhất rò rỉ, dâng nước cao dần trong quá trình nuôi và giữ ổn định
màu nước.