Chăm sóc bệnh nhân sau
tai biến mạch máu não
tại nhà
Tai biến mạch máu não là một hình thức rối loạn tuần hoàn não cấp tính, có
thể gây đột tử hoặc liệt nửa người, thất ngôn, rối loạn tâm thần… Để giảm
bớt các di chứng và phòng tái phát, khi trở về nhà sau giai đoạn cấp cứu,
bệnh nhân vẫn phải được chăm sóc và điều trị theo chế độ đặc biệt.
Sau đây là các hướng dẫn cụ thể:
Sinh hoạt, tập luyện
Trong trường hợp bệnh nặng, bệnh nhân chưa tự vận động được, người nhà
phải giúp họ thay đổi tư thế 3 giờ một lần để tránh loét. Mỗi lần lật người,
cần xoa rượu, cồn hoặc phấn rôm vào lưng, mông và các vị trí bị tì đè khác.
Khi cho ăn uống, nên kê gối sau lưng bệnh nhân để giữ họ ở tư thế nửa nằm,
nửa ngồi.
Đối với trường hợp nhẹ hơn, tùy mức độ di chứng liệt, cần đề ra một kế
hoạch cụ thể cho bệnh nhân tập luyện hằng ngày. Cố gắng để cho họ tự làm
ở mức tối đa, người nhà chỉ hỗ trợ hoặc giúp đỡ khi bệnh nhân không thể tự
làm được. Quá trình tập luyện đòi hỏi sự kiên trì của cả bệnh nhân và người
hướng dẫn. Nên duy trì việc này cả khi các di chứng đã được phục hồi.
Chế độ ăn
Cần đảm bảo chế độ ăn đủ chất và cân đối. Nên dùng dạng thức ăn mềm, dễ
tiêu như cháo, súp, sữa, nước hoa quả tươi. Kiêng sử dụng các chất béo và
chất kích thích (rượu, bia, chè đặc, cà phê); hạn chế dùng muối.
Điều trị
Nên kết hợp châm cứu, bấm huyệt, xoa bóp và dùng thuốc để nhanh chóng
phục hồi các chi bị liệt. Có thể áp dụng một trong các bài thuốc khắc phục di
chứng tai biến mạch máu não sau:
- Thiên ma câu đằng ẩm: Thiên ma, chi tử, hoàng cầm mỗi thứ 8 g; câu
đằng, ngưu tất, ích mẫu, hà thủ ô, bạch linh mỗi thứ 12 g; tang kí sinh, thạch
quyết minh (sắc trước) mỗi thứ 20 g. Sắc uống ngày 1 thang.
- Bổ dương hoàn ngũ thang: Sinh hoàng kỳ 40 g, quy vĩ 8 g, xích thược 6
g, xuyên khung, đào nhân, hồng hoa, địa long mỗi thứ 4 g.
Sắc uống ngày 1 thang.
- Thuốc Tây y: Điều trị duy trì theo đơn của thầy thuốc. Trường hợp bệnh
nhân có tăng huyết áp, nên dùng thuốc hạ huyết áp và duy trì ở mức 140-
150/90 mmHg.
Thực hiện các biện pháp phòng bệnh
- Cẩn thận giữ mình khi thời tiết chuyển lạnh vào mùa đông và khi áp suất
không khí lên cao vào mùa hè.
- Tránh tắm khuya hoặc ở nơi gió lùa, nhất là với người bị cao huyết áp.
- Tránh trạng thái căng thẳng thần kinh, xúc động mạnh; tránh mất ngủ.
- Điều trị các nguyên nhân gây tai biến mạch máu não như tăng huyết áp, xơ
vữa động mạch, tiểu đường, rối loạn nhịp tim.
- Tránh táo bón, Kiêng rượu, bia và các chất kích thích.
- Tránh vận động thể lực quá mức như mang vác nặng, chạy nhanh…