Chất lượng giảng viên nhìn từ góc độ kiểm định AUN-QA: nghiên cứu thực tiễn tại Việt Nam

Chất lượng giảng viên đóng vai trò cốt yếu trong việc nâng cao uy tín học thuật và đảm bảo sự phát triển bền vững của giáo dục đại học. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các tiêu chuẩn kiểm định khu vực như AUN-QA trở thành thước đo quan trọng để đánh giá năng lực và chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, tại Việt Nam, dù đã có những tiến bộ đáng kể, vẫn tồn tại những khoảng trống nhất định trong chất lượng đội ngũ giảng viên, đặc biệt là về năng lực nghiên cứu và hội nhập quốc tế so với các chuẩn mực khu vực. Nghiên cứu này nhằm phân tích thực trạng chất lượng giảng viên đại học ở Việt Nam dưới góc độ kiểm định AUN-QA, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai tiêu chuẩn này trong thực tế.

Nhà hoạch định chính sách giáo dục, lãnh đạo và quản lý các trường đại học, cán bộ phụ trách kiểm định chất lượng, và các nhà nghiên cứu quan tâm đến phát triển giáo dục đại học và chất lượng giảng viên tại Việt Nam và khu vực ASEAN.

Bài viết này tập trung phân tích sâu rộng về thực trạng chất lượng giảng viên đại học tại Việt Nam, sử dụng khung đánh giá toàn diện của tiêu chuẩn kiểm định AUN-QA, đặc biệt là các tiêu chí liên quan đến đội ngũ cán bộ giảng dạy (Area 4). Phương pháp nghiên cứu định tính được áp dụng, kết hợp phân tích tài liệu và chính sách từ nhiều nguồn thứ cấp đáng tin cậy, bao gồm báo cáo kiểm định AUN-QA, thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dữ liệu từ HEMIS, Scopus, QS Rankings, và các văn bản pháp quy. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù Chất lượng giảng viên tại Việt Nam đã có những cải thiện đáng kể về trình độ học thuật và năng lực giảng dạy, vẫn tồn tại những hạn chế rõ rệt so với chuẩn mực quốc tế. Cụ thể, năng lực nghiên cứu khoa học, trình độ ngoại ngữ phục vụ công bố quốc tế, và khả năng hội nhập quốc tế của giảng viên còn yếu. Sự chênh lệch đáng kể cũng được ghi nhận giữa các nhóm ngành, với nhóm Kỹ thuật – Công nghệ thường có điểm số cao hơn so với Khoa học xã hội – Nhân văn, đặc biệt ở tiêu chí đãi ngộ và nghiên cứu. Trên cơ sở phân tích này, bài viết đề xuất các giải pháp mang tính nền tảng và bổ trợ nhằm nâng cao Chất lượng giảng viên, đẩy mạnh Phát triển chuyên môn liên tục, khuyến khích hoạt động nghiên cứu khoa học, và tăng cường hợp tác quốc tế. Những đề xuất này nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của Giáo dục đại học tại Việt Nam và hội nhập sâu rộng hơn vào khu vực ASEAN, góp phần đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của AUN-QA Standard và chuẩn bị cho một tương lai cạnh tranh hơn.