Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp: Chuyên đề về trách nhiệm xã hội với SA8000 tại Việt Nam

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

Ấ

Ệ Ệ

Ạ

Ộ Ớ Ề V N Đ TRÁCH NHI M XÃ H I V I SA8000 T I VI T NAM

Ở Ầ Ầ PH N M Đ U

ọ ề 1. Lý do ch n đ tài:

ớ ổ ậ ế ữ

ế ướ

ả ườ ể ố ế ả ộ ướ c ta,làm thay đ i căn b n hình nh Vi

ạ ế

ệ ị

ờ ở

ầ ạ ộ ế ủ ạ

ủ ở ữ ả ố c a h đ

ề ặ ố ớ ộ ả ệ ệ ả

ể ớ

ch c và th ượ ả ậ ư ộ ệ ể ả ậ ợ ườ ả ng làm vi c an toàn,mu n có i ích.Vì v y,tiêu chu n SA i ố ẩ i ích cho ng

ủ ẩ c ra đ i nh m t tiêu chu n nhân b n đ b o v quy n và l ị ế ủ ồ ệ ờ ủ ộ ở ử ộ Trong nh ng năm qua,chính sách đ i m i và m c a ch đ ng h i nh p kinh t ạ ớ ự ự ữ ủ i nh ng thành t u to l n trong s phát tri n kinh t c a Đ ng và Nhà N c đã mang l ệ ả ổ .Toàn t Nam trên tr ng qu c t xã h i n ể ố ề ơ ộ ướ ộ ầ ng khách quan t o nhi u c h i phát tri n cho qu c là m t xu h c u hóa kinh t ủ ế ố ị ườ ự ủ ồ ng,ch th tr gia,cho ngành công nghi p đ ng th i cũng ch u áp l c c a các y u t ổ ứ ớ ở ữ ệ ủ s h u và nhân viên.Các yêu c u b i khách hàng c a các t ch c v i vi c nâng cao ằ ệ ộ ệ ả hi u qu kinh t c a các ho t đ ng mang tính trách nhi m xã h i nh m t o và duy trì ầ ư ủ ọ ượ ả ế ạ ợ c duy trì “trong i th c nh tranh.Ch s h u thì mu n đ m b o đ u t l ệ ủ ạ s ch” v m t trách nhi m xã h i,c i thi n hình nh c a doanh nghi p đ i v i khách ệ ườ ố hàng và các bên quan tâm.Nhân viên thì mu n có môi tr ề ợ ươ ổ ứ ng th o t p th v i ch doanh nghi p v l t ề ệ ờ 8000 đ ộ lao đ ng đ ng th i cũng nâng cao v th c a các doanh nghi p.

ứ ố ượ ng và ph m vi nghiên c u:

ệ ộ

ẩ ị ở

2. Đ i t ố ượ ộ ậ ạ

ệ ầ ị

ờ ạ ứ : ng nghiên c u a. Đ i t ự ệ B tiêu chu n th c hi n trách nhi m xã h i SA 8000 ệ t Nam Vi Lu t quy đ nh ứ b. Ph m vi ngiên c u: ổ Không gian : Công ty c ph n d t may Bình Đ nh Th i gian : 9/4 – 15/5/2010

ứ ươ

ậ ạ ệ

ườ ộ

ứ

ể ổ ứ ự ẩ ộ 3. Ph ng pháp nghiên c u: ư ầ S u t m,truy c p tài li u trên m ng internet ỏ ấ Ph ng v n công ty ỏ ấ i lao đ ng Ph ng v n ng ỏ ụ ị ấ Ph ng v n công ty d ch v cung ng ế ỏ H i ý ki n chuyên gia Tìm hi u t ch c xây d ng b tiêu chu n

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 1

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ậ

ế ấ ủ 4. K t c u c a chuyên đ ơ ở ươ ự ươ ụ ạ ạ ầ ề : ơ ở ự ễ : C s lý lu n và c s th c ti n ẩ ộ : Th c tr ng áp d ng b tiêu chu n SA 8000 t ệ ổ i công ty c ph n d t

ề ộ ớ ệ ạ ệ i Vi t Nam

ế ươ ươ : V n đ trách nhi m xã h i v i SA 8000 t ậ ị : Ki n ngh và k t lu n ng 1 Ch Ch ng 2 may Bình Đ nhị ấ ng 3 Ch ế ng 4 Ch

Ầ Ộ PH N N I DUNG

ƯƠ Ơ Ở Ự Ơ Ở Ậ Ễ CH NG I : C S LÝ LU N VÀ C S TH C TI N

ơ ở ậ 1. C s lý lu n :

ớ ệ ệ ứ ộ ủ

ớ ố ố ệ m i chính th c xu t hi n cách đây ữ trách nhi m xã h i c a doanh nghi p ề Trách nhi m xã ủ

ằ ệ ụ

ổ ọ ả ” (Social Responsibilities of the Businessmen) (1953) nh m m c ề i qu n lý tài s n không làm t n h i đ n các quy n

ợ ệ ừ ệ ạ ườ ọ

ả ườ i khác, kêu g i lòng t ổ

ể ộ ủ ạ ế ữ ồ thi n nh m b i hoàn nh ng thi ữ ộ ậ ế ộ ố ườ ượ c hi u theo nhi u cách khác nhau. M t s ng

ộ ệ ứ ủ ằ t h i do các ừ ệ đó đ n nay, thu t ng trách nhi m ề i xác ợ

ỳ ọ ổ ế ệ ộ ị

ộ ủ

ế ệ ệ ể ạ ứ , lu t pháp, đ o đ c và lòng t ồ ệ ự ổ ứ ạ ố ớ ch c t thi n đ i v i các t

ờ ấ ị

ể ệ

ề i hai quan đi m đ i l p nhau v trách nhi m xã h i c a doanh ườ ủ ố ậ ể ệ ệ ữ

ộ ủ ệ ườ ứ ấ ệ ộ i ng h quan đi m th nh t cho r ng, doanh nghi p không có i lao đ ng

ố ớ ệ ộ

ướ ệ ộ ườ ệ c ph i có trách nhi m v i xã h i; doanh nghi p đã có ạ i có ằ ớ ổ ệ ớ c. Trái l ữ i, nh ng ng

ướ ữ ể ằ ộ cách là m t trong nh ng ch th c a n n kinh t ệ ạ i khác l ế ị th

ủ ể ủ ề ộ ớ ư ệ ử ụ ng, các doanh nghi p đã s d ng các ngu n l c c a xã h i, khai thác các ngu n

ố ố ớ ạ ổ ọ nhiên và trong quá trình đó, h gây ra nh ng t n h i không t ồ t đ i v i môi

ệ ế ệ ệ ồ ự ủ ữ nhiên. Vì v y, ngoài vi c đóng thu , doanh nghi p còn có trách nhi m xã

ườ ộ ồ

ở ủ ị ng s d ng đ nh nghĩa c a

ậ ộ ườ i lao đ ng, v.v.. ng, c ng đ ng, ng ườ ườ ầ ữ t Nam, trong nh ng năm g n đây, ng i ta th ế ớ ề ể nhân ử ụ ệ i v trách nhi m xã h i c a c a Ngân hàng th gi ế ư t

ộ ủ ủ ệ ệ ấ ậ Thu t ng h nơ 50 năm, khi H.R.Bowen công b cu n sách c a mình v i nhan đ “ ộ ủ h i c a doanh nhân ề đích tuyên truy n và kêu g i ng ủ i ích c a ng và l ạ ệ doanh nghi p làm t n h i cho xã h i. Tuy nhiên, t xã h i c a doanh nghi p đang đ ệ ị đ nh “trách nhi m xã h i hàm ý nâng hành vi c a doanh nghi p lên m t m c phù h p ộ ạ ớ v i các quy ph m, giá tr và k v ng xã h i đang ph bi n” (Prakash, Sethi, 1975: 58 – ộ ố ườ i khác hi u “Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p bao g m s mong 64). M t s ng ừ ậ ộ ề ợ ủ i đ i c a xã h i v kinh t ể ộ m t th i đi m nh t đ nh” (Archie. B Carroll, 1979), v.v.. ồ ạ Hi n đang t n t ộ nghi p. Nh ng ng ỉ ộ ệ trách nhi m gì đ i v i xã h i mà ch có trách nhi m v i c đông và ng ả ủ c a doanh nghi p, còn nhà n ế trách nhi m thông qua vi c n p thu cho nhà n quan đi m cho r ng, v i t ườ tr ự ự l c t ự ườ tr ng t ộ ố ớ h i đ i v i môi tr ệ Vi Còn ộ ủ Nhóm phát tri n kinh t ệ doanh nghi p. Theo đó, “Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p (Corporate Social

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 2

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ệ ể ự

ằ ữ

ộ

ộ ệ ồ ủ ộ ả

ố ể ể ề ữ

ộ ệ i lao

ằ ể ộ

ệ ượ

ồ ặ ệ ộ ộ

ườ t trách nhi m v i nhà cung c p; 4. B o đ m l

ườ i lao

ả ả ế ố ầ

ủ

ệ ệ

ơ ọ ệ ể ươ ự ố ữ ả ề ợ ề ớ i, an toàn lao đ ng, quy n l ồ ể ng công b ng, đào t o và phát tri n nhân viên và phát tri n c ng đ ng. ụ ể ế ố ể ệ c th hi n m t cách c th trên các y u t , ệ ự ộ ng; 2. Đóng góp cho c ng đ ng xã h i; 3. Th c hi n ợ i ích và an toàn cho ng i tiêu dùng; ả ợ ổ i ích cho c đông và ng ể ệ ệ đ u tiên th hi n trách nhi m bên ộ ạ ệ ể ệ i cu i th hi n trách nhi m bên trong, n i t ệ ng đ i và không th nói trách nhi m nào quan tr ng h n

ộ ệ ệ

ớ ệ ụ ể ư ậ ệ ệ ề ữ ự ể ệ

ộ ộ ủ ầ

ụ ệ ở Vi

ủ ể ế ỷ ệ ớ

ề ượ ề c đ ra t ề ữ ư c và đ ể ủ ổ ề ộ ờ ượ ổ ự ộ ự ế ở ề ữ t, ừ ữ nh ng năm 80 c a th k XX. Cùng v i th i gian, khái ni m c b sung thêm

ữ

ớ ố ủ nh ng năm 70 c a th k ể ữ phát tri n b n v ng ế ỷ

ủ ể

ế ượ ả ồ ố ế ờ ự ng và phát tri n ế ớ (1980)(2). Sau đó, t Chi n l ườ i

ề ữ ượ ươ ạ ư T

ư ng lai ể (1987), Chăm lo cho trái đ tấ (1991)(3)… Khi nói v s phát tri n

ườ ị ng s d ng hai đ nh nghĩa đã đ i ta th

ể

ủ ệ ạ ạ ế ể

ầ ng lai; còn trong cu n

ầ ủ ượ ấ ượ ườ ử ụ ượ ươ ng lai chung c a chúng ta ữ ế ệ ươ ệ c xác đ nh là vi c nâng cao ch t l

ị ổ ả ả ị

ể ộ ợ ề ữ i khi i trong khuôn kh b o đ m các h sinh thái. Nhìn chung, c hai đ nh nghĩa phát tri n b n v ng v vi c s d ng m t cách h p lý tài nguyên thiên

ệ ề ệ ử ụ ế ệ ề ữ ờ ể ượ ẫ c mà không làm

ế ệ ủ nh h

ệ ế ươ ng đ n t ế ộ ự ữ ể

ưở ư ậ ả ề ữ ợ ể ộ ồ ng kinh t

ơ ở ử ụ ừ ằ ườ ượ ầ ế ủ ệ Responsibility – CSR) là s cam k t c a doanh nghi p đóng góp vào vi c phát tri n ế ề ữ ờ ố ấ ượ ạ ộ ng đ i s ng b n v ng, thông qua nh ng ho t đ ng nh m nâng cao ch t l kinh t ộ ọ ườ ủ i lao đ ng và các thành viên gia đình h , cho c ng đ ng và toàn xã h i, theo c a ng ư ợ cách có l i cho c doanh nghi p cũng nh phát tri n chung c a xã h i” ệ Nói cách khác, doanh nghi p mu n phát tri n b n v ng luôn ph i tuân theo nh ng ẳ ườ ự ề ả ẩ chu n m c v b o v môi tr ng, bình đ ng v gi ạ ả ươ ộ đ ng, tr l ộ ủ ệ Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p đ ườ ả ư các m t, nh : 1. B o v môi tr ả ấ ệ ớ ố t ườ ộ ệ ố ớ i lao đ ng; và 6. Đ m b o l 5. Quan h t t v i ng ố ệ đông trong doanh nghi p. Trong đó, b n y u t ế ố ố ệ ngoài c a doanh nghi p, còn hai y u t ấ ủ c a doanh nghi p. T t nhiên, s phân chia thành trách nhi m bên ngoài và trách nhi m ỉ bên trong ch có ý nghĩa t ệ trách nhi m nào. ề ữ V i nh ng n i dung c th nh v y v trách nhi m xã h i thì vi c th c hi n trách ỉ nhi m xã h i c a doanh nghi p không ch làm cho doanh nghi p phát tri n b n v ng, ề ữ ể mà còn góp ph n vào s phát tri n b n v ng c a xã h i nói chung. ế Nh chúng ta đ u bi t Nam, phát tri n b n v ng đã tr thành m c tiêu chi n ượ l phát tri n b n v ng đã có s thay đ i v n i hàm và ngày càng đ ộ nh ng n i dung m i. ề ồ ậ ề ữ ra đ i t ờ ừ ữ Xét v ngu n g c, thu t ng ắ ầ ự ứ ề XX và b t đ u thu hút s chú ý c a các nhà nghiên c u v môi tr ờ ủ nh s ra đ i c a công trình qu c t c b o t n th gi ề ộ ể ưở c trình bày trong m t lo t công trình, nh t ng v phát tri n b n v ng đ ề ự ủ chung c a chúng ta ố ườ ề ữ c nêu ra trong các cu n sách b n v ng, ng nói trên. Trong cu nố T ượ ề ữ c , phát tri n b n v ng đ ả ổ ứ ể ự i mà không làm t n h i đ n kh hi u là s phát tri n đáp ng nh ng nhu c u hi n t ố Chăm lo cho trái đ tấ , ứ năng đáp ng nhu c u c a các th h t ể ờ ố ng đ i s ng con ng phát tri n b n v ng đ ả ồ ạ đang t n t ề đó đ u quy ả nhiên và b o v môi tru ng sao cho th h hôm nay v n phát tri n đ ả ng lai c a các th h sau . ậ Nh v y, n u xét theo ngu n g c c a thu t ng , phát tri n b n v ng là m t s phát ả trên c s s d ng m t cách h p lý tài nguyên thiên tri n b o đ m tăng tr ể ỏ ự ệ ượ ả nhiên và b o v đ nhiên nh m v a có th th a mãn đ ố ủ ế ng t ưở c môi tr c nhu c u

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 3

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ầ ả ệ ừ

ố ề ữ

ự ườ ưở ủ ệ ữ ế ề ấ ủ ự ệ ả ng kinh t ể ng t ế ệ ỏ ưở ng đ n đi u ki n th a mãn nhu c u và ự ườ ng s ng c a các th h mai sau. Th c ch t c a s phát tri n b n v ng là gi ả ố và b o v môi tr

ằ ệ ữ ế ệ

ộ ở ể ệ ệ Vi

ớ ộ ệ ế ủ ươ

ợ ề ữ ề ữ t Nam, ngoài n i dung trên đây, khái ni m phát tri n b n v ng còn ự ng xây d ng chi n ộ c. N i

ế ượ t Nam bao g m:

ề ủ ề ữ ụ ể ủ ấ ướ ồ ả ượ ế ợ c k t h p

ạ ề t Nam đang ch tr c b sung thêm nhi u n i dung m i. Vi ả ề ệ c phát tri n b n v ng phù h p v i đi u ki n, hoàn c nh c th c a đ t n ệ ề ữ c phát tri n b n v ng c a Vi ớ ắ c t m vĩ mô l n vi mô,

ả ả ệ ấ ượ ng, hi u qu và

ể ẫ ưở ủ ề

ệ ể ả ặ t coi phát tri n theo chi u r ng, ph i đ c bi

ọ ứ ề ộ ế phát tri n theo chi u sâu, phát tri n kinh t

ể ể ế ớ

ự ộ ạ tri th c. ể ệ ể ưở , ph i g n tăng tr ủ ế ệ ả ệ v i phát tri n văn hóa, phát tri n toàn di n con ằ i, th c hi n dân ch , ti n b và công b ng xã h i, t o nhi u vi c làm, c i thi n

ế ố ả ắ ệ ế

ả ớ ườ ướ ừ ệ ệ ọ c phát

ệ ả ể ế ả ớ ộ ị ị ả ổ ph i đi đôi v i vi c b o đ m n đ nh chính tr – xã h i, coi

ề ề ề ể

ơ ả ể ể

ế ượ c phát tri n b n v ng c a ữ ề ữ ề ự ế ợ ủ ố ệ ể t Nam. Chi n l

t Nam. ủ ệ ề ữ ế ượ ớ ể ệ ể ậ ể ệ ủ c phát tri n nhanh và b n v ng c a Vi t Nam, chúng ta có th nh n

ế ố ổ ộ ượ ề ề ề ệ ể ị ị c xem là ti n đ , đi u ki n đ phát n đ nh chính tr – xã h i đ

ề ữ

ể ậ

ấ ượ ườ ế ợ ế ớ ể ệ c phát tri n nhanh, b n v ng t p trung nâng cao ch t l ể v i vi c phát tri n toàn di n con ng

ể ệ ề ệ ằ ộ

ờ ố ọ ệ ệ ả ớ ế ả

ể

ề ậ ủ ể ộ

ệ ể ổ

ả ữ ư ể

ề ữ ề ộ ấ ữ ế ả ộ ủ c a th h hôm nay, v a không làm nh h ả ế ệ môi tr i ả ế ế nhiên, b o đ m quy t m i quan h gi a tăng tr ự ả ệ ử ụ s công b ng gi a các th h trong vi c s d ng tài nguyên thiên nhiên và b o v môi ườ tr ng. Tuy nhiên, ượ ổ đ ớ ể ượ l ể ơ ả ủ dung c b n c a chi n l ả M t làộ , phát tri n nhanh ph i đi đôi v i tính b n v ng. Đi u đó ph i đ ạ ẫ ở ả ầ ở ả ầ c t m ng n h n l n dài h n. ớ ề ề ố ượ ng ph i đi li n v i nâng cao ch t l ng v s l Hai là, tăng tr ế ứ ạ . s c c nh tranh c a n n kinh t ế ố Ba là, trong khi khai thác các y u t ề tr ng các y u t B n làố ng kinh t ề ộ ườ ng ả ợ ờ ố đ i s ng, khuy n khích làm giàu h p pháp đi đôi v i xóa đói gi m nghèo. ả ả Năm là, ph i coi tr ng b o v và c i thi n môi tr ng ngay trong t ng b tri n. ể Sáu là, phát tri n kinh t ề ữ ể ệ đây là ti n đ , đi u ki n đ phát tri n nhanh và b n v ng(4). ữ ộ Có th nói, đây là nh ng n i dung c b n trong chi n l ế ượ Vi c đó đã th hi n khá rõ s k t h p gi a quan đi m truy n th ng, ể ể kinh đi n và quan đi m m i, riêng c a Vi Trong chi n l ấ ằ th y r ng: ứ ấ , y u t Th nh t ể tri n nhanh và b n v ng. ề ữ ế ượ Th haiứ ng phát , chi n l ệ ự ữ i, th c tri n, k t h p gi a phát tri n kinh t ộ ạ ủ ế hi n dân ch , ti n b và công b ng xã h i, t o nhi u vi c làm, c i thi n đ i s ng, ợ ớ ả khuy n khích làm giàu h p pháp đi đôi v i xóa đói gi m nghèo, v i vi c coi tr ng b o ườ ệ ừ ả ệ ướ ng ngay trong t ng b v và c i thi n môi tr c phát tri n. Th baứ , chi n l ệ ề ữ ế ượ t Nam đã đ c p m t cách khá toàn c phát tri n b n v ng c a Vi ế hài ệ ủ ự ạ di n các khía c nh khác nhau c a s phát tri n, trong đó n i lên vi c gi ưở ữ ố hòa các m i quan h , ấ ượ ề ố ượ ng và nâng cao ch t l v s l ể ữ ề chi u sâu; hài hòa gi a ph i quy t ệ nh hài hòa gi a phát tri n nhanh và b n v ng, gi a tăng tr ng ể ể ng, gi a phát tri n theo chi u r ng và phát tri n theo ề i quy t các v n đ xã h i, gi a tăng ữ ế ớ gi v i át tri n kinh t

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 4

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ộ ệ ệ ữ ng kinh t

ủ v i b o v và c i thi n môi tr ể ng, v.v.. Hài hòa là m t trong nh ng ề ữ

ấ ơ ả ủ ườ c phát tri n b n v ng. ế ượ

ấ ề ề ể ệ

ụ ưở ớ ự ủ ự

ệ ự ủ ế

ế ệ ệ ưở ệ ủ ả

ớ ệ ướ ệ ệ ợ ườ ng ngay trong t ng b

ằ

ng nh v y là nh m gi ọ ấ

ể

ả ủ ự ể ả ố ơ t h n v n đ dân sinh, b o đ m cho m i ng ế ượ , chi n l ể ấ ướ ộ ị ề ữ c phát tri n b n v ng chính ủ c mà chúng tôi ấ ượ i s phát ộ ạ ớ ừ ả ế ư ậ i quy t ngày ấ ả ộ ố ườ i dân có cu c s ng m no và ề ữ ứ ữ ươ ng th c h u c phát tri n nhanh, b n v ng là ph ụ ớ ủ ng xã h i ch nghĩa, v i m c

ạ

ệ ầ

ộ ệ ạ ứ l n ẫ ph

ươ ủ ươ ạ ủ

ể ả ở ứ

ế ậ ả ỉ ể . Chúng ta không nên ch hi u trách ng di n pháp lý ệ ở ạ ứ ủ khía c nh đ o đ c c a ch doanh nghi p, công tác t ự ạ ệ ế ợ ả ắ ừ ệ khía c nh pháp lý, t c th c thi trách nhi m ươ ng

ộ ạ ứ ệ ấ ể ề ả i pháp nâng cao trách

ệ ệ ộ ủ ả ế ớ ả ưở tr ọ ế ượ ộ n i dung quan tr ng c a chi n l ể ụ ề ọ Th tứ ư, v n đ tr ng tâm, m c tiêu c b n c a chi n l ế ượ ộ ượ c th hi n trong n i dung c a chi n l là v n đ dân sinh. Đi u đó đ ọ ế ề ữ ể ế ượ ừ c phát tri n nhanh và b n v ng đã chú tr ng đ n ch t l v a trình bày. Chi n l ữ ướ ế ủ ự ng t ng h ng kinh t c a s tăng tr , nh ng m c tiêu c a s tăng tr ườ ể ằ ộ tri n toàn di n c a con ng i, th c hi n dân ch , ti n b và công b ng xã h i, t o ờ ố ề nhi u vi c làm, c i thi n đ i s ng, khuy n khích làm giàu h p pháp đi đôi v i xóa đói ả ọ ả c gi m nghèo, v i vi c coi tr ng b o v và c i thi n môi tr ưở ụ phát tri n. Rõ ràng, m c tiêu c a s tăng tr ề càng t ạ ự ế h nh phúc. Trên th c t ự ả ả ệ ướ hi u b o đ m cho s phát tri n đ t n c theo đ nh h ủ ằ ướ c m nh, xã h i công b ng, dân ch , văn minh”. tiêu “dân giàu, n ế ậ ộ ủ ặ M t khác, khi ti p c n trách nhi m xã h i c a doanh nghi p, chúng ta c n ti p c n c ệ ệ ng di n đ o đ c trên ph ệ ệ ở nhi m c a doanh nghi p ệ ủ ệ ầ thi n c a doanh nghi p, mà c n hi u c ầ ộ ộ ố ớ xã h i là m t yêu c u b t bu c đ i v i các doanh nghi p. Vi c k t h p c hai ph ơ ở ọ di n đ o đ c và pháp lý là c s quan tr ng đ đ xu t các gi ệ nhi m xã h i c a doanh nghi p.

ơ ở ự ễ :

2. C s th c ti n

ế ớ ng phát tri n, trách nhi m xã

ề ướ ạ

ỉ ố ế ẽ ạ ượ c m t ch ng ch qu c t

ầ ộ ệ ể ề ế ị ườ ệ c có n n kinh t th tr ệ ệ ộ ệ ố ế t trách nhi m xã h i . Các doanh nghi p n u th c hi n t ắ ứ ử ữ ặ ứ ho c áp d ng nh ng b Qui t c ng x ữ ố ả

ườ

ầ ưở ủ ệ

ộ ợ ộ

ườ ệ i lao đ ng, môi tr ệ ị ạ ơ ớ ả i nh h ườ ng và phúc l ể ẽ ộ ồ ơ ộ ế ậ ị ườ ự ụ t là CoC). Trong b i c nh toàn c u hóa hi n nay, nh ng ủ ổ ứ ch c phi chính ph , nhà ho ch đ nh chính sách và các t ố ớ ầ ng c a vi c toàn c u hoá đ i v i ệ ữ i c ng đ ng. Nh ng doanh nghi p ng

ệ ố ự ệ ỉ t trách nhi m xã

ằ ữ ệ ợ ữ ả i ích mà

ế ớ ủ ọ ượ ự ả ộ

ồ ệ ả ấ

ị ươ ữ ộ ố ệ c khi th c hi n trách nhi m xã h i bao g m gi m chi phí, tăng nhân viên thôi vi c, tăng năng su t và ụ ể ẫ ng m i. Chúng ta có th d n ra đây m t s ví d

ự ệ ệ

ơ ộ ế ậ ủ i ích c a vi c th c hi n trách nhi m xã h i c a doanh nghi p. ự ộ ủ ầ ệ ộ ệ ả ấ ộ ố ớ i, đ i v i các n Trên th gi ấ ộ h i không còn là v n đ xa l ộ ủ c a mình s đ t đ ọ ắ (Code of Conduct hay g i t ầ ư i tiêu dùng, nhà đ u t ng trên toàn c u ngày càng quan tâm h n t ề ủ quy n c a ng ự không th c hi n trách nhi m xã h i có th s không còn c h i ti p c n th tr ố ế . qu c t ự ế trên th gi Th c t i đã ch ra r ng, doanh nghi p nào th c hi n t ợ ộ i ích c a h không nh ng không gi m đi mà còn tăng thêm. Nh ng l h i thì l ệ ệ doanh nghi p thu đ ỷ ệ ệ ng hi u, gi m t doanh thu, tăng giá tr th l ớ ị ườ thêm c h i ti p c n nh ng th tr ệ ề ợ v l ệ Th nh t ứ ấ , th c hi n trách nhi m xã h i góp ph n gi m chi phí và tăng năng su t. M t

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 5

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ấ ả ờ ầ ư ắ ệ t ki m đ c chi phí s n xu t nh đ u t

ớ ạ ẳ ớ ủ ể ế ộ ế ị t b ượ c

ệ t ki m đ ả

ượ ệ ượ ỹ ướ ử ụ

ấ ẽ

c s d ng, 70% l ng n ả ấ ộ ệ ố ờ t b m i, nh đó làm gi m ả ệ ố ệ ắ

ấ ả ườ ng lao ng h p lý, môi tr

ợ ể

ẽ ả ạ ỉ ỏ ệ ế và giáo d c đ u ể ụ

ấ ả ấ ả ầ

ộ ự ầ , th c hi n trách nhi m xã h i góp ph n tăng doanh thu. M i doanh nghi p

ỗ ể ế ị ệ đ a

ồ ồ ậ ẻ ệ ị ể ạ ệ ầ ư ỗ ợ ố ơ h tr phát tri n kinh t ứ t h n, ngu n cung ng r và đáng tin c y

ẳ

ỉ ộ ạ ầ

ế ữ ươ ộ ứ

ọ ấ ể ả ươ ộ ữ i n Đ , vào đ u nh ng năm 70 ch ho t đ ng đ ừ ị đ a ph ế ậ i quy t v n đ này, công ty đã thi t l p m t ch

ả ượ ạ ề ữ ng s a bò. Ch

ề ậ ả

ươ ơ ả ố ượ ươ ấ ị ượ ớ ạ ộ c v i 50% ậ ị ỗ ầ tr m ng và do v y, đã b l ộ ể ổ ng trình t ng th giúp ồ ộ ủ ấ ữ ng làng cung c p s a bò đã tăng t ệ ơ ở ạ ầ ờ ng. Nh đó, s l

ố ừ 6 t ữ ấ ở ộ

ạ ộ ấ ậ ệ ị ươ ự ệ ầ

ể ộ

ế ớ ệ ữ ộ

ổ ẳ ệ ẫ ả

ầ ư ề ấ ớ ụ ươ dân d ng Best Buy đã có ch

ế ả ộ ướ ắ

ướ ủ ữ

ạ ộ ẩ ủ ố ườ ữ ủ ậ ậ ệ ư ng. Nh ng t p đoàn đa qu c gia nh The Body Shop (t p đoàn c a Anh

ưỡ

ẩ ể ề ộ

ấ ấ ủ ỉ ẩ

ồ ậ ng da và tóc) và IKEA (t p đoàn kinh doanh đ ả ổ ữ ả ợ ườ ả ệ ế ế ộ

ố ớ ầ ệ ồ

i. Ngu n ẩ ấ

ế ị ướ ự ế ể ộ c đang phát tri n, ngu n nhân l c đ

ố ớ ề ặ ượ ặ ệ , l p đ t các thi doanh nghi p có th ti ấ ế ệ ả m i. Ch ng h n, m t doanh nghi p s n xu t bao bì l n c a Ba Lan đã ti ặ ế ị ớ ờ ệ ắ 12 tri u đô la M trong vòng 5 năm nh vi c l p đ t thi ấ ả ướ ấ c và 87% ch t th i khí(5). ng ch t th i n 7% l ả ặ ộ ộ ụ Chi phí s n xu t và năng su t lao đ ng ph thu c ch t ch vào h th ng qu n lý nhân ự ệ ả ả ự s . M t h th ng qu n lý nhân s hi u qu cũng giúp doanh nghi p c t gi m chi phí ưở ế ộ ươ ể ộ ng, th và tăng năng su t lao đ ng đáng k . Ch đ l ế ộ ả ạ ụ ề ơ ộ ộ đ ng s ch s và an toàn, các c h i đào t o và ch đ b o hi m y t ả ỷ ệ ầ l nhân viên ngh , b vi c, do đó gi m chi phí tuy n d ng và đào góp ph n gi m t ấ ả ớ ạ t o nhân viên m i. T t c cái đó góp ph n gi m chi phí s n xu t, tăng năng su t lao ộ đ ng. Th haiứ ệ ấ ị ề ứ đ u đ ng trên đ a bàn nh t đ nh. Do đó, vi c đ u t ộ ươ ph ng có th t o ra m t ngu n lao đ ng t ờ ơ h n và nh đó tăng doanh thu. Ch ng h n, Công ty Hindustan Lever, m t chi nhánh ạ Ấ ủ ậ c a t p đoàn Unilever t ồ công su t do thi u ngu n cung ng s a bò t ế ấ tr ng. Đ gi ng trình này bao g m đào t o nông dân cách nông dân tăng s n l ữ chăn nuôi, c i thi n c s h t ng c b n và thành l p m t y ban đi u ph i nh ng ớ ơ nhà cung c p đ a ph i h n ế 400, giúp cho công ty ho t đ ng h t công su t và đã tr thành m t trong nh ng chi (6). nhánh kinh doanh lãi nh t t p đoàn ệ Th baứ , th c hi n trách nhi m xã h i góp ph n nâng cao giá tr th ộ ng hi u và uy tín ệ ệ ị ươ ệ ủ ng hi u và c a công ty. Trách nhi m xã h i có th giúp doanh nghi p tăng giá tr th ấ ể ế ượ ố ẫ t nó, uy tín giúp doanh nghi p tăng doanh thu, h p d n các đ i uy tín đáng k . Đ n l ồ ườ ộ tác, nhà đ u t đang chi m t i, nh ng công ty kh ng l i lao đ ng. Trên th gi và ng ạ ưở ể ở kho n ti n r t l n đ tr thành hình m u kinh doanh lý t ng. Ch ng h n, hãng đi n ổ ế ẩ ử ng trình tái ch s n ph m; hãng cà phê n i ti ng t ổ ồ Starbucks đã và đang b t tay vào các ho t đ ng c ng đ ng; hãng n c khoáng n i ố ả ế ti ng c a Pháp Evian phân ph i s n ph m c a mình trong nh ng chai n c thân thi n ớ v i môi tr ả ả chuyên s n xu t các s n ph m d ụ ụ ể dùng n i th t c a Th y Đi n) là nh ng ví d đi n hình. C hai công ty này đ u n i ổ ấ ượ ủ ti ng không ch vì các s n ph m có ch t l ng và giá c h p lý c a mình, mà còn n i ệ ng và xã h i(7). ti ng là các doanh nghi p có trách nhi m đ i v i môi tr ỏ ộ ự ộ Th tứ ư, th c hi n trách nhi m xã h i góp ph n thu hút ngu n lao đ ng gi ồ ệ ủ ả ấ ượ ế ố ỏ ộ ự ng s n ph m c a lao đ ng gi quy t đ nh năng su t và ch t l i, có năng l c là y u t ự ượ ệ ồ ở c đào các n là, doanh nghi p. Có m t th c t ế ệ ấ ề ấ ượ ạ t o có ch t l ng cao không nhi u. V n đ đ t ra đ i v i các doanh nghi p là làm th

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 6

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ọ ả ả ế ữ ạ ộ ủ ọ ả chân h và phát huy h t kh năng c a h trong ho t đ ng qu n lý, s n

ấ ệ ủ c nhân viên có

ề

ỏ

ế ố ế ị ườ th tr ơ ộ ệ ủ ạ ằ ng th a đáng và công b ng, t o ệ ạ ng làm vi c s ch

ữ ượ đ ệ ậ ứ ớ ộ ố ớ t là m t thách th c l n đ i v i các doanh nghi p. Trong đi u ki n c a ả ươ ệ ng, nh ng doanh nghi p tr l ế ộ ả ể ồ c ngu n nhân l c có ch t l

ả ơ ở ể ậ ườ ng cao. ế và môi tr ấ ượ ự ầ

ệ ữ ả ấ ả ữ ệ

ệ

ấ ặ ệ ề

ệ Vi ư

ằ ộ

ộ

ệ ệ ệ ng t ng “Trách nhi m xã h i c a doanh nghi p h

ướ ầ c đ u đã đ ươ năm 2005, Phòng Th ộ ng binh và Xã h i, B Công th ộ ủ ưở ự

ộ ố ả ấ t Nam đã nh n th y ự ề ứ ồ ộ ủ ờ ệ ả t Nam. ộ ủ ệ t Nam, v n đ trách nhi m xã h i c a doanh nghi p m c dù là ượ ộ ố ộ c m t s b , ngành quan tâm, chú ý. B ng ộ ệ ạ t Nam, B Lao đ ng ng m i và Công nghi p Vi ệ ộ ớ ươ ng cùng v i các hi p h i Da giày, D t may trao ề ữ ệ ướ ể ớ ự i s phát tri n b n v ng” ộ ủ ệ ệ t trách nhi m xã h i c a doanh nghi p ệ Vi

ệ ậ ầ ữ

ố ả ệ

ệ

ế ớ ả ự ự ấ ộ

ở ở ẽ , trong b i c nh toàn c u hóa và c đ i v i doanh nghi p, b i l ủ ệ , n u doanh nghi p không tuân th trách nhi m xã h i c a doanh ị ườ ng th gi c v i th tr ữ ệ ạ i nh ng hi u qu thi ệ ầ ộ ủ ề i. Nhi u doanh nghi p khi ế t th c trong s n xu t ộ ả ộ ế ế ầ ọ

ả ộ ờ ự ệ ầ ấ

ươ ủ ng trình trách nhi m xã h i c a doanh nghi p, doanh thu c a các doanh nghi p

ệ ệ ồ ệ ừ ệ ấ ồ

ừ ệ ấ ộ ệ 94% lên 97%. hàng xu t kh u tăng t

ủ 34,2 tri u đ ng lên 35,8 tri u đ ng/1 ạ c uy tín v i khách hàng, t o đ

ớ ệ ườ ộ ộ ộ ủ ộ ẩ ỷ ệ l ệ ố ượ , các doanh nghi p còn c ng c đ ố ớ i lao đ ng đ i v i doanh nghi p, thu hút đ ả Bên c nh hi u qu kinh ạ ượ ự ắ c s g n bó và ượ ự ượ ng lao đ ng có c l c l

ự ệ ệ c t m quan tr ng và ích l

ệ ộ ố ệ ớ ủ ậ

ự ệ ộ i c a vi c th c hi n trách nhi m xã h i ệ , m t s doanh nghi p l n c a Vi t c, đã đăng ký th c hi n trách nhi m xã

ệ ườ ộ i d ng các cam k t đ i v i xã h i trong vi c b o v môi tr ớ ộ ng, v i c ng

ệ ả ườ ươ ớ ệ ộ i lao đ ng.

ơ ạ ả ờ ở Vi

ệ ộ ủ ự ệ ệ ộ

ậ

ễ ả ố

ườ ể ng. Đi n hình là các v x n

ọ ồ nào thu hút, gi ữ ượ xu t kinh doanh c a doanh nghi p. Do v y, vi c thu hút và gi đ ệ chuyên môn t ữ ề n n kinh t ạ cho nhân viên c h i đào t o, có ch đ b o hi m y t ẽ s có kh năng thu hút và gi ệ ự t ph i th c hi n T t c nh ng đi u nói trên là c s đ lu n ch ng cho s c n thi ổ ệ trách nhi m xã h i c a doanh nghi p nói chung, đ ng th i là nh ng kinh nghi m b ị ích, có giá tr tham kh o cho các doanh nghi p Vi ự ế ở , Trên th c t ề ớ ấ ẻ v n đ m i m , nh ng b ừ ứ ch ng là, t ươ Th ả i th gi ệ ằ ệ ố nh m tôn vinh các doanh ngh p th c hi n t ệ ớ ở ề ệ ậ trong b i c nh h i nh p. Hi n nay, nhi u doanh nghi p l n ộ ệ ộ ủ ằ r ng, trách nhi m xã h i c a doanh nghi p đã tr thành m t trong nh ng yêu c u ế ượ ố ớ ệ ể không th thi u đ ố ế ế ậ ộ h i nh p qu c t ể ế ậ ượ ớ ệ ẽ nghi p s không th ti p c n đ ệ ệ th c hi n trách nhi m xã h i đã mang l ả kinh doanh. K t qu kh o sát g n đây do Vi n Khoa h c lao đ ng và xã h i ti n hành ệ trên 24 doanh nghi p thu c hai ngành Gi y da và D t may cho th y, nh th c hi n các ệ ch này đã tăng 25%, năng su t lao đ ng cũng tăng t lao đ ng/năm; t ế t ủ hài lòng c a ng chuyên môn cao(8). ợ ủ ứ ượ ầ ậ ọ Do nh n th c đ ố ế ầ ệ ề ộ trong đi u ki n toàn c u hóa và h i nh p qu c t ướ ệ ế Nam, ngoài trách nhi m đóng thu cho nhà n ế ố ớ ộ ướ ạ h i d ệ ị ồ đ ng đ a ph ng n i doanh nghi p đóng và v i ng ề ậ ằ ừ Tuy nhiên, bên c nh đó, ph i th a nh n r ng, trong th i gian qua t Nam, nhi u ệ doanh nghi p đã không th c hi n m t cách nghiêm túc trách nhi m xã h i c a mình. ả ể ệ ở ề Đi u đó th hi n các hành vi gian l n trong kinh doanh, báo cáo tài chính, không b o ấ ượ ấ ộ ả đ m an toàn lao đ ng, s n xu t, kinh doanh hàng kém ch t l ng, c ý gây ô nhi m ử ễ ụ ả ướ môi tr c th i không qua x lý gây ô nhi m môi ư ủ ườ tr ả ộ ng nghiêm tr ng cho các dòng sông và c ng đ ng dân c c a các Công ty Miwon,

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 7

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ộ ấ ệ ươ

ỏ ạ ự i,

ấ ấ ấ ư ụ ả ứ

ệ ườ ự ng có ch a ch t 3MCPD gây ung th , bánh ph ch a phormol, th c ạ

ể ề ứ ổ ề ấ ế ộ ả

ế ộ ứ ệ ượ ng b ng, ch đ b o hi m, v n đ an toàn lao đ ng cho ấ ng hi m th y, đã và đang gây b c xúc cho

ầ ả ệ ữ ủ ệ ượ i ng và nh ng gi

ể ề ặ ắ

ế ệ ệ

ệ ệ ạ ế ề ộ ố ườ ữ ộ ủ Vi

ệ ệ ở ư ượ ở ấ ả t Nam ch a đ

ầ ủ ệ ệ Vi ệ ớ

ả ệ ệ ệ ừ ộ ủ ố ớ ộ ẫ t Nam. M t s ng ậ c lu t hóa t ẩ ấ ng xu t kh u, do yêu c u c a khách ố ớ

ề ề ế

ệ ừ ỏ ỉ ể thi n”. M t s ng

ệ ự

ầ ệ ả ộ ố ườ i khác cho ệ ắ ấ

ượ ợ c l ệ ự ố

ệ i ích tr ện trách nhi m xã h i. Nói tóm l ệ ở ệ ệ ướ ộ ươ t Nam còn t Vi

ự ở ế

c h t ệ ể ệ c m t, do đó ạ i, ố ng đ i khó ề ệ t ch a đ y đ c a doanh nghi p v c hi u là các

ự ể ộ ệ ệ ệ ư ầ ủ ủ ỉ ơ ệ , vi c th c hi n trách nhi m xã h i c a doanh

ầ ượ ộ ủ ệ ả ệ ế ỏ

ệ Th haiứ thi n. ữ ậ ể ự ề ệ ệ ẩ ặ ỹ

ệ ừ ộ ế ầ

ệ ừ ữ ệ t Nam là nh ng doanh nghi p v a và nh .

ủ ơ ộ i t

ệ ả ữ ự ệ ệ ấ

ệ ồ

ứ ề ữ ệ ệ ệ t Nam còn có

ớ ộ ưở ị ả ự ệ ề ả ồ ộ ộ ắ ứ ng khi ph i th c hi n đ ng b nhi u b quy t c ng

ậ ể ự ế ệ ệ ẩ ồ ộ

ỹ ố ớ ệ ặ

ự ữ ệ ộ t gi a B lu t lao đ ng và b quy t c ng x c a khách đ t hàng gây

ệ ừ ắ ứ ề ặ ạ ộ ủ ạ ẫ ẳ

ự ụ ế ệ ệ ệ ạ ộ t Trì, công ty Hyundai Vinashin Công ty thu c da Hào D ng, Công ty Gi y Vi ứ ứ ẩ (Khánh Hòa), các v s n xu t th c ph m ch a ch t có h i cho s c kh e con ng ở ứ ư ướ ươ nh n c t ữ ứ ẩ ph m ch a hàn the, s a có ch a melamine. Ngoài ra, nhi u doanh nghi p vi ph m các ị ậ ề ươ quy đ nh pháp lu t v l ộ ườ i lao đ ng cũng không còn là hi n t ng xã h i. ộ ấ V n đ đ t ra hi n nay là, c n tìm nguyên nhân c a các hi n t ụ pháp đ kh c ph c tình tr ng đó. ệ ự ề Hi n đang có nh ng ý ki n khác nhau v nguyên nhân d n đ n vi c không th c hi n ằ ệ ở trách nhi m xã h i c a nhi u doanh nghi p i cho r ng, trách nhi m xã h i c a doanh nghi p t c các doanh ị ườ nghi p. Đ i v i các doanh nghi p l n có th tr ộ ự hàng nên bu c ph i th c hi n trách nhi m xã h i, còn đ i v i doanh nghi p v a và ệ ộ ề nh , do khó khăn v tài chính và thi u ràng bu c v pháp lý nên nhi u doanh nghi p ệ ộ ả ch hi u trách nhi m xã h i là “các kho n đóng góp t ệ ằ ộ ẽ r ng, vi c th c hi n trách nhi m xã h i s làm tăng chi phí cho doanh nghi p, làm ư ạ ả gi m kh năng c nh tranh ban đ u mà ch a th y ngay đ ỏ ệ ừ mu n th c hi các doanh nghi p v a và nh không ộ ủ vi c th c hi n trách nhi m xã h i c a doanh nghi p ư ậ tr ướ ế là do s hi u bi khăn. S dĩ nh v y ộ ệ trách nhi m xã h i; trách nhi m xã h i doanh nghi p ch đ n thu n đ ự ừ kho n đóng góp t ồ nghi p cũng gây ra nh ng khó khăn không nh cho các doanh nghi p do thi u ngu n ệ ự ố t v n và k thu t đ th c hi n các chu n m c trách nhi m xã h i. Đi u này đ c bi ệ ở ỏ khó khăn cho các doanh nghi p v a và nh , trong khi đó h u h t các doanh nghi p ỏ Vi ế ớ ạ ứ Nói m t cách toàn di n h n, theo nghiên c u năm 2002 c a Ngân hàng th gi i ệ ứ ớ ệ t Nam, nh ng rào c n và thách th c l n nh t cho vi c th c hi n trách nhi m xã Vi ộ ủ h i c a doanh nghi p bao g m: ộ ậ 1. Nh n th c v trách nhi m xã h i trong và gi a các doanh nghi p Vi ự s khác nhau khá l n. ấ 2. Năng su t lao đ ng b nh h ử x (CoC). ự 3. Thi u ngu n tài chính và k thu t đ th c hi n các chu n m c trách nhi m xã h i ỏ ệ t là đ i v i các doanh nghi p v a và nh ). doanh nghi p (đ c bi ộ ộ ậ ử ủ 4. S khác bi ư ấ ệ ầ nh m l n cho doanh nghi p, ch ng h n nh v n đ làm thêm hay ho t đ ng c a công đoàn. ự 5. S thi u minh b ch trong vi c áp d ng trách nhi m xã h i doanh nghi p trên th c

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 8

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ở ợ ề ệ ả đang c n tr l i ích th tr

ị ườ ị ạ ng ti m năng mang l ế ướ ủ ẫ

ả ạ ợ ế t 6. Mâu thu n trong các quy đ nh c a nhà n ệ ử x không đem l ố i hi u qu mong mu n, ví d nh m c l i cho doanh nghi p. ắ ứ ộ ề i và các đi u ụ ệ c khi n cho vi c áp d ng b quy t c ng ụ ư ứ ươ ng, phúc l

ệ ể ệ ữ i thành ba nguyên nhân chính,

ượ c li ậ

ệ ữ ủ

ả ầ ợ i pháp phù h p. C th là:

ề ụ ữ ầ ấ ả ướ ế c h t là các

ệ ệ ệ ả ệ ụ ể ứ ấ , c n tuyên truy n, giáo d c cho t ộ ủ ủ

ả ệ ệ t c các doanh nghi p, tr ệ ọ

ụ ấ ở ấ ả ữ ề ộ ủ ề

ề ứ ủ ứ ủ ọ ề

ả ệ

ơ ộ ủ ệ ủ ệ

ệ ệ ượ ạ ứ ự ề ệ ộ ể ằ ộ ủ c xem là m t hành vi đ o đ c và đ c đi u khi n b ng đ ng

ả i pháp bên trong đ o đ c.

ự ệ ả

ầ ủ ề ế ộ

ộ ướ ệ ạ c trong vi c t o môi tr

ệ ạ ộ ự ệ ệ

ộ ủ ệ ệ ồ

ờ ơ ạ ứ ộ

ặ ặ ả

ố ả ườ ụ c ngoài, n u đ t n ng các ầ ư ướ c n

ể ộ ủ ộ ạ

ệ ự ả ng xuyên đ t Nam và các n n ệ ệ ể ắ ượ ằ ữ ậ ể ụ ki n tuy n d ng(9). ạ t kê ra trên đây có th quy l Nh ng nguyên nhân đ ứ ,nguyên nhân kinh tế và nguyên nhân pháp lý. Do đó, ề đó là nguyên nhân v nh n th c ể đ nâng cao trách nhi m c a doanh nghi p, c n bám sát nh ng nguyên nhân nói trên ể ề đ đ ra nh ng gi Th nh t ọ ể ằ ch doanh nghi p v trách nhi m xã h i c a doanh nghi p, ph i làm cho h hi u r ng ệ ừ ỉ trách nhi m xã h i c a doanh nghi p không ph i ch bó g n trong công tác t thi n. ọ ủ t c nh ng hành vi c a con Công tác tuyên truy n, giáo d c r t quan tr ng, b i t ườ ể ườ ề i, đ u do ý th c c a h đi u khi n. Do đó, i đ u thông qua ý th c c a con ng ng ấ ệ ự ệ ề ặ v n đ đ t ra là, ph i làm sao cho vi c th c hi n trách nhi m xã h i c a doanh nghi p ộ ở tr thành đ ng c bên trong c a các ch doanh nghi p. Vi c th c hi n trách nhi m xã ộ ướ ế ầ ượ h i tr c h t c n đ ạ ứ ơ ạ ứ c đ o đ c. Đây chính là gi ộ ắ ự ộ ầ Th haiứ , c n xây d ng m t hành lang pháp lý b t bu c các doanh nghi p ph i th c thi ệ trách nhi m xã h i m t cách đ y đ và nghiêm túc. Đi u này liên quan đ n trách ệ ườ ủ ng và khung pháp lý cho doanh nghi p nhi m c a nhà n ệ ấ ố ớ ho t đ ng. Khung pháp lý chính là bi n pháp có hi u l c nh t đ i v i vi c th c hi n ỗ ợ ắ ự ả trách nhi m xã h i c a doanh nghi p; đ ng th i, là gi i pháp h tr đ c l c cho gi i ườ ề ạ ứ ố ượ ủ c c ng c và ngày pháp v đ o đ c, làm cho các đ ng c đ o đ c th ướ ệ ể ự ế ệ ự . Cái khó khăn cho Vi c đang phát tri n càng có hi u l c trên th c t ế ầ ư ướ ầ nói chung là trong b i c nh c n ph i thu hút đ u t ề ng và xã h i thì các doanh nghi p khó có th thu hút đ u t m c tiêu v môi tr ệ ấ ề ế ư ngoài. Nh ng, n u không đ t m nh v n đ trách nhi m xã h i c a doanh nghi p thì ả ế ộ ẽ ả ề c b ng các k t qu nh ng h u qu v môi tr ặ ườ ng và xã h i s không th bù đ p đ

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 9

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ế ụ ề ữ ể ậ ng kinh t . M c tiêu phát ể tri n b n v ng, do v y, cũng không th

ủ ự c a s tăng tr ự th c hi n đ ệ ượ ưở c.

ƯƠ Ộ Ạ Ẩ CH Ạ NG 2 : TH C TR NG ÁP D NG B TIÊU CHU N SA 8000 T I

Ệ Ị Ự Ụ CÔNG TY CP D T MAY BÌNH Đ NH

Ả nh: M.H

ị ơ ượ ừ

ặ ủ ỉ ấ ị ậ ứ

ư ệ ẩ

ộ ủ ệ ố ớ ệ ề ả ấ

ộ ệ ị ầ Công ty CP May Bình Đ nh, đ n v đ u tiên c a t nh Bình Đ nh, v a đ c Hi p h i ẩ ỳ các nhà May m c và Giày da Hoa K (WRAP) c p ch ng nh n SA 8000 tiêu chu n ệ ố ế ề v trách nhi m xã h i c a doanh nghi p (DN). Đây là tiêu chu n đ a ra các qu c t ủ ầ yêu c u đ i v i các đi u ki n làm vi c mà DN ph i cung c p cho các nhân viên c a mình.

ả : ẩ 1. Tiêu chu n nhân b n

ề

ữ ng, ng ặ ấ ượ ẩ i nh ng y u t ườ ầ Hi n nay, ngoài yêu c u v giá c , ch t l ế ố xã h i c a s n ph m, đ c bi

ứ ủ ả ộ ủ ả ấ ữ ố ớ ầ ườ ữ

ị ạ ấ ề ề ươ ả

ộ ả ữ ộ ổ ng cao và n đ nh th

ư ự ả ấ ượ ế ườ ệ ề ờ

ế ộ ươ ư c quan tâm, ch đ l

ậ ợ ẽ ả ườ ưở ệ ng làm vi c không thu n l

ệ ố ử ả ấ ượ ẩ ệ i tiêu dùng còn quan tâm ề ệ ơ ớ t là nh ng yêu c u v h n t ả i lao giá tr đ o đ c c a nhà s n xu t. Đó là nh ng chính sách đ i v i ng ậ ữ ộ đ ng, nh t là lao đ ng n , nh s b o đ m v ti n l ng, thu nh p, an toàn ể ị ẩ lao đ ng... Nh ng s n ph m ch t l ng không th ra ệ ạ ệ ờ đ i trong đi u ki n làm vi c h n ch nh : th i gian làm vi c trong ngày kéo ằ ượ ộ ng không công b ng, dài, an toàn lao đ ng không đ ế ng đ n i s nh h t đ i x . Môi tr phân bi ng s n ph m. ch t l

ộ ẩ ề ơ ả SA 8000 đã quy đ nh các tiêu chu n c b n v : lao đ ng tr

ứ ứ ng b c, s c kh e và an toàn, quy n t

ậ ệ ờ làm vi c và ch đ

ụ ự ệ

ộ i lao đ ng có t ụ ấ ng, ch đ ph c p, b o hi m xã h i đ ế ộ ượ ệ ướ t nh nh vòi n

ậ ề ự ệ ố ử t đ i x , các hình th c k lu t, gi ườ ế ộ ỏ ư ậ ự ệ ể ấ

ả ươ ữ ề ả ề ẽ ả ệ ả ộ

ồ ầ ủ ể ữ ử ộ ộ ẻ ị em, lao đ ng ộ ề ệ ỏ ưỡ do thành l p các hi p h i v đàm c ế ộ ứ ỷ ậ ể phán t p th , phân bi ệ nguy n vào làm vi c hay không? tr công… Ví d : ng ả ư ế ả ể ưở nh th nào? c tr ng th L ố ệ c u ng, đi u ki n v sinh cho công nhân, Nh ng chi ti ẩ ả ạ đi u ki n nhà ăn t p th cũng ph i s ch s , ngu n cung c p th c ph m ộ ph i rõ ràng... Đi u ki n lao đ ng ph i đ m b o đ y đ ánh sáng, có b o h lao đ ng, có thi ả ả ề ế ị t b phòng cháy ch a cháy, c a thoát hi m…

ưở ổ Ông Bùi Văn Nh i, Tr ứ ng phòng T ch cHành chính, Tr ng Ban ph

ệ ự ưở ị

ặ ặ ả ạ ệ ở ạ trách vi c th c hi n SA 8000 c a Công ty CP May Bình Đ nh, cho bi ệ “Kho ng vài năm tr l ủ ướ c khi đ t hàng, các khách hàng, đ c bi i đây, tr ụ ế t: t là

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 10

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ế ể

ớ ừ ệ ủ ẩ

ộ ọ ẽ ế ợ ị

ườ ệ ộ ậ ư ử ụ ộ

ấ ế ể ư ế ườ ế

ụ ệ ạ

ẽ ế ụ

ấ ủ ơ ạ ộ ử ạ ệ ỹ châu Âu và châu M đã c đ i di n đ n ki m tra môi khách hàng l n t ầ ụ ể ề ng làm vi c c a công ty và đã có yêu c u c th v các tiêu chu n trách tr ạ ơ ả ồ nhi m xã h i. H s không ký k t h p đ ng s n xu t n u đ n v vi ph m ộ ộ ẻ em, đ công nhân lao đ ng B lu t Lao đ ng, nh s d ng lao đ ng tr ầ ậ ấ ng thi u an toàn... Sau vài l n nh th , chúng tôi nh n th y trong môi tr ừ ầ ậ ề ợ i ích cho công ty. Vì v y, t đ u i nhi u l vi c áp d ng SA 8000 s mang l ủ ụ ầ ủ năm 2009, công ty đã ti n hành các th t c và áp d ng các yêu c u c a SA ị ả 8000 vào ho t đ ng s n xu t c a đ n v ”.

ộ ờ ấ ề ả

ớ ẵ ầ ủ ả Nh có n n t ng s n, quy trình s n xu t, an toàn lao đ ng… đã g n t ẩ ệ

ủ ề ặ

ệ ệ ự ẩ ỉ

ườ ả

ả ệ ệ ệ ẩ ổ ớ ị

ề ị

ợ ậ ề ụ ộ ề ể ậ

ơ ị ầ ươ ng ẩ ự ệ thích v i các yêu c u c a tiêu chu n SA 8000, nên vi c th c hi n tiêu chu n ậ ợ ị i. Chi phí cho SA 8000 c a Công ty CP May Bình Đ nh g p nhi u thu n l ồ ồ ệ ạ i đây ch kho ng 100 tri u đ ng, bao g m vi c th c hi n tiêu chu n này t ạ ủ ệ ề chi phí đánh giá và c i thi n đi u ki n làm vi c, sinh ho t c a ng i lao ộ đ ng cho phù h p tiêu chu n. Song song v i vi c trang b , thay đ i các trang ế ị ỹ t b k thu t, Công ty CP May Bình Đ nh cũng đã áp d ng nhi u hình thi ộ ứ ứ th c tuyên truy n đ nâng cao nh n th c v an toàn lao đ ng cho cán b , công nhân trong toàn đ n v .

ự ạ 2. Nâng cao năng l c c nh tranh:

ệ ơ

ệ ệ ơ ộ

ả ạ ơ

ố ượ ừ ụ

ệ ệ ề ấ ượ ấ ậ

ả ộ ẩ ờ ượ ẩ ị Hi n nay, Công ty CP May Bình Đ nh có 2 xí nghi p: Quy Nh n 1 và Quy ộ ơ i quy t vi c làm cho h n 900 lao đ ng, trong đó 93% là lao đ ng ế t: ệ c rèn luy n tác phong công nghi p, ả ng s n ph m… c nâng cao. Nh đó,

ượ ế Nh n 2, gi ị ạ ữ n . Bà Ph m Th B ch Mai Giám đ c Xí nghi p Quy Nh n 1, cho bi “T khi áp d ng SA 8000, công nhân đ ứ tính t p trung trong s n xu t, ý th c trách nhi m v ch t l ấ ượ ấ nên năng su t lao đ ng và ch t l ưở ề c nhi u khách hàng tin t công ty đ ệ ả ng s n ph m đ ng…”.

ố ờ ả ấ ệ

ờ ả ệ ả

ớ ướ so v i tr ệ ờ c công nhân ph i làm vi c đ n 18 gi

ả ề ế ệ ế

ủ

ệ ờ ế i đa th i gian “ch t”, nên th i gian c khi áp ờ , ờ ớ m i ra v thì nay làm vi c đ n 17 ậ ư làm, nh ng thu nh p bình quân c a công ả ườ ệ i/tháng, tăng kho ng

ồ ự ồ ả Nh c i thi n quy trình s n xu t, gi m t ủ ộ làm vi c trong m t ngày c a công nhân đã gi m đi 1 gi ụ ướ ụ ể d ng SA 8000. C th , ngày tr ế ậ ặ ờ ho c 20 gi th m chí có ngày đ n 19 gi ờ ả ặ ế ờ là k t thúc. M c dù gi m gi gi ế ồ ừ ẫ nhân v n cao, t i/tháng so v i tr 200 ngàn đ ng/ng 1,6 tri u đ ng đ n 1,7 tri u đ ng/ng ệ ớ ướ ườ c khi th c hi n SA 8000.

ụ ủ ẩ

ả ở ộ ạ

ng kh năng m r ng m ng l ỏ ứ ủ ả ướ ị ạ

ế ậ ố ớ ệ ướ c, DN nhà n

ụ ượ ề ầ c th

ầ ổ ầ ủ ề ế ấ ả ộ ậ ứ ế ổ ộ Theo đánh giá c a các chuyên gia, áp d ng tiêu chu n SA 8000 giúp DN tăng ữ ầ ườ i kinh doanh toàn c u và ti p c n nh ng c ẩ khách hàng đòi h i cao v giá tr đ o đ c c a s n ph m. Đ i v i các DN, ệ ặ c đã c ph n hóa, vi c áp d ng SA t là các DN nhà n đ c bi ể ậ ợ ặ 8000 g p nhi u thu n l ch c công đoàn ch hóa trong B lu t Lao đ ng, t ề ướ i, vì h u h t các yêu c u c a SA 8000 đã đ t c các DN đ u có t

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 11

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ườ i c a ng

ề ả

ế ị ạ ng pháp ho ch đ nh đ

ộ ể ộ ườ i lao đ ng, ph ẽ ọ ề ợ ủ i c a ng ệ ệ ệ ề ờ

ỡ ấ ộ ể ề ả ả ợ

ụ ề ợ ủ ệ ả i lao đ ng. Áp d ng SA 8000, các DN còn có b o v quy n l ề ấ ươ ộ ng pháp khoa h c đ qu n lý các v n đ liên quan đ n đi u thêm m t ph ể ươ ộ ệ ki n lao đ ng, quy n l ả c i thi n đi u ki n làm vi c… Qua đó, s giúp DN đ m t th i gian vì không ph i tr i qua các đ t ki m tra liên ngành, các cu c thanh tra v lao ộ đ ng.

ị ẳ ượ ị ạ ư ộ

SA 8000 đ ẩ ẩ c xem nh m t gi ấ ủ

ế ớ

ậ ư ả ở ị ườ ụ ủ ướ ẩ ộ ng các n

ẩ

ộ i lao đ ng s đ

i. Do v y, vi c áp d ng SA 8000 tr thành m t yêu c u c n thi ố ị ườ t là th tr ể ự ượ ẽ ượ ỏ ấ ộ ườ ả

ệ ộ c lao đ ng trong m t môi tr ọ ứ ủ ả ả i pháp kh ng đ nh giá tr đ o đ c c a s n ị ườ ớ ả ng l n ph m; và là gi y thông hành cho s n ph m c a DN đi vào các th tr ế ầ ầ ệ t trên th gi ể ế n u DN mu n đ a s n ph m c a mình vào th tr c phát tri n, ụ ỹ ệ ặ ng M . Ngoài ra, vi c áp d ng tiêu chu n SA 8000 còn là đ c bi ế ườ ộ ộ c khuy n m t đ ng l c đ tăng năng su t lao đ ng, ng ề ứ ả khích do đ ng đ m b o v s c kh e, an toàn ượ và đ ộ ề ặ c tôn tr ng v m t nhân cách.

ờ ệ ể ế

ớ ượ Tuy nhiên, cho đ n th i đi m này, khi Vi ỉ ể ỉ

ứ ầ ơ ỉ

ầ

ị ầ ữ ế ẩ i pháp h tr thi

ặ ể ế ậ ụ ể ế ỗ ợ ế ự ể ệ ộ

ụ ẩ ở ủ t Nam đã tr thành thành viên c a ậ c 3 năm, t nh ta m i ch có 1 DN có ch ng nh n SA 8000. Đ nâng WTO đ ệ ủ ộ ự ạ cao năng l c c nh tranh, các DN trong t nh c n ch đ ng h n trong vi c ỉ ậ ộ ữ t cho quá trình h i nh p. M t khác, t nh trang b nh ng tiêu chu n c n thi ả cũng c n có nh ng gi t th c đ các DN có th ti p c n và ẩ áp d ng các tiêu chu n liên quan đ n trách nhi m xã h i mà c th là tiêu chu n SA 8000.

ƯƠ Ề Ớ Ộ Ấ Ạ Ệ CH Ệ NG 3 : V N Đ V I TRÁCH NHI M XÃ H I SA8000 T I VI T NAM

Ế Ớ 1. SA 8000 TRÊN TH GI I

ượ ấ ặ ạ ứ

ế ớ ả ạ ầ ỉ c c p ch ng ch SA8000 đ u i, ch y u là các công ty s n

ở ấ ồ ơ ủ ế ủ ặ ố

ể Công ty Avon Products’ Suffern đ t t i New York đã đ tiên, m màn cho hàng lo t các công ty khác trên th gi ố xu t đ ch i, các công ty may m c, và các công ty giày da c a Trung Qu c và các qu c gia đang phát tri n khác.

ộ ố ấ ự ữ ệ ấ

ề ầ ư ườ ợ ủ ệ ả

ụ ủ ẩ ủ ệ ỹ

ệ ẩ ấ

ệ ự ố ớ ả ỏ ươ ấ ồ ơ ả

ữ ồ ơ ự ng t ầ ụ ủ ầ ấ V n đ là khi m t công ty đa qu c gia th c hi n SA8000, nh ng nhà cung c p và các ự nhà th u ph c a công ty này cũng ph i th c hi n SA8000 theo. Nh tr ng h p c a ố ự ộ c ng ty M ph m Avon, khi Avon tuyên b th c hi n SA8000, 19 nhà máy c a Avon và các nhà cung c p nguyên li u và bán thành ph m cho Avon cũng ph i th c hi n SA8000. Công ty s n xu t đ ch i Toys’R Us cũng có nh ng đòi h i t đ i v i các nhà cung c p và các nhà th u ph c a mình. Công ty đ ch i này yêu c u 5000 nhà

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 12

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ứ ở ố ỉ Trung Qu c cũng ph i có ch ng ch SA8000. T p

ủ ế ở ặ ệ ố ả ậ ủ châu Âu cũng đang tuân th nghiêm ng t h th ng tiêu

ị ự ệ ầ ầ ẩ ấ ủ cung c p c a mình, ch y u là ị đoàn Siêu th Sainsbury’s ẩ chu n SA8000 đang chu n b th c hi n yêu c u này trên các chi nhánh toàn c u.

ượ ấ ứ ế ỉ ố ổ c c p ch ng ch SA8000 tính đ n tháng 12 năm

ả B ng 1 : T ng s công ty đ 2001

ơ STT Ngành N i đăng ký Số ngượ l

1 Trung Qu cố 31 May, đ daồ

ộ ố 2 n ĐẤ 10 Thu c lá, may, đan

ấ ẩ ỹ 3 Anh ặ Tw v n, m ph m, may m c 3

ệ ử ỹ 4 Ba Lan ẩ M ph m, đi n t 3

5 Bangladesh May m cặ 1

ư ấ ệ ử ẩ ế ế ự ẩ 6 6 Brazil ỹ T v n, m ph m, đi n t , ch bi n th c ph m

7 Hà Lan 1 May

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 13

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ẩ ỹ 8 Hàn Qu cố M ph m 3

9 Hy L pạ Đi n tệ ử 1

ỗ 10 Indonesia ộ May, đan, g , trái cây đóng h p 7

11 Malaysia Nh aự 1

12 Mỹ 1 Ô tô

13 Nam Phi R uượ 1

ẩ ỹ 14 Nh tậ M ph m 1

ượ 15 Pakistan D c, may 5

ầ 16 Ph n Lan Xây d ngự 1

ự ẩ ư ấ 17 Pháp Th c ph m, t v n, d ượ c 3

18 Philippines Trái cây đóng h pộ 2

19 Slovenia Gia d ngụ 1

ụ ệ ộ 20 3 ị Trái cây đóng h p, d ch v v sinh, v n t ậ ả i Tây Ban Nha

ể ặ 21 Thái Lan May m c, giày th thao 6

ổ ỳ ậ ả ự ấ 22 Th Nhĩ K V n t i, xây d ng, hoá ch t, d ượ c 4

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 14

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ệ 23 Vi t Nam 8 ồ ơ May, đ ch i

ụ ự 24 Ý 21 ơ ế ế ự ẩ ị ụ ệ ự D ch v v sinh, c khí, nh a, gia d ng, xây d ng, hoá ấ ư ấ v n, ch bi n th c ph m ch t, t

ộ ổ T ng c ng 124

ợ ừ ố ệ ủ ồ ổ Ngu n: T ng h p t s li u c a CEPAA

ệ ữ ấ ự

ặ ồ ơ ướ

ể ả ủ ạ ệ ượ ấ ứ ố i Trung Qu c và các n ỉ c c p ch ng ch SA8000 tăng t

ệ

ườ ố ữ ư ậ ạ ạ

1 ẻ hàng may ỏ ấ ấ ả t t t c ỉ ứ ể ấ ạ ấ i các n

ặ ạ ệ ủ ề ế ầ

ượ ề

ệ ơ ị ỉ ứ ỉ ứ ượ ấ c c p ch ng ch c đi u này vì danh sách các công ty đ ỳ ủ ặ c công b r ng rãi trên các trang Web ho c các tài li u đ nh k c a các c quan

ố ệ Nh ng s li u trên cho th y s tham gia đông đ o c a các xí nghi p gia công trong 3 ủ ế c đang phát ngành ch y u là đ ch i, may m c và giày da t ố ệ ừ t Nam cũng đã có s doanh nghi p đ tri n. Vi ế ệ doanh nghi p vào 1999 lên đ n 8 vào tháng 5/2002. Hi n nay, các nhà bán l ậ ặ m c th ng công b nh ng l p lu n đ i lo i nh : “Chúng tôi mong m i t ướ ị ơ đ n v gia công đ t t c đang phát tri n ph n đ u đ t ch ng ch SA8000” hay “H u h t các xí nghi p gia công c a hãng chúng tôi đ u có ch ng ch SA8000”. Công ể ể chúng có th ki m tra đ ố ộ ượ đ ỉ ứ ấ c p ch ng ch .

Ạ Ả Ế Ệ 2. T I SAO DOANH NGHI P PH I QUAN TÂM Đ N SA8000?

ặ ấ ệ ứ ướ ấ c r t

ộ ộ ộ ậ ẩ ủ ự

ệ ề ữ ấ ủ ệ ứ ứ ớ

ườ

ầ ủ ườ ầ ủ ắ ố i tiêu dùng

ườ ấ ượ

ỏ ệ

ệ ủ ị ạ ố i các n

ẩ ả ủ ế ệ

ề ợ ủ ố ừ ạ ộ ấ ả ị ở ẻ ẩ ồ

ươ ệ ng ti n thông tin đ i chúng

ộ c đãi công nhân. Chính vì v y, SA8000, m t

ậ ườ ườ ọ ượ ế ệ ủ ệ ộ i lao đ ng,

ẳ ả ộ ị t Nam đang đ ng tr Các doanh nghi p may m c và gia công xu t kh u c a Vi ậ ầ nhi u thách th c trong quá trình h i nh p khu v c và h i nh p toàn c u. M t trong ứ ả ệ t Nam là ph i đáp ng nh ng thách th c l n nh t c a các doanh nghi p gia công Vi ướ ị ườ ở ả c ng n các th tr i tiêu dùng các yêu c u c a bên đ i tác và c yêu c u c a ng ỏ ỉ ị ườ ở ỹ ng B c M và châu Âu không ch đòi h i các tiêu ngoài. Ng các th tr ư ẫ ả ẩ ề ả ẩ ng v s n ph m nh giá c , ch t l ng, m u mã, bao bì, v.v... mà chu n thông th ề ụ ể ơ ẩ ị ạ ứ ủ ả còn đòi h i giá tr đ o đ c c a s n ph m, c th h n là đi u ki n làm vi c c a công ế ướ ườ ả c tiên ti n đang b lôi cu n nhân t o ra các s n ph m này. Ng i tiêu dùng t i c a công nhân vào các chi n d ch qu ng cáo c a các hi p h i đ u tranh cho quy n l ố ặ ơ các qu c gia và tr em, đã tr nên dè d t h n khi mua các s n ph m có ngu n g c t ạ ố ữ Châu Á và châu Phi, nh ng qu c gia mà báo chí và các ph ợ ư đã đ a thông tin v các tr ng h p ng ề ệ ố h th ng tiêu chu n chú tr ng nhi u đ n đi u ki n làm vi c c a ng ẩ ượ đ ề ị ạ ứ ủ ả i pháp kh ng đ nh giá tr đ o đ c c a s n ph m. ề ẩ c xem là m t gi

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 15

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ơ ả ủ ộ 1/ N i dung c b n c a SA8000

ự ự ệ ố ư ẩ

ự ữ

ượ ộ ắ c c a t i, đ

ượ c xây d ng d a trên mô hình tiêu chu n nh ISO 9000, ISO ự ẩ c các công ty áp d ng. D a trên nh ng nguyên t c và chu n m c ch c lao đ ng ự ướ c trong các công ố ướ ủ ổ ứ ồ

ưỡ ứ ồ ng b c, (3) s c kho và an toàn lao đ ng, (4) b i th

ự ệ do thành

ụ c quy ệ ứ làm vi c, (6) phân bi ậ ệ ố ử ệ ố ể ộ H th ng SA8000 đ ượ ệ 9002 hi n đang đ ề ế ớ ộ ề v quy n lao đ ng th gi ướ ủ ế ớ c c a Liên Hi p Qu c, SA8000 bao g m 9 lĩnh v c chính: (1) lao i, các công th gi ườ ộ ẻ ộ đ ng tr em, (2) lao đ ng c ng ệ ạ ủ t h i và r i ro, (5) gi thi ỏ ướ ộ ệ ậ l p hi p h i và th a ộ ẻ ờ ỷ ậ t đ i x , (7) k lu t, (8) t ả c lao đ ng t p th và (9) h th ng qu n lý.

ụ ể ữ ầ ề ệ ị

ộ ộ ể ẩ Tiêu chu n SA8000 quy đ nh c th nh ng yêu c u v trách nhi m xã h i đ ể m t công ty có th :

ệ ể

ể ề ệ ữ ườ ừ ộ ự quan h gi a doanh nghi p v i ng ữ ả i lao đ ng, đây là

ệ ộ ể ặ ấ a) Tri n khai, duy trì, và th c hi n các chính sách và các quy trình đ qu n lý nh ng ấ ớ ể v n đ có th phát sinh t ề ữ nh ng v n đ mà công ty có th giám sát ho c tác đ ng;

ứ ằ ắ r ng các chính sách, quy trình và các nguyên t c

ầ ủ ầ ủ ự ệ ẩ b) Ch ng minh cho các bên liên quan ượ đ ữ c th c hi n đ y đ theo nh ng yêu c u c a chu n này;

ầ ủ ẩ ế ắ ơ ị ị c áp d ng kh p n i có tính đ n v trí đ a lý,

ả ấ ụ ượ Tuy nhiên, các yêu c u c a chu n này đ ủ ngành s n xu t kinh doanh và quy mô c a công ty.

ộ ấ ệ ứ ỉ ự ể c ki m tra

ậ ượ ệ ự

ẩ ể ữ ể ể ấ ủ ứ ữ ế ằ

ứ ệ ủ ữ ậ ộ ệ ố ỉ ỉ ả ệ

ệ ượ ấ ả ủ

ặ ứ ả ự ứ

ư ề ộ ộ c quy n tr ng d u

ạ ộ ỏ ệ vi c tuân th SA8000. Thêm vào đó, xí nghi p đ ữ ữ ỳ ặ ể c ki m tra giám sát ch t ch qua nh ng cu c thanh tra gi a k ấ ấ ẽ ượ ượ ấ c c p ch ng ch , nhà s n xu t s đ ớ ứ ứ ổ

ủ ộ C p ch ng ch th c hi n SA8000 có nghĩa là m t nhà máy, xí nghi p đã đ và công nh n đã tuân th nh ng quy trình ki m tra c a CEPAA và th c hi n nghiêm ng t nh ng chu n này. B ph n ki m tra đ c p ch ng ch t m ki m nh ng b ng ế ằ ch ng ch ng minh r ng h th ng qu n lý ho t đ ng hi u qu , các quy trình và k t ứ ệ qu th c hi n ch ng t c c p ẽ ẽ ượ ỉ ch ng ch cũng s đ ỉ ả trong năm. M t khi đã đ ỉ ỉ ể ứ ứ ệ ủ hi u c a ch ng ch này và dùng ch ng ch đ ch ng minh v i khách hàng và c đông ủ ề v thái đ tuân th SA8000 c a mình.

ồ ữ ề ự ệ ụ ể ự ệ ằ

ệ ả ộ

ấ ộ ủ ị ề ệ ử ụ ủ ướ ậ

ạ ớ ị ữ ồ

ộ ế ứ ụ ể ộ ệ

ụ ệ ẩ ể ọ quan tr ng cho ữ ầ t c các bên

ủ ấ ả ả ổ ứ ả ủ Xét v th c ch t, SA8000 bao g m nh ng đi u ki n c th nh m th c hi n trách ệ nhi m xã h i c a doanh nghi p trong vi c s d ng lao đ ng. SA8000 không ph i là ữ nh ng quy đ nh xa l c ta. Có khác chăng là SA8000 ngoài v i lu t lao đ ng c a n ệ ư ế ố vi c đ a ra nh ng quy đ nh h t s c c th , còn bao g m ba y u t ệ ụ ể vi c theo dõi trách nhi m xã h i: (i) các tiêu chu n áp d ng c th và nh ng yêu c u ọ ể ố i thi u, (ii) các chuyên gia đánh giá ph i tìm hi u nguy n v ng c a t t ề ợ quy n l ch c phi chính ph , công đoàn và dĩ nhiên là c công nhân và (iii) ư i nh các t

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 16

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ạ ế ổ ứ ữ

ch c và nh ng bên ệ ữ ủ ế ạ ộ ề i khác đ c p đ n nh ng sai ph m v lao đ ng c a các doanh nghi p đã

ơ ế c ch khi u n i và kháng cáo cho phép cá nhân công nhân, các t ề ậ ề ợ quy n l ỉ ứ ượ ấ c c p ch ng ch . đ

ọ ặ ả ệ ố

ệ ự ế

ẩ ả ộ ệ ố ổ ứ ả ố ế

ổ ứ ệ ề ủ ệ ể ệ và Liên Hi p ch c phi chính ph khác đang ngày càng hoàn thi n các đi u

ệ ố ậ ấ

ặ ủ ệ ố ể ả ề i ích c a h th ng này, k c v phía công nhân và phía qu n lý. Các công ty

ả ự ầ

ấ ộ ụ ậ ị

ệ ệ ổ ứ ch c nghi p đoàn, các ộ ườ ề ế ệ ả i tiêu dùng và các nhà b o v quy n lao đ ng cũng ch n l a

ọ ự ệ ể ả ẽ ẩ ạ ề ợ i

ệ ế Ngoài ra, SA8000 còn chú tr ng đ c bi t đ n h th ng qu n lý chính sách và quy trình ư ẩ th c hi n tiêu chu n SA8000, cũng nh các h th ng qu n lý văn b n th hi n quy t ệ ố ụ tâm áp d ng h th ng tiêu chu n SA8000. T ch c lao đ ng qu c t ố ư Qu c cũng nh các t ứ ộ ệ ki n lao đ ng. M t khác, các công ty ngày càng ch p nh n h th ng SA8000 và ý th c ượ ợ c l đ ớ l n ngày càng yêu c u các nhà cung c p và các công ty gia công th c hi n SA8000, ư cũng nh áp d ng các quy đ nh lao đ ng. Chính vì v y, các t ủ ị chi n d ch c a ng ệ ố SA8000 là h th ng tiêu chu n m nh m và mang tính bao quát đ c i thi n quy n l ộ lao đ ng.

ệ ạ ệ ụ ệ Vi c áp d ng SA8000 trong các doanh nghi p t i Vi t Nam

ả ẩ ụ ộ ố

ệ ứ ứ ơ ộ ủ

ệ ướ

ệ ướ ụ ệ ậ ợ ơ ủ ế ề c có nhi u thu n l ả

ố ậ ề ủ ậ ớ ị

ấ ố ấ ầ ề ả ụ

ề ộ ệ mà SA8000 l y đó làm n n t ng. Vi c áp d ng SA8000 trong các doanh ạ ướ ể ệ

ạ ộ ừ ậ ợ ủ ấ ả ộ i và ng h t

ụ ể ề ụ ệ

i, áp d ng SA8000 trong các doanh nghi p ngoài qu c ế ủ ấ ặ ấ ượ ạ c l ơ ế ấ

ỏ ỗ ự ự ừ ứ ấ ả ộ ả ườ phía ng

ủ ẹ ệ ể ụ ẩ ộ

ướ ầ ư ệ ố c h u nh đã ở ướ b

ề ệ Qua m t s nghiên c u s b và kh o sát v vi c áp d ng các tiêu chu n SA8000 do ệ ế nhóm nghiên c u SA8000 c a Vi n Kinh T TP.HCM ti n hành trong năm 2000, vi c áp d ng SA8000 trong các doanh nghi p Nhà n i h n các doanh ắ c ph i tuân th các nguyên t c nghi p Ngoài qu c doanh. Các doanh nghi p Nhà n ộ và các đi u lu t v Lao đ ng, v n r t g n gũi v i các quy đ nh c a Lu t lao đ ng ố ế qu c t ả ủ ệ c giúp tri n khai c th và đi sâu vào khía c nh hi u qu c a ho t nghi p Nhà n ả ộ các c p qu n lý và đ ng qu n lý lao đ ng nên g p r t nhi u thu n l ố ngay chính công nhân. Ng ầ doanh có ph n khó khăn h n và đòi h i n l c và cam k t c a c p qu n lý. N u c p i mua hàng qu n lý không ng h thì SA8000 r t khó th c hi n. S c ép t ơ hay công ty m chính là đ ng c thúc đ y chính đ áp d ng SA 8000 trong các doanh ệ nghi p Ngoài qu c doanh, trong khi các doanh nghi p Nhà n c ộ ầ ủ đ u ng h SA8000.

ộ ợ ặ ủ ườ ấ t c các bên l i tiêu

ấ ả ầ ấ i ích c a xã h i: nhà cung c p, nhà s n xu t, ng ẽ ớ

ợ ồ ữ ả ệ ặ ủ ừ ả ộ

ụ ặ ườ ệ ề

ố ộ ả ượ ấ ỏ

ữ ấ ả ố t có xu t x t

ấ ứ ừ ề ả ề ệ ở ộ M c khác, t ầ dùng, các nhà th u chính và các nhà th u ph m c dù quan h ch t ch v i nhau trong ệ ụ ư ấ i lao đ ng c a t ng doanh nghi p, nh ng h p đ ng s n xu t và tiêu th nh ng ng ướ ữ ộ ừ ng toàn t ng công ty không lao đ ng trong nh ng đi u ki n gi ng nhau. Trong xu h ừ ẩ ạ ả ệ ầ c hoàn thành t c u hóa, vi c chia nh các công đo n s n xu t và m t s n ph m đ ề ữ ề ưở ế nhi u x nh ng chi ti ng s n xu t khác nhau, nh ng qu c gia có n n ệ văn hóa khác nhau và đi u ki n lao đ ng khác nhau càng tr nên có hi u qu v kinh

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 17

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ế ể ề ề ữ

ả ế ể ạ ạ i ích xã h i tr

ộ ắ ữ ấ ề ữ ẻ ằ ộ ướ ủ ệ ố

ả ẩ ệ ệ ợ

ẩ ố ộ ườ ợ ộ

ề ả ậ i ích thêm vào thu nh p c a ng ẽ ể ư ữ ệ ề ậ ủ ướ ườ ủ ệ i lao đ ng nh nh ng l ự ng di n chung, vi c th c hi n SA8000 s là h ng đi đúng c a con đ

ệ ề ữ ả ấ

ớ ằ ằ ủ ứ ọ i thi u đ m b o m c thu nh p và đi u ki n làm vi c thích h p i lao đ ng, thì xét ng ợ ả i i th c nh tranh ch không

ệ ế ạ ừ ự ừ

ậ ọ ng hay th c hi n dân ch . Ch ng nào doanh nghi p còn ế i th

ưở ụ ồ ạ ợ i nhu n thì nó còn t n t ậ ệ ậ ả ưở ợ ế ơ h n. V n đ là làm th nào đ c nh tranh công b ng và phát tri n b n v ng? Phát t ế ố ợ ể c tiên. N u xét riêng y u t tri n b n v ng ph i cân nh c khía c nh l ư ả lao đ ng tr em và xem nh ng đi u kho n khác c a h th ng tiêu chu n SA8000 nh ứ ữ nh ng tiêu chu n t ườ cho ng ề ươ v ph ề ể phát tri n b n v ng. V n đ là ph i ghi nh r ng doanh nghi p luôn ph i duy trì l ế ạ ố ợ ổ th c nh tranh. H theo đu i SA8000 là nh m c ng c l ệ ủ ằ , lý t nh m m c đích nhân t ụ ạ ả ạ i. Chính vì v y, h áp d ng SA8000 ph i đem l t o ra l ổ ứ ạ ng nào khác. c nh tranh và duy trì l i nhu n ch không ph i vì theo đu i lý t

ạ ộ ậ ơ

ế ơ

ả ỏ ủ ứ ỏ ầ ượ

ộ ả ệ ạ ộ

ằ

ạ ộ ủ ạ ộ ủ ự ệ ộ

ượ ử ụ ứ ệ ạ ộ

ư ộ ổ ứ ệ ộ ủ Ho t đ ng qu ng cáo SA8000 cũng là m t r i ro. N u không tham gia đúng lu t ch i ể ấ ợ ị ẹ theo đòi h i c a khách hàng và các công ty m , các đ n v gia công có th m t h p ể ậ ơ ồ t ra kh i t m ki m tra, đ ng và đ ng ngoài cu c ch i. Chính vì v y, SA8000 đã v ể ệ ự i các doanh nghi p và đóng vai trò th hi n s giám sát ho t đ ng qu n lý lao đ ng t ộ ữ ạ ữ i nh ng cá nhân tài năng. Đây chính là thành công c a m t công ty.b ng cách gi l ề ệ ậ ề ụ cu c cách m ng v khái ni m và s công nh n v nghĩa v xã h i c a doanh nghi p. ụ ể ệ c s d ng nh m t công c th hi n ho t đ ng và s m nh SA8000 ngày càng đ ủ ủ ch c phi chính ph . c a doanh nghi p, công đoàn và các t

ề ụ

ấ ắ ị ế ớ ự ệ ạ ộ ẻ và các đ n v gia công nên vi c th c hi n đ

i bán l ỏ ấ ở kh p các châu l c trên th gi ơ ờ ề ẩ ị

ử ộ ấ ặ

ạ ở

ở ệ ượ ừ ữ ườ ợ i và có hàng ngàn ề ệ ượ c đi u này ộ ề ố ự c báo chí và các

ộ ộ ố ệ

Nhi u công ty ngày nay ho t đ ng ườ nhà cung c p, ng ấ r t khó khăn và đòi h i r t nhi u th i gian chu n b . Tuy nhiên, đây chính là m t trong ầ ữ nh ng th thách đ t ra trong quá trình toàn c u hóa. SA8000 tr nên m t v n đ không ữ ạ giai đo n tranh cãi n a mà đang trong giai đo n hòan thi n và lôi cu n s chú ý còn ấ ủ ng h p tranh ch p lao đ ng đ c a công chúng. T nh ng tr ề ậ ạ ụ ể ấ ế ươ ph ng ti n đ i chúng đ c p đ n, ta có th th y m t s khó khăn trong vi c áp d ng ư ệ SA8000 t t Nam nh sau: ệ ạ i Vi

ượ ư ặ ệ ữ ể ờ ế ố ố • Ít đ c u tiên, đ c bi t là trong nh ng th i đi m kinh t xu ng d c.

ố • Không mu n ti ế ộ t l các ghi chép tài chánh.

ụ ả ả • Không có kh năng chi tr chi phí áp d ng SA8000.

ệ ố • Khó khăn trong h th ng giám sát.

ệ ừ ồ ự ữ ệ ề ố

• Chênh l ch v ngu n l c gi a các công ty đa qu c gia và các doanh nghi p v a và nh : ỏ

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 18

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ậ ợ ư ề ứ ủ • Nh n th c c a các bên l i ích v SA8000 ch a cao.

ệ ữ ấ • Cách bi t văn hóa gi a khách hàng và các nhà cung c p.

ạ ộ ệ ố ị ề c a ho t đ ng gia công gây ra nhi u khó khăn trong vi c xác đ nh kh i

• Th c t ượ l ự ế ủ ệ ng công vi c giám sát.

ố ạ ả ệ ườ i Vi

ạ ẩ ộ ậ ạ ộ ề ộ ả t Nam cho th y r ng m t s n ph m cu i cùng th ệ

ằ ả ệ ụ ấ ượ

ị ị ở ụ ọ

ủ ơ ị ể ướ ề ứ ươ c v m c l ấ ng t

ẳ ể ư ậ c các quy đ nh lu t pháp c a nhà n ộ ố ọ ố

ạ ộ ủ ệ

ỏ ủ c. Các doanh nghi p này t ề ở ọ ữ ễ ố

ế ượ ệ ứ ề ế ể ệ

ữ ữ ệ ệ

ượ ệ ỏ

ị ứ ệ ả ộ

ả ự ứ ế ộ ấ ằ Ho t đ ng gia công t ng tr i qua nhi u công đo n khác nhau trong các doanh nghi p đ c l p khác nhau. Các công ty ấ ng. áp d ng vi c gia công nh m tr chi phí th p cho hàng hóa và d ch v có ch t l ứ Và chính các đ n v gia công có th đ a ra giá gia công th p b i vì h không đáp ng ị ượ i thi u hay các quy đ nh đ ự ạ ệ lao đ ng ch ng h n. Quy mô nh c a doanh nghi p giúp h tr n tránh s thanh tra ở ủ ướ ừ ố ch i ho t đ ng c a công đoàn b i vì giám sát c a nhà n ầ ể ị ọ c nh ng yêu c u h không mu n b phi n nhi u b i h không th đáp ng h t đ ự ễ ộ ủ c a nghi p đoàn và công đoàn. Làm th nào đ các đi u ki n lao đ ng và các th c ti n ớ ể ả ộ lao đ ng có th c i thi n trong nh ng doanh nghi p này khi chính nh ng công ty l n ề ộ ấ ệ ừ ơ ạ ng và vi c làm cho các xí nghi p v a và nh chính là m t v n đ h n t o ra th nh v ấ đang thách th c các c p qu n lý lao đ ng, b n thân các doanh nghi p và các nhà nghiên c u xã h i đang quan tâm đ n lãnh v c này.

ƯƠ Ế Ế CH Ị Ậ NG 4 : K T LU N VÀ KI N NGH

ế I. ậ K t lu n chung:

ừ ữ ờ

ộ ậ ủ ướ ồ ộ ự ễ ộ c ta và th c ti n áp

ị ộ ố ế ề ậ ể ẩ ữ T nh ng phân tích so sánh gi a Tiêu chu n SA 8000 và B lu t Lao đ ng, đ ng th i ậ ữ đi sâu phân tích nh ng quy đ nh v pháp lu t lao đ ng c a n ụ d ng, có th rút ra m t s k t lu n sau.

ể ị ẩ ưở ừ ể

ụ ề

ằ ộ

ệ ủ ự ậ ợ

ẩ ệ ữ ở ứ ộ ồ ấ ự ươ ậ m c đ cao gi a Tiêu chu n SA ng đ ng 1. Nhìn chung, có th nh n th y s t ệ ệ ộ ậ ề ữ ng vi c t Nam. T đó, có th tin t 8000 và nh ng quy đ nh v pháp lu t lao đ ng Vi ớ ẩ ụ ậ ợ ệ i. Aùp d ng các tiêu chu n m i này t Nam có nhi u thu n l áp d ng SA 8000 vào Vi ề ợ ủ ừ ả ừ ườ ả i lao đ ng, v a nâng cao uy i c a ng cho doanh nghi p nh m v a đ m b o quy n l ả ướ ớ ệ tín s n ph m c a doanh nghi p, phù h p v i xu h ng hòa nh p trong khu v c và trên ế ớ th gi i hi n nay.

ặ ư

ầ ủ ệ ả ớ ẩ t quá kh năng so v i m c trung bình c a các doanh nghi p Vi

ủ ẽ ạ ệ ẩ

ệ ạ ộ ớ

ườ ệ ứ ẩ ề 2. Nhi u tiêu chu n đ t ra trong Tiêu chu n SA 8000 cũng nh yêu c u c a ILO còn ệ ứ ộ ố ặ ượ m t s m t v t Nam. ấ ầ ề ế ư Nh ng khuy n khích áp d ng Tiêu chu n SA 8000 s t o đi u ki n nâng cao d n ch t ố ủ ợ ủ ượ l i các doanh nghi p, phù h p v i mong mu n c a các ng c a môi tr nhà ch c trách Vi ụ ng lao đ ng t t Nam.

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 19

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ể ư ướ ậ ộ t Nam

ệ ố ề

ệ c đang phát tri n khác, h th ng pháp lu t lao đ ng c a Vi ể ệ ủ ử ổ ữ ủ ng chung c a các n

ệ ố ậ ố

ạ ẫ ả ộ 3. Cũng nh các n ẫ v n còn đang trong quá trình hoàn thi n, còn nhi u b t c p c n s m s a đ i, đ phù ướ ổ ớ ợ h p v i xu h i. Gi a vi c ph ệ ẩ ế bi n Tiêu chu n SA 8000 và hoàn thi n h th ng pháp lu t lao đ ng có m i liên h nhân qu và tác đ ng qua l ệ ấ ậ ầ ớ ế ớ ự ướ c trong khu v c và trên th gi ộ ệ i l n nhau.

ệ ố ừơ ấ ộ t Nam thu c lo i tr và s ng i trong đ tu i lao đ ng r t

ộ ổ ế

ạ ẻ ườ ướ i b ệ ệ ị

ộ ổ ộ c vào đ tu i lao đ ng, khi n cho nhu ộ i lao đ ng có v ả ư ườ ộ ộ

i s d ng lao đ ng. Các chính sách v lao đ ng ph i l u ý ườ ệ ủ ề ợ ề ộ ộ ố ệ 4. Hi n nay, dân s Vi ệ ả đông, hàng năm có kho ng 1,4 tri u ng ự ầ ớ c u công ăn vi c làm l n. Aùp l c công ăn vi c làm càng làm cho ng ườ ử ụ ơ ế ế ớ th y u h n so v i ng ả ể ả ề ấ v n đ này đ đ m b o quy n l i toàn di n c a ng i lao đ ng.

ệ ủ ổ ứ

ộ ủ ụ ấ ế ứ

ạ ườ ch c Công đoàn t ớ ự ự ệ i không có s l a ch n t ệ ạ i các Doanh nghi p hi n nay còn r t y u. ủ i ch nên không phát huy vai trò, ch c năng c a ệ t

ầ

ươ ố ọ ổ ứ ch c nghi p đoàn nào khác (do Vi ộ ệ ậ ch c m t h ừ ngân ấ i các doanh nghi p, có l

ứ ổ ứ ng riêng (t ị ế ệ ơ ở ừ ự ườ ủ ừ i lao đ ng). T đó, có c s nâng cao v th và vai trò

ề ợ ủ ệ ệ ệ ả ằ ả ộ i c a

ườ ộ ị 5. V trí, vai trò c a t ộ ề Nhi u cán b Công đoàn ph thu c gi ộ i lao đ ng l mình. Ng ộ ổ ứ ỉ ch c công đoàn duy nh t). Vì v y, c n nghiên c u t Nam ch có m t t ệ ạ th ng công đoàn có tính chuyên nghi p t ộ sách và t s đóng góp c a ng ủ c a các cán b công đoàn trong doanh nghi p, nh m b o v hi u qu quy n l ng i lao đ ng.

(cid:0) ự ộ ướ Lao đ ng trong khu v c nhà n c:

ị ộ ồ ộ ự

ệ ệ ơ ướ

ộ ự ề ợ ộ ượ ả ố ớ c. Đ i v i lao đ ng ậ t theo B Lu t Lao đ ng

ộ ả

ố ả c đ m b o khá t ượ ổ ứ ự ỉ ạ ấ ủ

khu v c này còn có s ch đ o r t sát sao c a các c p y ạ

i lao đ ng trong khu v c này có đ ự ở t, ngoài ra ế ạ ộ ể ự ệ

ệ ả ầ ị ng,

ộ ế ố ấ ộ ủ ế ậ ộ ị

ự

ế ệ ượ

ổ ế ướ ệ ấ ủ ị

ộ ố ả ị ệ ạ

ấ i giám sát vi c th c hi n quy đ nh này (lãnh đ o các đ n v ) ph i ch p ầ ể ế ậ ậ ộ ướ ự Lao đ ng trong khu v c Nhà n c bao g m lao đ ng trong các đ n v hành chánh s ệ ộ ộ nghi p và lao đ ng đang làm vi c trong các doanh nghi p Nhà n ộ i xã h i đ trong khu v c này các quy n l ự ườ ệ ệ t Nam. Ng Vi c T ch c Công đoàn b o v ề ợ ấ ố ấ ủ quy n l i r t t ệ ả r t m nh trong vi c thu hút lao Đ ng. Đây có th coi là m t th m nh, m t y u t ử ụ ấ ề ộ đ ng vào làm vi c trong khu v c này. Tuy nhiên lao đ ng s d ng nhi u ch t xám ấ ế ố ề ươ ế ề ự t thòi, ch y u nh t là y u t ti n l trong khu v c này h u h t đ u ph i ch u thi ị ủ ộ ế ố ự ế ừ ưở ị ả do ch u nh h các quy đ nh c a B Lu t lao đ ng do b kh ng ch ng tr c ti p t ệ ặ ự ệ ề ươ ề ươ ở ng, trong đó đ c bi t là khu v c hành chánh s nghi p, ti n l b i khung ti n l ng ể ả ộ ố ả ử ụ ờ ấ ng s d ng gi quá th p, không th đ m b o cu c s ng. Chính vì th hi n t làm ấ ướ ể ạ ệ ượ ệ c đ ch y vi c riêng là r t ph bi n. Trong hi n t ng này, chúng ta vi c cho Nhà n ớ ợ ộ ấ ổ ề th y n i lên m t v n đ , các quy đ nh c a nhà n c không phù h p v i cu c s ng, ị ơ ệ ườ ữ nên nh ng ng ạ ơ nh n làm ng ph n nào cho ng ự ườ i lao đ ng ch y thêm đ ki m thêm thu nh p.

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 20

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ợ ữ ố ớ ự ộ ch a phù h p n a đ i v i lao đ ng trong khu v c nhà n c, đó là các quy

ướ ư

ộ ế ố ư ấ ẻ ườ ứ ế ể ụ ả ộ i lao đ ng m t khi đã có biên ch ho c là công ch c, th

ườ ắ ư ả ự ng th c ườ ng c coi nh là đã ch c chân, mu n sa th i cũng là vi c h t s c khó khăn. Do đó lãnh

ặ ệ ế ứ ử ụ ệ ả ấ ơ ộ ị M t y u t ị ử ụ ề đ nh liên quan v n đ tuy n d ng, s d ng và sa th i tuy rõ ràng nh ng th ộ ệ ấ ỏ hi n r t l ng l o. Ng ượ ố đ ạ đ o đ n v cũng r t khó khăn trong vi c qu n lý và s d ng lao đ ng.

(cid:0) ộ ố ự Lao đ ng trong khu v c ngoài qu c doanh:

ồ ự c ngoài, t n

ự ự ớ

ư ộ ể ướ ự ủ ắ ộ

ầ ư ướ ư nhân và dân doanh Khu v c này bao g m khu v c liên doanh đ u t ộ ả ể ể ỏ (khu v c kinh doanh nh , cá th ). Đây có th coi nh m t hình nh khác v i lao đ ng ộ ố ặ ể ự trong khu v c Nhà n c. Có th tóm t t m t s đ c đi m c a lao đ ng trong khu v c ư này nh sau:

ệ ủ ề ươ ữ ng nâng cao ti n l

ườ ng đ thu hút và gi ộ ộ ộ ể ườ i lao đ ng có trình đ cao, tay ngh v ng vàng, tuy nhiên l

ượ ệ ộ ả ư ự ở

ề ề ấ ự ả ề ữ ng lao đ ng trên, do áp l c công ăn vi c làm nên lao ế ị ườ ng ph i ch u lép v

ớ ề V trình đ : các ch doanh nghi p th chân ng ạ lo i này không ph i là nhi u. Nh đã nói ộ đ ng trình đ tay ngh th p và trung bình trong khu v c này th ướ tr ộ ủ i ch . c gi

ạ ề ầ ư ướ ớ ủ ổ ứ ch c

ạ ề ng thì gi ể i ch t ộ ườ ỉ n ư

ự ộ

ủ ấ ọ ấ ề ộ

ự c ngoài th V đào t o: trong khu v c liên doanh, đ u t ườ ớ ộ đào t o ngh cho lao đ ng m i tuy n d ng, nh ng th ng ch là đ làm m t công ườ ề ả ạ đo n nh trong dây chuy n s n xu t c a h , do đó ng i lao đ ng trong khu v c này ỏ ớ ườ th i ch r t nhi u, n u tách kh i doanh nghi p đó, h r t khó tìm ổ ế ở ệ ượ ượ đ ể ụ ấ ủ ọ ế ng này cũng khá ph bi n ỏ ệ ng l thu c vào gi ệ c vi c làm khác. Hi n t ệ ự ư khu v c t nhân.

ệ ề ờ ấ ỉ ố ớ ả ng thì ch đ i v i nh ng doanh nghi p, làm ăn có bài b n,

gi c làm vi c, th ớ ườ ị ệ

ữ ế ạ ề ọ ng dùng th m nh v áp l c gi ể i lao đ ng đ ép h làm

ệ ữ ề ờ ấ gi c, còn các doanh nghi p khác ệ ủ ườ ữ ỗ ch làm vi c c a ng ư ự ổ ế ả ả ờ V gi quy mô m i co nh ng quy đ nh nghiêm túc v gi ườ th thêm gi , tuy không ph i ph bi n nh ng cũng th ườ ộ ng xuyên x y ra.

ợ ữ ườ ế ợ ị ư

ng h p các đ n v t ề nhân s d ng lao đ ng mà không ký k t h p ế ộ

ộ ứ ề ậ ị ỏ ộ ề ề ươ t thòi, v ti n l ng,

ườ ể ệ ồ ơ Có nh ng tr ộ ồ đ ng lao đ ng, v phía lao đ ng do y u kém v nh n th c, v trình đ nên không dám ườ ệ đòi h i chuy n này. Do đó ng ề ế ộ ả v ch đ b o hi m, b i th ử ụ ề ề ệ ả ộ i lao đ ng ph i ch u nhi u thi ng thôi vi c ….

Ị Ệ Ả Ệ Ế ƯỜ Ộ Ạ Ệ II. KI N NGH VI C C I THI N MÔI TR NG LAO Đ NG T I VI T NAM

ể ệ ệ

ứ ủ ặ ữ ấ ẩ

ặ ấ ề ẫ ề ệ ệ ở t Nam tuy đã và đang tr ệ t là nh ng Doanh nghi p làm

ề ườ ả ứ ể ả ệ ệ ộ ỏ ộ ề ụ Tri n khai áp d ng SA8000 trong đi u ki n hi n nay c a Vi ệ ế ớ ệ t v i nhi u Doanh nghi p xu t kh u, đ c bi thành b c thi ề ờ ữ ệ trong ngành D t May v n còn g p r t nhi u khó khăn. Nh ng đi u ki n v gi ẫ vi c, an toàn lao đ ng và v sinh đ đ m b o s c kh e cho ng i lao đ ng v n là

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 21

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ệ ề ữ ả ấ t t qua đ i v i nhi u doanh nghi p v a và nh c a Vi

ậ ế ạ t

ẩ ố ớ ầ ề ữ ộ là v nh ng tiêu chu n b o v quy n l

ơ ả ộ ệ ề ệ ệ

ữ

ữ ọ ẩ ậ ủ

ượ ả

ả

ẫ

ệ ữ ượ ấ i là nh ng v n đ đang đ ả ệ ị ườ ữ ể ữ ệ ỏ

ề ả ả ự ẫ ứ ệ ề

ữ

ệ ắ c SA8000 chinh là m t ph ể ẽ ứ ựơ ả ự ậ nh n th c đ ệ ng ự ế ủ ạ

ươ ữ ệ ộ ng th c ti

ứ ủ ệ ệ ấ ể ả ệ ệ ả ộ ỏ ủ ượ ệ ừ nh ng rào c n r t khó v ể ờ ố ả i th i đi m này, Nam. Tuy nhiên, trong b i c nh toàn c u hóa và h i nh p kinh t ườ ề ợ ủ ệ ể ơ ệ i i c a ng các Doanh nghi p không th l ố ế ể ượ ộ ngày càng lao đ ng đ c. Đó là quan đi m v vi c tham gia vào m t sân ch i qu c t ắ ư ộ ẩ ự ẫ ỏ ả đòi h i kh t khe h n, các Doanh nghi p v n ph i th c hi n tiêu chu n xã h i nh SA ự ự ẩ ươ ề ướ ặ . Còn nh ng tiêu chu n này có th c ng ho c nh ng tiêu chu n t 8000 đã đ x ng t ượ ườ ớ ể ệ ứ ự i c làm thêm gi c nguy n v ng đ s đáp ng đ đ tăng thêm thu nh p c a ng ả ọ ờ ạ ẩ ộ i đ y h vào tình c nh ph i làm chui nh ng công vi c khác ngoài gi lao đ ng hay l ữ ậ ạ ể ả ệ c tranh cãi. Dù làm vi c cho phép đ đ m b o thu nh p l ệ ự ệ ệ ắ ướ c m t, các Doanh nghi p D t May v n ph i đ m b o vi c th c hi n sao đi n a, tr ộ ể SA000 đ có th bán hàng vào nh ng th tr ng đòi h i th c hi n trách nhi m xã h i. ệ ủ ự V lâu dài, s c ép c a công chúng s không đóng vai trò d n d t vi c th c hi n ươ ộ SA8000 n a mà các công ty ph i t ề ệ ố ế ạ t c a Công ty v vi c th c th c c ng c th m nh c nh tranh. Kinh nghi m hi u bi ấ ệ ứ ế ể hi n trách nhi m xã h i có th giúp Công ty tìm ra nh ng ph t ki m nh t, ề hi u qu nh t đ c i thi n đi u ki n lao đ ng.

ề ổ ứ

 V phía các t

ộ ch c xã h i

ệ ư ươ

ệ ng di n chung, chính các t ẽ

ợ ả ứ ươ ộ ỉ ế ủ ổ ứ ự i ích t

ể ướ ệ ạ ị i đ a ph ể ả ơ ng ả c khi ti n hành ki m tra m t xí nghi p v vi c th c hi n SA8000 đ đ m b o

ồ ộ ệ ệ ề ệ ườ ị ấ ế ữ i đ a

ộ ươ ể ệ ự ộ ấ ch c xã h i th hi n rõ nh t trong quá trình ki m tra, giám

ể ượ ự

ả ỉ ư ạ ộ ạ ị i lao đ ng và c ng đ ng t ể ủ ưở ng c a ế c s tin t ầ ủ ộ ậ

ủ ổ ứ ng. Vai trò c a các t ộ ệ ố ứ ệ ỉ ậ ứ ự ư ề

ợ ị ấ ườ

ắ ủ ợ ủ ắ ườ ư ệ ệ ng h p c a Nike, 3 công nhân Vi

c nh trong tr ệ ổ ế ỏ ị

ưở ể ộ

ệ ố ủ ượ ằ

ủ ứ ữ ự ẽ i c a ch ch không bênh v c quy n l

ổ ứ ủ

ủ ệ

ể ợ ẽ ớ ể ặ ơ ủ ộ ổ ứ ch c xã h i nh các t Xét trên ph ch c phi Chính ph ọ và Công đoàn s đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c giám sát th c hi n SA8000: các đ n v c p ch ng ch ph i thăm dò ý ki n c a các nhóm l ệ ộ tr ợ i ích c a Doanh nghi p, ng dung hòa nh ng l ủ ph sát. M t h th ng ki m tra giám sát ch thành công khi giành đ ơ công nhân ch không ph i nh ho t đ ng c a b ph n thanh tra trong h u h t các c quan xí nghi p, ch l p ra cho có ch không đóng vai trò tích c c nh đã đ ra. Công ặ ng không dám nêu các phàn nàn th c m c c a mình vì s b m t vi c ho c nhân th ế ế ượ trù m, không thăng ti n đ t Nam ấ ộ ả ờ i các cu c ph ng v n đã b đu i vi c ngay sau khi dám nêu các ý ki n chân thành tr l ủ ọ ng vào h th ng ki m tra giám c a h . M t lý do khác làm cho công nhân không tin t ọ ỏ ệ c ch doanh nghi p b sát vì h cho r ng nh ng thanh tra viên, giám sát viên đã đ ề ợ ủ ti n raề ề ợ ủ ự i c a công thì s bênh v c quy n l ọ ấ ủ ậ nhân. Chính vì v y, vai trò c a các t ch c Phi Chính ph và Công đoàn r t quan tr ng ơ ệ ế trong vi c khuy n khích công nhân và làm rõ vai trò trách nhi m c a các c quan đánh giá đ công nhân có th h p tác ch t ch v i các c quan này.

ế ố ớ ệ ấ

ộ ướ ả t đ i v i m t n ướ ư ệ c s n xu t hàng hóa nh Vi ệ ự ế ể ệ ề ấ ấ V n đ c p thi ợ nhóm l t Nam hi n nay là các c đang ngày càng chú ý đ n vi c tri n khai th c hi n i ích trong và ngoài n

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 22

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ố ợ ạ ệ ổ ứ ị

ế ể ạ ộ ệ ổ ứ ch c ph bi n, đào t o năng l c giám sát cho các t ầ ể ấ

ả c các chi phí liên quan đ n ki m tra n i b và xin c p ạ ượ ả ơ ch c, đ n v trong ộ ộ ư ở ữ ầ c chi phí nh ng giai đo n đ u nh : chi phí đánh giá

ậ ữ ệ ắ

ự ầ ị ơ ụ ệ ố ớ

ươ ế ố ấ ng t

c đào t o bài b n s đ m đ ế ề ả ả ẽ ả ụ ạ ể ứ ờ

t các khâu này. Khi c n thi ẹ ứ ế ấ ỉ ỉ

ở ữ ờ c ngoài

ị ệ ố các h th ng ki m tra giám sát ph i h p nh p nhàng và ho t đ ng hi u qu . Chính vì ổ ế ự ậ v y, vi c t ượ ả ướ ẽ c s ph n nào gi m đ n ỉ ụ ể ứ ch ng ch . C th là gi m đ ữ ụ ơ ộ ỉ s b , chi phí l p đ án ch ra nh ng lãnh v c c n kh c ph c và nh ng bi n pháp ữ ướ ắ c, v i nh ng nhân viên kh c ph c hi u qu , ít t n kém nh t. Các đ n v trong n ỉ ả ầ ượ t ph i có ch ng ch đ ệ ớ SA8000 đ thuy t ph c khách hàng và các công ty m , các doanh nghi p m i m i các ứ ị ấ ẽ ư ậ ơ đ n v c p ch ng ch có uy tín đ n đánh giá và c p ch ng ch . Nh v y, chúng ta s ượ ướ ệ ế t ki m đ ti c th i gian và chi phí cho các chuyên gia đánh giá n nh ng ầ ạ giai đo n đ u.

ệ ữ ố ề ệ ố ự ấ

ụ

ậ ề ộ ướ các n ủ ỡ

ự c Tây Aâu. Các t ư ấ ư ướ ệ ấ ẩ

ệ

ệ ể ẩ c này, trong s đó có Vi

ứ ỹ ị t Nam s giúp tìm hi u và chu n b ệ ứ ự ệ ế ố c th c hi n tiêu chu n này m t cách hi u qu và ti ằ t ki m nh m đáp ng

ộ ậ ạ ộ ủ Nh ng tranh cãi v n i quy và h th ng c ng c đi u ki n lao đ ng th c ra xu t phát ư ỹ ổ ướ ướ ế ừ c tiêu th hàng hóa nh M , Canada và các n tr c h t t ệ ệ ế ứ ch c phi chính ph đang t p trung chú ý đ n vi c tìm các bi n pháp giúp đ và t v n ấ ả ệ c chuyên s n xu t và xu t kh u hàng hóa nh các vi c th c hi n SA8000 cho các n ỹ ướ n c Đông Nam Á, Nam Á, Đông Á, Nam M , Mexico và Trung M . Vi c nghiên c u ướ ẽ SA8000 s giúp các n ệ ướ cho các b ầ ủ yêu c u c a khách hàng t ẽ ả ẩ c nh p kh u hàng hóa. ẩ ướ i các n

ề ướ

 V phía Nhà n

ả ế ướ ế ứ

ẩ ọ ậ

ố ề ự ả

ị ữ

ậ ư ề ấ ệ ệ ề c cũng đóng vai trò h t s c quan tr ng trong vi c khuy n khích c i thi n đi u ệ ả ụ ườ ộ ng khó áp d ng trong vi c c i ấ c chuyên s n xu t ề ự ậ t Nam tuy có nh ng quy đ nh lu t pháp r t rõ ràng v lãnh v c ấ ứ ạ còn r t nhi u khó khăn, ph c t p. V n

ự ế ư ủ ạ ứ ậ

ướ ặ ể ườ c gia công hàng may m c th

ủ ộ ị

ợ ớ ươ ướ ề ệ ố t Nam cũng n m trong s các n

ơ ấ ế

ệ ử ữ ư ẹ

ầ ư ướ n ồ ơ ệ ... th ấ ướ ệ ự ự ệ ầ c đi đ u tiên nh m th c hi n s nghi p công nghi p hóa đ t n

ườ ấ ằ Nhà n ệ ki n lao đ ng và thúc đ y quá trình này. Lu t pháp th ề ướ ộ ệ ệ thi n đi u ki n lao đ ng trong khu v c phi qu c doanh. Nhi u n ư ệ ấ ặ hàng may m c nh Vi ự ệ này nh ng vi c th c thi pháp lu t trong th c t ầ ủ ế ự ưỡ ề đ là tính c ng ch th c thi pháp lu t ch a đ m nh đ đáp ng yêu c u c a pháp ữ ậ ặ ơ ữ lu t đ t ra. H n n a, các n ng đang mang nh ng ế ớ ủ ữ ả ả kho n n l n và bu c ph i tuân th nh ng quy đ nh c a IMF và Ngân hàng th gi i ộ ằ ỉ ng trình đi u ch nh c c u. Vi c bu c trong Ch ả ặ ệ ự c ngoài. Ngành may m c và ph i th c hi n các chính sách khuy n khích đ u t ườ ệ ữ nh ng ngành công nghi p nh khác nh da giày, đ ch i, đi n t ng là nh ng ậ ướ c và chính vì v y b các ngành này th ằ ng n m trong các chính sách tái c u trúc.

ầ ư ướ ố ở ị n c ngoài tuy b lôi cu n b i m c ti n l

ứ ề ươ ẫ

ệ ấ ộ ớ ờ ề ế ậ ị Các nhà đ u t ầ ư ấ ả s n xu t khác cũng đóng vai trò riêng trong vi c h p d n đ u t ệ này là vi c ph t l các quy đ nh lu t pháp v lao đ ng và môi tr ế ố ư ấ ng th p nh ng các y u t ế ố ộ . M t trong các y u t ủ ườ ng. N u chính ph

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 23

ễ ề ọ

Chuyên đ chuyên sâu GVHD:Nguy n Ng c Tu nấ

ệ ề ự ữ ầ ư ẽ ạ

ị ị ộ ỏ ậ ẻ ị c có quy đ nh l ng l o h n. Chính vì v y, m t ngh ch lý x y ra là các n c đang

ả ế ạ ể ạ s ch y sang nh ng ướ ệ i ph i duy trì m t l

ườ ề ướ ủ ế ể ơ ộ ợ i lao đ ng. Tuy nhiên, n u cho r ng nhà n

i th c nh tranh c a mình là duy trì đi u ki n lao ộ ậ ằ ướ ẽ n c không ki m c s đóng vai trò h t s c tích c ngoài thì th t là sai l m. Nhà n

ế ứ ệ ướ ế ầ ệ

c h t là các doanh nghi p Nhà ệ ư ượ ổ ầ c c ph n hóa và các doanh nghi p t

c, các doanh nghi p đã đ ệ ự ố ộ ị nhân, các doanh ậ ề c ngoài th c hi n các quy đ nh c a pháp lu t v lao đ ng và

ệ ẩ

ạ ở ấ ư ừ ỉ ệ ố i ộ c p đ

ệ ủ ệ ả ổ ể ả ườ ế ị ố ắ c g ng th c hi n nghiêm túc các quy đ nh này, nhi u nhà đ u t ẩ ướ n phát tri n l ộ đ ng kém an toàn cho ng ượ ầ ư ướ c đ u t soát đ ế ệ ự c c trong vi c khuy n khích các doanh nghi p, tr ệ ướ n ệ ầ ư ướ nghi p có v n đ u t n ự theo dõi quá trình th c hi n c a doanh nghi p thông qua nh ng h th ng tiêu chu n ệ ủ nh SA8000. Tuy nhiên, vi c can thi p c a Nhà n khuy n khích đ đ m b o n đ nh môi tr ủ ữ c ch nên d ng l . ướ ầ ư ng đ u t

ầ ị SVTH:Tr n Th Vân Anh Page 24