KiÓm to¸n nhµ n−íc
_________________________________________________________
B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi nghiªn cøu
c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn
x©y dùng chiÕn l−îc ph¸t triÓn
kiÓm to¸n nhµ n−íc giai ®o¹n 2001-2010
chñ nhiÖm ®Ò tµi
®ç b×nh d−¬ng
Hµ Néi - 2003
KiÓm to¸n Nhµ n−íc
Héi ®ång khoa häc
®Ò tµi
nghiªn cøu khoa häc cÊp Bé
"C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn x©y dùng chiÕn l−îc
ph¸t triÓn KiÓm to¸n Nhµ n−íc giai ®o¹n 2001 - 2010"
M· sè: 50211
Hµ Néi, th¸ng n¨m 2004
Ban Chñ nhiÖm vµ c¸c thµnh viªn ®Ò tµi
Chñ nhiÖm ®Ò tµi: KS. §ç B×nh D−¬ng, Tæng KTNN
Phã Chñ nhiÖm: GS. TS. V−¬ng §×nh HuÖ, Phã Tæng KTNN
PGS.TS. NguyÔn §×nh Hùu, Gi¸m ®èc Trung t©m khoa häc
vµ Båi d−ìng c¸n bé
Th− ký ®Ò tµi: CN. §ç M¹nh Hµn, Phã tr−ëng phßng Tæng hîp, V¨n
phßng KTNN
Thµnh viªn: GS. TSKH. Tµo H÷u Phïng, Phã Chñ nhiÖm ñy ban Kinh tÕ
vµ Ng©n s¸ch Quèc héi
C¸c céng t¸c viªn:
CN.NguyÔn Träng Thuû, Vô tr−ëng Vô Gi¸m ®Þnh vµ KiÓm
tra chÊt l−îng kiÓm to¸n
CN. Vâ Huy TÝnh, Phã KiÓm to¸n tr−ëng KTNN Khu vùc I
CN. §Æng V¨n H¶i, Phã Vô tr−ëng Vô Ph¸p chÕ
CN. NguyÔn V¨n HiÓn, Phã Vô tr−ëng Vô Gi¸m ®Þnh vµ
KiÓm tra chÊt l−îng kiÓm to¸n
ThS. Lª §×nh Th¨ng, Phã Ch¸nh V¨n phßng KTNN
2
Môc lôc
Trang
Lêi nãi ®Çu
Ch−¬ng 1
LuËn cø khoa häc x©y dùng chiÕn l−îc ph¸t triÓn KTNN
1.1. Bèi c¶nh kinh tÕ - x· héi, thùc tr¹ng, thµnh tùu vµ th¸ch thøc cña
®Êt n−íc khi x©y dùng chiÕn l−îc ph¸t triÓn……………………………..
10
1.1.1. Tæng quan bèi c¶nh kinh tÕ - x· héi………………………………... 10
1.1.2. Môc tiªu tæng qu¸t vµ nhiÖm vô ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi………… 16
1.2. C¶i c¸ch nÒn hµnh chÝnh nhµ n−íc vµ vai trß cña KTNN, c¨n cø
quan träng cho ho¹ch ®Þnh chiÕn l−îc ph¸t triÓn……………………….
19
1.2.1. Kh¸i niÖm vÒ c¶i c¸ch hµnh chÝnh…………………………………. 20
1.2.2.Tæng quan vÒ quan ®iÓm chñ tr−¬ng c¶i c¸ch hµnh chÝnh cña §¶ng
vµ Nhµ n−íc……………………………………………………………….
20
1.2.3. Môc tiªu vµ néi dung c¶i c¸ch hµnh chÝnh giai ®o¹n 2001- 2010……… 21
1.3. KiÓm to¸n Nhµ n−íc: b¶n chÊt chøc n¨ng, nhiÖm vô….................... 23
1.3.1. B¶n chÊt vµ sù cÇn thiÕt cña KTNN………………………………… 23
1.3.2. Chøc n¨ng, nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña KTNN……………………… 25
1.3.3. NhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña KTNN………………………………… 27
1.3.4. TÝnh chÊt ho¹t ®éng KTNN vµ tr¸ch nhiÖm cña KTNN vµ c¸c ®¬n
vÞ ®−îc kiÓm to¸n………………………………………………………….
29
1.3.5. M« h×nh bé m¸y cña KTNN……………………………………….. 30
1.4. Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan vµ quan ®iÓm chñ ®¹o x©y dùng chiÕn
l−îc ph¸t triÓn KTNN…………………………………………………….
33
1.4.1. Kh¸i niÖm chiÕn l−îc vµ chiÕn l−îc ph¸t triÓn KTNN...................... 33
1.4.2. TÝnh cÊp thiÕt cña viÖc x©y dùng chiÕn l−îc ph¸t triÓn KTNN…….. 35
1.4.3 Quan ®iÓm chñ ®¹o x©y dùng chiÕn l−îc ph¸t triÓn KTNN………. 36
Ch−¬ng 2
Thùc tr¹ng vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña KTNN giai ®o¹n 1994-2002
2.1. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn KTNN…………………………………. 45
3
2.1.1. Kh¸i qu¸t vÒ sù ra ®êi cña KTNN………………………………….. 45
2.1.2. Mét sè thµnh tùu vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng KTNN trong thêi gian qua... 49
2.2. Thùc tr¹ng vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña KTNN theo ph¸p luËt hiÖn
hµnh……………………………………………………………………….
57
2.2.1. Chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña KTNN theo quy ®Þnh cña
Ph¸p luËt…………………………………………………………………...
57
2.2.2. Thùc tr¹ng vÒ tæ chøc bé m¸y vµ ho¹t ®éng KTNN………………... 60
2.3. Nh÷ng tån t¹i h¹n chÕ trong ho¹t ®éng cña KTNN……………… 60
2.4. Nguyªn nh©n cña nh÷ng tån t¹i yÕu kÐm…………………………..
2.5. Kinh nghiÖm vÒ m« h×nh ph¸t triÓn cña KTNN (SAI) trªn thÕ giíi... 65
2.5.1.Tuyªn bè Lima vÒ c¸c ®Þnh h−íng c¬ b¶n trong c«ng t¸c kiÓm tra tµi
chÝnh c«ng cña INTOSAI………………………………………………….
65
2.5.2. C¸c lo¹i m« h×nh ph¸t triÓn KTNN (SAI) trªn thÕ giíi hiÖn nay….. 71
2.5.3. Mét sè m« h×nh ph¸t triÓn KTNN …………………………………. 74
2.5.4. Bµi häc kinh nghiÖm rót ra tõ viÖc nghiªn cøu m« h×nh ph¸t triÓn
KTNN mét sè n−íc trªn thÕ giíi…………………………………………..
90
Ch−¬ng 3
ChiÕn l−îc ph¸t triÓn KTNN giai ®o¹n 2001 -2010
3.1. Môc tiªu chiÕn l−îc ph¸t triÓn KTNN ®Õn n¨m 2010………………. 92
3.1.1. Môc tiªu chung……………………………………………………... 92
3.1.2. Môc tiªu cô thÓ…………………………………………………….. 92
3.2. Néi dung c¬ b¶n, c¸c gi¶i ph¸p vµ lé tr×nh thùc hiÖn cña chiÕn l−îc
ph¸t triÓn KTNN giai ®o¹n 2001- 2010……………………………..
94
3.2.1. Hoµn thiÖn c¬ së ph¸p lý toµn diÖn ®Çy ®ñ cho tæ chøc vµ ho¹t ®éng
KTNN………………………………………………………………………
94
3.2.2. ChiÕn l−îc ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc bé m¸y KTNN …………….. 103
3.2.3. ChÕn l−îc ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh vµ ph−¬ng ph¸p kiÓm to¸n……... 108
3.2.4. ChiÕn l−îc n©ng cao chÊt l−îng hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kiÓm to¸n…….. 117
3.2.5. ChiÕn l−îc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc………………………………. 130
3.2.6. ChiÕn l−îc øng dông c«ng nghÖ th«ng tin………………………….. 134
3.2.7. ChiÕn l−îc héi nhËp vµ hîp t¸c quèc tÕ…………………………….. 139
3.2.8. ChiÕn l−îc ph¸t triÓn c¬ së vËt chÊt ………………………………... 140
4