Đặc điểm lâm sàng và phân bố liều lượng trên kế hoạch xạ trị điều biến liều ung thư thanh quản giai đoạn I-II

Ung thư thanh quản là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến vùng đầu cổ, đặc biệt tại Việt Nam, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Trong điều trị ung thư thanh quản giai đoạn sớm, xạ trị triệt căn đóng vai trò then chốt, mang lại hiệu quả cao trong việc bảo tồn chức năng phát âm và giảm thiểu biến chứng so với phẫu thuật. Kỹ thuật xạ trị điều biến liều (IMRT) đã chứng minh ưu thế vượt trội trong việc phân bố liều chính xác đến thể tích mục tiêu và bảo vệ các cơ quan lành tính xung quanh. Tuy nhiên, các nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm lâm sàng và phân bố liều lượng của IMRT cho ung thư thanh quản giai đoạn I-II tại Việt Nam còn hạn chế. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu mô tả đặc điểm lâm sàng và đánh giá chi tiết sự phân bố liều lượng trên kế hoạch xạ trị điều biến liều cho nhóm bệnh nhân này, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả điều trị.

Bác sĩ ung bướu, bác sĩ xạ trị, kỹ sư vật lý y tế, các nhà nghiên cứu ung thư và sinh viên y khoa quan tâm đến ung thư thanh quản và kỹ thuật xạ trị hiện đại.

Nghiên cứu này khảo sát đặc điểm lâm sàng và hiệu quả phân bố liều của kỹ thuật xạ trị điều biến liều (IMRT) trên bệnh nhân ung thư thanh quản giai đoạn I-II. Với mục tiêu cung cấp cái nhìn toàn diện về phương pháp điều trị tiên tiến này, nghiên cứu được thực hiện trên 38 bệnh nhân tại Bệnh viện Ung bướu Hà Nội và Bệnh viện K từ tháng 01/2021 đến 06/2025. Đây là một nghiên cứu mô tả, tiến cứu và hồi cứu, tập trung vào việc thu thập các dữ liệu lâm sàng chi tiết như tuổi, giới, yếu tố nguy cơ (hút thuốc lá là yếu tố hàng đầu chiếm 97,4%), vị trí khối u (chủ yếu là tầng thanh môn, 97,4%), hình thái khối u (thể sùi, 81,6%), và giai đoạn bệnh.
Về phương pháp, các chỉ số phân bố liều lượng quan trọng như V95, V100, D2, D5, D95, D98 cho thể tích mục tiêu (PTV) và liều cực đại đến tủy sống, liều trung bình đến động mạch cảnh được phân tích và so sánh giữa kế hoạch IMRT và xạ trị 3D truyền thống. Kết quả cho thấy, IMRT mang lại sự bao phủ liều tốt hơn đáng kể cho PTV (V95% trung bình đạt 98,47% ở giai đoạn I và 98,62% ở giai đoạn II, so với khoảng 95% của 3D) và giảm liều hiệu quả đến các cơ quan nguy cấp. Cụ thể, liều xạ đến động mạch cảnh và tủy sống trong IMRT thấp hơn đáng kể so với 3D-CRT, giúp hạn chế các biến chứng như khô miệng, xơ hóa và hoại tử sụn thanh quản. Nghiên cứu khẳng định IMRT là một phương pháp xạ trị ưu việt, tối ưu hóa phân bố liều, nâng cao chất lượng điều trị và giảm thiểu tác dụng phụ, mang lại giá trị ứng dụng cao trong thực hành lâm sàng ung thư thanh quản tại Việt Nam.