Quy trình kiểm toán doanh thu trong báo cáo tài chính: Đề án chuẩn

§Ò ¸n m«n häc

S/v thùc hiÖn Hå thÞ Nguyªn – Líp KiÓm to¸n 43A

LỜI MỞ ĐẦU

BCTC hàng năm do doanh nghiệp lập được nhiều đối tượng trong và ngoài

doanh nghiệp quan tâm. Trong nền KTTT với một môi trường cạnh tranh gay gắt,

thông tin tài chính trở thành một trong những nhân tố quyết định đối với sự thành

công của doanh nghiệp cũng như đối với các quyết định của nhà đầu tư. Những

thông tin này cần phải được đảm bảo phản ánh một cách trung thực, hợp lý trên các

khía cạnh trọng yếu. Do đó, hoạt động kiểm toán ra đời với mục đích kiểm tra và

xác nhận tính trung thực, hợp lý và mức độ tin cậy của thông tin tài chính. Thông

qua hoạt động kiểm toán, các doanh nghiệp có thể thấy được những sai sót, yếu kém

của mình trong chế độ kế toán cũng như cách điều hành quản lý doanh nghiệp, từ đó

nâng cao hiệu quả sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp.

Ngoài ra, hoạt động kiểm toán còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên

liên quan, giúp phần lành mạnh hóa nền kinh tế quốc gia đồng thời giúp các cơ quan

hữu quan xác định đúng đắn trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc thực hiện

nghĩa vụ với nhà nước và đưa ra các chính sách hợp lý nhằm khuyến khích sự phát

triển của doanh nghiệp.

Trong các thông tin tài chính, thông tin về doanh thu đặc biệt được quan tâm

bởi doanh thu là một trong những điểm trọng yếu trên báo cáo kết quả kinh doanh.

Đây là cơ sở để tiến hành xác định lỗ, lãi trong kỳ của doanh nghiệp, nó cũng là

nhân tố quan trọng trong việc xác định các nghĩa vụ phải thực hiện đối với Nhà

nước. Vì vậy kiểm toán doanh thu là một trong những phần hành chủ yếu trong

kiểm toán BCTC.

Mặc dù rất cố gắng nhưng do hạn chế về kiến thức cũng như kinh nghiệm

thực tế, bài viết này chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong

được sự góp ý, sửa chữa của cô giáo để em có thể có những hiểu biết sâu sắc hơn

tạo điều kiên nâng cao trình độ, kiến thức.

Em xin chân thành cảm ơn cô giáo, Thạc sĩ Nguyễn Hồng Thúy đã tận tình

dạy dỗ, chỉ bảo em trong quá trình thực hiện đề án này.

Quy tr×nh kiÓm to¸n doanh thu trong

kiÓm to¸n b¸o c¸o tμi chÝnh

§Ò ¸n m«n häc

S/v thùc hiÖn Hå thÞ Nguyªn – Líp KiÓm to¸n 43A

Phần I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG

VỀ KIỂM TOÁN DOANH THU.

I. Đặc điểm khoản mục doanh thu với vấn đề kiểm toán.

1. Khái niệm, nội dung của doanh thu.

1.1 Khái niệm doanh thu

Theo chuẩn mực kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” trong hệ thống

chuẩn mực kế toán Việt Nam: “ Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh

nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh

thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm phát triển vốn chủ sở hữu ”.

Doanh thu của các doanh nghiệp bao gồm doanh thu bán hàng, doanh thu

cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính và các hoạt động bất thường.

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ

thu được từ các giao dịch như bán hàng hoá…bao gồm cả các khoản phụ thu và phí

thu thêm ngoài giá bán (nếu có).

Doanh thu còn bao gồm các khoản trợ giá, phụ thu theo quy định của nhà

nước đối với một số hàng hoá dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ được nhà nước cho phép

và giá trị của các sản phẩm hàng hoá đem biếu, tặng hoặc tiêu dùng trong nội bộ

doanh nghiệp.

Doanh thu nội bộ là số tiền thu được do bán hàng hoá, sản phẩm cung cấp

dịch vụ tiêu thụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc trong cùng một công ty hay tổng

công ty.

Doanh thu hoạt động tài chính là các khoản thu bao gồm:

- Tiền lãi: Lãi cho vay; lãi tiền gửi; lãi bán hàng trả chậm; trả góp; lãi

đầu tư trái phiếu….

- Thu nhập từ cho thuê tài sản, cho người khác sử dụng tài sản ( bằng

sáng chế, nhãn mác thương mại… )

- cổ tức, lợi nhuận được chia..

- Thu nhập về hoạt động đầu tu mua bán chứng khoán.

- Thu nhập chuyển nhượng, cho thuê cơ sở hạ tầng.

- Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác.

§Ò ¸n m«n häc

S/v thùc hiÖn Hå thÞ Nguyªn – Líp KiÓm to¸n 43A

- Chênh lệch lãi do bán ngoại tệ

- Chênh lệch lãi chuyển nhượng, vốn.

Doanh thu từ các hoạt động bất thường là các khoản thu từ các hoạt động

xảy ra không thường xuyên như: thu từ việc bán vật tư hàng hóa, tài sản dôi thừa,

công cụ dụng cụ đã phân bố hết…các khoản phải trả nhưng không cần trả, các

khoản thu từ việc chuyển nhượng thanh lý tài sản, nợ khó đòi đã xoá nay thu hồi

được, hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho…

Liên quan đến doanh thu báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp có các chỉ tiêu sau đây:

- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Đây là chỉ tiêu gộp của

doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ và doanh thu nội bộ khi thể

hiện trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

- Các khoản giảm trừ doanh thu:

+/Chiết khấu thương mai: Là khoản dịch vụ bán hạ giá niêm yết cho

khách hàng mua với số lượng lớn.;

+/Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do những

hàng hoá kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc thị hiếu.

+/Hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là

tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán.

+/Thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biêt và thuế GTGT: Chỉ tiêu này

phản ánh tổng số thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu phải

nộp, thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp cho ngân sách nhà

nước theo số doanh thu trong kỳ báo cáo.

- Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ: Chỉ tiêu này

phản ánh số doanh thu bán hàng, thành phẩm và cung cấp dịch vụ đã

trừ các khoản giảm trừ ( chiết khấu thương mai, giảm giá hàng

bán…) trong kỳ báo cáo, làm căn cứ tính kết qủa hoạt động kinh

doanh của doanh nghiệp.

- Doanh thu hoạt động tài chính: Chỉ tiêu này phản ánh doanh thu

hoạt động tài chính thuần phát sinh trong kỳ báo cáo của doanh

nghiệp.

§Ò ¸n m«n häc

S/v thùc hiÖn Hå thÞ Nguyªn – Líp KiÓm to¸n 43A

1.2 Xác định doanh thu:

Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 “Doanh thu và thu nhập khác ”

việc xác định doanh thu phải tuân theo các quy định sau:

• Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu

được. Doanh thu được xác định = giá trị hợplý của các khoản đã thu được

hoặc sẽ thu được sau khi trừ các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng

bán và giá trị hàng bán bị trả lại.

• Đối với các khoản tiền hoặc tương đương tiền không được nhận ngay thì

doanh thu được xét bằng các quy đổi giá trị danh nghĩa của các khoản sẽ thu

được theo tỉ lệ lãi suất hiện hành, giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh

thu có thể nhỏ hơn giá trị danh nghĩa sẽ thu được trong tương lai.

• Khi hàng hoá hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy các thứ tương đương về bản

chất và giá trị thì việc trao đổi đó không được coi là một giao dịch tạo ra

doanh thu và không được ghi nhận là doanh thu.

• Doanh thu và chi phí liên quan đến cùng một giao dịch phải được ghi nhận

đồng thời theo nguyên tắc phù hợp và phải theo năm tài chính.

• Doanh thu (kể cả doanh thu nội bộ) phải được theo dõi riêng biệt theo từng

loại doanh thu nhằm phục vụ cho việc xác định đầy đủ chính xác kết quả

kinh doanh theo yêu cầu quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh và lập báo

cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

• Nếu trong kỳ kế toán phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng và

cung cấp dịch vụ, như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán

bị trả lại thì được hạch toán riêng biệt. Các khoản giảm trừ doanh thu được

trừ vào doanh thu ghi nhận ban đầu để xác định doanh thu thuần làm căn cứ

xác định kết quả kinh doanh của kỳ kế toán .

1.3 Điều kiện ghi nhận doanh thu:

a/ Doanh thu bán hàng: Theo chuẩn mực KTVN số 14 thì doanh thu bán

hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau:

- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với

quỳên sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.

§Ò ¸n m«n häc

S/v thùc hiÖn Hå thÞ Nguyªn – Líp KiÓm to¸n 43A

- Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như

người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.

- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

- Doanh thu đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch

bán hàng.

- Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

b/ Doanh thu từ các dịch vụ:Kết quả của giao dịch các dịch vụ được xác định

khi thỏa mãn 4 điều kiện sau:

- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

- Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch các dịch vụ đó.

- Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập bảng cân

đối kế toán.

- Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn

thành giao dịch các dịch vụ đó.

Trường hợp giao dịch về các dịch vụ thực hiện trong kỳ kế toán thì việc xác

định doanh thu của dịch vụ trong từng thời kỳ được thực hiện theo phương

pháp tỉ lệ hoàn thành, theo phương pháp này, doanh thu được ghi nhận trong

kỳ kế toán được xét theo tỉ lệ phần công việc đã hoàn thành.

Như vậy khi hạch toán ghi nhận doanh thu phải xác định xem doanh thu từ

nghiệp vụ bán hàng đó có thoả mãn những quy định về xác định và điều kiện ghi

nhận doanh thu hay không. Chỉ khi những quy định và những điều kiện ghi nhận

doanh thu được thoả mãn thì doanh thu mới được ghi nhận.

2. Tổ chức hệ thống chứng từ sổ sách kế toán doanh thu

2.1 Chứng từ tài liệu kế toán

Những chứng từ chủ yếu được sử dụng trong khoản mục này bao gồm:

• Đơn đặt hàng của khách hàng, hợp đồng đã kí kết về bán hàng và cung cấp

dịch vụ. Đây là những yêu cầu của khách hàng hoặc những thỏa thuận giữa

doanh nghiệp và khách hàng về loại hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp có

khả năng cung cấp cho khách hàng, các văn bản này đồng thời cũng là cơ sở

pháp lý ràng buộc cả hai bên.

Đề án “Quy trình kiểm toán doanh thu trong báo cáo tài chính"

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi