Đề tài nghiên cứu khoa học: Xây dựng một số chủ đề STEM sử dụng trong dạy học Vật lí nhằm phát triển năng lực khoa học tự nhiên cho học sinh trung học cơ sở

Giáo dục STEM đã trở thành một xu thế sư phạm toàn cầu, đóng vai trò then chốt trong việc phát triển năng lực cho học sinh. Tại Việt Nam, trước bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông theo hướng phát triển năng lực, việc triển khai giáo dục STEM, đặc biệt trong các môn Khoa học tự nhiên như Vật lí, trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này nhằm xây dựng các chủ đề STEM tích hợp vào dạy học Vật lí cấp Trung học cơ sở (THCS), góp phần phát triển toàn diện Năng lực Khoa học tự nhiên (NLKHTN) cho học sinh. Điều này không chỉ giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn mà còn chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.

Giáo viên Vật lí cấp THCS, nhà quản lý giáo dục, giảng viên và sinh viên ngành sư phạm Khoa học tự nhiên, cùng các nhà nghiên cứu về giáo dục STEM.

Báo cáo này trình bày kết quả nghiên cứu về việc xây dựng các chủ đề STEM tích hợp vào dạy học môn Vật lí nhằm phát triển năng lực Khoa học tự nhiên (NLKHTN) cho học sinh Trung học cơ sở (THCS). Bối cảnh của nghiên cứu xuất phát từ tầm quan trọng của giáo dục STEM trên toàn cầu và tại Việt Nam, đặc biệt trong việc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông và chuẩn bị nhân lực cho cách mạng công nghiệp 4.0. Nghiên cứu tập trung vào việc thiết kế ba chủ đề STEM cụ thể để áp dụng trong giảng dạy Vật lí ở THCS, với mục tiêu rõ ràng là nâng cao NLKHTN của học sinh. Về phương pháp, đề tài dựa trên việc phân tích các chỉ thị, quyết định của Chính phủ về giáo dục STEM, chương trình giáo dục phổ thông (2018) và các khái niệm về năng lực nói chung cũng như NLKHTN theo PISA 2015. Nội dung chính của báo cáo bao gồm lý do chọn đề tài, mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, cùng với phân tích các cơ sở lí luận về giáo dục STEM và các khái niệm năng lực liên quan. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên Vật lí, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học ở tỉnh Ninh Bình, đồng thời bồi dưỡng kiến thức và năng lực giảng dạy cho sinh viên sư phạm. Nghiên cứu này có hàm ý quan trọng trong việc thúc đẩy áp dụng phương pháp dạy học hiện đại, liên môn, giúp học sinh phát triển tư duy khoa học, kĩ thuật và giải quyết vấn đề thực tiễn thông qua các chủ đề STEM trong môn Vật lí.