1
TRƯỜNG THPT CHUYÊN
TN
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KÌ THI CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ I NĂM HỌC 2012 -
2013
Môn thi: Ngữ văn – Lớp 11 – Chương trình Cơ bản
Thời gian làm bài: 90 phút
Câu 1 (2 điểm):
Anh (chị) hãy trình bày những nội dung chính trong quan điểm nghệ thuật của nhà văn
Nam Cao?
Câu 2 (8 điểm):
Anh (chị) hãy phân tích vẻ đẹp độc đáo của hình tượng nhân vật Huấn Cao trong tác
phẩm “Chữ người tử tù” của nhà văn Nguyễn Tuân?
-------------------------HẾT------------------------
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh:…………………...................Chữ kí giám thị:………………………
2
TRƯỜNG THPT CHUYÊN TN
ĐÁP ÁN, THANG ĐIỂM ĐỀ THI CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2012 - 2013
Môn thi: Ngữ văn – Lớp 11 – Chương trình Cơ bản
Câu Ý Nội dung Điểm
I Những nội dung chính trong quan điểm nghệ thuật của Nam Cao 2,0
1 Nam Cao là nhà văn có quan điểm nghệ thuật tiến bộ. Những quan điểm nghệ thuật
của ông được thể hiện khá hệ thống và nhất quán trong một số tác phẩm.
- Nam Cao lên án VHLM thoát li cũng có nghĩa là khẳng định VHHT. Nhà văn yêu
cầu nghệ thuật phải gắn bó với đời sống nhân dân lao động, “nghệ thuật có thể chỉ là
những tiếng đau khổ kia, thoát ra từ những kiếp lầm than”, và nhà văn cần phải “đứng
trong lao khổ, mở hồn ra đón lấy tất cả những vang động của đời” (Giăng sáng).
- Bên cạnh việc phê phán không khoan nhượng VHML thoát li, Nam Cao còn chỉ rõ
những hạn chế của những tác phẩm phản ánh hiện thực một cách mờ nhạt, non kém.
Theo Nam Cao, một tác phẩm phải có giá trị hiện thực phổ quát “vượt lên bên trên tất
cả các bờ cõi về giới hạn”, phải thấm nhuần nội dung nhân đạo, nó phải “chứa đựng
được một cái gì lớn lao mạnh mẽ, vừa đau đớn, lại vừa phấn khởi, nó ca tụng lòng
thương, tình bác ái, sự công bình….Nó làm cho người gần người hơn” (Đời thừa).
1,0
2 Trong số những nhà văn hiện thực trước CM, Nam Cao là người có ý thức trách nhiệm
cao về ngòi bút của mình.
Theo Nam Cao, nhà văn luôn phải là người có sáng tạo trong nghề nghiệp của mình,
“văn chương chỉ dung nạp những người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi những nguồn
chưa ai khơi và sáng tạo những cái gì chưa có”. Người cầm bút phải có lương tâm
nghề nghiệp, không được dễ dãi, không được cẩu thả, bởi “sự cẩu thả trong bất cứ
nghề gì cũng là sự bất lương rồi, nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê
tiện”( Đời thừa). Đặc biệt, tinh thần nhân đạo là một đòi hỏi không thể thiếu đối với
mỗi nhà văn.
1,0
II Vẻ đẹp độc đáo của hình tượng nhân vật Huấn Cao trong tác phẩm “Chữ người
tử tù” của nhà văn Nguyễn Tuân.
7,0
1 Vài nét về tác giả, tác phẩm.
- Nguyễn Tuân là nhà văn có vị trí quan trọng trong nền VHVN hiện đại, một người
nghệ sĩ “suốt đời đi tìm cái đẹp”, phong cách nghệ thuật tài hoa độc đáo. Nhà văn có
đóng góp đặc biệt ở thể loại tùy bút, bút kí.
- Tác phẩm “Chữ người tử tù” in trong tập “Vang bóng một thời” là kết tinh tài năng
của Nguyễn Tuân trước CM, một tác phẩm “đạt gần tới sự toàn thiện, toàn mĩ”. Nhân
vật chính là Huấn Cao – một con người tài hoa, không chỉ có tài, Huấn Cao còn có cái
0,5
3
tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất.
2 Phân tích vẻ đẹp độc đáo của nhân vật Huấn Cao
Vẻ đẹp Huấn Cao là vẻ đẹp lãng mạn, được lí tưởng hóa, được thể hiện một cách khác
thường trong hoàn cảnh tưởng như không thể nào xảy ra được. Huấn Cao hiện lên một
cách rực rỡ, sáng chói nhờ được tô vẽ bằng hàng loạt sự tương phản gay gắt.
2.1. Huấn Cao – một nghệ sĩ thư pháp tài hoa: (2 điểm)
- Mở đầu tác phẩm, Huấn Cao chưa xuất hiện trực tiếp mà được thể hiện gián tiếp
qua lời đồn đại, qua thái độ trầm trồ, ngưỡng mộ của thầy trò ngục quan: “tài viết chữ
rất nhanh và rất đẹp”, “văn võ đều có tài cả”, “chà chà!”.
- Qua sự khao khát của ngục quan: “có được chữ ông Huấn mà treo là có một vật
báu trên đời”, bởi “chữ ông đẹp lắm, vuông lắm”.
- Được thể hiện trực tiếp qua lời Huấn Cao: “chữ thì quý thực”, “nét chữ vuông tươi
tắn, nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người”.
Ca ngợi tài hoa của Huấn Cao, Nguyễn Tuân thể hiện sự kính trọng và ngưỡng mộ
những con người tài hoa, sự trân trọng nghệ thuật thư pháp cổ truyền của dân tộc.
6,0
0,5
0,5
0,5
0,5
2.2. Huấn Cao – khí phách hiên ngang, bất khuất:(2 điểm)
- Huấn Cao không bị khất phục bởi quyền uy: Bước vào đề lao với thái độ ung dung
tự tại, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, khinh bỉ bọn “tiểu nhân thị oai”, ngang nhiên
“rỗ gông” đuổi rệp trước đám quân lính.
- Không thể mua chuộc được bằng vật chất: thản nhiên nhận rượu thịt và mắng đuổi
ngục quan “ngươi hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Là nhà ngươi đừng đặt
châ vào đây”.
- Giàu lòng tự trọng: không vì quyền lực hay tiền bạc mà ép mình cho chữ, chỉ cho
chỗ tri kỉ “ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao
giờ”, “tính ông vốn khoảnh”…
Nguyễn Tuân khẳng định khí phách, cốt cách một nhà nho, một người anh hùng
“chọc trời khuấy nước”.
0,5
0,5
0,5
0,5
2.3. Huấn Cao – thiên lương trong sáng, nhân cách cao cả:(2 điểm)
- Trước khi nhận ra tấm lòng ngục quan: ông có thái độ cao ngạo, coi thầy trò ngục
quan chỉ là loại “tiểu nhân đắc chí”, “cặn bã”…
- Khi nhận ra tấm lòng “biệt nhỡn liên tài” của ngục quan: Huấn Cao ngạc nhiên,
0,5
0,5
4
băn khoăn nghĩ ngợi, rồi ân hận vì đã vô tình: “thiếu chút nữa ta đã phụ mất một tấm
lòng trong thiên hạ”; quyết định cho chữ, coi quản ngục là người bạn tri kỉ.
- Nhân cách của Huấn Cao tỏa sáng chói lọi trong cảnh cho chữ - cảnh tượng “xưa
nay chưa từng có”, đó là sự chiến thắng của cái đẹp, cái thiện đối với cái ác, cái xấu;
giữa bóng tối và ánh sáng; giữa những hôi hám bẩn thỉu với sự tinh khiết, thơm tho…
- Sau khi cho chữ, Huấn Cao còn khuyên bảo quản ngục những lời chân thành: “Tôi
bảo thực đấy….hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã, rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ”,
lời khuyên có giá trị cảm hóa sâu sắc.
0,5
0,5
3 Đánh giá chung
- Nguyễn Tuân xây dựng thành công hình tượng nhân vật Huấn Cao, vẻ đẹp toàn
thiện, toàn mĩ.
- Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp, khẳng định sự bất tử của cái đẹp và
kín đáo bộc lộ tấm lòng yêu nước.
0,5
Lưu ý: Trên đây chỉ là những yêu cầu cơ bản về kiến thức thí sinh cần đáp ứng. Thí sinh có thể làm
bài theo những cách khác nhau, giám khảo cần căn cứ cụ thể từng câu để cho điểm linh hoạt.
5