UBND HUYỆN LƯƠNG TÀI
PHÒNG GD-ĐT LƯƠNG TÀI
§Ò thi chän häc sinh giái H
UYỆN
N¨m häc 2013 -2014
M«n thi: Sinh häc - Líp 9
Thêi gian lµm bµi: 120 phót (kh«ng kÓ thêi gian giao ®Ò)
Câu 1:(1,5 điểm) Nêu ví dụ về tính đặc trưng của bộ NST của mỗi loài sinh vật.
Trình bày cơ chế của tính đặc trưng và ổn định của bộ NST ở các loài sinh sản
hữu tính.
Câu2: (2 điểm) Hãy nêu những điểm giống nhau và khác nhau cơ bản giữa hai
quá trình phát sinh giao đực và cái ở động vật?
Câu 3: (1,5 điểm). Nêu những điểm khác nhau cơ bản giữa giảm phân và
nguyên phân?
Câu 4: (2 điểm)
a) Một NST có trình tự các gen phân bố: ABCDE FGH
Cho biết: A, B, C, D, E, F, G, H: ký hiệu các gen trên NST; (): tâm động.
Do đột biến cấu trúc nên các gen phân bố trên NST có trình tự: ABCDE FG
- Xác định dạng đột biến.
- Nếu dạng đột biến trên xảy ra ở cặp NST thứ 21 ở người thì gây hậu quả gì?
b. Kể tên các loại biến dị không làm thay đổi cấu trúc phân tử và số lượng NST.
Nêu sự khác nhau giữa các loại biến dị đó.
Câu 5: (3 điểm)
Một cá thể F1 lai với 3 cơ thể khác:
- Với cá thể thứ nhất được thế hệ lai, trong đó có 6,25% kiểu hình cây thấp, hạt
dài
- Với cá thể thứ hai được thế hệ lai, trong đó có 12,5% kiểu hình cây thấp, hạt
dài.
- Với cá thể thứ ba được thế hệ lai, trong đó có 25% kiểu hình cây thấp, hạt dài.
Cho biết mỗi gen nằm trên một NST qui định một tính trạng và đối lập
với các tính trạng cây thấp, hạt dài là các tính trạng cây cao, hạt tròn.
Hãy biện luận và viết sơ đồ lai của ba trường hợp nêu trên?
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN SINH HỌC NĂM 2013-2014
C©u1 1.5®
- TÝnh ®Æc trng: Bé NST trong TB cña mçi loµi SV ®îc ®Æc trng
bëi sè lîng, h×nh d¹ng, cÊu tróc.
- Cho vÝ dô vÒ: Sè lîng, h×nh d¹ng, cÊu tróc.
0.5
-
C¬ chÕ: Bé NST ®Æc trng cña loµi ®îc duy tr× æn ®Þnh qua c¸c
thÕ hÖ nhê sù kÕt hîp gi÷a 3 c¬ chÕ: NP- GP- Thô tinh:
+ Qua GP : Bé NST ph©n li dÉn ®Õn h×nh thµnh c¸c giao tö ®¬n
béi.
+ Trong thô tinh: Sù kÕt hîp gi÷a c¸c giao tö 2n trong c¸c
hîp tö.
+ Qua NP: Hîp tö ph¸t triÓn thµnh c¬ thÓ trëng thµnh. Trong NP
cã sù kÕt hîp gi÷a nh©n ®«i vµ ph©n ®«i NST vÒ 2 cùc TB bé
NST 2n ®îc duy tr× æn ®Þnh tõ thÕ hÖ TB nµy sang thÕ hÖ TB
kh¸c cña c¬ thÓ.
0.25
0.25
0.25
0.25
C©u 2
2.0®
Gièng nhau:
- C¸c TB mÇm ®Òu thùc hiÖn NP.
- No·n bµo bËc 1 vµ tinh bµo bËc1 ®Òu thùc hiÖn GP ®Ó cho giao
tö.
0.5
Kh¸c nhau: 1.5 ®
Ph¸t sinh giao tö c¸i.
- No·n bµo bËc 1 qua GP I cho
thÓ cùc thø 1 vµ no·n bµo
bËc2 .
- No·n bµo bËc 2 qua GP II cho
1 thÓ cùc thø 2 vµ 1 TB trøng.
- Tõ mçi no·n bµo bËc 1 qua GP
cho 2 thÓ cùc vµ 1TB trøng,
trong ®ã chØ cã trøng trùc tiÕp
thô tinh.
Ph¸t sinh giao tö ®ùc.
- Tinh bµo bËc1 qua GP I cho 2
tinh bµo bËc 2.
- Mçi tinh bµo bËc 2 qua GP II
cho 2 tinh tö PT thµnh tinh
trïng.
- Tõ mçi tinh bµo bËc 1 qua
GP cho 4 TT, C¸c TT nµy ®Òu
tham gia vµo thô tinh.
C©u 3
1.5đ
* §iÓm kh¸c nhau:
Nguyªn ph©n Gi¶m ph©n
- X¶y ra ë hÇu hÕt c¸c tÕ bµo sinh
dìng vµ tÕ bµo sinh dôc s¬ khai.
- ChØ cã 1 lÇn ph©n bµo.
- BiÕn ®æi NST:
+ K× tríc: Kh«ng x¶y ra sù tiÕp
hîp vµ trao ®æi chÐo gi÷a c¸c
cr«matit.
+ K× gi÷a: C¸c NST kÐp xÕp
- X¶y ra ë TB sinh dôc
chÝn.
- 2 lÇn ph©n bµo.
+ K× tríc 1: X¶y ra sù tiÕp hîp
vµ trao ®æi chÐo gi÷a c¸c
cr«matit trong cïng 1 cÆp NST
kÐp t¬ng ®ång.
+ K× gi÷a: C¸c NST kÐp xÕp
0.25
0.25
0.25
0.25
thµnh 1 hµng trªn mÆt ph¼ng xÝch
®¹o.
+ ë k× sau : Cã sù ph©n li c¸c
cr«matit trong tõng NST kÐp vÒ 2
cùc cña TB.
- KÕt qu¶: Tõ 1 TB mÑ 2n h×nh
thµnh 2 TB con gièng hÖt nhau vµ
cã bé nst 2n gièng TB mÑ.
thµnh 2 hµng trªn mÆt ph¼ng
xÝch ®¹o.
+ ë k× sau I: C¸c cÆp NST kÐp
t¬ng ®ång ph©n li ®éc lËp víi
nhau vÒ 2 cùc cña tÕ bµo.
- Tõ 1 TB mÑ 2n t¹o ra 4 TB con
cã bé nst n.
0.25
0.25
C©u 4
2.0®
a - Dạng đột biến: Do đột biến mất đoạn mang gen H
kiểu đột
biến cấu trúc NST dạng mất đoạn.
- Hậu quả: ở người, mất đoạn nhỏ ở đầu nhiễm sắc thể thứ 21 gây
bệnh ung thư máu.
0,25
0,25
b – Biến dị không làm thay đổi vật chất di truyền là thường biến và
biến dị tổ hợp.
* Sự khác nhau giữa thường biến và biến dị tổ hợp
Thường biến Biến dị tổ hợp
- Là những biến đổi kiểu hình
của cùng một kiểu gen, xuất
hiện trong suốt quá trình phát
triển của cá thể, chịu ảnh hưởng
trực tiếp của môi trường.
- Là những biến đổi kiểu hình
do sự sắp xếp lại vật chất di
truyền, chỉ xuất hiện trong sinh
sản hữu tính. chịu ảnh hưởng
gián tiếp của điều kiện sống.
- Xảy ra đồng loạt theo hướng
xác định ở từng nhóm cá thể.
Không di truyền được.
- Xảy ra ngẫu nhiên, riêng lẻ ở
từng cá thể. Di truyền cho thế hệ
sau.
- Không làm nguyên liệu cho
tiến hóa, giúp sinh vật thích ứng
với môi trường.
Là nguồn nguyên liệu cho chọn
giống và tiến hóa.
0,25
0,5
0,5
0,25
Câu 5
3.0 đ
Theo điều kiện đề bài, các phép lai đều chịu sự chi phối của định
luật phân ly độc lập.
* Xét phép lai 1:
- Biện luận:
Thế hệ lai có 6,25% thấp, dài, chiếm tỉ lệ 1/16 thế hệ lai có
16 kiểu tổ hợp bằng 4x4 Mỗi bên cho 4 loại giao tử F1 và cá
thể thứ nhất dị hợp tử 2 cặp gen thế lệ lai có sự phân tính về kiểu
0,25
0,5đ
hình theo tỉ lệ 9:3:3:1 với kiểu hình mang 2 tính trạng lặn có tỉ lệ
bằng 1/16.
Mà đề bài cho biết thấp, dài bằng 1/16 Thấp, dài là 2 tính
trạng lặn so với cao, tròn.
Qui ước:
A- Cao B- Tròn
a – Thấp b – Dài
kiểu gen của F1 và cá thể 1: AaBb (Cao, tròn)
- Sơ đồ lai: AaBb x AaBb
* Xét phép lai 2:
- Biện luận:
Thế hệ lai có 12,5% thấp, dài chiếm tỉ lệ 1/8 F2 thu được 8
kiểu tổ hợp = 4x2. Vì F1 cho 4 loại giao tử cá thể hai cho 2 loại
giao tử Cá thể 2 phải dị hợp tử một cặp gen.
F2 xuất hiện thấp dài aabb F1 và cá thể 2 đều cho được giao
tử ab.
Vậy kiểu gen của cá thể hai là: Aabb hoặc aaBb.
- Sơ đồ lai:
AaBb x Aabb
AaBb x aaBb
* Xét phép lai 3:
- Biện luận:
Thế hệ lai có 25% kiểu hình cây thấp, hạt dài F2 thu được 4
kiểu tổ hợp = 4x1. Vì F1 cho 4 loại giao tử cá thể thứ 3 cho 1 loại
giao tử đồng hợp tử về cả hai cặp gen.
F2 xuất hiện thấp dài aabb F1 và cá thể 3 đều cho được giao
tử ab.
Vậy kiểu gen của cá thể thứ 3 là: aabb
- Sơ đồ lai: AaBb x aabb
0,25
0,25đ
0,5đ
0,25đ
0,25đ
0,5đ
0,25đ
UBND THỊ XÃ HƯƠNG TRÀ ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MÔN : SINH HỌC LỚP 9
Thời gian làm bài: 150 phút
Họ và tên người biên soạn: Lê Thị Quỳnh Trang. THCS Hương Toàn
ĐỀ BÀI
(Đề gồm 02 trang)
Câu 1 (1.0 điểm)
a/. Viết sơ đồ tóm tắt của quang hợp?
b/. Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ đóng kín cửa?
Câu 2 (1.0điểm)
Giải thích tại sao ở thời kì trưởng thành tế bào hồng cầu lại không có nhân?
Câu 3 (2.0 điểm)
Nêu ví dụ để chứng minh các tuyến nội tiết có sự phối hợp hoạt động với nhau? ( có thể
vẽ sơ đồ)
Câu 4 (1.0 điểm)
Nêu những đặc điểm của bộ xương người tiến hóa hơn bộ xương thú (thỏ) để phù hợp với
tư thế đứng thẳng đi bằng 2 chân?
Câu 5 (3.0 điểm).
a) Ở một loài động vật, giả sử có một tinh bào bậc 1 chứa hai cặp nhiễm sắc thể tương
đồng Aa và Bb khi giảm phân sẽ cho ra mấy tinh trùng? Gồm những loại nào? Giải thích?
b) Ở một loài động vật khác, giả sử có một noãn bào bậc 1 chứa ba cặp nhiễm sắc thể
AaBbCc khi giảm phân sẽ cho ra mấy trứng? Gồm những loại nào? Giải thích?
c) Một loài sinh vật có bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 12, nêu cơ chế hình thành thể tứ
bội (4n = 24) do nguyên phân và giảm phân không bình thường.
Câu 6: (2.0 điểm)
a) Ở thế hệ ban đầu (I0) của một giống cây trồng có 100% kiểu gen Aa. Sau 3 thế hệ tự
thụ phấn liên tiếp (I3) thì tỉ lệ các kiểu gen sẽ như thế nào?
b) Viết công thức tổng quát để tính tỉ lệ các kiểu gen khi tự thụ phấn liên tiếp n thế hệ.
Cho biết tỉ lệ kiểu gen thế hệ ban đầu là 100% Aa.
Câu 7 (3.0 điểm)
Gen B có 3900 liên kết hiđrô và có hiệu số gữa Nu loại G với một loại Nu khác bằng
10% số Nu của Gen. Gen B bị đột biến thành gen b, gen b ngắn hơn gen B và kém gen B 6 liên
kết hiđrô.
a) Tính số Nuclêôtit của gen B
b) Xác định dạng đột biến, tính số Nuclêôtit của gen a sau đột biến ?
Câu 8 (3.0 điểm)
Tại vùng sinh sản của một con gà trống có 1 tế bào sinh dục sơ khai nguyên phân nhiều
lần liên tiếp đã lấy của môi trường 2418 NST đơn. Tất cả các tế bào sinh ra đều bước vào vùng
chín để tiến hành giảm phân tạo ra tinh trùng. Các tinh trùng trên tham gia thụ tinh với một con
gà mái, biết hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 6,25%. Con gà mái trên đẻ ra được 11 trứng, ấp
và nở được 6 con gà con. Biết bộ NST của gà 2n =78
a) Xác định số lần nguyên phân và số tinh trùng tạo thành?
b) Xác định số hợp tử được tạo ra?
c) Số trứng không nở có bộ NST như thế nào?
ĐỀ CHÍNH THỨC