
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐỀ THI TỐT NGHIỆP CAO ĐẲNG NGHỀ KHOÁ 3 (2009-2012)
NGHỀ: ĐIỆN TÀU THUỶ
MÔN THI: LÝ THUYẾT CHUYÊN MÔN NGHỀ
Mã đề thi: ĐTT-LT 22
Hình thức: Thi viết
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian chép/giao đề thi)
ĐỀ BÀI
Câu 1: (2,0 điểm)
Trình bày yêu cầu bảo vệ, báo động ở máy lái thuỷ lực và ưu, nhược điểm của
máy lái điện thuỷ lực so với lái điện cơ?
Câu 2: (2,0 điểm )
Vẽ sơ đồ và trình bày phương pháp hòa đồng bộ chính xác bằng hệ thống đèn
quay?
Câu 3: (3,0 điểm)
Cho sơ đồ điều khiển hệ thống lái đơn giản truyền động cơ – điện như hình 1
Yêu cầu:
- Giải thích các ký hiệu trong sơ đồ
- Trình bày nguyên lý hoạt động của sơ đồ
Câu 4: (3,0 điểm) (Câu tự chọn, do các trường biên soạn)
Hình 1: Sơ đồ điều khiển hệ thống lái đơn giản truyền động cơ-điện
.....................
, ngày … tháng …. năm 2012
DUYỆT HỘI ĐỒNG THI TỐT NGHIỆP TIỂU BAN RA ĐỀ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐÁP ÁN
ĐỀ THI TỐT NGHIỆP CAO ĐẲNG NGHỀ KHOÁ 3 (2009 - 2012)
NGHỀ: ĐIỆN TÀU THUỶ
MÔN THI: LÝ THUYẾT CHUYÊN MÔN NGHỀ
Mã đáp án: ĐA ĐTT - LT 22
Câu Nội dung Điểm
I. Phần bắt buộc
1 Trình bày yêu cầu bảo vệ, báo động ở máy lái thuỷ lực và ưu,
nhược điểm của máy lái điện thuỷ lực so với lái điện cơ?
2,0
1. Yªu cÇu vÒ b¶o vÖ , b¸o ®éng ë m¸y l¸i thuû lùc : (0,5đ)
- B¶o vÖ ng¾n m¹ch, (dõng ®éng c¬) .
- B¶o vÖ qu¸ t¶i b»ng b¸o ®éng , (kh«ng dõng ®éng c¬ ) .
- Kh«ng ®îc b¶o vÖ điện áp 0 .
- B¸o ®éng mÊt pha .
- B¸o ®éng møc dÇu thÊp .
2. ¦u, nhược ®iÓm cña m¸y l¸i ®iÖn thuû lùc so víi l¸i ®iÖn c¬ :
* ¦u ®iÓm :
- Cã thÓ t¹o ra m« men bÎ l¸i lín .
- Träng lîng vµ kÝch thíc trªn mét ®¬n vÞ c«ng suÊt nhá
- Thay ®æi tèc ®é ªm, ph¹m vi thay ®æi lín .
- HiÖu suÊt cao .
- TØ sè truyÒn thay ®æi trong ph¹m vi lín .
- C¸c bé phËn c«ng t¸c ®îc b«i tr¬n mét c¸ch tin cËy bëi
chÝnh dÇu thuû lùc .
- Thêi gian qu¸ ®é ng¾n, gia tèc lín do qu¸n tÝnh khèi lîng
chuyÓn nhá.
- B¶o vÖ tr¸nh qu¸ t¶i ®¬n gi¶n vµ tin cËy .
- HÖ thèng cã ®é tin cËy cao v× c¸c bé phËn chÕ t¹o tõng cÆp
.
- DÔ b¶o vÖ che kÝn khi ®Æt trªn mÆt boong, ngoµi trêi .
- Kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn tù ®éng cao .
- §éng c¬ lai b¬m chØ cÇn mét tèc ®é , thêng dïng ®éng c¬
không đồng bộ ba pha lång sãc ®Ó cã ®é tin cËy cao, gi¸ thµnh rÎ
kÕt cÊu ch¾c ch¾n, ®iÒu khiÓn ®¬n gi¶n .
* Nhîc ®iÓm :
ChÕ t¹o chØnh ®Þnh phøc t¹p , ph¶i sö dông ®óng dÇu thuû lùc .
0,5
1,25
0,25
2 Vẽ sơ đồ và trình bày các điều kiện hòa đồng bộ chính xác
bằng hệ thống đèn quay?
2,0
* Sơ đồ
1,0

Sơ đồ nguyên lý hòa đồng bộ theo phương pháp đèn quay
* Phương pháp hoà:
Khi sử dụng hệ thống đèn quay ta cần thực hiện như sau:
- Nếu thứ tự pha giống nhau, khi fF
fL thì các đèn 1, 2, 3 sẽ
lần lượt sáng và tắt. Vì các đèn được bố trí trên đường tròn nên ta
có cảm giác ánh sáng quay.
- Nếu tần số của điện áp máy phát định hòa lớn hơn tần số
của điện áp lưới (fF
fL) thì đèn sẽ quay theo chiều: 3-1-2-3-1-2
(theo chiều kim đồng hồ). Ta phải giảm nhiên liệu cho động cơ lai
máy phát định hòa.
- Nếu tần số của điện áp máy phát định hòa nhỏ hơn tần số
của điện áp lưới (fF
fL) thì đèn sẽ quay theo chiều: 2-1-3-2-1-3
(theo ngược chiều kim đồng hồ). Ta phải tăng nhiên liệu cho động
cơ lai máy phát định hòa.
- Tốc độ ánh sáng đèn quay nhanh hay chậm phụ thuộc vào
sự chênh lệch giữa tần số máy phát và tần số lưới. Ta điều chỉnh
sao cho tốc độ quay của đèn là chậm nhất và theo chiều quay kim
đồng hồ (fF
fL), lúc đó tần số máy phát coi như bằng tấn số lưới
(fF
fL).
- Khi bóng đèn số một tắt (lúc này bóng đèn 2 và 3 sáng như
nhau) là thời điểm đóng cầu dao của máy phát vào lưới để hòa
đồng bộ.
1,0
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
3
Cho sơ đồ điều khiển hệ thống lái đơn giản truyền động cơ – điện
như hình vẽ . Hãy:
- Giải thích các ký hiệu trong sơ đồ?
- Trình bày nguyên lý hoạt động?
3,0

* Ý nghĩa các ký hiệu trong sơ đồ (1,0đ)
- M: Động cơ không đồng bộ 3 pha rotor dây quấn
- P: Sen sin phát
- T: Sen sin thu (đồng hồ chỉ báo góc lái)
- R: Điện trở
- K1, K2: Công tắc tơ
- TR: Rơle trung gian
- OL: Rơle nhiệt bảo vệ quá tải cho động cơ
- CB1, CB2: Áp tô mát đóng ngắt và bảo vệ cho hệ thống
- TM: Role thời gian OFFDELAY
- OFF, F, R: Bộ nút nhấn 3 phím
- HT1, HT2: Công tắc hành trình
- L1, L2: Các đèn chỉ báo
- CO: Chuông điện
- BA: Biến áp 380/110/24V
* Nguyên lý hoạt động của hệ thống (2,0đ)
- Đóng áptômát CB1 và CB2. Mạch động lực và mạch điều
khiển đang ở chế độ chờ làm việc.
- Muốn bánh lái quay sang phải, ta nhấn tay vào nút F làm
cho cuộn dây điều khiển công tắc tơ K1 có điện. Các tiếp điểm của
K1 trên mạch điều khiển đóng lại để tự duy trì và tiếp điểm trên
mạch động lực đóng lại cấp nguồn cho động cơ. Động cơ quay,
bánh lái quay sang phải. Đồng thời tiếp điểm thường đóng K1 trên
mạch điện khiển mở ra khống chế công tắc tơ K2 không hoạt động.
- Muốn bánh lái quay sang trái ta nhấn tay vào nút Rlàm cho
cuộn dây điều khiển công tắc tơ K2 có điện. Các tiếp điểm của K2
trên mạch điều khiển đóng lại để tự duy trì và tiếp điểm trên mạch
động lực đóng lại cấp nguồn cho động cơ quay theo chiều ngược
lại (nhờ quá trình đảo chéo 2 trong 3 pha của lưới điện cấp vào
động cơ) đưa bánh lái quay sang trái. Đồng thời tiếp điểm thường
1,0
2,0

đóng K2 trên mạch điện khiển mở ra khống chế công tắc tơ K1
không hoạt động.
- Khi máy lái bị quá tải không cho phép dừng động cơ mà
chỉ báo hiệu cho người điều khiển biết.
- Khí máy lái quá tải làm cho tiếp điểm thường đóng của rơ
le nhiệt trên mạch điều khiển mở ra làm cho cuộn dây điều khiển
của rơle thời gian TM mất điện. Sau một khoảng thời gian nhất
định, tiếp điểm thường đóng chậm TM đóng lại cấp điện cho rơle
trung gian TR. Các tiếp điểm của TR mở ra đưa điện trở phụ R vào
rotor để tăng mômen cho động cơ và giảm vòng quay của động cơ.
Đồng thời tíêp điểm TR trên mạch điều khiển đóng lại, đèn L2
sáng báo hiệu máy lái quá tải và chông CO kêu. Muốn tắt chuông
ta ngắt công tắc SW.
- Công tắc hành trình HT1 và HT2 để ngắt bánh lái ở góc lái
350 trái và 350 phải .
- Sen sin phát P đặt hầm máy lái được gắn với trục bánh lái
nhờ đòn kéo
- Sen sin thu chính là đồng hồ chỉ báo góc lái.
- Khi muốn dừng hệ thống lái ta nhấn tay vào nút OFF thì
cuộn dây điều khiển K1 hoặc K2 mất điện, các tiếp điểm của K1
hoặc K2 trở lại trạng thái ban đầu hệ thống lái dừng làm việc.
Cộng (I)
07
II. Phần tự chọn, do trường tự chọn
1 …..
2 …..
Cộng (II)
03
Tổng cộng (I + II)
10
……, ngày tháng năm 2012
DUYỆT HỘI ĐỒNG THI TỐT NGHIỆP TIỂU BAN RA ĐỀ

