TRƯỜNG PTDTNT THPT
HUYỆN ĐIỆN BIÊN
Tổ Văn - Sử - Địa - CN - GDCD
ĐỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ GIỮA KỲ II
Môn: Ngữ văn 10 - Sách KNTTvới CS
Năm học 2022-2023
(Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề)
ĐỀ SỐ 2
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng một vang ra
để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh
hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt
trên nền trời.
Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran
ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt
đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối
ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ
của cô; Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ
khắc của ngày tàn.(…)
Chợ họp giữa phố vãn từ lâu. Người về hết và tiếng ồn ào cũng mất. Trên
đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn và bã mía. Một mùi âm ẩm bốc lên,
hơi nóng của ban ngày lẫn mùi cát bụi quen thuộc quá, khiến chị em Liên tưởng
là mùi riêng của đất, của quê hương này. Một vài người bán hàng về muộn đang
thu xếp hàng hóa, định gánh đã xỏ sẵn vào quang rồi, họ còn đứng nói chuyện
với nhau ít câu nữa.
Mấy đứa trẻ con nhà nghèo ở ven chợ cúi lom khom trên mặt đất đi lại tìm
tòi. Chúng nhặt nhạnh thanh nứa, thanh tre, hay bất cứ cái gì có thể dùng được
của các người bán hàng để lại, Liên trông thấy động lòng thương nhưng chính
chị cũng không có tiền để mà cho chúng nó.
Trời nhá nhem tối, bây giờ chị em Liên mới thấy thằng cu bé xách điếu đóm
và khiêng hai cái ghế trên lưng ở trong ngõ đi ra; chị Tí, mẹ nó, theo sau, đội
cái chõng trên đầu và tay mang không biết bao nhiêu là đồ đạc: tất cả cái cửa
hàng của chị.
- Sao hôm nay chị dọn hàng muộn thế?
Chị Tí để chõng xuống đất, bày biện các bát uống nước mãi rồi mới chép
miệng trả lời Liên:
- Ối chao, sớm với muộn mà có ăn thua gì.
Ngày, chị đi mò cua bắt tép; tối đến chị mới dọn cái hàng nước này dưới
gốc cây bàng, bên cạnh cái mốc gạch. Để bán cho ai? Mấy người phu gạo hay
phu xe, thỉnh thoảng có mấy chú lính lệ trong huyện hay người nhà thầy thừa đi
gọi chân tổ tôm, cao hứng vào hàng chị uống bát nước chè tươi và hút điếu
thuốc lào. Chị Tí chả kiếm được bao nhiêu, nhưng chiều nào chị cũng dọn hàng,
từ chập tối cho đến đêm.
Chị kê xong chõng ghế, dịch ngọn đèn Hoa Kỳ lại để ngồi têm trầu, còn
thằng cu thì loay hoay nhóm lửa để nấu nồi nước chè. Lúc bấy giờ chị mới
ngẩng lên nói chuyện với Liên:
- Còn cô chưa dọn hàng à?
Liên giật mình, kêu khẽ: “Chết chửa!”, rồi đứng dậy giục em:
- Vào đóng cửa hàng thôi, không mẹ mắng chết.
An đáp:
- Hôm nay chưa chắc mẹ có ra không, chị ạ. Mẹ còn bận làm gạo cơ mà.
Ngày nào, cứ chập tối, mẹ Liên tạt ra thăm hàng một lần, và bà dặn hễ cứ
trống thu không là phải đóng cửa hàng lại. Thế mà Liên mải ngồi nhìn phố quên
mất! Bây giờ Liên vội vàng vào thắp đèn, xếp những quả sơn đen lại, trong lúc
An đi tìm then để cài cửa cho chắc chắn. Cái cửa hàng hai chị em trông coi - là
một cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu, mẹ Liên dọn ngay từ khi cả nhà bỏ Hà Nội về
quê ở, vì thầy Liên mất việc. Một gian hàng bé thuê lại của bà lão móm ngăn ra
bằng một tấm phên nứa dán giấy nhật trình. Mẹ Liên giao cho Liên trông coi -
bà còn bận làm hàng xáo - và buổi tối thì hai chị em cùng ngủ đây để trông
hàng.(…)
(Trích: Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” – Thạch Lam, 1938
– Thạch Lam truyện ngắn (chọn lọc) – NXB Hội nhà văn, 1999)
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1.(0.5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản
A. Biểu cảm B. Tự sự
C. Nghị luận D. Miêu tả
Câu 2. (0.5 điểm) Xác định ngôi kể trong đoạn trích trên.
A. Tôi B. Ngôi kể thứ nhất
C. Ngôi kể thứ ba D. Tác giả
Câu 3. (0.5 điểm) Xác định điểm nhìn trong văn bản trên là:
A. Tác giả B. Liên
C. Chị Tý D. An
Câu 4. (0.5 điểm) Âm thanh tiếng trống thu không gợi ra điều gì?
A. Thời gian B. Nhắc nhở
C. Ngày kết thúc D. Báo hiệu thời gian của một ngày
sắp kết thúc
Câu 5. (0.5 điểm) Âm thanh tiếng muỗi, tiếng ếch nhái gợi cảm nhận gì?
A. Làng quê tĩnh lặng, yên ả B. Phố huyện tĩnh lặng
C. Hình ảnh làng quê D. Làng quê tĩnh lặng
Câu 6. (0.5 điểm) Hình ảnh họp chợ cho thấy cuộc sống người dân phố huyện như thế
nào?
A. Cảnh buôn bán sầm uất B. Phố huyện nghèo nàn
C. Cảnh chợ búa nghèo nàn D. Một cảnh chợ tàn nơi phố huyện
Câu 7. (0.5 điểm) Không gian phố huyện nhà văn Thạch Lam miêu tả là bối cảnh xã
hội nước ta:
A. Thời phong kiến
B. Hiện thực xã hội trước cách mạng Tháng Tám
C. Hiện thực xã hội sau cách mạng Tháng Tám
D. Xã hội Việt Nam trong kháng chiến chống Mĩ
Trả lời câu hỏi:
Câu 8. (0.5 điểm) Tâm trạng của Liên khi nhìn thấy những đứa trẻ con nhà nghèo như
thế nào?
Câu 9. (1.0 điểm) Nhận xét về tâm hồn của Liên qua chi tiết “Một mùi âm ẩm bốc lên,
hơi nóng của ban ngày lẫn mùi cát bụi quen thuộc quá, khiến chị em Liên tưởng là
mùi riêng của đất, của quê hương này”?
Câu 10. (1.0 điểm). Từ đoạn trích trên, em hãy cho biết vai trò, ý nghĩa của quê
hương đối với bản thân.
II. VIẾT (4,0 điểm)
Em hãy viết bài văn (khoảng 500 chữ) phân tích, đánh giá nét đặc sắc về
chủ đề và nhân vật trong đoạn trích trên.
....................................HẾT.......................................
TRƯỜNG PTDTNT THPT
HUYỆN ĐIỆN BIÊN
Tổ Văn - Sử - Địa - CN - GDCD
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ GIỮA KỲ II
Môn: Ngữ văn 10 - Sách KNTT với CS
Năm học 2022-2023
ĐỀ SỐ 2
Phần Câu Nội dung Điểm
I ĐỌC HIỂU 6,0
1B 0,5
2C 0,5
3B 0,5
4D 0,5
5A 0,5
6D 0,5
7B 0,5
8Tâm trạng của Liên khi nhìn thấy những đứa trẻ con nhà
nghèo:
- Chị thấy động lòng thương nhưng chính chị cũng không có
tiền cho chúng.
- Liên là một cô bé giàu tình nhân ái, yêu thương con người.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh nêu được nội dung như trên: 0,5 điểm.
- Học sinh nêu được 1/2 nội dung: 0,25 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng: 0,0 điểm.
0,5
9Nhân vật Liên:
- Yêu mến và gắn bó thân thiết với mảnh đất quê hương nơi
cô sinh sống, mặc dù đó là một phố huyện nghèo.
- Tinh tế, nhạy cảm với mọi biến đổi của sự vật xung quanh
mình.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời tương đương như đáp án: 1,0 điểm.
- Học sinh trả lời có nội dung chưa rõ ràng nhưng diễn đạt chưa tốt
hoặc còn thiếu ý: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm.
* Lưu ý: Học sinh có thể trả lời khác đáp án nhưng thuyết phục, diễn
đạt nhiều cách miễn hợp lý là chấp nhận được
1,0
10 Học sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau nhưng cần
đảm bảo một số ý sau:
- Quê hương là nơi ta sinh ra, lớn lên và trưởng thành vì vậy
ta cần biết trân trọng, yêu quý quê hương mình.
- Quê hương giúp ta phát triển cả về vật chất và đời sống tinh
thần vì vậy ta cần biết bảo vệ những nét đẹp văn hóa của quê
hương.
- Quê hương là nơi ta trở về sau những khó khăn vất vả nên
ta cần phải biết gìn giữ cũng như phát triển quê hương
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh nêu được vai trò và ý nghĩa của quê hương: 1,0 điểm.
- Học sinh nêu được vai trò và ý nghĩa của quê hương nhưng diễn đạt
chưa tốt, sai chính tả: 0,75 điểm.
- Học sinh nêu được vai trò và ý nghĩa của quê hương nhưng chưa rõ
ràng: 0,5 điểm.
- Học sinh không nêu được : 0,0 điểm.
1.0
II VIẾT
Bài văn (khoảng 500 chữ) phân tích, đánh giá nét đặc sắc
về chủ đề và nhân vật trong đoạn trích trên.
4,0
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái
quát được vấn đề
0,25
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Nét đặc sắc về chủ đề và nhân vật trong đoạn trích
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,25 điểm.
- Học sinh xác định chưa đúng vấn đề cần nghị luận: 0,0 điểm.
0,25
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt
các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Dưới đây
là một vài gợi ý:
2,25
* Phân tích, đánh giá:
1. Khái quát chủ đề của truyện:
- Tóm tắt khái quát cốt truyện: Truyện ngắn Hai đứa trẻ
được kể với ngôi thứ ba - người kể chuyện ẩn danh, từ điểm
nhìn của người kể chuyện đã hòa nhập vào nhân vật Liên, để
quan sát, miêu tả và cảm nhận bức tranh phố huyện lúc chiều
tàn đến tối và khi về khuya - lúc đợi tàu. Ở đó, là những kiếp
người nghèo khổ, tàn tạ, mòn mỏi, quẩn quanh và bế tắc
nhưng không bao giờ thôi hy vọng về một cuộc sống tươi
sáng, giàu sang và hạnh phúc hơn. Tất cả niềm hy vọng ấy
đều được gửi gắm qua ánh mắt đợi tàu - đặc biệt là của chị
em Liên.
- Khái quát chủ đề: Câu chuyện chỉ có thế, tuy nhiên, ta thấy
một niềm xót thương, day dứt với những kiếp người nghèo
khổ cũng như sự trân trọng khát vọng, ước mơ của họ cho dù