SỞ GD&ÐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2022 -2023
Môn: Ngữ văn 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề
I.ĐỌC HIỂU (6.0 điểm):
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
NGÔN CHÍ BÀI 20
(Dấu người đi )
Dấu người đi là đá mòn,
Ðường hoa vướng vất trúc luồn.
Cửa song dãi xâm hơi nắng,
Tiếng vượn kêu vang cách non.
Cây rợp tán che am mát,
Hồ thanh nguyệt hiện bóng tròn.
Rùa nằm hạc lẩn nên bầu bạn,
Ủ ấp cùng ta làm cái con
(Nguyễn Trãi toàn tập, Đào Duy Anh, NXB Khoa học xã hội, 1976)
Câu 1 (0, 75 điểm): Xác định thể thơ của văn bản trên.
Câu 2 (0,75 điểm): Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là ai?
Câu 3 (0,75điểm):Tìm và giải nghĩa ba từ Hán Việt có trong bài thơ?
Câu 4 (1,0 điểm): Anh/ Chị hiểu gì về nhan đề
“Ngôn chí”
?
Câu 5 (1,0 điểm):Nêutác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ:
Rùa nằm hạc lẩn nên bầu bạn,
Ủ ấp cùng ta làm cái con
Câu 6 (1,0 điểm): Anh/Chị hiểu như thế nào về nội dung của bốn câu thơ:
Ðường hoa vướng vất trúc luồn.
Cửa song dãi xâm hơi nắng,
Tiếng vượn kêu vang cách non.
Cây rợp tán che am mát,
Câu 7 (0,75 điểm): Anh/ Chị hãy chia sẻ những cảm nhận của bản thân về lối sống của
nhà thơ trong văn bản trên.
II. Làm văn (4.0 điểm)
Từ văn bản trên, anh/ chị hãy viết bài văn (khoảng 500 chữ) nêu suy nghĩ của bản thân về
lẽ sống đẹp của giới trẻ ngày nay.
----------------------- Hết ------------------------
Cán bộ coi kiểm tra không giải thích gì thêm.
SỞ GD&ÐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn 10
NĂM HỌC 2022 -2023
Phần Câu Nội dung Điểm
I ĐỌC HIỂU 6,0
1Thể thơ: Thất ngôn
xen lục ngôn
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời
như đáp án: 0,75
điểm.
- Học sinh trả lời
không thuyết phục
hoặc không trả lời:
0,0 điểm.
0,75
2Nhân vật trữ tình
trong bài thơ là:
người xưng “ta” (tác
giả)
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trảlời
“ta” hoặc “tác giả”
hoặc cả hai: 0,75
điểm.
- Học sinh không
trả lời đúng hoặc
không trả lời: 0,0
điểm.
0,75
3Ba từ Hán Việt:
- Nguyệt: trăng
- Non: núi
- Thanh: sạch, trong.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời
đúng như đáp án
(hoặc trả lời chính
xác các từ Hán Việt
khác): 0,75 điểm.
- Học sinh trả lời
được 1từ đúng: 0,25
-Không trả lời hoặc
trả lời sai: 0,0 điểm.
0,75
4Nhan đề “Ngôn chí”
được hiểu là:
- Chỉ chùm thơ gồm
21 bài phần Vô đề
trong Quốc âm thi
tập
- Vừa nói chí (chí
khí, ý chí) vừa nói
tình của nhà thơ.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời
như đáp án1,0 điểm.
- Học sinh trả lời
đúng ý 1: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời
đúng ý 2: 0,75 điểm.
- Học sinh trả lời
không đúng hoặc
không trả lời: 0,0
điểm.
1,0
5Tác dụng của biện
pháp tu từ được sử
dụng trong hai câu
thơ:
Rùa nằm hạc lẩn
nên bầu bạn,
Ủ ấp cùng ta làm
cái con
- Sử dụng biện pháp
nghệ thuật nhân
hóa : Rùa, hạc nên
bầu bạn, ấp ủ cùng
ta.
- Tác dụng:
+ Miêu tả cảnh thiên
nhiên hữu tình,
những con vật cũng
tương giao, hòa hợp
trở thành bạn tốt.
+ Tình yêu thiên
nhiên, phong cách
sống giản dị mà ý
nghĩa của tác giả đã
hiện lên một cách rõ
nét.
+ Cách miêu tả thiên
nhiên của tác giả
1,0
thêm phần sinh
động, gợi hình, gợi
cảm.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời
như đáp án: 1,0
điểm.
- Học sinh xác định
được biện pháp tu
từ nhưng diễn đạt
được 01 ý: 0,75
điểm.
- Học sinh xác định
được biện pháp tu
từ nhưng diễn đạt
chung chung: 0,5
điểm.
- Học sinh chỉ xác
định được biện
pháp tu từ : 0,25
điểm.
- Học sinh trả lời
không thuyết phục
hoặc không trả lời:
0,0 điểm.
* Lưu ý: Học sinh
có thể trả lời khác
đáp án nhưng thuyết
phục, diễn đạt nhiều
cách khác nhau
nhưng hợp lý vẫn
cho điểm tối đa.
6Nội dung của bốn
câu thơ:
Ðường hoa vướng
vất trúc luồn.
Cửa song dãi xâm
hơi nắng,
Tiếng vượn kêu
vang cách non.
Cây rợp tán che am
mát,
- Tái hiện một thiên
nhiên làng quê giản
dị, êm ả nhưng rất
đỗi sinh động, rộn
ràng sức sống: Có
1,0
hình ảnh, có màu
sắc, ánh sáng, thanh
âm, có cỏ cây, có
muông thú.
- Tình yêu thiên
nhiên, yêu cuộc
sống tha thiết của
tác giả.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời
tương đương như
đáp án: 1,0 điểm.
- Học sinh trả lời
đúng ý: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời có
nội dung phù hợp
nhưng diễn đạt
chưa tốt: 0,25 điểm.
- Học sinh trả lời
không thuyết phục
hoặc không trả lời:
0,0 điểm.
* Lưu ý: Học sinh
có thể trả lời khác
đáp án nhưng thuyết
phục, diễn đạt nhiều
cách khác nhau
nhưng hợp lý vẫn
cho điểm tối đa.
7- HS chia sẻ được
cảm nhận của cá
nhân, có lí giải hợp
lí.
Đảm bảo các ý
chính:
- Lối sống hòa hợp
với thiên nhiên,
phong cách sống
giản dị nhưng không
kém phần tao nhã.
- - Nhân vật trữ tình
xuất hiện với phong
thái ung dung, tự tại.
- Lối sống này rất
cần cho nhịp sống
vội, sống gấp của
con người thời hiện
0,75