SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
QUẢNG NAM
TRƯỜNG THPT HỒ NGHINH
KÌ THI GIỮA HỌC KÌ II - NĂM HỌC 2022 – 2023
MÔN NGỮ VĂN LỚP 12
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
I. ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Những tình yêu thật thường không ồn ào
chúng tôi hiểu đất nước đang hồi khốc
liệt
chúng tôi hiểu điều ấy bằng mọi giác quan
bằng chén cơm ăn mắm ruốc
bằng giấc ngủ bị cắt ngang cắt dọc
bằng những nắm đất mọc theo đường hành quân
có những thằng con trai mười tám tuổi
chưa từng biết nụ hôn người con gái
chưa từng biết những lo toan phức tạp của đời
câu nói đượm nhiều hơi sách vở
khi nằm xuống
trong đáy mắt vô tư còn đọng một khoảng trời
hạnh phúc nào cho tôi
hạnh phúc nào cho anh
hạnh phúc nào cho chúng ta
hạnh phúc nào cho đất nước
(Thử nói về hạnh phúc, Thanh Thảo, 1972)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2. Trong đoạn trích, hoàn cảnh khốc liệt của đất nước được thể hiện thông qua
những hình ảnh nào?
Câu 3. Anh/ chị hiểu như thế nào về nội dung những dòng thơ sau:
có những thằng con trai mười tám tuổi
chưa từng biết nụ hôn người con gái
chưa từng biết những lo toan phức tạp của đời
câu nói đượm nhiều hơi sách vở
khi nằm xuống
trong đáy mắt vô tư còn đọng một khoảng trời
Câu 4. Theo anh/chị, giữa hạnh phúc… cho tôi và hạnh phúc…cho đất nước, điều gì
quan trọng hơn? Vì sao?
II. LÀM VĂN (7.0 điểm)
Bà lão cúi đầu nín lặng. Bà lão hiểu rồi. Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu
ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình. Chao ôi,
người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh
con đẻ cái mở mặt sau này. Còn mình thì... Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rủ xuống
hai dòng nước mắt... Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát
này không?
Bà lão khẽ thở dài đứng lên, đăm đăm nhìn người đàn bà. Thị cúi mặt xuống, tay
vân vê tà áo đã rách bợt. Bà lão nhìn thị và bà nghĩ: Người ta có gặp bước khó khăn,
đói khổ này, người ta mới lấy đến con mình. Mà con mình mới có vợ được... Thôi thì
bổn phận bà là mẹ, bà đã chẳng lo lắng được cho con... May ra mà qua khỏi được cái
tao đoạn này thì thằng con bà cũng có vợ, nó yên bề nó, chẳng may ra ông giời bắt
chết cũng phải chịu chứ biết thế nào mà lo cho hết được?
Bà lão khẽ dặng hắng một tiếng, nhẹ nhàng nói với "nàng dâu mới":
- Ừ, thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng...
Tràng thở đánh phào một cái, ngực nhẹ hẳn đi. Hắn ho khẽ một tiếng, bước từng
bước dài ra sân. Bà cụ Tứ vẫn từ tốn tiếp lời:
- Nhà ta nghèo con ạ. Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ăn. Rồi ra may
mà ông giời cho khá... Biết thế nào hở con, ai giàu ba họ, ai khó ba đời? Có ra thì rồi
con cái chúng mày về sau…..
(Trích Vợ nhặt, Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam,
2020, tr.28 – 29)
Phân tích tâm trạng nhân vật bà cụ Tứ trong đoạn trích trên; từ đó, nhận xét tư
tưởng nhân đạo của nhà văn Kim Lân được thể hiện trong đoạn trích.
----Hết----
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
QUẢNG NAM
KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
Môn: NGỮ VĂN – LỚP 12
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Hướng dẫn chấm này có 02 trang)
A. HƯỚNG DẪN CHUNG
1. Thầy cô giáo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm và Đáp án - Thang điểm
này để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh. Do đặc trưng của môn Ngữ văn, thầy cô
giáo cần linh hoạt trong quá trình chấm, tránh đếm ý cho điểm, khuyến khích những bài
viết sáng tạo.
2. Việc chi tiết hóa điểm số của các câu (nếu có) trong Đáp án - Thang điểm phải được
thống nhất trong Tổ chấm và đảm bảo không sai lệch với tổng điểm toàn bài.
3. Bài thi được chấm theo thang điểm 10. Điểm lẻ toàn bài tính theo quy định.
B. HƯỚNG DẪN CỤ THỂ
Phần Câu Nội dung Điểm
I ĐỌC HIỂU 3.0
1Thể thơ: Tự do 0.75
2Trong đoạn trích, hoàn
cảnh khốc liệt của đất
nước được tác giả thể
hiện thông qua những
hình ảnh: “chén cơm
ăn mắm ruốc”, “giấc
ngủ bị cắt ngang cắt
dọc”, “những nắm đất
mọc theo đường hành
quân”.
Lưu ý: mỗi hình ảnh
được 0,25 điểm
0.75
3HS trả lời theo cách
hiểu của bản thân, có
thể theo các hướng
sau:
- Thể hiện sự hi sinh,
dâng hiến tuổi thanh
xuân cho đất nước của
những người lính trẻ.
Họ “nằm xuống” để
đất nước vươn lên khi
tâm hồn vẫn hồn
1.0
nhiên, vô tư, trong
sáng và đầy mơ
mộng..
- Bộc lộ niềm trân
trọng, tự hào xen lẫn
tiếc thương của nhà
thơ dành cho thế hệ
mình trong những năm
chống Mĩ đầy ác liệt.
4HS có thể trình bày
suy nghĩ của mình
theo hai hướng:
* Nếu lựa chọn hạnh
phúc …cho tôi:
- Khẳng định sự lựa
chọn coi trọng hạnh
phúc cá nhân là một
quan niệm sống sâu
sắc. Bởi lẽ, đời người
ngắn ngủi, hữu hạn
nên chúng ta cần trân
trọng những khoảnh
khắc phút giây được
sống để làm cho chính
mình hạnh phúc. Hơn
nữa khi bản thân ta
hạnh phúc, ta sẽ làm
cho những người xung
quanh ta hạnh phúc, ta
sẽ góp sức làm nên
hạnh phúc cho mọi
người, hạnh phúc cho
đất nước.
* Nếu lựa chọn hạnh
phúc cho đất nước:
- Khẳng định sự lựa
chọn hạnh phúc cho
đất nước là một quan
niệm sống đẹp. Bởi lẽ,
0.5
sự lựa chọn ấy thể
hiện một lí tưởng sống
cao cả, sẵn sàng cống
hiến cho quê hương
đất nước. Và khi có
được lí tưởng ấy, mỗi
người sẽ coi việc tự
nguyện hi sinh cho tổ
quốc là niềm hạnh
phúc và giá trị sống
của chính mình.
II LÀM VĂN 7.0
Phân tích diễn biến
tâm trang nhân vật bà
cụ Tứ trong đoạn trích
1.Đảm bảo cấu trúc
bài văn nghị luận
Mở bài giới thiệu
được vấn đề, Thân bài
triển khai được vấn đề,
Kết bài khái quát được
vấn đề.
0,5
2. Xác định đúng vấn
đề nghị luận: Tâm
trạng nhân vật bà cụ
Tứ trong đoạn trích
trên; từ đó nhận xét về
tư tưởng nhân đạo của
nhà văn Kim Lân.
0.5
3. Triển khai vấn đề
nghị luận: Vận dụng
tốt các thao tác lập
luận; kết hợp chặt chẽ
giữa lí lẽ và dẫn
chứng.
5.0
a. Giới thiệu tác giả,
tác phẩm, vấn đề nghị
luận.
0,5