
1
SỞ GD&ĐT TỈNH BÀ RỊA-VŨNG TÀU ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ - HỌC KỲ II
TRƯỜNG THPT TRẦN QUANG KHẢI MÔN: NGỮ VĂN KHỐI : 12
Năm học: 2024 - 2025 Thời gian: 90 phút
----------------------- -----------------------
ĐỀ MINH HỌA
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
ÔI THÍCH MÌNH LÀ MỘT CÁI CÂY
rồi trong mơ ta hóa thành cây
cây nho nhỏ lá xanh cành gầy
đi lang thang trong thành phố hừng đông
khe khẽ rung như một chiếc chuông con
một cái cây sống
nhỏ to không quan trọng
một cái cây
không bị ai bán đứng
dù cổ thụ hay tơ non
một cái cây trầm ngâm
nói chuyện gì không ai nghe rõ
bạn bè quanh năm gió
cười một mình xanh chút nắng chút mây
tôi ước mình là một cái cây
thi thoảng có chim tới hót
con chim sâu bé bỏng nhảy nhót
chẳng cần biết thế giới ra sao
một cái cây xanh đến từng chiếc lá
buổi sớm tỏa dưỡng khí
ban đêm hứng ánh trăng
một cái cây lang thang
dù đứng im một chỗ
những ngày rồi qua những người rồi xa
cái cây rung khẽ từng chiếc lá
chúng ta là ai chúng ta về đâu
chờ mãi cơn mưa rào rất lạ
nắng gay gắt cứ như cáu gắt
cây lá nhỏ nép mình chật vật
chúng ta là ai xanh được bao lâu
lặng im lá vàng rơi chạm đất

2
(Trích Chờ mãi cơn mưa rào – Rất lạ, Thanh Thảo, NXB Hội nhà văn, 2019, tr. 293, 294)
* Chú thích:
- Tác giả: Thanh Thảo tên khai sinh là Hồ Thành Công, sinh năm 1946, quê ở huyện Mộ Đức,
tỉnh Quảng Ngãi. Thanh Thảo viết nhiều thể loại, nhưng sở trường vẫn là thơ, đặc biệt thành công với
một số trường ca viết sau chiến tranh. Thanh Thảo có nhiều nỗ lực trong cách tân thơ Việt. Ông được
công chúng chú ý qua những tập thơ và trường ca mang diện mạo độc đáo viết về chiến tranh và thời
hậu chiến.
- Chờ mãi cơn mưa rào - Rất lạ là tuyển tập thơ mới nhất của Thanh Thảo, gồm các sáng tác
ngắn, chủ yếu viết trong khoảng thời gian từ sau 1986 đến nay.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1: (0,5 điểm) Chỉ ra một dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2: (0,5 điểm) Cảm xúc chủ đạo được thể hiện trong bài thơ là gì?
Câu 3: (1,0 điểm) Hình ảnh “cành gầy” và “lá xanh” trong câu thơ “cây nho nhỏ lá xanh cành gầy”
mang ý nghĩa gì?
Câu 4: (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ nhân hóa trong những dòng thơ:
“ buổi sớm tỏa dưỡng khí
ban đêm hứng ánh trăng
một cái cây lang thang
dù đứng im một chỗ”
Câu 5: (1,0 điểm) Giấc mơ được “hóa thành cây” của tác giả trong bài thơ gợi cho anh/chị suy nghĩ
gì? (Trả lời từ 5-7 dòng).
II. VIẾT (6,0 điểm)
Tuổi trẻ thời đại mới sẽ phải đối mặt với những cơ hội và thách thức, vì vậy việc xây dựng
những kế hoạch cho tương lai của chính mình là vô cùng cần thiết.
Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày
suy nghĩ về vấn đề trên.
................................................ HẾT ......................................................
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. CBCT không giải thích gì thêm.

3
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA KỲ - HỌC KỲ II
Năm học 2024 – 2025
Môn: Ngữ văn - Khối: 12
(Hướng dẫn chấm này gồm 03 trang)
Phần
Câu
Nội dung
Điể
m
I
ĐỌC HIỂU
4,0
1
+ Thể thơ: Tự do.
+ Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau/ không đồng nhất là cơ sở để xác
định thể thơ tự do của văn bản.
Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 0,5 điểm.
+ Học sinh không trả lời được hoặc trả lời sai: 0,0 điểm.
0,5
2
+ Cảm xúc chủ đạo trong bài thơ: sự khao khát muốn hóa thân thành một cái cây
để sống một cuộc đời tự do, gắn bó với thiên nhiên; không bị ràng buộc bởi những
lo toan và ồn ào của đời sống thường ngày.
Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 0,5 điểm.
+ Học sinh trả lời được 1 ý: 0,25 điểm.
0,5
3
+ Hình ảnh “cành gầy” và “lá xanh” trong câu thơ “cây nho nhỏ lá xanh cành gầy”
mang ý nghĩa:
- “Cành gầy”: gợi lên mỏng manh, nhỏ bé, yếu ớt.
- “Lá xanh”: biểu thị cho sức sống, sự tươi mới, và niềm hy vọng.
- Cặp hình ảnh đối lập này thể hiện sự sức sống mạnh mẽ: biểu tượng cho ý chí
vươn lên và tinh thần bền bỉ, kiên trì.
Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 1,0 điểm.
+ Học sinh trả lời được 1 ý: 0,5 điểm.
+ Học sinh không trả lời được hoặc trả lời sai: 0,0 điểm.
1,0
4
+ Biện pháp nhân hóa: “hứng ánh trăng”, “ cái cây lang thang”.
+ Tác dụng:
- Gợi hình, gợi cảm, cân xứng, hài hòa, nhịp nhàng, tăng sức biểu đạt sinh động.
1,0

4
- Khắc họa hình ảnh cây có tâm hồn như con người, biết tận hưởng vẻ đẹp của
thiên nhiên. Qua đó thấy được sự tinh tế của tác giả trong việc lắng nghe thế giới
vạn vật xung quanh.
Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời như đáp án: 1,0 điểm.
+ Học sinh gọi tên và chỉ ra biện pháp nghệ thuật: 0,75 điểm.
+ Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm.
5
+ Học sinh viết theo quan điểm cá nhân, có thể theo những hướng sau:
- Giấc mơ “hóa thành cây” của tác giả gợi cho người đọc suy nghĩ về khát vọng
sống; khát vọng tìm về với tự nhiên; khao khát rũ bỏ những áp lực và lo toan của
cuộc sống hiện đại,…
- Lí giải:
+ Hình ảnh cái cây là biểu tượng cho sự sống giản đơn, nhưng bền vững.
+ Thể hiện mong muốn được sống một cách tự do, không bị ràng buộc, hòa nhập
vào tự nhiên, nơi mà con người có thể tìm thấy sự bình yên và thanh lọc tâm hồn.
.....
Hướng dẫn chấm:.
+ Học sinh có thể trả lời khác đáp án nhưng thuyết phục, diễn đạt tốt: 1,0 điểm
+ Học sinh đưa ra những ý hoàn toàn không liên quan đến câu hỏi, diễn đạt lủng
củng: 0,0 điểm
1,0
II
VIẾT: Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: Tuổi
trẻ thời đại mới sẽ phải đối mặt với những cơ hội và thách thức, vì vậy việc
xây dựng những kế hoạch cho tương lai của chính mình là vô cùng cần thiết.
6,0
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng
(600 chữ) của bài văn.
1,0
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
+ Vai trò của việc xây dựng kế hoạch cho tương lai cho chính mình.
Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5 điểm.
+ Học sinh xác định chưa đúng vấn đề cần nghị luận: 0,0 điểm.
0,5
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
+ Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác
lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần
hướng tới:
3,5
* Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.
* Thân bài:
- Giải thích: Lên kế hoạch cho bản thân trong tương lai chính là hành động thiết

5
thực nhằm nâng cao kiến thức và xây dựng hình ảnh của bản thân, phát triển được
khả năng và tài năng của chính mình, tích lũy kiến thức, nâng tầm trí tuệ và góp
thêm lửa cho những hoài bão, ước mơ của chính mình.
- Bàn luận:
+ Việc lên kế hoạch tương lai là cần thiết để bạn có được cách thức và hướng đi
tốt nhất cùng với những biện pháp dự phòng rủi ro có thể xảy ra trong quá trình
thực hiện (dẫn chứng)
+ Giúp mỗi người chủ động với những dự định cho tương lai.
- Nhìn nhận rõ hành trình chinh phục mục tiêu và ước mơ của mình từ đó nêu cao
quyết tâm để thực hiện,...
- Mở rộng vấn đề, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác.
- Bài học nhận thức và hành động:
+ Cần nhìn nhận và định hình con đường tương lai của chính mình, do mình quyết
định.
+ Cần nỗ lực để biến ước mơ thành hiện thực qua từng chặng của kế hoạch đã đặt
ra.
* Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận.
Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với
chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
Hướng dẫn chấm:
+ Trình bày lý lẽ đầy đủ, sâu sắc, dẫn chứng phù hợp, thuyết phục: 3,0 điểm - 3,5
điểm.
+ Trình bày lý lẽ chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 2,5 điểm – 2,75 điểm.
+ Trình bày lý lẽ chung chung, sơ sài: 1,0 điểm – 1,5 điểm.
d. Chính tả, từ ngữ, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, từ ngữ, ngữ pháp Tiếng
Việt.
0,5
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới
mẻ.
0,5
I + II
10

