SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NAM
TRƯỜNG THPT TRẦN HƯNG ĐẠO
***
(Đề có 02
trang)
KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ 2
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 10
Năm học 2023 – 2024
Thời gian làm bài: 90 phút
(Không kể thời gian phát đề)
Họ và tên học sinh:………………………………….. Số báo danh……………….
I. ĐỌC HIỂU (6.0 ĐIỂM)
Đọc văn bản sau:
Thời đại nhà nhà Facebook, người người Facebook, một tấm ảnh làm nên đủ thứ chuyện. Vèo
cái, thành người nổi tiếng. Vèo cái, thành hot boy, hot girl. Người ta thi nhau chụp ảnh đăng lên
Facebook.
Còn sót vài người mù Facebook là Dẹt. Dẹt bán rau cải ngoài chợ mới. Giữa trưa nghỉ xả hơi,
chị cùng bạn hàng ngồi uống cà phê.
Hai người phì phèo điếu thuốc cho quên khổ. Thằng con bà bán rau nói nhìn cá tính quá, móc
điện thoại ra.
Kêu hai chị trợn mắt làm hùng hổ lên cho nó chụp đăng Facebook. Tấm hình đăng lên kèm dòng
chữ “giang hồ chợ tui”.
Nghe thằng nhỏ nói được like nhiều lắm. Like là cái gì Dẹt đâu có biết, nghe thằng nhỏ giải thích
là được nhiều người thích, nhiều người quan tâm.
Dẹt cười hể hả, coi bộ cũng vui. Cười rồi cho qua. Like gì đó đâu có đổi cơm cho con chị ăn
được. Chỉ có thằng nhỏ hí hửng với lượng like, comment và share chóng mặt.
Hôm sau Dẹt đi mua cơm. Bà chủ dùng dằng không muốn bán. Mặt bà có vẻ khó chịu. Bà dằn vá
cơm vô nồi như bằm mặt kẻ thù. Vài người trong quán nhìn Dẹt xì xầm. Có người lom lom ngó chị như
chị giật chồng họ.
Dẹt ngẩn ngơ không hiểu. Chị thành đứa nhỏ mới vô nhà trẻ, ngơ ngác nhìn chỗ mình sống xa lạ.
Đi đâu cũng có người nhìn. Băng qua đường, lại tiếng xì xầm.
Vèo, bịch nước từ đâu chọn mặt chị làm chỗ đáp. Chị nổi xung nhìn đứa chọi. Người đi đường
không thương còn tưới ướt chị thêm bằng cái nhìn hả hê pha ác cảm.
Chị kệ, tính la thằng nhỏ một câu cho nó chừa. Ai dè chưa kịp mở miệng, mấy người thanh niên
ùa ra nhìn chị hằn học. Hoảng, chị ù té chạy. Đám người đuổi theo.
Dẹt chạy một mạch về nhà, hết dám buôn bán. Hễ ra đường là nghe người ta liếc rát mặt. Đóng
cửa cài then xây tổ. Ở lì trong nhà. Tới mua cơm cũng chỉ dám nhờ người đi mua. Hoặc ra đường thì
trùm kín mít. Thành ra vô danh ở chỗ mình sống.
Không ra đường được là khỏi bán buôn. Cả nhà trông vô mấy mẹt rau, không bán chẳng lẽ nuốt
không khí.
Liều mạng ra bán thì thất thểu dơ dáy nước và rác rến do người ta chọi, dọn hàng về. Khách
cũng sợ, ai mà mua.
Chị rầu mà đâu khóc nổi. Hoang mang nhìn con sắp đói mà không biết tại sao. Chết đói đã đủ
khổ rồi, chết đói mà không biết lý do thì tệ cỡ nào?
Con nhỏ chung dãy trọ te te chạy qua gõ cửa. Chơi thân nên nó biết tính Dẹt. Nó cho chị coi
Facebook trên điện thoại nó.
Nè nè chỗ này nè, hình chị người ta đăng quá trời. Người ta nói chị là giang hồ, bắt cóc con nít
bán qua Trung Quốc lấy nội tạng. Người ta đòi thấy chị ở đâu là đánh ở đó cho chừa nè.
Dẹt tái mét mặt. Chị kêu trời không thành tiếng. Nghe như ai đó đập búa tạ vô đầu chị ong ong.
Có một tấm ảnh mà mang danh ác. Cả đời chắc gột không sạch. Có một tấm ảnh mà trốn chui trốn
nhủi.
Dốc lu vét hết hột gạo cuối cũng không đủ đứa nhỏ lót dạ. Nó khóc hức hức, mặt bầm đỏ vì nhịn
đói. Hình như hâm hấp sốt.
1
ĐỀ CHÍNH THỨC
Tiền đâu mua thuốc? Kiểu này ra đường ăn xin cũng không được, người ta rượt đánh thì có chứ
ở đó mà cho cắc nào mới lạ.
Bà cho tiền góp hay tin, mò tới. Biểu vay đi, lãi cao chút mà còn xoay xở được qua lúc này. Chứ
để con chết đói tội chịu gì nổi.
Vớ được miếng ván nổi lúc đang lênh đênh, không biết Dẹt có mừng không. Chứ bà cho tiền góp
cười hở răng vì thêm món lời.
[…]
Dẹt tưởng như con chim trong lồng. Mà là chim không dám hót. Núp trong phòng trọ sống lén
lút. Tối tối ngủ mơ, chị thấy mình được đi bán rau trở lại.
Chị mừng hết lớn, vái cúng nải chuối. Mở mắt ra, nước mắt chảy đầm đìa. Con nằm kế chắc
đang mơ đồ ăn, tay cầm cái mền rách nhai đỡ đói. Dơ, mà chị không dám giật.
Việc cũng lắng xuống khi người ta bận quan tâm cái ảnh khác. Không biết là một người nào đó
sắp thành hot boy hot girl hay sắp thê thảm như Dẹt.
Chỉ biết là giờ Dẹt gánh nợ những ngày không buôn bán, mượn tiền mua gạo nuôi con. Những
ngày thiếu dinh dưỡng dán lên hai mẹ con những cái xương nhọn hoắt. Người ta hề hề cho qua, ai đâu
mà xin lỗi chị.
Thằng con bà bán rau cũng lơ, đâu phải lỗi của nó. Lỗi của mấy đứa bán kem trộn bán quần áo
đăng giật tít kiếm người người quan tâm.
Dẹt giờ đâm ra sợ cái điện thoại, sợ chụp hình. Ai mà đòi chụp hình chị, chị tái xanh mặt trốn đi
thiệt lẹ như thấy ma quỷ. Những bữa đói và những bịch rác bay vô mặt ám ảnh chị hoài.
Vậy mà kể đâu có ai tin. Người ta không tin một tấm ảnh trên Facebook có thể ép người khác vô
đường cùng.
Người ta chỉ thấy nó có lợi, người ta tin Facebook thôi. Khi nào chị đăng được một cái “sì ta
tút” thanh minh được vài triệu “lai”, khỏi kêu người ta cũng tin cái rụp.
(Truyện ngắn Facebook, Phát Dương, trích Tuyển tập truyện ngắn 1200 chữ,
nhiều tác giả, https://thuviensach.vn/pdf/viewer.php?id=e152cd)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0.5 điểm). Xác định ngôi kể của người kể chuyện trong văn bản.
Câu 2 (0.5 điểm). Chỉ ra nhân vật được người kể chuyện cho là người mù Facebook.
Câu 3 (0.5 điểm). Chỉ ra chi tiết khiến nhân vật Dẹt vô tình bị nhiều người căm ghét, đả kích.
Câu 4 (1.0 điểm). Vì sao nhân vật Dẹt bị gánh nợ và sợ điện thoại, sợ chụp hình?
Câu 5 (1.0 điểm). Nêu nhận xét của anh/chị về nhân vật Dẹt.
Câu 6 (1.0 điểm). Qua truyện ngắn trên, nhà văn phản ánh các vấn đề tiêu cực nào đang diễn ra trong
xã hội hiện nay?
Câu 7 (1.0 điểm). Thông qua những tai ương nhân vật Dẹt gánh chịu, anh/chị hãy nêu những cách sử
dụng Facebook văn minh, tích cực.
Câu 8 (0.5 điểm). Thông điệp gợi ra từ truyện ngắn “Facebook” là gì?
II. VIẾT (4.0 ĐIỂM)
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và nhân vật trong truyện ngắn
Facebook của tác giả Phát Dương.
-------------------- Hết --------------------
* Chú thích: Phát Dương (tên thật Dương Thành Phát) sinh năm 1995. Anh là hội viên Hội Nhà văn thành phố
Cần Thơ, là một trong những cây bút trẻ nổi bật của Đồng bằng sông Cửu Long. Phát Dương đã giành giải
thưởng trong nhiều cuộc thi viết như cuộc thi Văn học tuổi 20 lần VI năm 2018, cuộc thi Một nửa làm đầy
thế giới... Một số tác phẩm đã xuất bản : Tự nhiên say, Bộ móng tay màu đỏ, Mở mắt mà mơ, 100 cửa sổ.
2
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG
NAM
TRƯỜNG THPT TRẦN HƯNG ĐẠO
***
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề có 02 trang)
(
Phần Câu
I Đọc hiểu
1
2
3
4
3
5
6
4
7
8
5