TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II, NH 2024-2025
TỔ: NGỮ VĂN Môn: NGỮ VĂN, KHỐI: 10
(Đề có 02 trang) Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
[…] Phú Yên được thiên nhiên ưu đãi một bờ biển dài tới 189 km với nhiều dãy núi theo hướng Đông - Tây,
tạo ra hệ thống đầm, vịnh, bãi biển đẹp, dòng nước trong xanh, bờ cát trắng cùng nguồn tài nguyên hải sản trữ
lượng lớn, đa dạng về loài, trong đó phải kể đến ngừ đại dương giá tr xuất khẩu cao nhiều nguồn lợi
hải sản đặc biệt khác như tôm, mực, cua huỳnh đế, ghẹ, sò, hải sâm. […]
Hưởng ứng Tuần lễ Biển và hải đảo Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Phát triển bền vững kinh tế biển gắn với
bảo tồn đa dạng sinh học, các hệ sinh thái biển”, tỉnhWPhú Yên cũng như các địa phương ven biểnWđã đang
từng bước khắc phục những tồn tại, hạn chế trong phát triển kinh tế biển, hướng đến phát triển kinh tế biển xanh,
bền vững.WĐồng thời, tích cực tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng trong bảo vệ môi
trường nói chung, môi trường biển, đảo, đại dương nói riêng
cho mọi tầng lớp nhân dân, […]
thể nói, bảo vệ biển bảo vệ môi trường sống
trong hiện tại và cả tương lai, do đó, giữ gìn môi trường biển
cần có sự vào cuộc tích cực, chủ động của chính quyền địa
phương, của mọi tổ chức, nhân. Khi nào mỗi nhân
không chỉ giới hạn sự sạch sẽ trong phạm vi gia đình, mà còn
cả ở môi trường công cộng, xác định được trách nhiệm trước
các vấn đề cần giải quyết của xã hội, thì khi đó nền tảng phát
triển xã hội mới thật sự bền vững.
(Nguồn: Phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ môi
trường và các nguồn lợi từ biển - Trần Tân,
https://tapchimoitruong.vn, 25/08/2022)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Theo đoạn trích, nguồn tài nguyên hải sản ở Phú Yên gồm những loài nào?
Câu 2. Theo đoạn trích, Tuần lễ Biển và hải đảo Việt Nam năm 2022chủ đề gì?
Câu 3. Nêu quan điểm chính của tác giả bài viết về việc bảo vệ môi trường sống trong hiện tại tương lai.
Hãy nhận xét về quan điểm ấy.
Câu 4. Phân tích tác dụng của phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.
Câu 5. Tnội dung văn bản trên, anh/chị thấy bản thân cần phải làm để bảo vệ môi trường biển đảo? (trả
lời khoảng 3-4 dòng).
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về trách nhiệm của thanh niên trong
việc bảo vệ biển đảo quê hương.
Câu 2 (4,0 điểm)
NGÔI SAO VÔ DANH
(Trích) – Bảo Ninh
[Tóm tắt bối cảnh: Chuyến tàu đi ngang mảnh đất miền Trung khiến cho nhân vật “tôi” hồi tưởng lại những kỉ
niệm cách đây ba chục năm. Mùa đông năm đó, trên đường vào Nam, tiểu đội của “tôi” Tỏ hành quân vượt
Khe Gương. Trong rừng Trường Sơn, họ gặp ông cụ già “gác ghi” lạ. Khi còn trẻ, ông một người lính. Về
già, cuộc đời ông chịu nhiều mất mát đau thương: nhà không (ở tạm trên toa tàu cũ). Vợ con đều mất do
chiến tranh, chỉ còn cháu gái. Do di chứng của chiến tranh, đầu óc ông cụ không bình thường, lúc nào ông
cũng tưởng tượng mình đang làm nhiệm vụ gác ghi.]
Vén manh chiếu rách che cửa lều, tôi thấy một ông lão ngồi co ro trên chiếc ghế đẩu. Một ông già rất già.
Lưng còng, trán nhăn như vỏ táo khô và có lẽ vì răng không còn nhiều nên phần dưới khuôn mặt sụp xuống. Ông
vận một cái áo bông cổ lông nhưng mà lông đã trụi nhẵn, vải áo đắp đầy vết vá bằng những mụn vải nhiều màu.
[…] - Nhưng mà cụ ngồi làm gì ở đây?
- Ta gác ghi!
Tôi kinh ngạc nhìn. Bây giờ tôi mới nhìn thấy trước ngực ông cụ có đeo một cái còi bằng đồng buộc vào sợi
dây gai choàng qua cổ. Và cụ cầm trong tay hai cây cờ nhỏ. Một lá cờ màu vàng, một lá màu đỏ.
[…] Ông cụ nói:
- Vào trong đội Bốn rồi, trở ra mời hai anh qua chơi, thăm nhà chúng ta. Ta cũng muốn mua vài món. Ta
tiền. Nhưng ở trong nầy có tiền cũng chẳng có chi mà mua. Hai anh có vải hoa đó không?
- Dạ không có ạ! - Tỏ đáp.
- Có xà phòng thơm Hoa Nhài không?
- Không ạ.
- Vậy có gương soi không, thứ của đàn bà con gái đó?
- Không ạ. Nhưng cụ cần những thứ ấy thật sao ạ?
- Ta không cần. Nhưng ta muốn mua cho con Giang, cháu gái ta.
[…] Chúng tôi lên lại nền đường sắt, đi về phía túp lều gỗ của ông già “gác ghi”.
Ông già đang đứng ngoài lều. Đứng nghiêm, mặt trông về phía bắc, nơi đang rầm rầm tiếng máy bay quần
lượn. Một tay ông cụ đưa ngang ra.
- Ông lão làm gì thế nhỉ? - Tôi ngạc nhiên.
- Không thấy ông già trương cờ à? - Tỏ nói - Cờ vàng. Đón tàu qua ga đấy. Tiếng máy bay nghe xa cũng
vẻ na ná tiếng tàu hỏa đấy chứ…
Ông cụ không để tâm tới chúng tôi đang bước tới gần. Mắt cụ chăm chăm nhìn hút theo trục đường. Tay cụ
cứ đưa ra mãi không biết mỏi. Lá cờ vàng vẫy trong gió rét […]
- Chào anh, anh bộ đội, anh tìm ông nội em phải không? - Cô gái lên tiếng, một giọng dịu ngọt và gần như là
du dương vậy.
- Cô là Giang à?
Cô gái dạ thật khẽ.
- Ông em ngủ rồi.
Cô không nói mời anh lên toa mà nói mời anh lên nhà.
[…] Tôi Giang ngồi xuống băng ghế gỗ. Đây loại toa khách hạng ba. Chỉ hai băng ghế dài dọc
theo hai bên thành. Ông lão nằm ở băng ghế bên kia, thở khò khè và ho.
- Sao không làm sạp giường trải cho ông nằm? - Tôi hỏi.
- Ông em thích vậy đó. Đã quen như vậy. Bởi hàng chục năm rồi ông ngủ trên băng ghế toa xe này. Khác đi
không chợp mắt được.
- Nhà chỉ hai ông cháu thôi à?
- Vâng. Ngày xưa thì đông hơn. Có ba mạ1 và hai em.
- Sao Giang không thắp đèn lên? - Tôi lại hỏi sau một lát lâu im lặng - Giônxơn nó tuyên bố tạm ngừng ném
bom mấy ngày Tết. Từ chiều không thấy nó bay nữa.
- Vâng, em cũng nghe nói vậy. Nhưng ông nội sợ ánh sáng về đêm lắm. Đang ngủ say mà ai bật que diêm hay
đánh máy lửa là ông vùng dậy la hoảng. Rồi ông chạy. Ông em đâu còn tỉnh trí, chắc anh cũng biết. Chắc anh đã
gặp ông em ngoài đường tàu phải không?
Tôi kể cho Giang nghe chuyện tôi và Tỏ gặp ông cụ. Và duyên do tôi tìm tới đây. […]
1 Mạ: mẹ (từ địa phương).
(Nguồn: Những truyện ngắn - Bảo Ninh 2
, https://isach.info/story)
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) phân tích nhân vật ông già “gác ghi” trong đoạn truyện
“Ngôi sao vô danh” của Bảo Ninh.
------------------HẾT------------------
2 Bảo Ninh: Nhàrvăn Bảo Ninh (1952) tên khai sinh là Hoàng Ấu Phương, quê ở Quảng Bình.
Ngôi sao vô danh là một tác phẩm phản ánh cuộc sống của những người lính trong chiến tranh Việt Nam, qua đó thể hiện nỗi đau,
mất mát và sự trăn trở về giá trị của cuộc sống.
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA THƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CUỐI KÌ II, NĂM HỌC 2024-2025
TỔ: NGỮ VĂN Môn: NGỮ VĂN, KHỐI: 10
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
Phần Câu Nội dung Điểm
I ĐỌC HIỂU 4.0
1 Nguồn tài nguyên hải sản Phú Yên gồm những loài: ngừ, tôm, mực, cua
huỳnh đế, ghẹ, sò, hải sâm.
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời được 4/7 loài 0,5: điểm.
- Trả lời 1-3 loài: 0,25 điểm.
0.5
2 Tên ch đề: “Phát triển bền vững kinh tế biển gắn với bảo tồn đa dạng
sinh học, các hệ sinh thái biển”
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời được như đáp án: 0,5 điểm.
- Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm.
0.5
3* Quan điểm: BVMT sống hiện tại và tương lai cần có
- Sự vào cuộc của chính quyền địa phương, của mọi tổ chức, cá nhân.
* Nhận xét
Quan điểm đúng đắn, ràng: sự góp sức, nỗ lực của nhiều tổ chức,
nhân thì việc bảo vệ môi trường sống trong hiện tại tương lai sẽ
hiệu quả và bền vững lâu dài.
Hướng dẫn chấm:
- Hs trình bày được phần quan điểm: 0,5 điểm
- HS trình bày phần nhận xét như đáp án: 0,5 điểm
- HS trình bày chung chung, sơ sài: 0,25điểm
HS có cách diễn đạt tương đương vẫn cho điểm.
1.0
4 Phương tiện phi ngôn ngữ: s liu, nhnh.
- Tác dụng:
+ Cụ thể, chính xác, tăng tính hấp dẫn và trực quan, dễ nhớ thông tin.
+ Nêu bật những ưu đãi của thiên nhiên những nổ lực bảo vệ môi
trường biển của người dân Phú Yên.
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời được phương tiện phi ngôn ngữ hình ảnh/số liệu: 0,25 điểm
- Trả lời được hiệu quả 2 ý như đáp án:0,75 điểm
- Trả lời được hiệu quả 1 ý: 0,5 điểm
HS có cách diễn đạt tương đương vẫn cho điểm tối đa.
1.0
5Những việc bản thân cần làm trong việc bảo vệ môi trường biển đảo
- Không vứt rác thải xuống biển
- Vận động, tuyên truyền những người xung quanh ý thức bảo vệ môi
trường biển
- Có những hành động thiết thực: trồng cây xanh, làm vệ sinh bãi biển…
Hướng dẫn chấm:
- HS trình bày như đáp án: 1,0 điểm.
- HS trình bày chung chung, sơ sài: 0,25 – 0,5 điểm.
1.0
II VIẾT 6.0
1
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị
về trách nhiệm của thanh niên trong việc bảo vệ biển đảo quê hương.
2.0
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:
Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của
đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy
nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành.
0,25
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận:
Tch nhiệm của thanh niên trong việc bảo vệ biển đảo quê hương.
0,25
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.
Sau đây là một số gợi ý:
Giới thiệu chung về trách nhiệm của thanh niên trong việc bảo vệ biển
đảo quê hương.
- Nhấn mạnh, bảo vệ chủ quyền biển đảo trách nhiệm của toàn Đảng,
toàn dân và toàn quân.
- Trong đó, thanh niên lực lượng cùng quan trọng. Thế hệ trẻ hiện
nay cần thể hiện lòng yêu nước.
- Chúng ta nhận thức về vai trò giá trị sâu sắc, ý nghĩa thiêng liêng
của biển đảo Việt Nam, phải trang bị kiến thức về lịch sử, địa liên
quan đến chủ quyền biển đảo đặc biệt 2 quần đảo Hoàng Sa
Trường Sa.
- Lên án, phê phán mạnh mẽ, quyết liệt những kẻ chống phá đất nước,
xâm phạm chủ quyền lãnh thổ biển đảo nước ta.
- Không ngừng học tập, tu dưỡng đạo đức để trở thành con người Việt
1,0