SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐIỆN BIÊN
TRƯỜNG THPT PHAN ĐÌNH GIÓT.
Đề chính thức
(Đề gồm có 02 trang)
ĐỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ CUỐI HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2022 – 2023
MÔN:NGỮ VĂN - LỚP 10
(Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề)
Họ và tên thí sinh ................................................; Số báo danh ...........................................
ĐỀ CHẴN
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
Trẻ con thôn quê là bạn của các con vật. Con trâu, con bò, con chó, con mèo, các loại
chim chóc và các loại côn trùng. Tôi cũng thế. Tôi có những hộp diêm và những hộp các-tông
dùng để nhốt dế, cánh quýt, ve sầu và bọ rầy. Nhưng tôi khác thằng Tường.
Tường hồn nhiên chơi với cả kiến, chuồn chuồn, châu chấu, nhền nhện, sâu cuốn chiếu và
sâu róm, hiện nay lại đang nuôi một con cóc dưới gầm giường.
Cái cách thằng Tường thân thiện với mọi con vật khiến đôi lúc tôi có cảm giác nó hơi
khùng khùng. Chỉ với một cái que trên tay, nó có thể say sưa đùa giỡn hàng giờ với một con sâu
róm ngo ngoe trên thân gỗ mục. Nó bênh vực, mỗi khi tôi bĩu môi vào đám bạn của nó: “Anh
không biết đó thôi. Nhền nhện giăng tơ để mình có thứ cầm máu khi bị đứt tay. Còn chuồn chuồn
cắn rốn giúp mình biết bơi”.
Về tơ nhện thì Tường nói đúng. Trước nay mỗi lần đứt tay chảy máu, tôi thường ngậm
ngón tay trong miệng rồi ba chân bốn cẳng chạy vô nhà kho hoặc chái bếp để tìm mạng nhện. Tơ
nhện quấn quanh vết đứt, máu ngưng chảy liền, chẳng rõ vì sao. Một thời gian dài, đó là thuốc
tiên của tuổi thơ lắm trầy xước của bọn tôi.
Nhưng tôi chẳng tin chuyện chuồn chuồn cắn rốn tẹo nào.
Tôi nheo mắt nhìn Tường:
- Mày ngốc quá. Chuồn chuồn cắn rốn mà biết bơi à?
- Dạ.
- Ai bảo mày vậy?
- Chú Đàn bảo.
- Chú Đàn bảo à. – Tôi hạ giọng, ngập ngừng – Mày nói thật không đấy? Để tao chạy đi
tìm chú Đàn tao hỏi.
- Thật mà.
Tường nói, và nó chạy vụt ra sau vườn.
Lát sau, nó chạy vô với con chuồn chuồn ớt trên tay.
- Anh vén áo lên đi! – Tường nhìn lom lom vô bụng tôi, hào hứng giục.
- Thôi. – Tôi bước lui một bước – Mày phanh rốn cho nó cắn trước đi!
Tường vạch áo, đặt con chuồn chuồn vào giữa rốn.
Tôi chống tay lên hai đầu gối, ngoẹo đầu nhìn. Tôi thấy con chuồn chuồn đột ngột vểnh
đôi cánh mỏng, đuôi cong vòng, chưa kịp nhìn kỹ đã nghe thằng Tường hét lên bài hãi, tay hấp
tấp kéo con chuồn chuồn ra xa.
- Sao thế? – Tôi giật bắn – Đau lắm à?
Tường cười lỏn lẻn:
- Đau sơ sơ. Như kiến cắn thôi.
- Đau sơ sơ mà mày la muốn bể nhà như thế?
Tôi nhìn Tường nghi ngờ, thậm chí tôi thấy có vẻ nó đang ứa nước mắt vì đau.
Cho nên khi Tường chìa con chuồn chuồn cho tôi, nói “Tới lượt anh nè”, tôi đưa tay gạt
phắt:
- Tao không chơi trò ngu ngốc này đâu!
- Ngu ngốc á?
- Chứ gì nữa! – Tôi nhún vai – Khi nào tao thấy mày bơi được, tao mới tin.
Chiều đó, hai anh em kéo nhau ra suối.
Tôi đứng trên bờ theo dõi, còn thằng Tường dọ dẫm khúc suối cạn, tìm chỗ nước ngập
ngang ngực để tập bơi.
Kết quả buổi thực tập được đúc kết trong mẩu đối thoại buồn rầu sau đó giữa hai anh em:
- Bơi được không?
- Được.
- Chìm không?
- Chìm.
(Chương 21: Chuồn chuồn cắn rốn, Trích Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Nguyễn Nhật Ánh,
NXB Trẻ, 2020, tr 102, 103, 104)
Nguyễn Nhật Ánh88là một8nhà văn,8nhà thơ, bình luận viên Việt Nam. Ông được biết đến qua nhiều tác
phẩm văn học về đề tài tuổi trẻ, các tác phẩm của ông rất được độc giả ưa chuộng và nhiều tác phẩm đã
được chuyển thể thành phim.
Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh là một8tiểu thuyết8dành cho thanh thiếu niên của nhà văn8Nguyễn Nhật
Ánh, xuất bản lần đầu tại8Việt Nam8vào ngày 9 tháng 12 năm 2010 bởi8Nhà xuất bản Trẻ. Câu chuyện là
những trang nhật ký về cuộc sống thường ngày và tâm tư của cậu bé Thiều, kể về tuổi thơ nghèo khó của
hai anh em Thiều và Tường cùng cô bạn thân hàng xóm. Mạch truyện tự nhiên, dẫn dắt người đọc chứng
kiến những rung động đầu đời của tụi nhỏ, xen vào đó là những nét đẹp của tình anh em và vài nốt trầm
của sự đau đớn khi trưởng thành.
Lựa chọn đáp án đúng (Mỗi câu 0.5 điểm):
Câu 1: Xác phong cách ngôn ngữ của văn bản:
A. Nghệ thuật
B. Sinh hoạt
C. Chính luận
D. Khoa học
Câu 2: Văn bản sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?
A. Thuyết minh
B. Nghị luận
C. Tự sự
D. Biểu cảm
Câu 3: Từ ngữ nào sau đây là tính từ
A. Ngo ngoe
B. Châu chấu
C. Tơ nhện
D. Biết bơi
Câu 4: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu văn: Tôi có những hộp diêm và những hộp
các-tông dùng để nhốt dế, cánh quýt, ve sầu và bọ rầy.
A. Nhân hoá
B. Ẩn dụ
C. Liệt kê
D. Lặp cú pháp
Câu 5: Dòng nào sau đây chưa đúng khi nói về thái độ của nhân vật tôi
A. Nhân vật tôi từ chối việc cho chuồn chuồn cắn rốn.
B. Nhân vật tôi cho rằng việc cho chuồn chuồn cắn rốn là trò chơi ngu ngốc.
C. Nhân vật tôi hào hứng cho chuồn chuồn cắn rốn tập bơi.
D. Nhân vật tôi nghi hoặc việc biết bơi của Tường sau khi cho chuồn chuồn cắn rốn.
Câu 6: Dòng nào sau đây nhận xét đúng về văn bản Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh
A. Văn bản khắc họa một khoảng trời tuổi thơ ăm ắp kỉ niệm.
B. Văn bản cho ta bài học kinh nghiệm về việc tập bơi.
C. Văn bản neo giữ niềm tin vào những kinh nghiệm dân gian.
D. Văn bản thể hiện quan niệm sống vị tha, bao dung.
Câu 7: Nghệ thuật đặc sắc của văn bản Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh là:
A. Tình tiết li kì, hấp dẫn, biến hóa linh hoạt.
B. Ngôn ngữ bình dị mà lắng đọng, sâu sắc.
C. Nghệ thuật liệt kê, tương phản sử dụng thành công.
D. Nghệ thuật trần thuật theo ngôi thứ ba, điểm nhìn toàn tri.
Trả lời câu hỏi:
Câu 8 (0.5 điểm): Nêu tác dụng của nghệ thuật so sánh được sử dụng trong câu văn: Trẻ con
thôn quê là bạn của các con vật
Câu 9 (1.0 điểm): Qua việc khắc họa hình ảnh nhân vật Tường thân thiện với mọi con vật,
anh/chị có nhận xét như thế nào về quan niệm sống của nhân vật?
Câu 10 (1.0 điểm): Từ nội dung văn bản trên, anh/chị rút ra bài học gì cho bản thân?
II. LÀM VĂN (4,0 điểm)
Anh/chị hãy viết bài văn (khoảng 500 chữ) phân tích, đánh giá nét đặc sắc về chủ đề và
nhân vật trong đoạn trích trên.
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐIỆN BIÊN
TRƯỜNG THPT PHAN ĐÌNH GIÓT.
Đề chính thức
(Đề gồm có 02 trang)
ĐỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ CUỐI HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2022 – 2023
MÔN:NGỮ VĂN - LỚP 10
(Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề)
Họ và tên thí sinh ................................................; Số báo danh ...........................................
ĐỀ LẺ
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
Trẻ con thôn quê là bạn của các con vật. Con trâu, con bò, con chó, con mèo, các loại
chim chóc và các loại côn trùng. Tôi cũng thế. Tôi có những hộp diêm và những hộp các-tông
dùng để nhốt dế, cánh quýt, ve sầu và bọ rầy. Nhưng tôi khác thằng Tường.
Tường hồn nhiên chơi với cả kiến, chuồn chuồn, châu chấu, nhền nhện, sâu cuốn chiếu và
sâu róm, hiện nay lại đang nuôi một con cóc dưới gầm giường.
Cái cách thằng Tường thân thiện với mọi con vật khiến đôi lúc tôi có cảm giác nó hơi
khùng khùng. Chỉ với một cái que trên tay, nó có thể say sưa đùa giỡn hàng giờ với một con sâu
róm ngo ngoe trên thân gỗ mục. Nó bênh vực, mỗi khi tôi bĩu môi vào đám bạn của nó: “Anh
không biết đó thôi. Nhền nhện giăng tơ để mình có thứ cầm máu khi bị đứt tay. Còn chuồn chuồn
cắn rốn giúp mình biết bơi”.
Về tơ nhện thì Tường nói đúng. Trước nay mỗi lần đứt tay chảy máu, tôi thường ngậm
ngón tay trong miệng rồi ba chân bốn cẳng chạy vô nhà kho hoặc chái bếp để tìm mạng nhện. Tơ
nhện quấn quanh vết đứt, máu ngưng chảy liền, chẳng rõ vì sao. Một thời gian dài, đó là thuốc
tiên của tuổi thơ lắm trầy xước của bọn tôi.
Nhưng tôi chẳng tin chuyện chuồn chuồn cắn rốn tẹo nào.
Tôi nheo mắt nhìn Tường:
- Mày ngốc quá. Chuồn chuồn cắn rốn mà biết bơi à?
- Dạ.
- Ai bảo mày vậy?
- Chú Đàn bảo.
- Chú Đàn bảo à. – Tôi hạ giọng, ngập ngừng – Mày nói thật không đấy? Để tao chạy đi
tìm chú Đàn tao hỏi.
- Thật mà.
Tường nói, và nó chạy vụt ra sau vườn.
Lát sau, nó chạy vô với con chuồn chuồn ớt trên tay.
- Anh vén áo lên đi! – Tường nhìn lom lom vô bụng tôi, hào hứng giục.
- Thôi. – Tôi bước lui một bước – Mày phanh rốn cho nó cắn trước đi!
Tường vạch áo, đặt con chuồn chuồn vào giữa rốn.
Tôi chống tay lên hai đầu gối, ngoẹo đầu nhìn. Tôi thấy con chuồn chuồn đột ngột vểnh
đôi cánh mỏng, đuôi cong vòng, chưa kịp nhìn kỹ đã nghe thằng Tường hét lên bài hãi, tay hấp
tấp kéo con chuồn chuồn ra xa.
- Sao thế? – Tôi giật bắn – Đau lắm à?
Tường cười lỏn lẻn:
- Đau sơ sơ. Như kiến cắn thôi.
- Đau sơ sơ mà mày la muốn bể nhà như thế?
Tôi nhìn Tường nghi ngờ, thậm chí tôi thấy có vẻ nó đang ứa nước mắt vì đau.
Cho nên khi Tường chìa con chuồn chuồn cho tôi, nói “Tới lượt anh nè”, tôi đưa tay gạt
phắt:
- Tao không chơi trò ngu ngốc này đâu!
- Ngu ngốc á?
- Chứ gì nữa! – Tôi nhún vai – Khi nào tao thấy mày bơi được, tao mới tin.
Chiều đó, hai anh em kéo nhau ra suối.
Tôi đứng trên bờ theo dõi, còn thằng Tường dọ dẫm khúc suối cạn, tìm chỗ nước ngập
ngang ngực để tập bơi.
Kết quả buổi thực tập được đúc kết trong mẩu đối thoại buồn rầu sau đó giữa hai anh em:
- Bơi được không?
- Được.
- Chìm không?
- Chìm.
(Chương 21: Chuồn chuồn cắn rốn, Trích Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Nguyễn Nhật Ánh,
NXB Trẻ, 2020, tr 102, 103, 104)
Nguyễn Nhật Ánh88là một8nhà văn,8nhà thơ, bình luận viên Việt Nam. Ông được biết đến qua nhiều tác
phẩm văn học về đề tài tuổi trẻ, các tác phẩm của ông rất được độc giả ưa chuộng và nhiều tác phẩm đã
được chuyển thể thành phim.
Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh là một8tiểu thuyết8dành cho thanh thiếu niên của nhà văn8Nguyễn Nhật
Ánh, xuất bản lần đầu tại8Việt Nam8vào ngày 9 tháng 12 năm 2010 bởi8Nhà xuất bản Trẻ. Câu chuyện là
những trang nhật ký về cuộc sống thường ngày và tâm tư của cậu bé Thiều, kể về tuổi thơ nghèo khó của
hai anh em Thiều và Tường cùng cô bạn thân hàng xóm. Mạch truyện tự nhiên, dẫn dắt người đọc chứng
kiến những rung động đầu đời của tụi nhỏ, xen vào đó là những nét đẹp của tình anh em và vài nốt trầm
của sự đau đớn khi trưởng thành.
Lựa chọn đáp án đúng (Mỗi câu 0.5 điểm):
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
A. Biểu cảm
B. Tự sự
C. Miêu tả
D. Nghị luận
Câu 2: Người kể chuyện thuộc ngôi thứ mấy?
A. Ngôi thứ nhất.
B. Ngôi thứ hai
C. Ngôi thứ ba
D. Ý kiến khác
Câu 3: Những con vật nào là bạn của trẻ con thôn quê:
A. Con trâu, con bò
B. Con trâu, con bò, con chó, con mèo
C. Con trâu, con bò, con chó, con mèo, các loại chim chóc
D. Con trâu, con bò, con chó, con mèo, các loại chim chóc và các loại côn trùng.
Câu 4: Xác định biện pháp nghệ thuật của câu sau: “Tôi có những hộp diêm và những hộp các-
tông dùng để nhốt dế, cánh quýt, ve sầu và bọ rầy”.
A. So sánh.
B. Nhân hóa.
C. Liệt kê.
D. Ẩn dụ.
Câu 5: Đoạn trích trên thuộc thể loại nào
A. Truyện ngắn.
B. Tiểu thuyết.
C. Bút kí.
D. Truyện dài.
Câu 6: Đâu không phải là lời của người kể chuyện?
A. Tôi có những hộp diêm và những hộp các-tông dùng để nhốt dế, cánh quýt, ve sầu và bọ rầy.
B. Tôi chống tay lên hai đầu gối, nghẹo đầu nhìn.
C. Tao không chơi trò ngu ngốc này đâu!
D. Kết quả buổi thực tập được đúc kết trong mẩu đối thoại buồn rầu sau đó giữa hai anh em.
Câu 7: Xác định chủ đề của truyện?
A. Truyện phản ánh những trò chơi của trẻ em Việt Nam.
B. Truyện xoay quanh cuộc sống của những đứa trẻ ở một vùng quê Việt Nam nghèo khó, nổi bật
lên là thông điệp về tình anh em, tình làng nghĩa xóm và những tâm tư của8tuổi mới lớn.