TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
TỔ NGỮ VĂN
(Đề có 02 trang)
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II, NĂM HỌC 2024-2025
MÔN: NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Chuyện chưa biết về Buzz Aldrin- người thứ 2 đặt chân lên Mặt Trăng
Buzz Aldrin là người thứ 2 đặt chân lên Mặt Trăng, nhưng khi nói đến tác động lịch sử
và ý nghĩa văn hóa, thì có lẽ không ai sánh kịp với ông.
Chúng ta thường nói
nhiều tới Neil Armstrong,
người đầu tiên đặt chân
lên Mặt Trăng, tạo ra
bước ngoặt lớn cho lịch
sử của nhân loại. Thế
nhưng trong một chuyến
bay gồm 3 phi hành gia,
những đóng góp của Buzz
Aldrin hay Michael
Collins đối với sứ mệnh
Apollo 11 cũng không hề
kém phần quan trọng.
Trên thực tế, Buzz Aldrin cũng đã làm nên lịch sử khi trở thành người thứ 2, sau
Armstrong, đi bộ trên bề mặt của Mặt Trăng.
Sinh ra vào ngày 20/1/1930 tại Montclair, New Jersey, Buzz Aldrin có tên đầy đủ là Edwin
Eugene Aldrin Jr., khi ông là con trai của Edwin Eugene Aldrin, một đại tá Không quân Mỹ.
[…]
Ngày 25/5/1961, Tổng thống Mỹ John F. Kennedy gây chấn động khi công bố sứ mệnh
Apollo 11 lịch sử, với tư cách là một cuộc đổ bộ lên Mặt Trăng có người lái và quay trở lại
Trái Đất sau đó.
Phi hành đoàn Apollo 11 bao gồm Neil Armstrong (chỉ huy sứ mệnh), Buzz Aldrin (phi
công mô-đun mặt trăng) và Michael Collins (phụ trách mô-đun thí điểm).
Được phóng từ Mũi Kennedy (nay là Mũi Canaveral) ở Florida vào ngày 16/7/1969, tàu
vũ trụ Apollo 11 đã chạm đến quỹ đạo Trái Đất, và sau đó là một hành trình xuyên suốt 2 giờ
44 phút sau khi phóng.
Ba ngày sau, phi hành đoàn đã tiếp cận quỹ đạo Mặt Trăng. Khi mọi yếu tố kỹ thuật đều
thuận lợi, Armstrong và Aldrin bước xuống module đổ bộ của tàu Apollo 11 (Apollo Lunar
Module Eagle) và bắt đầu hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng.
Vào lúc 22:56 giờ EDT ngày 21/7 (tức 9:56 ngày 22/7 theo giờ Việt Nam), Neil Armstrong
trở thành người đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng trước sự chứng kiến của 650 triệu người
xem TV trực tiếp trên toàn cầu.
Ông tuyên bố: "Đó là một bước đi nhỏ của một người đàn ông, nhưng là bước nhảy vọt lớn
của nhân loại".
Buzz Aldrin đã tham gia cùng Armstrong ngay sau đó. Hai người đã dành 2,5 giờ để khám
phá Mặt Trăng và thu thập các mẫu vật. Theo NASA, Aldrin và Armstrong ở lại trên bề mặt
Mặt Trăng tổng cộng 21 giờ 36 phút, bao gồm khoảng thời gian nghỉ ngơi kéo dài 7 tiếng.
Trước khi trở về Trái Đất, họ để lại một lá cờ Mỹ, một miếng vải vinh danh phi hành đoàn
Apollo 1 đã hy sinh, và một tấm biển có nội dung:
"Đây là những người đàn ông từ hành tinh Trái Đất lần đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng.
Tháng 7/1969 sau Công nguyên. Chúng tôi đến vì hòa bình cho toàn nhân loại".
Phi hành đoàn Apollo gồm 3 người đã đáp xuống ngoài khơi biển Hawaii, Thái Bình
Dương, an toàn vào ngày 24/7/1969, kết thúc sứ mệnh lịch sử. […]
(Minh Khôi, https://dantri.com.vn/khoa-hoc-cong-nghe)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu nhận biết phần sapo của văn bản trên.
Câu 2. Theo văn bản, ai là người thứ 2 đặt chân lên Mặt Trăng?
Câu 3. Phân tích tác dụng của các phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.
Câu 4. Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói của Neil Armstrong: "Đó là một bước đi nhỏ
của một người đàn ông, nhưng là bước nhảy vọt lớn của nhân loại".
Câu 5. Nhận xét về thái độ của tác giả đối với nhân vật trong văn bản.
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 150
chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về những điều tuổi trẻ cần làm để chinh phục những mục
tiêu trong cuộc sống.
Câu 2 (4,0 điểm)
DÁNG MẸ
Chênh vênh chín nhịp cầu cong
Nẻo đường lội, quãng đê vòng sớm khuya
Cơn giông đổ sập chiều hè
Gian lều chợ, mảnh tơi che chỗ ngồi
Không gian trắng xoá cả rồi
Chỉ còn dáng mẹ giữa trời. Và mưa…
(Đỗ Thuấn1, in trong Tuyển tập Thơ lục bát
Việt Nam, NXB Văn hóa, Hà Nội, 1994, tr.39)
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận ( khoảng 500 chữ) đánh giá nội dung và nghệ thuật của
bài thơ trên.
Hết
Thí sinh không được sử dụng tài liệu; Giám khảo không giải thích gì thêm
1 Đỗ Thuấn (1937-2017) quê ở Quảng Lợi, Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoá. Ông thường
khai thác các chủ đề về cuộc sống, con người và những vấn đề xã hội mang những giá trị
nhân văn sâu sắc. Thơ ông gần gũi, nhẹ nhàng, thấm đượm tình người.
Dáng mẹ được sáng tác vào năm 1965. Đây là một trong những tác phẩm nổi bật của ông
thể hiện tình cảm sâu sắc và sự tôn vinh đối với hình ảnh người mẹ trong cuộc sống.
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
TỔ NGỮ VĂN
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II
NĂM HỌC 2024 - 2025
MÔN: NGỮ VĂN, KHỐI 11
Phần Câu Nội dung Điểm
I ĐỌC HIỂU 4,0
1Phần chữ nghiêng in đậm nằm ngay dưới nhan đề của văn bản.
Hướng dẫn chấm
- Học sinh trả lời như đáp án: 0,5 điểm
- Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm
0,5
2Người thứ 2 đặt chân lên mặt trăng là: Buzz Aldrin
Hướng dẫn chấm
- Học sinh trả lời như đáp án: 0,5 điểm
- Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm
0,5
3- Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là: số liệu và
hình ảnh
- Tác dụng:
+ Giúp thông tin được trình bày: cụ thể, chính xác, chân thực, sinh
động, hấp dẫn.
+ Giúp người đọc dễ hình dung về nhân vật và hành trình nhân vật đã
trải qua để chinh phục vũ trụ.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời đúng như đáp án: 1,0 điểm.
- Học sinh trả lời đúng phương tiện phi ngôn ngữ: 0,25 điểm
- Học sinh trả lời đúng 2 ý phần tác dụng: 0 ,75 điểm.
- Học sinh trả lời đúng 1 ý phần tác dụng: 0 ,5 điểm.
- Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm.
Lưu ý: chấp nhận những diễn đạt tương đương.
1,0
4Câu nói của Neil Armstrong: "Đó là một bước đi nhỏ của một người
đàn ông, nhưng là bước nhảy vọt lớn của nhân loại" được hiểu là:
- Đối với ông, một bước từ tàu vũ trụ đặt chân xuống mặt trăng là
bước đi nhỏ của bản thân ông. Nhưng đó lại là bước ngoặt vĩ đại ghi
dấu khoảnh khắc lịch sử của loài người.
- Câu nói thể hiện nhận thức sâu sắc của ông về ý nghĩa sự có mặt của
con người trên mặt trăng. Đồng thời, bộc lộ niềm hãnh diện, tự hào về
bản thân của vị phi hành gia.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án: 1,0 điểm.
- Học sinh trả lời 01 ý như đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm.
Lưu ý: chấp nhận những diễn đạt tương đương.
1,0
5- Thái độ của tác giả đối với nhân vật: trân trọng, ngưỡng mộ và đánh
giá cao những đóng góp của Buzz Aldrin là “ không hề kém quan
trọng” so với Neil Armstrong.
- Nhận xét về thái độ của tác giả: đó là thái độ tích cực, đúng đắn có ý
nghĩa nhắc nhở chúng ta không nên quên những nhân vật quan trọng
1,0
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
phía sau thành công chung.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án: 1,0 điểm.
- Học sinh trả lời 01 ý như đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm.
Lưu ý: chấp nhận những diễn đạt tương đương.
II VIẾT 6,0
1 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn
nghị luận (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về
những điều tuổi trẻ cần làm để chinh phục những mục tiêu trong
cuộc sống.
2,0
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn
Bảm đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của
đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,
quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.
0,25
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Suy nghĩ của anh/chị về những điều tuổi trẻ cần làm để chinh
phục những mục tiêu trong cuộc sống.
0,25
c. Viết đoạn văn bảo đảm các yêu cầu
Học sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai
vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ những điều tuổi
trẻ cần làm để chinh phục những mục tiêu trong cuộc sống; bảo đảm
hợp lí, thuyết phục, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
Có thể triển khai theo hướng:
-Để chinh phục những mục tiêu trong cuộc sống mỗi người cần xác
định mục tiêu, lí tưởng rõ ràng trước khi bắt tay vào hành động. Nên
lập kế hoạch một cách chi tiết về cách đạt được những mục tiêu đề ra.
Đồng thời, cần phát triển bản thân như: trau dồi kiến thức, kĩ năng
kinh nghiệm và quyết tâm, kiên trì để chinh phục những mục tiêu
trong cuộc sống mà bản thân đã đề ra,…
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trình bày đầy đủ, sâu sắc: 1,0 điểm.
- Học sinh phân tích đầy đủ nhưng chưa sâu sắc: 0,5 điểm – 0,75 điểm.
- Học sinh phân tích chung chung, chưa rõ ý: 0,25 điểm.
- Học sinh làm lạc đề, không làm bài: 0,0 điểm
1,0
d. Diễn đạt
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu
trong đoạn văn.
0,25
đ. Sáng tạo
- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới
mẻ.
0,25
2 Viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) đánh giá nội dung và
nghệ thuật của bài thơ Dáng mẹ - Đỗ Thuấn
4,0
a. Đảm bảo bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận
Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 500 chữ) của bài
văn.
0,25
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận
Đánh giá nội dung và nghệ thuật của bài thơ Dáng mẹ
0,5
c. Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu
Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn lí
lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba
phần của bài văn nghị luận. Gợi ý có thể triển khai như sau:
* Mở bài:
- Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm
- Nêu vấn đề nghị luận
* Thân bài:
- Đánh giá nội dung, nghệ thuật qua bài thơ:
+ Nội dung:
. Mở đầu bài thơ là hình ảnh “ Chênh vênh chín nhịp cầu cong” và “
Nẻo đường lội, quãng đê vòng sớm khuya” gợi lên sự gian truân, khó
khăn trong cuộc sống thường ngày. Đó là sự bấp bênh, sự gian khổ vất
vả mà người mẹ phải đối diện mỗi ngày.
. Hình ảnh “ cơn dông” tượng trưng cho những biến cố lớn trong cuộc
đời nhưng cũng thể hiện sự kiên cường, bền bỉ của người mẹ. Đặc
biệt, hình ảnh “ mưa” xuất hiện trong bài thơ ám chỉ những khó
khăn, thử thách và gian truân trong cuộc sống của người mẹ.
. Dòng thơ cuối: “Dáng mẹ giữa trời. Và mưa…” là hình ảnh tập trung
vào người mẹ hiện lên trong không gian rộng lớn, đơn độc nhưng kiên
cường và mạnh mẽ. Trong không gian trắng xoá của mưa gió dáng mẹ
trở thành hình ảnh duy nhất phản ánh tình yêu vô bờ bến và sự hi sinh
của mẹ.
→ Hình ảnh người mẹ là biểu tượng của sự vững vàng, là điểm tựa
cho con dù cho cuộc đời có gian nan đến đâu.
+ Nghệ thuật:
. Sử dụng nhịp thơ linh hoạt và cách lạ hoá dòng thơ.
. Sử dụng thể thơ lục bát với những hình ảnh thơ quen thuộc giàu sức
gợi.
. Ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi.
->Điều đó đã phản ánh đúng tính cách của người mẹ: hiền hoà, bình dị
nhưng đầy sức mạnh.
. Sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ “chín nhịp cầu cong, nẻo đường lội,
cơn dông, mưa” thể hiện những khía cạnh khác nhau của cuộc sống
vất vả, thử thách mà người mẹ phải trải qua. Những hình ảnh này
không chỉ miêu tả cảnh vật mà còn phản ánh trạng thái tâm hồn, cảm
xúc và nội tâm của người mẹ.
Đánh giá chung: Bài thơ “Dáng mẹ”của Đỗ Thuấn là một tác
phẩm đặc sắc về tình cảm gia đình. Khắc hoạ hình ảnh người
mẹ kiên cường vững vàng giữa những khó khăn của cuộc sống.
Với ngôn từ giản dị nhưng đầy sức gợi bài thơ đã truyền tải
thông điệp sâu sắc về tình yêu và sự hi sinh vô bờ của người
mẹ.
* Kết bài: Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thật của bài thơ.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh chỉ ra được các biểu hiện và đánh giá sâu sắc: 2,5 điểm.
- Học sinh chỉ ra được các biểu hiện nhưng chưa đánh giá sâu sắc: 2,0
điểm – 2,25 điểm.
- Học sinh chỉ ra chưa đầy đủ các biểu hiện đánh giá chưa sâu sắc: 1,25
2,5