SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐĂK LĂK
TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ II - NĂM HỌC 2023 -
2024
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 12
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời
gian phát đề
Đề chính thức
(Đề thi gồm có 02 trang)
I. ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Không có gì tự đến đâu con
Quả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựa
Hoa sẽ thơm khi trải qua nắng lửa
Mùa bội thu phải một nắng hai sương.
Không có gì tự đến, dẫu bình thường
Phải bằng cả bàn tay và nghị lực
Như con chim suốt ngày chọn hạt
Năm tháng bao dung khắc nghiệt lạ kỳ.
(…)
Đường con đi dài rộng rất nhiều
Năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng
Trời cao đó nhưng chẳng bao giờ lặng
Chỉ có con mới nâng nổi chính mình.
Chẳng có gì tự đến - Hãy đinh ninh
(Trích Không có gì tự đến đâu con, Nguyễn Đăng Tấn,
Tuyển tập thơ Lời ru vầng trăng, NXB Lao động, 2000, tr.42)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2.Theo đoạn trích, những điều gì “không tự đến” mà cha (mẹ) nói với con?
Câu 3.Anh/Chị hãy xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ nổi bật trong đoạn thơ:
Không có gì t đn, d u bình th ngự ế ẫ ườ
Ph i b ng c bàn tay và ngh l cả ằ ả ị ự
Nh con chim su t ngày ch n h tư ố ọ ạ
Câu 4.Nội dung những dòng thơ sau có ý nghĩa gì đối với anh/chị?
Đường con đi dài rộng rất nhiều
Năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng
Trời cao đó nhưng chẳng bao giờ lặng
II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1.(2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)
trình bày suy nghĩ của anh/chị về sự cần thiết phải biết tự khẳng định mình.
Câu 2.(5,0 điểm)
Ngày Tết, Mị cũng uống rượu. Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát. Rồi say, Mị
lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị thì đang sống về
ngày trước. Tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng. Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi.
Mùa xuân này, Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng
hay như thổi sáo. Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị.
Rượu đã tan lúc nào. Người về, người đi chơi đã vãn cả. Mị không biết, Mị vẫn ngồi
trơ một mình giữa nhà. Mãi sau Mị mới đứng dậy, nhưng Mị không bước ra đường chơi,
mà từ từ bước vào buồng. Chẳng năm nào A Sử cho Mị đi chơi Tết. Mị cũng chẳng buồn
đi. Bấy giờ Mị ngồi xuống giường, ngồi trông ra cái cửa sổ lỗ vuông mờ mờ trăng trắng.
Đã từ nãy, Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết
ngày trước. Mị trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ. Mị muốn đi chơi. Bao nhiêu người có chồng cũng
đi chơi ngày Tết. Huống chi A Sử với Mị, không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau!
Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại
nữa. Nhớ lại chỉ thấy nước mắt ứa ra. Mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài
đường.
(Trích Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài, Ngữ văn 12, Tập hai,
NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr.7-8)
Anh/Chị hãy phân tích diễn biến tâm lí và hành động của nhân vật Mị trong đoạn
trích trên; từ đó, nhận xét về nghệ thuật khắc họa nhân vật của nhà văn Tô Hoài.
--------------- HẾT --------------
Học sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên học sinh:………………………………………….SBD:……………..
KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ II – NĂM HỌC 2023 - 2024
ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM
Môn: NGỮ VĂN 12
(Đáp án – thang điểm gồm có 02 trang)
Phần Câu Nội dung Điểm
I
ĐỌC HIỂU 3,0
1Thể thơ: Tự do 0,75
2Những điều “không tự
đến” mà cha (mẹ) nói
với con:
- Quả (ngọt)
- Hương (thơm)
- Mùa bội thu
0,75
3- Biện pháp tu từ: So
sánh
- Tác dụng:
+ Quá trình chọn hạt
của con chim như quá
trình tạo ra thành quả
của con người. Con
người cần kiên trì, nỗ
lực mới tạo ra giá trị
tốt đẹp cho cuộc đời.
+ Làm cho câu thơ
thêm sinh động, gợi
hình, gợi cảm.
1,0
4Đoạn thơ có ý nghĩa:
Đường đời vốn dài
rộng, cuộc sống luôn
có nhiều khó khăn, thử
thách; khuyên con
người cần có bản lĩnh,
nghị lực vươn lên
trong cuộc sống.
0,5
II LÀM VĂN 7,0
1 Viết đoạn văn suy
nghĩ về sự cần thiết
phải biết tự khẳng
định mình.
2,0
a. Đảm bảo yêu cầu về
hình thức đoạn văn:
Học sinh có thể trình
bày trình bày đoạn văn
theo cách diễn dịch,
quy nap, tổng – phân –
hợp, móc xích hoặc
song hành.
0,25
b. Xác định vấn đề cần
nghị luận: Trình bày
suy nghĩ về sự cần
thiết phải biết tự khẳng
0,25
định mình.
c. Triển khai vấn đề
nghị luận: Học sinh có
thể lựa chọn các thao
tác lập luận phù hợp để
triển khai nội dung
nghị luận thành các ý
cụ thể; kết hợp chặt
chẽ giữa lí lẽ và dẫn
chứng. Có thể triển
khai theo hướng:
- Khẳng định mình:
Biết chứng tỏ năng
lực, đóng góp của bản
thân bằng chính nỗ lực
và cố gắng tự thân.
- Sự cần thiết của phải
biết tự khẳng định
mình:
+ Thể hiện tính tự lập,
có nghị lực, bản lĩnh.
có ý thức sâu sắc về ý
nghĩa của cuộc sống.
+ Là nhu cầu bức thiết,
khát vọng chính đáng
của mỗi người.
+ Là con đường đi
đúng đắn để hoàn thiện
và phát triển bản thân.
+ Khẳng định mình để
không sống mờ, sống
nhạt. Những giá trị
cuộc sống do chính
mình tạo ra thì mới có
giá trị bền lâu. Sự tự
khẳng định bản thân sẽ
giúp chính họ có sự tự
tin, niềm tự hào, hạnh
phú, nhận được sự tôn
trọng của người khác.
+ Là cơ sở để con
người đóng góp cho
cuộc đời, để lại dấu ấn
cá nhân trong trong
môi trường họ sống và
lĩnh vực họ hoạt động.
1,0
d. Chính tả, dùng từ,
đặt câu: Đảm bảo
chuẩn chính tả, ngữ
pháp tiếng Việt.
0,25
e. Sáng tạo: Thể hiện
suy nghĩ sâu sắc về
vấn đề nghị luận; có
0,25
cách diễn đạt mới mẻ.
2 Phân tích diễn biến
tâm lí và hành động
của nhân vật Mị
trong đoạn trích; từ
đó, nhận xét về nghệ
thuật khắc họa nhân
vật của nhà văn Tô
Hoài.
5,0
a. Đảm bảo cấu trúc
bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn
đề. Thân bài triển khai
được vấn đề. Kết bài
khái quát được vấn đề.
0,25
b. Xác định đúng vấn
đề nghị luận
Diễn biến tâm lí và
hành động của nhân
vật Mị trong đoạn
trích; nhận xét về nghệ
thuật khắc họa nhân
vật của nhà văn Tô
Hoài.
0,5
c. Triển khai vấn đề
nghị luận thành các
luận điểm
Học sinh có thể triển
khai theo nhiều cách,
nhưng cần vận dụng
tốt các thao tác nghị
luận, kết hợp chặt chẽ
giữa lí lẽ và dẫn
chứng, đảm bảo các
yêu cầu sau:
* Giới thiệu tác giả
tác giả Tô Hoài, tác
phẩm “Vợ chồng A
Phủ”, đoạn trích và
vấn đề cần nghị luận.
0,5
* Diễn biến tâm lí và
hành động của nhân
vật Mị:
- Sự thức tỉnh tâm hồn
thể hiện qua hành động
uống rượu: Mị lén lấy
hũ rượu, cứ uống ực
từng bát, cách uống
rượu chứa đựng sự phản
kháng, sự cay đắng và
cả niềm khát khao của
Mị.
2,5