SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TẤT THÀNH
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề có 02 trang)
KIỂM TRA CUỐI KỲ 2
NĂM HỌC 2023 – 2024
Bài kiểm tra môn: Ngữ Văn – Khối 11
Thời gian làm bài: 90 phút
Họ, tên học sinh: …………………………………………………………………….
Lớp: …………………………. Số báo danh: ……………………………………….
PHẦN I. ĐỌC – HIỂU (5.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
NHỮNG CÁNH BUỒM
- Hoàng Trung Thông (1925-1993). Quê quán: tỉnh Nghệ An.
- Ông là một gương mặt thơ tiêu biểu có vị trí đại diện cho nền thơ cách mạng của nước Việt
Nam mới; Thơ ca của ông giúp con người sống tốt hơn, tâm hồn trong sạch hơn, đánh thức
tình yêu với con người, nỗ lực đấu tranh vì những lí tưởng nhân đạo và sự tiến bộ của con
người. Thơ Hoàng Trung Thông ảnh hưởng mạnh mẽ và tác động tới đời sống nhiều thế hệ.
Hai cha con bước đi trên cát
Ánh mặt trời rực rỡ biển xanh
Bóng cha dài lênh khênh
Bóng con tròn chắc nịch,
Sau trận mưa đêm rả rích
Cát càng mịn, biển càng trong
Cha dắt con đi dưới ánh mai hồng
Nghe con bước, lòng vui phơi phới.
Con bỗng lắc tay cha khẽ hỏi:
“Cha ơi!
Sao xa kia chỉ thấy nước, thấy trời
Không thấy nhà, không thấy cây,
không thấy người ở đó?”
Cha mỉm cười xoa đầu con nhỏ:
“Theo cánh buồm đi mãi đến nơi xa,
Sẽ có cây, có cửa, có nhà
Vẫn là đất nước của ta
Ở nơi đó cha chưa hề đi đến.”
Cha lại dắt con đi trên cát mịn,
Ánh nắng chảy đầy vai
Cha trầm ngâm nhìn mãi cuối chân trời
Con lại trỏ cánh buồm xa hỏi khẽ:
“Cha mượn cho con buồm trắng nhé,
Để con đi!”
Lời của con hay tiếng sóng thầm thì
Hay tiếng của lòng cha từ một thời xa thẳm
Lần đầu tiên trước biển khơi vô tận
Cha gặp lại mình trong tiếng ước mơ con.
(1963)
(Theo Hoàng Trung Thông, in trong tập thơ Những cánh buồm, NXB Văn học, 1964)
- Bài thơ Những cánh buồm của Hoàng Trung Thông được in trong tập thơ cùng tên năm 1963.
Nhà thơ mượn hình ảnh hai cha con để nói lên ước mơ muốn đi khám phá khắp mọi nơi của
mình.
Câu 1. Xác định thể thơ và cách gieo vần của văn bản trên. (0.5 điểm)
Câu 2. Xác định cấu tứ (mạch cảm xúc) của văn bản trên. (0.5 điểm).
Câu 3. Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ lặp cấu trúc trong đoạn thơ sau.
(1.0 điểm)
Hai cha con bước đi trên cát
Ánh mặt trời rực rỡ biển xanh
Bóng cha dài lênh khênh
Bóng con tròn chắc nịch,
Câu 4. Trong văn bản, hình ảnh cánh buồm được nhắc lại mấy lần? Hình ảnh đó tượng
trưng cho điều gì? (1.0 điểm)
Câu 5. Qua những câu hỏi, lời nói của mình, người con đã bộc lộ ước mơ gì? Em có nhận xét
gì về ước mơ đó? (1.0 điểm).
Câu 6. Từ những cảm nhận về ước mơ của người con trong đoạn thơ, em hãy viết đoạn
văn (khoảng 5- 7 dòng) trình bày suy nghĩ về vai trò, ý nghĩa của ước mơ đối với mỗi
người. (1.0 điểm)
II. LÀM VĂN (5.0 điểm)
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá những nét đặc sắc nội dung và
nghệ thuật bài thơ Những cánh buồm của nhà thơ Hoàng Trung thông.
-------------------Hết------------------
Học sinh không dùng tài liệu; Giám thị không giải thích gì thêm