SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC

ĐỀ CHÍNH THỨC KÌ THI CHỌN HSG LỚP 9 CẤP TỈNH NĂM HỌC 2012-2013 ĐỀ THI MÔN: HÓA HỌC Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề

Câu 1 (1,5 điểm).

2) X + NaCl(bão hòa)  P + Q 4) P + NaOH  A + T 6) A + Ca(OH)2  D + NaOH 8) Z + T + A  P

Cho sơ đồ các phản ứng sau: 0t C Y + Z + T 1) X 0t C A + Z + T 3) P 5) Q + Ca(OH)2  B + Y + T 7) P + Ca(OH)2  D + NaOH + T Biết X, Y, Z, T, P, Q, A, B, D là các chất vô cơ khác nhau, X được dùng làm bột nở; P là chất

ít tan. Xác định X, Y, Z, T, P, Q, A, B, D và hoàn thành các phương trình hóa học trong sơ đồ trên. Câu 2 (1,5 điểm).

Cho V lít CO2 (đktc) hấp thụ hoàn toàn vào 500 ml dung dịch NaOH aM thu được dung dịch B. Nếu cho từ từ 800 ml dung dịch HCl 0,2M vào B, khi kết thúc phản ứng thu được 0,672 lít khí (đktc). Nếu cho dung dịch Ca(OH)2 dư vào B thì thu được 10 gam kết tủa.

1. Tính V và a. 2. Tính nồng độ (mol/l) của các chất trong dung dịch B. Biết thể tích dung dịch không đổi.

Câu 3 (2,0 điểm).

Hỗn hợp X (gồm hiđrocacbon A và H2). Nung nóng X với xúc tác Ni thu được khí Y duy nhất. Tỉ khối hơi của Y so với H 2 gấp 3 lần tỉ khối hơi của X so với H 2. Lấy toàn bộ Y đem đố t cháy hoàn toàn thu được 22 gam CO2 và 13,5 gam H2O.

1. Xác định công thức phân tử, công thức cấu tạo của A. 2. Từ A viết các phương trình phản ứng điều chế polibutađien (ghi rõ điều kiện phản ứng).

Câu 4 (1,5 điểm).

Cho hỗn hợp A chứa Fe và kim loại M có hóa trị không đổi, chia A thành 3 phần bằng nhau. Phần 1: Đốt cháy hết trong O2 thu được 66,8 gam hỗn hợp gồm Fe 3O4 và oxit của M. Phần 2: Hòa tan hết vào dung dịch HCl dư thu được 26,88 lít H 2 (đktc). Phần 3: Tác dụng vừa đủ với 33,6 lít Cl2 (đktc).

Xác định kim loại M và khối lượng của từng kim loại trong hỗn hợp A. Câu 5 (1,0 điểm).

Không dùng thêm thuốc thử, hãy nhận biết 4 dung dịch riêng biệt sau: NaCl, NaOH, HCl,

phenolphtalein. Câu 6 (1,5 điểm).

Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp X gồm Fe và Mg bằng một lượng vừa đủ dung dịch HCl 20% thu

được dung dịch Y. Biết nồng độ của MgCl 2 trong dung dịch Y là 11,787%.

1. Tính nồng độ % của muối sắt trong dung dịch Y. 2. Nếu thêm vào dung dịch Y nói trên một lượng dung dịch NaOH 10% vừa đủ thì nồng độ %

của chất tan có trong dung dịch sau phản ứng là bao nhiêu? Câu 7 (1,0 điểm).

Cho x (mol) Fe tác dụng vừa hết với dung dịch chứa y (mol) H2SO4 thu được khí A (nguyên

chất) và dung dịch B chứa 8,28 gam muối. Tính khối lượng Fe đã dùng. B iết x= 0,375y.

(Cho C=12; O=16; Al=27; Fe=56; Ca=40; H=1; S=32; Cl=35,5; Mg=24; Na=23; Zn=65)

---------HẾT-------- Thí sinh được sử dụng bảng HTTH các nguyên tố hoá học. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: ……………………………………………… Số báo danh: ………………

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC

HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2012-2013 MÔN: HOÁ HỌC

Điểm

Câu Câu 1 1,5 đ

NH + CO + H O

3

3



2. NH HCO + NaCl

+ NH Cl

2 2 NaHCO

4

3

bão hòa

3 (kêt tinh )

4

0t C 

3. 2 NaHCO

Na CO + CO + H O

2

2 3 2  Na CO + H O 3

2

2



3 4. NaHCO + NaOH 3 5. 2 NH Cl Ca(OH)

CaCl + 2 NH + 2 H O

4

2

2

3

2



CaCO + 2 NaOH

2

3



CaCO + NaOH + H O

2



3 2NaHCO

2

2

3

3

6. Na CO Ca(OH) 3 2 7. NaHCO Ca(OH) 3 2  8. CO H O Na CO 2 Ta có nHCl = 0,2.0,8 = 0,16 (mol)

Nội dung đáp án X : NH4HCO3 ; Y : NH3 ; Z : CO2 ; T : H2O ; P : NaHCO3 ; Q : NH4Cl ; A : Na2CO3 ; B : CaCl2 ; D : CaCO3 0t C  1. NH HCO 4

0, 03(

mol

)

COn

2

0, 672 22, 4

=> trong dung dịch B có NaOH dư và Na2CO3 mà không thể có NaHCO3

n 2

n HCl

)

mol

0,1(

Câu 2 1,5 đ

n CaCO 3

=> số mol Na 2CO3 trong B là 0,1 (mol)

CO 2 10 100 Các phản ứng xảy ra. CO2 + 2NaOH  Na2CO3 + H2O (1) HCl + NaOH  NaCl + H2O (2) HCl + Na2CO3  NaHCO3 + NaCl (3) HCl + NaHCO3  NaCl + CO2 + H2O (4) Từ (2) (3), (4) => số mol HCl = nNaOH dư + n Na2CO3+ nCO2 => số mol NaOH trong B = 0,16 – 0,03 – 0,1 = 0,03 (mol) Ca(OH)2 + Na2CO3  2NaOH + CaCO3

(5)

 số mol CO2 = 0,1 (mol) => V = 0,1.22,4 = 2,24 lít  nNaOH = 0,03 + 2.0,1 = 0,23 (mol)

a =

= 0, 46M

0, 23 0, 5

2. Trong B có NaOH 0,03 (mol); Na2CO3 0,1 (mol)

;

C

= 0, 2M

C

= 0, 06M

=

=

M(NaOH)

M(Na CO ) 2

3

0,1 0, 5

0, 03 0, 5

5,13 18

0t nCO2 + (n+1)H2O

Câu 3 2,0đ = 0,75 mol) nCO2 = = 0,5 (mol) < nH2O = 1. Khi cháy Y thu được: 22 44

 Hydrocacbon Y là hydrocacbon no ( vì cháy cho nCO2 < nH2O) Công thức phân tử của Y là CnH2n+2.  3n 1 2

CnH2n+2 + O2

0,5 0,75

 n 1 0, 75

=  1,5n = n +1  n =2

n 0,5 Vậy công thức của Y là C 2H6

0,Ni t C2H6

Y H

2

C2H4 + H2 * Nếu A ( C2H4) : d

30 

28

2

d

X H

2

Theo đề bài : ) . 2 = 2 < 3 ( lọai ) = (

d

Y H

2

* Nếu A ( C2H2) : C2H2 + 2H2  C2H6

30 

26

4

d

X H

2

Theo đề bài : ) . 3 = 3 ( thỏa mãn ) = (

Vậy A là C2H2 ; CTCT: CHCH

 CH3-CHO

HgSO 4 0 t

2. Các ptpư CH  CH + H2O

0

Al O ZnO t ,

2 3 ,

CH3CHO + H2

0,Ni t CH3CH2OH (*)  CH2=CH-CH=CH2 +2H2O + H2

2CH3CH2OH

 (-CH2-CH=CH-CH2-)n

0,Na t trung hop

nCH2=CH-CH=CH2

Gọi số mol kim loại số mol M là x ; Fe là y thì Câu 4 1,5đ

y/3(mol) 4M + nO2  2M2On x(mol) 0,5x(mol) 3Fe + 2O2  Fe3O4 y (mol) Ta có: 0,5x.(2M + 16n) + 232.y/3 = 66,8 (1) 2M + 2nHCl  2MCln + nH2 0,5nx(mol)

x(mol) Fe + 2HCl  FeCl2 + H2 y(mol) y(mol)

26,88 22, 4

Ta có: 0,5nx + y = = 1,2 (2)

2M + nCl2  2MCln x(mol) 0,5nx(mol) 2Fe + 3Cl2  3FeCl3 y(mol) 1,5y(mol)

33, 6 22, 6 Từ (1), (2), (3) giải ra ta được y =0,6 ; xn=1,2 ; xM= 10,8 => M= 9n => n=3; M=27 (Al) thỏa mãn. Vậy kim loại M là nhôm

Ta có: 0,5nx + 1,5y = = 1,5 (3)

m Al = 3. 0,4. 27 = 32,4(g) m Fe = 3. 0,6. 56 = 100,8(g)

Câu5 1,0đ

Lấy mỗi chất một lượng nhỏ làm mẫu thử. - Cho các mẫu thử tác dụng với nhau ta sẽ được 2 nhó m: +Nhóm 1: Tạo màu hồng là (NaOH và phenolphtalein). +Nhóm 2 là HCl và NaCl. - Chia dung dịch màu hồng ra 2 ống nghiệm: Cho từng chất ở nhóm 2 tác dụng với dung dịch màu hồng. Nếu thấy nhạt màu dần thì mẫu cho vào là HCl, còn lại là NaCl

NaOH + HCl  NaCl + H2O

- Cho dung dịch HCl đã nhận biết được vào dung dịch màu hồng, đến khi mất màu thì hỗn hợp (X) thu được gồm: NaCl, phenolphtalein, HCl dư. - Chia X làm 2 phần. Ta lại đổ đến dư 2 m ẫu còn lại (NaOH, phenolphtalein) vào X, nếu thấy xuất hiện màu hồng trở lại thì đó là NaOH, còn lại là phenolphtalein.

m

 100 (365x 365y ) (gam)

dd HCl

1) Mg + 2HCl  MgCl2 + H2  Câu 6 1,5đ 2x x x (mol) + H2  x Fe + 2HCl  FeCl2 y y (mol) y 

2y (2x 2y) 36,5 20

m dd Y = 24x + 56y + 365x + 365y – (2x + 2y ) = ( 387x + 419y ) ( gam) Phương trình biểu diễn nồng độ % của MgCl 2 trong dung dịch Y :

11, 787 100

95x  387x 419y 

giải ra x  y

FeCl2

 127y 127x ( gam) m

C%

11, 787

15,76 %

FeCl2

127x 95x

Vì nồng độ % tỷ lệ thuận với khối lượng chất tan trong dung dịch nên :

2) Cho dung dịch Y tác dụng NaOH thì thu được dung dịch Z

2x 2x x ( mol)

MgCl2 + 2NaOH  Mg(OH)2  + 2NaCl x FeCl2 + 2NaOH  Fe(OH)2  + 2NaCl y 2y 2y (mol)

m

=

100 (800x 800y)

dd NaOH 10%

( gam) y (2x 2y) 40 10

C%

100%

 100% 10,36%

NaCl

      387x 800x 800y (58x 90y) 1129(x + y) (gam) m KT = (58x + 90y ) ( gam)  dd Zm

58,5(2x 2y) 1129(x y)

117 1129

419y  

*TH1: Nếu H 2SO4 loãng => A là H2 Câu 7 1,0đ

(1) Fe + H2SO4  FeSO4 + H2

3 8

5,37 100

Theo bài ra: = = (*) PTPU: x y

3 8

x y *TH 2: H2SO4 là axit đặc, nóng => A là SO 2

nhưng theo ptpu(1): ( loại)

PTPU: 2Fe + 6H2SO4đ,nóng  Fe2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O (2) y --------- > y/6 y/3 < ----

2 6

3 8

x y

từ pu (2) => = => Fe dư

(3)

( x-y/3) --------- >(x-y/3) --------- > ( 3x-y)

= Do => x-y/3< y/6 => Fe2(SO4)3 dư. Nên có pứ: Fe + Fe 2(SO4)3  3 FeSO4 Ban đầu: ( x-y/3) y/6 Phản ứng 3 x 8 y => dd muối gồm: FeSO4 : (3x-y) mol; Fe2(SO4)3 : (y/2-x) mol

Ta có: mmuối = 152.(3x-y) + 400.( y/2 –x) = 8,28 (**) Giải (*) và (**) ta được: x = 0,045 mol; y= 0,12 mol Vậy : mFe = 2,52 gam

Ghi chú: Thí sinh có cách giải khác đúng, vẫn cho điểm tối đa theo thang điểm.