TRƯỜNG THCS KIM NGỌC KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 7
CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2022 -2023
MÔN THI: NGỮ VĂN - LỚP 7
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 12/3/2023
Đề gồm có 03 trang
I. PHẦN ĐỌC - KHÁM PHÁ VĂN BẢN ( 10,0 điểm)
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
MUỐI TO, MUỐI BÉ
Hạt muối Bé nói với hạt muối To:
- Em đến chia tay chị này, em sắp được hòa trong đại dương. Muối To trố mắt:
Em dại quá, sao lại để đánh mất mình như thế? Em muốn thì cứ làm, chị không
điên!
Muối To thu mình co quắp lại, nhất định không để biển hòa tan. Muối To
lên bờ, sống trong vuông muối. Nó vẫn ngạo nghễ, to cứng và nhìn chúng bạn
bé tí ti đầy khinh khỉnh. Mùa thu hoạch, người ta gạt nó ra ngoài, xếp vào loại
phế phẩm; còn những hạt muối tinh trắng kia được đóng vào bao sạch đẹp, bày
bán trong các cửa hàng thực phẩm...
Sau một thời gian lăn lóc hết xó chợ này đến xó chợ khác, cuối cùng
người ta cho muối To vào nồi cám heo. Tủi nhục ê chề, nó thu mình co cứng hơn
mặc cho nước sôi trăm độ cũng không lấy được, dù là cái vảy da của nó. Khi rửa
máng heo, người ta phát hiện nó, và chẳng cần nghĩ suy, ném nó ra đường.
Người người qua lại đạp lên nó. Trời đổ mưa, muối Bé, bây giờ là hạt mưa, gặp
lại muối To. Muối Bé hí hửng kể:
- Tuyệt lắm chị ơi! Khi em hòa tan trong nước biển, sau đó em thành mưa
tưới mát cho Trái Đất thêm xanh tươi.... Thôi chào chị, em còn đi chu du nhiều
nơi trên Trái Đất trước khi về biển, chuẩn bị một hành trình tuyệt vời khác...
Nhìn muối Bé hòa mình với dòng chảy, xa dần, xa dần... bỗng dưng muối To
thèm khát cuộc sống như muối Bé, muốn hòa tan, hòa tan...
(Theo: Truyện cổ tích chọn lọc).
Câu 1 (0.5 điểm): Xác định phương thức biểuđạt chính của văn bản trên?
A. Thuyết minhB. Tự sự
C. Biểu cảmD. Nghị luận
Câu 2 (0.5 điểm): Ngôi kểtrong văn bản.
A. Thứ nhấtB. Thứ hai
C. Thứ baD. Cả thứ nhất và thứ ba
Câu 3 ( 0.75 điểm): Tác dụng của phép điệp ngữ trong câu văn " Nhìn muối Bé
hòa mình với dòng chảy, xa dần, xa dần. bỗng dưng muối To thèm khát cuộc
sống như muối Bé, muốn hòa tan, hòa tan...” là gì?
A. Diễn tả sựtrôi đi ngày một xa dần của muổi Bé theo dòng nước mưa.
B. Diễn tả mong muốn được tan chảy vàodòng nước của muối To giống như
muốnBé.
C. Nhấn mạnh vào sự tiếc nuối của muốiTo vì trước đây đã không lựa chọn
giống muối Bé và niềm khát khao của muỗi To muốn được hòa tan vào dòng
nước mưa, để được sống cuộc đời chu du và được cống hiến giá trị của mình cho
cuộc sống.
D. Cả 3 đáp án trên.
Câu 4 ( 0.75 điểm): Các câu văn sau liên kết với nhau bằng những phép liên kết
nào?
“Muối To thu mình co quắp lại, nhất định không để biển hòa tan. Muối To lên
bờ, sống trong vuông muối. Nó vẫn ngạo nghễ, to cứng và nhìn chúng bạn bé ti
ti đầy khinh khỉnh”
A. Phép thế, phép nốiB. Phép thế, phép liên tưởng
C. Phép lặp, phép thếD. Phép lặp, phép nối
Câu 5 (0.75 điểm): Thông điệp nào đượcgợi ra từ văn bản trên?
A. Phải luôn thể hiện cái tôi bản sắc riêng của bản thân.
B. Phải hiểu rõ về giá trị của bản thân mình để từ đó có lối sống tích cực, hòa
nhập, cống hiến cái riêng của mình cho cái chung của cộng đồng, xã hội. Không
nên sống ích kỉ, cổ hữu giữ lấy giá trị riêng của mình.
C. Phải biết chia sẻ, yêu thương, đoànkết để tạo nên sức mạnh trong cuộcsống.
D. Đề cao lối sống tự do.
Câu 6 ( 0.75 điểm): Trước việc hòa tan vào đại dương muối Bé lại thấy là “tuyệt
lắm” bởi vì :
A. Vì nó thích tự do muốn được đi rong chơi khắp nơi không phải sống quanh
quẩn trong nhà nữa.
B. Vì khi hòa vào biển, nó được hóa thân thành mây chu du khắp nơi, rồi trở
thành mưa rơi xuống đất để từ đó cống hiến giá trị của mình cho Trái Đất...
C. Vì nó ghét muối To, không muốn sống cùng với muối To nữa.
D. Vì nó được gặp nhiều bạn mới khi hòatan vào đại dương.
Câu 7. (2,0 điểm): Nêu ý nghĩa biểutượng của hình ảnh Muối To và Muối Bé
trong câu chuyện trên?
Câu 8 (4,0 điểm): Từ văn bản “Muối To, muối bé” em hãy viết đoạn văn
(khoảng 15 - 20 dòng) trình bày suy nghĩ của mình về vai trò của lối sống cống
hiến
II. PHẦN VIỆT ( 10,0 điểm)
Em hãy viết bài văn nêu cảm nhận về bài thơ “ Lời ru của mẹ” của nhà thơXuân
Quỳnh.
Lờiru ẩn nơi nào
Giữa mênh mang trời đất
Khi con vừa ra đời
Lời ru về mẹ hát
Lúc con nằm ấm áp
Lời ru là tấm chăn
Trong giấc ngủ êm đềm
Lời ru thành giấc mộng
Khi con vừa tỉnh giấc
Thì lời ru đi chơi
Lời ru xuống ruộng khoai
Ra bờ ao rau muống
Và khi con đến lớp
Lời ru ở cổng trường
Lời ru thành ngọn cỏ
Đón bước bàn chân con
Mai rồi con lớn khôn
Trên đường xa nắng gắt
Lời ru là bóng mát
Lúc con lên núi thẳm
Lời ru cũng gập ghềnh
Khi con ra biển rộng
Lời ru thành mênh mông.
( Thơ Xuân Quỳnh, Kiều Văn chủ biên, NXB Đồng Nai,
1997)
Hết
TRƯỜNG THCS KIM NGỌC HDC ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 7
CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2022 -2023
MÔN THI: NGỮ VĂN - LỚP 7
Hướng dẫn chấm có 04 trang
Câu Yêu cầu cần đạt Điểm
I. PHẦN ĐỌC – KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1 B. Tự sự 0,5
2 C. Thứ ba 0,5
3 C. Nhấn mạnh vào sự tiếc nuối của muối To vì trước đây đã
không lựa chọn giống muối Bé và niềm khát khao của muối To
muốn được hòa tan vào dòng nước mưa, để được sống cuộc đời
chu du và được cống hiến giá trị của mình cho cuộc sống.
0,75
4 C. Phép lặp, phép thế 0,75
5 B. Phải hiểu rõ về giá trị của bản thân mình để từ đó có lối sống
tích cực, hòa nhập, cổng hiến cái riêng của mình cho cái chung
của cộng đồng, xã hội. Không nên sống ích kỉ, cố hữu giữ lấy
giá trị riêng củamình.
0,75
6 B. Vì khi hòa vào biển, nó được hóa thân thành mây chu du khắp
nơi, rồi trở thành mưa rơi xuống đất để từ đó cống hiến giá trị
của mình cho Trái Đất...
0,75
7 - Học sinh có thể có nhiều cách diễn đạt khác nhau để nêu ý
nghĩa của hình ảnh biểu tượng: Muối To và Muối Bé nhưng phải
đúng với nội dung, ý nghĩa của câu chuyện trên; đồng thời phải
phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Sau đây là gợi ý:
+ Muối To: Hình ảnh của con người sống ích kỉ, chỉ khư khư giữ
lấy giá trị riêng của mình.
+ Muối Bé : Hình ảnh của con người sống hòa nhập, hiểu rõ và
trân trọng giá trị của mình, luôn muốn cống hiến giá trị tốt đẹp
của bản thân cho cộng đồng, xã hội
1,0
1,0
8 -Về hình thức: Đảm bảo yêu cầu thể thức của một đoạn văn;
dung lượng đúng yêu cầu của đề bài; viết đúng ngữ pháp, chính
tả.
- Về nội dung: Học sinh có thể trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của
lối sống cống hiến ở nhiều góc độ khác nhau nhưng phải phù
hợp với chuẩn mực đạo đức, pháp luật. Học sinh có thể triển
khai theo hướngsau:
+ Cống hiến là lối sống tích cực thể hiện ở việc sẵn sàng đem hết
trí tuệ, tài năng của bản thân phục vụ lợi ích chung, vì sự phát
triển chung.
+ Lối sống cống hiến sẽ giúp thế hệ trẻ khẳng định giá trị của
bảnthân và phát huy hết vai trò của bản thân
+ Trong thời đại ngày nay, thế hệ trẻ Việt Nam vẫn không ngừng
nỗ lực, cố gắng để cống hiến hết mình trong công cuộc xây dựng
và bảo vệ đất nước (những thanh niên xung kích, những thầy cô
giáotrẻ,...).
(Học sinh lấy ví dụ minh họa phù hợp để đoạn văn có sức
thuyếtphục cao.)
+ Tuy nhiên vẫn còn hiện tượng một số thanh niên đã xao nhãng,
quên đi trách nhiệm của bản thân đối với sự nghiệp chung của
dân tộc (ích kỉ, chỉ muốn cầu lợi ích cá nhân...) cần bị lên án,
phê phán, chấn chỉnh, bài trừ.
+ Cần cố gắng, cần xác định vị trí, khả năng đóng góp của mình
cho xã hội, cho cộng đồng
0,25
3,75
II. PHẦN VIẾT
a. Đảm bảo thể thức, dung lượng yêu cầu của một bài văn nghị
luận văn học.
0,25
b. Xác định đúng nội dung chủ yếu cần nghị luận. 0,25
c. Triển khai hợp lý nội dung bài văn. Có thể viết bài văn theo
hướng sau: