UBND T NH B C NINHỈ Ắ
S GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỞ Ụ Ạ ĐỀ THI CH N H C SINH GI I T NHỌ Ọ Ỏ Ỉ
NĂM H C 2008 – 2009Ọ
MÔN THI: SINH H C – L P 9 – THCSỌ Ớ
Th i gian làm bài: 150 phút (không k th i gian giao đ )ờ ể ờ ề
Ngày thi: 07 tháng 4 năm 2009
C âu 1 : (3 đi m)ể
Cho hai cá th lai v i nhau thu đ c Fể ớ ượ 1 có ki u hình phân ly theo t l 3:1. Qui lu t diể ỉ ệ ậ
truy n nào đã chi ph i phép lai? V i m i qui lu t di truy n cho m t ví d b ng m t s đ laiề ố ớ ỗ ậ ề ộ ụ ằ ộ ơ ồ
(cho bi t gen qui đ nh tính tr ng n m trên NST th ng).ế ị ạ ằ ườ
C âu 2 : (2,5 đi mể)
ru i gi m có b NST 2n b ng 8, m t t bào c a loài đang phân bào, ng i ta quan sátỞ ồ ấ ộ ằ ộ ế ủ ườ
th y có 4 NST kép x p hàng trên m t ph ng xích đ o c a thoi vô s c.ấ ế ặ ẳ ạ ủ ắ
a/ Em hãy cho bi t t bào đang kỳ nào c a quá trình phân bào? gi i thích?ế ế ở ủ ả
b/ N u t bào c a loài trên th c hi n quá trình nguyên phân, hãy xác đ nh: s tâm đ ng, sế ế ủ ự ệ ị ố ộ ố
cromatit, s NST đ n kỳ gi a và kỳ sau c a quá trình phân bào?ố ơ ở ữ ủ
C âu 3 : (2,5 đi m)ể
a/ T i sao trong c u trúc dân s , t l nam/n x p x 1:1? Nói r ng, ng i m quy t đ nh gi i tínhạ ấ ố ỉ ệ ữ ấ ỉ ằ ườ ẹ ế ị ớ
c a con là đúng hay sai? T i sao?ủ ạ
b/ M t b n h c sinh nói r ng: b m truy n cho con c a mình các tính tr ng đã đ c hình thànhộ ạ ọ ằ ố ẹ ề ủ ạ ượ
s n. B ng ki n th c đã h c, hãy cho bi t ý ki n trên c a b n h c sinh có đúng không? Gi iẵ ằ ế ứ ọ ế ế ủ ạ ọ ả
thích?
C âu 4 : (1,5 đi m)ể
Khi lai hai cây l ng b i có ki u gen AA và aa, ng i ta thu đ c m t s cây lai tam b iưỡ ộ ể ườ ượ ộ ố ộ
có ki u gen AAa. Hãy gi i thích c ch hình thành và đ c đi m c a các cây lai tam b i đóể ả ơ ế ặ ể ủ ộ
C âu 5 : (1,5 đi m)ể
Khi nghiên c u s di truy n b nh Hunter m t dòng h , ng i ta thu đ c k t qu sau:ứ ự ề ệ ở ộ ọ ườ ượ ế ả
Bé trai 4 t i m c ch ng b nh di truy n (b nh Hunter), có m t bi n d ng, lùn và ngu đ n. Cụổ ắ ứ ệ ề ệ ặ ế ạ ầ ả
cha m , ng i ch 10 tu i và anh trai 8 tu i c a bé đ u không b b nh này. Bà m này có ng iẹ ườ ị ổ ổ ủ ề ị ệ ẹ ườ
em trai ch t lúc 15 tu i cũng có các tri u ch ng b nh nh bé trai 4 tu i nói trên; đ ng th i bàế ổ ệ ứ ệ ư ổ ồ ờ
cũng có m t ng i cháu (con trai c a ch gái bà) có các tri u ch ng t ng t , trong khi ch gái bàộ ườ ủ ị ệ ứ ươ ự ị
và ch ng bà ta bình th ng.ồ ườ
Hãy vi t s đ ph h c a dòng h trên.ế ơ ồ ả ệ ủ ọ
C âu 6 : (2 đi m)ể
Đa s sinh v t s ng trong ph m vi nhi t đ là bao nhiêu? Th nào là đ ng v t bi n nhi t,ố ậ ố ạ ệ ộ ế ộ ậ ế ệ
th nào là đ ng v t đ ng nhi t? Trong các loài sau đây, loài nào là đ ng v t bi n nhi t: th n l n,ế ộ ậ ẳ ệ ộ ậ ế ệ ằ ằ
gà gô tr ng, nhím, sâu h i táo, ru i nhà, kì nhông.ắ ạ ồ
C âu 7 : (2 đi m)ể
Phân bi t đ t bi n và th ng bi n?ệ ộ ế ườ ế
C âu 8 : (2 đi m)ể
M i quan h gi a gi ng, k thu t s n xu t và năng su t?ố ệ ữ ố ỹ ậ ả ấ ấ
C âu 9 : (3 đi m)ể
M t cá th Fộ ể 1 lai v i 3 c th khác:ớ ơ ể
- V i cá th th nh t đ c th h lai, trong đó có 6,25% ki u hình cây th p, h t dàiớ ể ứ ấ ượ ế ệ ể ấ ạ
- V i cá th th hai đ c th h lai, trong đó có 12,5% ki u hình cây th p, h t dài.ớ ể ứ ượ ế ệ ể ấ ạ
- V i cá th th ba đ c th h lai, trong đó có 25% ki u hình cây th p, h t dài.ớ ể ứ ượ ế ệ ể ấ ạ
Đ CHÍNH TH CỀ Ứ
Cho bi t m i gen n m trên m t NST qui đ nh m t tính tr ng và đ i l p v i các tính tr ngế ỗ ằ ộ ị ộ ạ ố ậ ớ ạ
cây th p, h t dài là các tính tr ng cây cao, h t tròn.ấ ạ ạ ạ
Hãy bi n lu n và vi t s đ lai c a ba tr ng h p nêu trên?ệ ậ ế ơ ồ ủ ườ ợ
===============H t==================ế
Đề thi có 01 trang
H NG D N CH M THI KÌ THI H C SINH GI I C P T NHƯỚ Ẫ Ấ Ọ Ỏ Ấ Ỉ
NĂM H C 2008 – 2009Ọ
MÔN THI: SINH H C L P 9 – THCSỌ Ớ
(H ng d n ch m có 04 trang)ướ ẫ ấ
Câu 1
3,0
đi mể
* TH1: Lai m t c p tính tr ngộ ặ ạ
- Ch u s chi ph i c a đ nh lu t phân tính c a Mendelị ự ố ủ ị ậ ủ
- S đ lai ...ơ ồ
* TH2: Lai 2 c p tính tr ngặ ạ
- Ch u s chi ph i c a đ nh lu t Phân li đ c l p c a Mendelị ự ố ủ ị ậ ộ ậ ủ
S đ lai ...ơ ồ
- Ch u s chi ph i c a qui lu t di truy n liên k tị ự ố ủ ậ ề ế
S đ lai ...ơ ồ
0,5đ
0,5đ
0.5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Câu 2
2,5
đi mể
a/
- T bào đang kỳ gi a c a l n phân bào 2 c a gi m phân.ế ở ữ ủ ầ ủ ả
- Vì: s l ng NST kép trong t bào lúc này đã gi m đi m t n a so v i t bàoố ượ ế ả ộ ử ớ ế
m và các NST kép đang t p trung trên m t ph ng xích đ o c a thoi vô s c.ẹ ậ ặ ẳ ạ ủ ắ
b/
Ch tiêuỉKỳ gi aữKỳ sau
S tâm đ ngố ộ 8 16
S cromatitố16 0
S NST đ nố ơ 0 16
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Câu 3
2,5
đi mể
a/
- C ch xác đ nh gi i tính ng i:ơ ế ị ớ ở ườ
Nam: XX, N : XYữ
S đ lai: ơ ồ
-->Trên qui mô l n, t l nam/n x p x 1:1ớ ỉ ệ ữ ấ ỉ
(H c sinh có th gi i thích b ng l i v n cho đi m t i đa)ọ ể ả ằ ờ ẫ ể ố
- Nói ng i m quy t đ nh gi i tính c a con là sai, vì giao t mang NST Y đườ ẹ ế ị ớ ủ ử ể
t o h p t XY (phát tri n thành con trai) đ c hình thành t ng i b .ạ ợ ử ể ượ ừ ườ ố
b/
- Nói b m truy n cho con tính tr ng đã hình thành s n là sai.ố ẹ ề ạ ẵ
- Vì: B m ch truy n cho con ki u gen qui đ nh kh năng ph n ng c a cố ẹ ỉ ề ể ị ả ả ứ ủ ơ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
th tr c môi tr ng. Ki u gen t ng tác v i môi tr ng đ hình thành ki uể ướ ườ ể ươ ớ ườ ể ể
hình (tính tr ng).ạ0,5đ
Câu 4
1,5
đi mể- C ch hình thành cây lai tam b i: do s không phân ly c a c p NST mangơ ế ộ ự ủ ặ
alen A trong quá trình gi m phân nên hình thành lo i giao t không bìnhả ạ ử
th ng mang c hai alen A, giao t này k t h p v i giao t bình th ng mangườ ả ử ế ợ ớ ử ườ
alen a hình thành h p t AAa (tam b i).ợ ử ộ
- Đ c đi m c a cây tam b i: B NST 3n, c quan dinh d ng to, kh năngặ ể ủ ộ ộ ơ ưỡ ả
ch ng ch u t t, th ng b t th ...ố ị ố ườ ấ ụ
1,0đ
0,5đ
Câu 5
1,5
đi mể
P:
F1:
0,75
đ
0,75
đ
Câu 6
2,0
đi mể
- Đa s các loài sinh v t s ng trong ph m vi nhi t đ 0 – 50ố ậ ố ạ ệ ộ oC
- Đ ng v t bi n nhi t là đ ng v t có thân nhi t thay đ i theo nhi t đ c aộ ậ ế ệ ộ ậ ệ ổ ệ ộ ủ
môi tr ng.ườ
- Đ ng v t đ ng nhi t là đ ng v t có nhi t đ c th không ph thu c vàoộ ậ ẳ ệ ộ ậ ệ ộ ơ ể ụ ộ
nhi t đ môi tr ng. ệ ộ ườ
- Các loài đ ng v t bi n nhi t: th n l n, sâu h i táo, ru i nhà, kỳ nhông.ộ ậ ế ệ ằ ằ ạ ồ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Câu 7
2,0
đi mể0,5
®
0,5
®
Bé trai 4 tu iổ
Ng i cháuườ
Ng i mườ ẹ
Đột bi nếTh ng bi nườ ế
- Là nh ng bi n đ i đ t ng t trongữ ế ổ ộ ộ
v t ch t di truy n x y ra c p đậ ấ ề ả ở ấ ộ
phân t (gen, ADN) hay c p đ tử ấ ộ ế
bào (NST).
- Do tác nhân gây đ t bi n môiộ ế ở
tr ng ngoài (Tác nhân v t lí, hoáườ ậ
h c) hay tác nhân môi tr ng trongọ ườ
(các r i lo n trong quá trình sinh lí,ố ạ
sinh hoá c a t bào).ủ ế
- Di truy n đ c.ề ượ
- Ph n l n gây h i cho sinh v tầ ớ ạ ậ
- X y ra riêng l , không đ nhả ẻ ị
h ng..ướ
- T o ngu n nguyên li u s c pạ ồ ệ ơ ấ
cho quá trình ti n hoá và ch nế ọ
gi ng --> có ý nghĩa tr c ti p choố ự ế
Ch n l c t nhiên.ọ ọ ự
- Là nh ng bi n đ i v ki u hìnhữ ế ổ ề ể
c a cùng m t ki u gen d i tácủ ộ ể ướ
đ ng c a đi u ki n s ng. ộ ủ ề ệ ố
-X y ra do tác đ ng tr c ti p c aả ộ ự ế ủ
môi tr ng ngoài nh đ t đai, khíườ ư ấ
h u, th c ăn…ậ ứ
- Không di truy n đ c.ề ượ
- Giúp sinh v t thích nghi th đ ngậ ụ ộ
tr c s bi n đ i c a đi u ki nướ ự ế ổ ủ ề ệ
môi tr ng.ườ
- X y ra đ ng lo t, theo m tả ồ ạ ộ
h ng xác đ nh.ướ ị
- Không di truy n đ c nên khôngề ượ
ph i là ngu n nguyên li u choả ồ ệ
ch n gi ng và ti n hoá. Th ngọ ố ế ườ
bi n có ý nghĩa gián ti p choế ế
Ch n l c t nhiên. ọ ọ ự
0,25
đ
0,25
đ
0,25
đ
0,25
đ
Câu 8
2,0
đi mể
- Gi ng: Là ki u gen qui đ nh gi i h n năng su t.ố ể ị ớ ạ ấ
- K thu t s n xu t: Qui đ nh năng su t c th c a gi ng trong gi i h n c aỹ ậ ả ấ ị ấ ụ ể ủ ố ớ ạ ủ
m c ph n ng do ki u gen qui đ nh.ứ ả ứ ể ị
- Năng su t (t p h p m t s tính tr ng s l ng): ấ ậ ợ ộ ố ạ ố ượ
Là k t qu tác đ ng c a c gi ng và kĩ thu t. ế ả ộ ủ ả ố ậ
Có gi ng t t n u không nuôi tr ng đúng kĩ thu t s không phát huy đ cố ố ế ồ ậ ẽ ượ
năng su t c a gi ng. Mu n v t gi i h n năng su t thì ph i thay gi ng cũấ ủ ố ố ượ ớ ạ ấ ả ố
b ng gi ng m i. K thu t s n xu t s qui đ nh năng su t c th trong gi iằ ố ớ ỹ ậ ả ấ ẽ ị ấ ụ ể ớ
h n năng su t do gi ng qui đ nh.ạ ấ ố ị
* Trong ch đ o nông nghi p tuỳ đi u ki n c th c a t ng n i, t ng giaiỉ ạ ệ ề ệ ụ ể ủ ừ ơ ừ
đo n mà ng i ta chú tr ng đ n y u t gi ng hay y u t k thu t.ạ ườ ọ ế ế ố ố ế ố ỹ ậ
0,25
đ
0,25
đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Câu 9
3,0
đi mể
Theo đi u ki n đ bài, các phép lai đ u ch u s chi ph i c a đ nh lu tề ệ ề ề ị ự ố ủ ị ậ
phân ly đ c l p.ộ ậ
* Xét phép lai 1:
- Bi n lu n:ệ ậ
Th h lai có 6,25% th p, dài, chi m t l 1/16 ế ệ ấ ế ỉ ệ → th h lai có 16 ki u tế ệ ể ổ
h p b ng 4x4 ợ ằ → M i bên cho 4 lo i giao t ỗ ạ ử → F1 và cá th th nh t d h pể ứ ấ ị ợ
t 2 c p gen ử ặ → th l lai có s phân tính v ki u hình theo t l 9:3:3:1 v iế ệ ự ề ể ỉ ệ ớ
ki u hình mang 2 tính tr ng l n có t l b ng 1/16. ể ạ ặ ỉ ệ ằ
Mà đ bài cho bi t th p, dài b ng 1/16 ề ế ấ ằ → Th p, dài là 2 tính tr ng l n soấ ạ ặ
0,25
0,5đ
v i cao, tròn.ớ
Qui c: ướ
A- Cao B- Tròn
a – Th p b – Dàiấ
→ ki u gen c a Fể ủ 1 và cá th 1: AaBb (Cao, tròn)ể
- S đ lai: AaBb x AaBbơ ồ
* Xét phép lai 2:
- Bi n lu n:ệ ậ
Th h lai có 12,5% th p, dài chi m t l 1/8 ế ệ ấ ế ỉ ệ → F2 thu đ c 8 ki u t h pượ ể ổ ợ
= 4x2. Vì F1 cho 4 lo i giao t ạ ử → cá th hai cho 2 lo i giao t ể ạ ử → Cá th 2ể
ph i d h p t m t c p gen.ả ị ợ ử ộ ặ
F2 xu t hi n th p dài aabb ấ ệ ấ → F1 và cá th 2 đ u cho đ c giao t ab.ể ề ượ ử
V y ki u gen c a cá th hai là: Aabb ho c aaBb.ậ ể ủ ể ặ
- S đ lai:ơ ồ
AaBb x Aabb
AaBb x aaBb
* Xét phép lai 3:
- Bi n lu n:ệ ậ
Th h lai có 25% ki u hình cây th p, h t dài ế ệ ể ấ ạ → F2 thu đ c 4 ki u tượ ể ổ
h p = 4x1. Vì Fợ1 cho 4 lo i giao t ạ ử → cá th th 3 cho 1 lo i giao t ể ứ ạ ử → đ ngồ
h p t v c hai c p gen.ợ ử ề ả ặ
F2 xu t hi n th p dài aabb ấ ệ ấ → F1 và cá th 3 đ u cho đ c giao t ab.ể ề ượ ử
V y ki u gen c a cá th th 3 là: aabbậ ể ủ ể ứ
- S đ lai: AaBb x aabbơ ồ
0,25
0,25
đ
0,5đ
0,25
đ
0,25
đ
0,5đ
0,25
đ