PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐỀ THI KHẢO SÁT LẦN 3
Trường: THCS Phụng Thượng Năm học: 2022 -2023
Môn: Ngữ văn-Lớp 9
Thời gian: 120 phút
Phần I: (6 điểm)
Cho đoạn trích sau:
“Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng
anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh. Anh vừa bước vừa khom người đưa tay đón chờ con.
Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ lùng. Còn anh, anh
không ghìm nổi xúc động. Mỗi lần bị xúc động, vết thẹo dài bên mà phải lại đỏ
ửng lên, giần giật, trông rất dễ sợ.”
(Trích Chiếc lược ngà - Nguyễn Quang Sáng)
Câu 1:(1điểm) Nhân vật “anh” và “con bé” trong đoạn trích trên là những ai?
Tại sao trong đoạn trích trên, nhân vật con bé còn “ngơ ngác, lạ lùng” nhưng
đến phần sau của truyện lại có sự thay đổi “Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn
cả vết thẹo dài bên má của ba nó nữa”?
Câu 2(0,5điểm) Xác định và gọi tên thành phần biệt lập có trong câu “Với lòng
mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm
chặt lấy cổ anh.”?
Câu 3:(1điểm) Theo trình tự cốt truyện thì đoạn trích nằrn ở tình huống nào? Ý
nghĩa của tình huống này là gì? Theo em, chi tiết “vết thẹo dài bên má phải” của
nhân vật “anh” trong truyện ngắn này có ý nghĩa như thế nào trong việc xây
dựng cốt truyện và bộc lộ chủ đề? 
Câu 4:(3,5điểm) Viết một đoạn văn từ 10 -12 câu theo phép lập luận Tổng -
Phân - Hợp nêu cảm nhận của em về tình cảm của nhân vật “con bé” dành cho
ba trong truyện ngắn “Chiếc lược ngà”. Trong đoạn văn có sử dụng một câu mở
rộng thành phần và một thành phần biệt lập( gạch chân và ghi chú).
Phần II (4.0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Thời gian là vàng
Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng. Nhưng vàng thì mua được mà thời gian
không mua được. Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá.
Thật vậy, thời gian là sự sống. Bạn vào bệnh viện mà xem, người bệnh nặng,
nếu không kịp thời chạy chữa thì chữa sống, để chậm là chết.
Thời gian là thắng lợi. Bạn hỏi các anh bộ đội mà xem, trong chiến đấu, biết
nắm thời cơ, đánh địch đúng lúc là thắng lợi, để mất thời cơ là thất bại.
Thời gian là tiền. Trong kinh doanh, sản xuất hàng hóa đúng lúc là lãi, không
đúng lúc là lỗ.
Thời gian là tri thức. Phải thường xuyên học tập thì mới giỏi. Học ngoại ngữ
mà bữa đực, bữa cái, thiếu kiên trì, thì học mấy cũng không giỏi được.
Thế mới biết, nếu biết tận dụng thời gian thì làm được bao nhiêu điều cho bản
thân và cho xã hội. Bỏ phí thời gian thì có hại và về sau có hối tiếc cũng không kịp.
(Phương Liên, Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Câu 2. Việc lặp lại kiểu câu qua các phần in đậm có tác dụng gì? Tại sao tác giả lại
khẳng định “Thời gian là tri thức”?
Câu 3: Viết đoạn văn nghị luận khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của
em về bức ảnh sau.
................. HẾT.................
Hướng dẫn chấm
Phần I(6điểm)
1
(1đ) - Nhân vật “anh” và “con bé” trong đoạn trích trên là ông Sáu vá bé Thu.(0,5đ)
- Vì:
+ Lúc đầu, bé Thu không nhận ra ba sau tám năm xa cách và do vết thẹo khiến
ông Sáu khác với người ba trong ảnh.(0,25đ)
+ Được bà ngoại giải thích, bé Thu nhận ra ba nên đó là biểu hiện của tình yêu
dành cho ba cùa cô bé.(0,25đ)
2
(0,5đ) - Xác định và gọi tên một thành phân biệt lập có trong câu “chắc”(0,25đ)
- Thành phần biệt lập tình thái.(0,25đ)
3
(1đ) - Theo trình tự cốt truyện thì đoạn trích nằm ờ tình huống thứ 1: ông Sáu trở về
sau tám năm xa cách nhưng bé Thu lại không nhận ra ba, đến khi cô bé nhận ra
và biểu lộ tình cảm thắm thiết thì là lúc ông Sáu phải lên đường.(0,25đ)
- Ý nghĩa của tình huống: Bộc lộ tình yêu ba mãnh liệt của bé Thu.(0,25đ)
- Ý nghĩa chi tiết “vết thẹo dái bên má phải” của nhân vật “anh”:
+ Chi tiết có vai trò rất quan trọng -> nếu không có thì cốt truyện sẽ không
phát triển được hoặc phát triển theo chiều hứớng khác.(0,25đ)
+ Là sự khẳng định tình yêu bé Thu dành cho cha, khẳng định tình cha con sâu
nặng.(0,25đ)
4
(3,5đ)
Viết đoạn văn:
* Yêu cầu về hình thức:
- Là một đoạn văn 10-12 câu, trình bày theo phép lập luận T-P-H, diễn đạt rõ
ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp...(0,5đ)
- Có sử câu đơn mở rộng thành phần và thành phần biệt lập (gạch chân và chú
thích rõ)(0,5đ)
* Yêu cầu về nội dung: Đảm bảo các ý cơ bản:
Viết đoạn văn về tình càm của nhân vật “con bé” dành cho ba trong truyện
ngắn “Chiếc lược ngà”:
Khai thác nghệ thuật: xây dựng tình huống truyện, ngôi kể, miêu tả tâm lí trẻ
em..., thông qua các dẫn chứng để thấy được tình cảm của bé Thu đối với ông
Sáu.(0,5đ)
-Trước khi nhận ra ông Sáu là ba: Cô bé bướng bỉnh, ương ngạnh và cứng đầu.
--> Tình cảm chân thật nhưng cũng thật dứt khoát, rạch ròi, chỉ yêu khi biết
chắc đó là ba mình.(1đ)
- Khi nhận ra ông Sáu là ba(1đ)
+ Trước lúc ông Sáu lên đường, thái độ và hành động của cô bé đột ngột thay
đổi.
+ Hiểu lầm được gỡ bỏ -> sự ân hận giày vò -> tình yêu với ba bùng cháy
mãnh liệt trong buổi chia tay.=> Tình cảm dành cho ba sâu sắc, mạnh mẽ.
PHẦN 2 (4 điểm)
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: Nghị luận 0,5
Câu 2 - Việc lặp lại kiểu câu qua các phần in đậm có tác dụng: nhấn mạnh giá
trị của thời gian là vô giá.
- Tác giả lại khẳng định “Thời gian là tri thức” vì:
+ Chỉ có thời gian mới làm (tạo) nên tri thức.
+ Muốn có tri thức thì phải học tập thường xuyên, liên tục, là quá trình
không ngừng nghỉ.
0,5
0,5
0,5
Câu 3 * Hình thức: HS có thể trình bày thành bài văn hoặc đoạn văn.
- Đảm bảo dung lượng theo yêu cầu của đề (HS viết quá ngắn < 2/3
trang giấy thi hoặc quá dài > 1 trang giấy thi: ) 0.25
- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục, diễn đạt mạch lạc, rõ ý, đúng
chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
* Nội dung:
1. Giải thích, nêu vấn đề nghị luận gợi ra từ bức hình:
- Bức hình trên có hai biểu tượng” Facebook” và “chiếc đồng hồ thời
gian”.Có thể thấy Face đang gặm nhấm và dần độc chiếm quỹ thời gian
của chúng ta. Đây là hiện tượng phổ biến trong cuộc sống hiện đại, khi
mỗi chúng ta đang dành quá nhiều thời gian để lướt facebook mỗi ngày.
=> Bức hình gợi lên một thực trạng không hiếm thấy hiện nay ở Việt
Nam: Tình trạng nghiện Facebook chiếm hết quỹ thời gian của con
người, đặc biệt là giới trẻ.
2. Bàn luận, chứng minh, mở rộng:
a. Giải thích:Khái niệm Facebook là gì ?
- Facebook là một website truy cập miễn phí do công ty Facebook, Inc
điều hành. Người dùng có thể tham gia các mạng lưới được tổ chức
theo thành phố, nơi làm việc, trường học và khu vực để liên kết và giao
tiếp với người khác.
b. Thực trạng từ bức hình: Tỉ lệ người thường xuyên sử dụng Facebook
tăng nhanh chóng với 58 triệu người dùng, tăng 25% trong năm 2020.
- Tỉ lệ người sử dụng thuộc lứa tuổi vị thành niên từ 15-18 tuổi rất cao:
97,6% (số liệu khảo sát của báo Thanh Niên đối với 424 trẻ vị thành
niên trong năm 2020.
- Số người sử dụng Facebook :hơn 1.84 tỷ người dùng hoạt động hàng
ngày cũng như trung thành với facebook (thời gian trung bình dành
cho).
- Nhiều người sử dụng Facebook ở bất cứ mọi nơi (kể cả nơi học tập,
làm việc,...)và vào bất kì thời điểm nào ( trên lớp, trong công
sở, trên bàn ăn, lúc dichuyển,....).
c. Ý nghĩa bức hình: Bức hình nói về tác hại lớn nhất của face là làm
mất quá nhiều thời gian của người dùng.
-Face đang là mối quan tâm hàng đầu với nhiều bạn trẻ. Chỉ cần gõ từ
khóa“Facebook” trên Google chúng ta sẽ thấy khoảng 18.330.000.000
kết quả trong 0,39 giây. Hiện nay, nhiều người đang dành quỹ thời gian
quý báu của mình để
lướt Facebook:
-Các doanh nghiệp, công ty, những người bán hàng vào Face để quảng
bá sản phẩm, dịch vụ.
-Người nổi tiếng có thể dùng các fanpage để quảng bá tên tuổi, tăng
lượng fan,…
- Đối với nhiều người, Face là nơi chia sẻ kinh nghiệm, cảm xúc, thông
tin , hình ảnh, kết bạn bốn phương , hoặc chơi Game, ….
-Có người dùng mạng xã hội với mục đích xấu: Lừa đảo, chiếm đoạt tài
sản, bôi nhọ chính quyền, cá nhân,
0.25
0.25
0.25
0.25
-Chúng ta, đặc biệt là các bạn trẻ, sử dụng Facebook chỉ với mục đích
đăng ảnh, chát chít hoặc chia sẻ việc ăn uống, câu like…là chủ yếu.
d.Nguyên nhân của hiện tượng:
-Nhiều người cảm thấy thích thú khi ảnh và status của mình được nhiều
like, nhiều comment, và face cá nhân được nhiều người theo dõi.Vào
facebook chỉ để check in hôm nay đi những đâu, làm những gì, ăn
những gì và xem tụi bạn có gì khác chúng ta cảm giác thích thú và tò
mò như vậy.
-Nghiện facebook là một trong những cái khó có thể dứt bỏ ra, vì nó đã
trở thành thói quen cần phải làm hằng ngày, check in thường xuyên.
e.Giải pháp:
- Mỗi ngày nên dành bao nhiêu thời gian để vào facebook?
- Làm thế nào để phân bố thời gian hợp lí giữa công việc- gia đình- bạn
bè- giải trí- …và facebook ?Không nên quá lệ thuộc vào mạng xã hội,
thế giới ảo. Cần xây dựng mối quan hệ ở thế giới thực tại, không nên
quá sa đà, mất thời gian quá nhiều vào đó. Dành thời gian vào những
việc có ích hơn.
- Làm thế nào để Facebook không trở thành ông chủ và chúng ta không
trở thành những nạn nhân của mạng xã hội?Tuổi trẻ chúng ta nhạy bén
tiếp thu những cái đó nhưng hãy là người thông minh để dùng những
cái đó một cách hiệu quả chứ không là nạn nhân của nó
3. Bài học nhận thức và hành động:
- Bức hình là lời cảnh tỉnh câm, là tiếng chuông báo động không phát ra
âm thanh nhưng có giá trị lớn lao: Facebook có vai trò không
nhỏ nhưng để nghiện facebook, sử dụng nó chiếm hết quỹ thời gian
của mỗi người là điều vô cùng nguy hại.
- Thời gian của đời người thật ngắn ngủi, không nên tiêu phí thời gian
vào những điều vô bổ, thậm chí có hại. Làm sao tìm lại được thời gian
đã mất ? Phải biết qúy
trọng thời gian, phải biết sống sao cho thật ý nghĩa. Sử dụng facebook
đúng mục đích và có giới hạn…
- Liên hệ bản thân: Bản thân sử dụng Facebook hàng ngày tiêu tốn
không ít thời gian…ảnh hưởng học tập.
0,25
0,25
0,25