Đ THI THAM KH OỀ Ả KÌ THI T T NGHI P TRUNG H C PH THÔNG NĂMỐ Ệ Ọ Ổ
2021
Bài thi: NG VĂNỮ
Th i gian làm bài: 120 phút, không k th i gian phát đờ ể ờ ề
Tên tác ph m: VI T B Cẩ Ệ Ắ
Đn v th c hi n: THPT LÊ L Iơ ị ự ệ Ợ
I. ĐC – HI U (3,0 đi m)Ọ Ể ể
Đc đo n trích sau và th c hi n các yêu c u:ọ ạ ự ệ ầ
N n t ng c a s thành công n m tính k lu t t giác và đc th hi nề ả ủ ự ằ ở ỷ ậ ự ượ ể ệ
thông qua s t ch . T ch là lòng can đm đc s d ng đúng lúc, là kh năngự ự ủ ự ủ ả ượ ử ụ ả
t ch ng và ki m soát t t c các tr ng thái c m xúc c a b n thân. N u ví conự ế ự ể ấ ả ạ ả ủ ả ế
ng i nh m t chi c thuy n thì tính t ch chính là bánh lái, gi cho thuy n điườ ư ộ ế ề ự ủ ữ ề
đúng h ng, v t qua nh ng sóng gió c a cu c đi. Ng i h nh phúc nh t chínhướ ượ ữ ủ ộ ờ ườ ạ ấ
là ng i có th làm ch đc b n thân.ườ ể ủ ượ ả
Đi m tĩnh là m t trong nh ng bi u hi n c a s t ch . Ng i gi đcề ộ ữ ể ệ ủ ự ự ủ ườ ữ ượ
đi m tĩnh luôn n ch a trong mình ngu n s c m nh to l n. Đi m tĩnh giúp conề ẩ ứ ồ ứ ạ ớ ề
ng i gi đc s sáng su t trong khi nh ng ng i khác không còn kiên nh n. Khiườ ữ ượ ự ố ữ ườ ẫ
b ai đó đ l i, khi m i l i ch trích đu d n v b n, khi b n liên t c v p ngã hayị ổ ỗ ọ ờ ỉ ề ồ ề ạ ạ ụ ấ
khi b b n bè quay l ng… y là nh ng lúc b n c n đn tính t ch và s đi m tĩnh.ị ạ ư ấ ữ ạ ầ ế ự ủ ự ề
Bi t ch ng b n thân và gi đc s đi m tĩnh, b n s có đc bình yên cũngế ế ự ả ữ ượ ự ề ạ ẽ ượ
nh s n sàng đu tranh cho nh ng m c tiêu cao c c a đi mình. Hãy c g ng giư ẵ ấ ữ ụ ả ủ ờ ố ắ ữ
đc v bình tĩnh và cái tâm bình th n, sáng su t trong m i tình hu ng, b n nhé!ượ ẻ ả ố ọ ố ạ
(Không gì là không có thể - George Matthew Adams, Thu H ng d ch)ằ ị
Câu 1.Theo tác gi , ảnh ng lúc b n c n đn tính t ch và s đi m tĩnhữ ạ ầ ế ự ủ ự ề là lúc nào?
Câu 2.Ch ra và nêu tác d ng bi n pháp tu t trong câu: ỉ ụ ệ ừ N u ví con ng i nh m tế ườ ư ộ
chi c thuy n thì tính t ch chính là bánh lái, gi cho thuy n đi đúng h ng, v tế ề ự ủ ữ ề ướ ượ
qua nh ng sóng gió c a cu c đi. ữ ủ ộ ờ
Câu 3. Theo anh, ch , t i sao tác gi kh ng đnh: ị ạ ả ẳ ị Ng i h nh phúc nh t chính làườ ạ ấ
ng i có th làm ch đc b n thân.ườ ể ủ ượ ả
Câu 4. Thông đi p anh (ch ) tâm đc nh t qua văn b n là gì? Nêu lí do anh (ch )ệ ị ắ ấ ả ị
ch n thông đi p đó.ọ ệ
II. LÀM VĂN (7,0 đi m)ể
Câu 1. (2,0 đi mể)
T n i dung đo n trich ph n Đc ừ ộ ạ ở ầ ọ - Hi u, anh/ ch hãy vi t m t đo n vănể ị ế ộ ạ
kho ng 200 ch trình bày suy nghĩ ả ữ v ềý nghĩa c a s t ch c a con ng iủ ự ự ủ ủ ườ trong
cu c s ngộ ố .
Câu 2. (5,0 đi mể) Cho đo n th sau:ạ ơ
"Mình v mình có nh taề ớ
M i lăm năm y thi t tha m n n ngườ ấ ế ặ ồ
Mình v mình có nh khôngề ớ
Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu nớ ớ ồ
- Ti ng ai tha thi t bên c nế ế ồ
Bâng khuâng trong d , b n ch n b c điạ ồ ồ ướ
Áo chàm đa bu i phân liư ổ
C m tay nhau bi t nói gì hôm nay"ầ ế
(Trích “Vi t B c” – T H u)ệ ắ ố ữ
C m nh n c a anh/ch v tình c m đp đ gi a b đi mi n xuôi và ng i ả ậ ủ ị ề ả ẹ ẽ ữ ộ ộ ề ườ
dân Vi t B c qua đo n th trên.T đó, nh n xét ng n g n v tính dân t c đc thệ ắ ạ ơ ừ ậ ắ ọ ề ộ ượ ể
hi n qua đo n th .ệ ạ ơ
---------------------H t---------------------ế
G I Ý ĐÁP ÁNỢ
Ph n/Cầ
âu
N i dungộ
IĐC HI UỌ Ể
1Theo tác giả, nh ng lúc b n c n đn tính t ch và đi m tĩnh là ữ ạ ầ ế ự ủ ề khi b ị
ai đó đ l i, là khi m i l i ch trích đu d n v b n, khi b n liên t c ổ ỗ ọ ờ ỉ ề ồ ề ạ ạ ụ
v p ngã hay b b n bè quay l ngấ ị ạ ư .
2-Bi n pháp tu t : So sánh: " tính t ch " v i "bánh lái "ệ ừ ự ủ ớ
-Tác d ng: nh m tăng s c g i hình g i c m.T đó, ta th y chính tính ụ ằ ứ ợ ợ ả ừ ấ
t ch s luôn giúp cho chúng ta đnh h ng đc cu c s ng c a ự ủ ẽ ị ướ ượ ộ ố ủ
mình, t o nên s kiên đnh, đa chúng ta v t qua m i th thách c a ạ ự ị ư ượ ọ ử ủ
cu c đi.ộ ờ
3 Hi u câu nói: “ng i h nh phúc nh t chính lể ườ ạ ấ à ng iườ t ch đcự ủ ượ
b n thân”ả
- Đi v i xã h i x a và hi n nay, m i th h đu có nh ng l i s ngố ớ ộ ư ệ ỗ ế ệ ề ữ ố ố
khác bi t. Nh ng dù đâu, bao lâu, th h nào thì ệ ư ở ế ệ tính t ch cũng luônự ủ
là đi u c n thi tề ầ ế và giúp con ng i ta “d dàng” h n đi v i cu c s ng.ườ ễ ơ ố ớ ộ ố
- T ch đem l i ự ủ ạ cho ta r t nhi u may m n, thành công, danh v ngấ ề ắ ọ
trong cu c s ng.Vì ta bi t ki m soát đc thái đ, hành đng c aộ ố ế ể ượ ộ ộ ủ
mình, nh có s t ch c a b n thân, nh c nh ph i luôn bi t ch ngờ ự ự ủ ủ ả ắ ở ả ế ế ự
và ki m soát c m xúc đúng n i đúng lúc, gi đc kiên nh n mà hoànể ả ơ ữ ượ ẫ
thành m t vi c nào đó cách t t đp, suôn s .ộ ệ ố ẹ ẻ
4HS có th nêu 1 thông đi p mà mình tâm đc nh t (0.25), đng th i có líể ệ ắ ấ ồ ờ
gi i h p tình, h p lí (0.75)ả ợ ợ
G i ý: ợEm tâm đc nh t thông đi p ph i luôn bi t gi s bĩnh tĩnh choắ ấ ệ ả ế ữ ự
b n thân trong b t kì hoàn c nh nào. Lí do đây chính vì ch khi ta bi tả ấ ả ở ỉ ế
ti t ch c m xúc, ki m soát đc hành vi c a mình b ng s bĩnh tĩnhế ế ả ể ượ ủ ằ ự
h t m c, ta m i có th gi i quy t tình hu ng, v n đ m t cách logic,ế ứ ớ ể ả ế ố ấ ề ộ
th u đáo và rõ ràng nh t. S bĩnh tĩnh không ch đn thu n giúp choấ ấ ự ỉ ơ ầ
cu c s ng ta tr nên d dàng, nó còn giúp chúng ta tr thành con ng iộ ố ở ễ ở ườ
hoàn thi n h n, nh đó công vi c cũng nh các m i quan h c a chúngệ ơ ờ ệ ư ố ệ ủ
ta s thu n l i h n. N u b n mu n thành công h n trong m i vi c, m iẽ ậ ợ ơ ế ạ ố ơ ọ ệ ọ
chuy n, hãy khôn ngoan mà ch n l y ngay s bĩnh tĩnh. Vì s bình tĩnhệ ọ ấ ự ự
luôn là li u thu c h u hi u c u ch a m i r c r iề ố ữ ệ ứ ữ ọ ắ ố .
Suy nghĩ v ềý nghĩa c a s t ch c a con ng i trong cu c s ngủ ự ự ủ ủ ườ ộ ố
a. Đm b o yêu c u hình th c đo n vănả ả ầ ứ ạ
H c sinh có th trình bàyọ ể đo n văn theo cách di n d ch, quy n p, t ngạ ễ ị ạ ổ
phân h p, móc xích ho c song hành.ợ ặ
b. Xác đnh đúng v n đ c n ngh lu nị ấ ề ầ ị ậ
S cô đn c a con ng i trong th gi i ngày “càng k t n i, càngự ơ ủ ườ ế ớ ế ố
online” hi n nay.ệ
a. Tri n khai v n đ ngh lu n:ể ấ ề ị ậ
Thí sinh l a ch n các thao tác l p lu n phù h p đ tri n khai v n đự ọ ậ ậ ợ ể ể ấ ề
ngh lu n theo nhi u cách nh ng ph i làm rõ ý nghĩa c a s t ch c aị ậ ề ư ả ủ ự ự ủ ủ
con ng i trong cu c s ng. Có th tri n khai theo h ng sau:ườ ộ ố ể ể ướ
-Gi i thíchả: T ch làự ủ kh năng t b n thân mình đa ra quy t đnhả ự ả ư ế ị
sáng su t, không b ép bu c, t ch trong l i nói, suy nghĩ, tình c m, tố ị ộ ự ủ ờ ả ự
ch v i hành vi c a mình trong m i hoàn c nh. T ch là đc tính t tủ ớ ủ ọ ả ự ủ ứ ố
c n ph i rèn luy n trong quá trình hoàn thi n b n thân.ầ ả ệ ệ ả
- Ý nghĩa c a s t chủ ự ự ủ c a con ng i trong cu c s ng.ủ ườ ộ ố
+Ng i có tính t ch thì trong m i tr ng h p, m i v n đ đuườ ủ ủ ọ ườ ợ ọ ấ ề ề
có thái đ bình tĩnh, t tin. T tin vào kh năng, năng l c c a b n thân,ộ ự ự ả ự ủ ả
tin vào đi u b n thân s làm và tin vào k t qu mình mang l i. M t h cề ả ẽ ế ả ạ ộ ọ
sinh có tính t ch trong h c t p bi u hi n qua vi c t giác ý th c trongự ủ ọ ậ ể ệ ệ ự ứ
hành đng, ch đng làm bài t p v nhà, trên l p v i tinh th n t h cộ ủ ộ ậ ề ớ ớ ầ ự ọ
t p cao, t h c h i đ trau d i b n thân. ậ ự ọ ỏ ể ồ ả
+Khi rèn luy n đc tính t ch , con ng i hình thành l i s ng đúngệ ượ ự ủ ườ ố ố
đn, c x có đo đc, có văn hóa h n. T ch đ gi i quy t m i tìnhắ ư ử ạ ứ ơ ự ủ ể ả ế ọ
hu ng trong cu c s ng,nh n đc s đánh giá cao c a m i ng i xungố ộ ố ậ ượ ự ủ ọ ườ
quanh v năng l c cũng nh k năng giao ti p mà b n thân th hi n. Tề ự ư ỹ ế ả ể ệ ự
ch khi n ta t tin, m nh m v t qua khó khăn, cám d . ủ ế ự ạ ẽ ượ ỗ
+T ch còn mang l i cho con ng i nhi u c h i cao, dám c m ,ự ủ ạ ườ ề ơ ộ ướ ơ
dám th hi n kh năng b n thân m i lĩnh v c và s thành công ể ệ ả ả ở ọ ự ẽ
-Bài h cọ: M i ng i ph i có ý th c cao, trách nhi m trong m i côngỗ ườ ả ứ ệ ọ
vi c, tích c c tham gia h c t p và rèn luy n b n thân th t t t; nh t làệ ự ọ ậ ệ ả ậ ố ấ
h c t p kĩ năng s ng, bi t t mình x lí m i tình hu ng đ đem l i k tọ ậ ố ế ự ử ọ ố ể ạ ế
qu t t nh t.ả ố ấ
d. Chính t , dùng t , đt câuả ừ ặ
Đm b o chu n chính t , ng phápả ả ẩ ả ữ ti ng Vi t.ế ệ
e. Sáng t oạ
Có cách di n đt m i m , th hi n sâu s c v v n đ ngh lu n.ễ ạ ớ ẻ ể ệ ắ ề ấ ề ị ậ
C m nh n v tình c m đp đ gi a b đi mi n xuôi và ng i ả ậ ề ả ẹ ẽ ữ ộ ộ ề ườ
dân Vi t B c qua đo n th . Nh n xét v tính dân t c đc th hi n ệ ắ ạ ơ ậ ề ộ ượ ể ệ
qua đo n th :ạ ơ
"Mình v mình có nh taề ớ
M i lăm năm y thi t tha m n n ngườ ấ ế ặ ồ
Mình v mình có nh khôngề ớ
Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu nớ ớ ồ
- Ti ng ai tha thi t bên c nế ế ồ
Bâng khuâng trong d , b n ch n ạ ồ ồ
b c điướ
Áo chàm đa bu i phân liư ổ
C m tay nhau bi t nói gì hôm nay"ầ ế
(Trích “Vi t B c” – T H u)ệ ắ ố ữ
a. Đm b o c u trúc bài ngh lu nả ả ấ ị ậ
Có đ các ph n m bài, thân bài, k t bài. M bài nêu đc v n ủ ầ ở ế ở ượ ấ
đ, thân bài tri n khai đc v n đ, k t bài k t lu n đc v nề ể ượ ấ ề ế ế ậ ượ ấ đ.ề
b. Xác đnh đúng v n đ c n ngh lu nị ấ ề ầ ị ậ : tình c m đp đ gi a b đi ả ẹ ẽ ữ ộ ộ
mi m xuôi và ng i dân Vi t B cề ườ ệ ắ
c. Tri n khai v n đ ngh lu n thành các lu n đi mể ấ ề ị ậ ậ ể : th hi n s c m ể ệ ự ả
nh n sâu s c và v n d ng t t các thao tác l p lu n; k t h p ch t ch ậ ắ ậ ụ ố ậ ậ ế ợ ặ ẽ
gi a lí l và d n ch ng; đm b o các yêu c u sau:ữ ẽ ẫ ứ ả ả ầ
Gi i thi u tác gi , tác ph m, v n đ c n bàn lu nớ ệ ả ẩ ấ ề ầ ậ
-Hoàn c nh sáng tác, m ch c m xúc th (0,25đ)ả ạ ả ơ
-Tình c m đp đ c a ng i l i dành cho ng i ra đi (1,0đ)ả ẹ ẽ ủ ườ ở ạ ườ
+ nh c nh k ni m “m i lăm năm y thi t tha m n n ng”ắ ớ ỉ ệ ườ ấ ế ặ ồ
+ s tr ng tr i, h t h ng trong tâm h n ng i l iự ố ả ụ ẫ ồ ườ ở ạ
+ Lo l ng, trăn tr v tình c m b đi dành cho mình có luôn m n ắ ở ề ả ộ ộ ặ
n ng?ồ
-Tình c m đp đ c a ng i ra đi dành cho ng i l i: (1,0đ)ả ẹ ẽ ủ ườ ườ ở ạ
+ kh ng đnh n i nh sâu s c: nh hình, nh ti ngẳ ị ỗ ớ ắ ớ ớ ế
+ c m xúc nh “bâng khuâng”, “b n ch n”, ngh n ngào, đy l u ả ớ ồ ồ ẹ ầ ư
luy nế
-Ngh thu t : hình th c đi đáp, th th dân t c, s ệ ậ ứ ố ể ơ ộ ử
d ng t láy giàu c m xúc, hình nh hoán d … (0,5đ)ụ ừ ả ả ụ
Khái quát, liên h , m r ng v n đ (0,25đ)ệ ở ộ ấ ề