SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT TAM DƯƠNG – YÊN LẠC 2
--------------------------------
KỲ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2018
ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN
Thời gian làm bài 120 phút.
Đề thi gồm 01 trang.
———————
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Có rất nhiều người trên thế giới này không chịu vượt ra khỏi vùng an toàn của mình chỉ vì
họ sợ bị thất bại. Họ không muốn thử sức mình với các kỳ thi quốc gia vì họ không tin rằng họ sẽ
chiến thắng. Họ sợ phải nhận những bức thư từ chối, nên họ không nộp đơn xin việc ở nước
ngoài. Họ ngại tham gia khóa học để cải thiện một kỹ năng còn yếu vì lo sợ phải đối mặt với
những sự chế giễu. Nhưng nhiều thách thức, rủi ro hoặc tình huống khó chịu chính là những cơ
hội đã được ngụy trang.
“Có chắc không?” là câu hỏi khiến chúng ta cảm thấy bất ổn khi có ý muốn thoát ra khỏi
vùng an toàn. “Chắc chắn mà” là câu trả lời mà chúng ta luôn muốn nghe. Chúng ta muốn chắc
chắn sẽ nhận được học bổng khi đăng ký, chúng ta muốn chắc chắn sẽ không bị hổ vồ khi đi
thám hiểm Safari, chúng ta muốn chắc chắn rằng người mà chúng ta chọn là vợ hay chồng sẽ ở
với chúng ta mãi mãi. Nhưng có gì trên thế giới này mà không có độ rủi ro nhất định? Sự rủi ro
có thể đến với từng người trong chúng ta bất kỳ lúc nào. Rủi ro có thể đến với bạn ngay trong
khi bạn chấp nhận làm bất cứ việc gì. Để chắc chắn rằng rủi ro không đến với mình, việc duy
nhất bạn có thể làm là không làm gì cả, nằm trên giường và … mơ về những thứ mà bạn không
dám làm trong thế giới thật. Nhưng bạn có dám chắc là trong cơn mơ, bạn sẽ không bị giật mình
và ngã xuống đất? Nếu rủi ro có thể ập đến với bạn cả khi bạn đang mơ, vậy tại sao bạn không
dám ra ngoài và dám biến những giấc mơ của bạn trở thành hiện thực?
(Trích Hộ chiếu xanh đi quanh thế giới; Hồ Thu Hương, Nguyễn Phan Linh, Phạm Anh Đức
NXB Thế giới; 2016; trang 147-148)
Câu 1. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Câu 2. Theo tác giả, vì sao có rất nhiều người trên thế giới này không chịu vượt ra khỏi vùng an
toàn của mình?
Câu 3. Anh/chị có đồng tình với quan niệm: nhiều thách thức, rủi ro hoặc tình huống khó chịu
chính là những cơ hội đã được ngụy trang? Vì sao?
Câu 4. Qua đoạn trích, anh/chị hiểu thế nào là vùng an toàn? Với những người đang ở
trong vùng an toàn, theo anh/chị cách nào có thể giúp họ bước ra khỏi vùng an toàn đó? Nêu ít
nhất 02 cách.
II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) thuyết
phục các bạn trẻ rằng: có những lúc cần phải thoát ra khỏi vùng an toàn do mình tự tạo ra.
Câu 2. (5,0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về hình ảnh chiếc thuyền khi ở ngoài xa và khi tiến đến gần bờ trước
sự phát hiện của nghệ sĩ Phùng trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu.
Từ đó liên hệ đến hình ảnh chuyến tàu đêm qua phố huyện trong tác phẩm Hai đứa trẻ của
Thạch Lam để nhận xét tư tưởng nhân đạo sâu sắc của mỗi nhà văn.
---------------Hết--------------
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Họ và tên thí sinh ................................................ SBD ........................
SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT TAM DƯƠNG – YÊN LẠC 2
-----------------------------
ĐÁP ÁN KỲ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2018
MÔN NGỮ VĂN
Đáp án gồm 05 trang.
———————
Phần
Câu/Ý
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC – HIỂU
3,0
1
0,5
2
Theo tác giả, có rất nhiều người trên thế giới này không chịu
vượt ra khỏi vùng an toàn của mình chỉ vì họ sợ bị thất bại
0,5
3
– Đồng tình với quan niệm: nhiều thách thức, rủi ro hoặc tình
huống khó chịu chính là những cơ hội đã được ngụy trang.
– Lí giải:
+ Nhiều thách thức, rủi ro hoặc tình huống khó chịu chính là
những cơ hội: Với cái nhìn lạc quan, đây sẽ là dịp thử thách, tôi
luyện bản thân. Khi nỗ lực hết mình, phát huy tối đa sức mạnh
nội tại để vượt hoàn cảnh, ta có thể nắm bắt, tự tạo cơ hội cho
mình, cập đến bến bờ thành công…
+ Những cơ hội đã được ngụy trang: Những cơ hội bị che giấu
bởi lớp vỏ của thách thức. Nếu không cố gắng hết sức ta sẽ
chẳng bao giờ nhận ra.
0,25
0,5
0,25
4
– Vùng an toàn là giới hạn trong đó ta có cảm giác yên ổn,
không phải đối mặt với khó khăn, thách thức, rủi ro,…
– Nêu ít nhất 02 cách có thể giúp những người đang ở
trong vùng an toàn bước ra khỏi vùng an toàn đó. HS có thể nêu
các cách khác nhau miễn là có lí. Đó có thể là: thực hiện những
gì chưa từng làm hoặc bản thân sợ hãi để thay đổi theo chiều
hướng tích cực; đồng ý tham gia thử thách để khám phá bản
thân…
0,5
0,5
II
LÀM VĂN
1
Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, viết một đoạn văn
(khoảng 200 chữ) thuyết phục các bạn trẻ rằng: có những
lúc cần phải thoát ra khỏi vùng an toàn do mình tự tạo ra.
2,0
Yêu cầu:
- Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận 200 chữ. Có đủ các phần
mở đoạn, phát triển đoạn, kết đoạn. Mở đoạn nêu được vấn đề,
phát triển đoạn triển khai được vấn đề, kết đoạn kết luận được
vấn đề.
- Xác định đúng vấn đề cần nghị luận; triển khai vấn đề nghị
luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết
Phần
Câu/Ý
Nội dung
Điểm
hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài học nhận thức và
hành động.
Cụ thể:
* Giải thích
– Vùng an toàn: là giới hạn trong đó ta có cảm giác yên ổn,
không phải đối mặt với khó khăn, rủi ro,…
– Thoát ra khỏi vùng an toàn: vượt qua ranh giới, bứt khỏi
phạm vi an toàn tự giới hạn; dám đối mặt với khó khăn, thách
thức…
0,25
* Dùng lí lẽ và dẫn chứng thực tế để thuyết phục có những
lúc cần phải thoát ra khỏi vùng an toàn do mình tự tạo ra.
– Cuộc sống trở nên thú vị, nhiều màu sắc hơn.
– Con người sẽ tự tin, mạnh mẽ, dũng cảm, dám nghĩ, dám làm,
dám đối mặt để thích ứng và nhờ vậy sẽ trưởng thành hơn…
– Thoát ra khỏi vùng an toàn do mình tạo ra cũng có nghĩa là tự
tạo cơ hội để tiến xa. Những suy nghĩ mới cùng sự sáng tạo sẽ
được nảy mầm. Cuộc sống bắt đầu từ điểm kết thúc ở vùng an
toàn của bạn (Neale Donald Walsch).
– Thoát ra khỏi vùng an toàn không có nghĩa là tìm kiếm khó
khăn, liều lĩnh, bất chấp tất cả…
– Phê phán những biểu hiện dễ đầu hàng và chấp nhận thất bại,
không chịu cố gắng, sống thu mình hèn nhát…
1,5
* Bài học nhận thức và hành động
- Nhận thức được vai trò quan trọng và cần thiết của việc thoát
ra khỏi vùng an toàn.
- Dám vượt qua phạm vi an toàn để trải nghiệm, để trưởng
thành, vững vàng và sống đẹp hơn.
0,25
2
5,0
Phần
Câu/Ý
Nội dung
Điểm
2.1
Giới thiệu chung
– Giới thiệu tác giả Nguyễn Minh Châu và tác phẩm Chiếc
thuyền ngoài xa. Hình ảnh chiếc thuyền là một ẩn dụ nghệ thuật
của nhà văn.
– Giới thiệu tác giả Thạch Lam và tác phẩm Hai đứa trẻ. Hình
ảnh chuyến tàu đêm mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc của nhà
văn.
– Thông qua hai hình ảnh trên ta thấy được tư tưởng nhân đạo
sâu sắc của Nguyễn Minh Châu và Thạch Lam.
0,5
2.2
* Chiếc thuyền khi ở ngoài xa
– Một chiếc thuyền đánh cá thu lưới vào lúc bình minh là ―cảnh
đắt trời cho‖, một bức họa diệu kì mà thiên nhiên ban tặng cho
con người mà đời nghệ sĩ không phải lúc nào cũng bắt gặp. Cái
cảnh tượng ấy giống như ―một bức tranh mực tàu của một danh
họa thời cổ‖. Mũi thuyền in một nét mơ hồ, lòe nhòe vào bầu
sương trắng như sữa pha màu hồng của nắng mai. Bóng người
trên thuyền ngồi im phăng phắc. Khung cảnh ấy từ góc nhìn của
người nghệ sĩ qua mắt lưới và tấm lưới giữa hai gọng vó hiện ra
như cánh một con dơi. Toàn bộ khung cảnh ―từ đường nét đến
ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn
bích‖.
– Trước vẻ đẹp tuyệt đích của tạo hóa, nghệ sĩ Phùng cảm thấy
bối rối, rung động thực sự và tâm hồn như được gột rửa, thanh
lọc. Cái đẹp ấy là đạo đức, là cái Chân, cái Thiện mà con người
muốn hướng tới.
1,0
* Chiếc thuyền khi tiến vào gần bờ trước chỗ Phùng đứng
– Bước ra từ chiếc thuyền ngư phủ đẹp như mơ là một người
đàn bà xấu xí, mệt mỏi; một gã đàn ông to lớn, dữ dằn; một
cảnh tượng tàn nhẫn: gã chồng đánh đập người vợ một cách thô
bạo; đứa con vì thương mẹ mà đánh lại cha đề rồi nhận lấy hai
cái tát của bố ngã dúi xuống cát.
– Chứng kiến cảnh tượng đó, nghệ sĩ Phùng ngạc nhiên đến
sững sờ, kinh ngạc đến mức ―cứ đứng há mồm ra mà nhìn‖ bởi
anh không thể ngờ rằng đằng sau cái đẹp diệu kì của tạo hóa lại
chứa đựng cái xấu, cái ác đến không thể tin được.
– Chiếc thuyền ấy còn là nơi sinh sống chật chội của cả gia đình
hàng chài, chứa đựng đầy đủ bi kịch cuộc sống của người đàn
bà. Những lúc biển động, thuyền không ra biển được cả nhà
phải ăn xương rồng luộc chấm muối nhưng cũng có những giây
1,0
Phần
Câu/Ý
Nội dung
Điểm
phút hiếm hoi gia đình ấy hòa thuận vui vẻ.
* Ý nghĩa nghệ thuật của hình ảnh chiếc thuyền
– Đây là hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng, chứa đựng ẩn dụ nghệ
thuật sâu sắc của nhà văn Nguyễn Minh Châu. Nhà văn muốn
người đọc nhận thấy cuộc đời này không hề đơn giản, xuôi
chiều mà chứa đựng nhiều nghịch lí. Cuộc sống luôn tồn tại
những mặt đối lập: đẹp – xấu, thiện – ác,…
– Góc độ quan sát sự vật sẽ cho ta những phán đoán, nhìn nhận
khác nhau. Vì vậy, đừng đánh giá sự vật qua cái nhìn bên ngoài,
từ khoảng cách xa mà cần khá phá bản chất thực sau vẻ đẹp đẽ
của hiện tượng. Cần có cái nhìn đa diện, đa chiều về cuộc đời,
về con người.
0,5
2.3
Liên hệ đến hình ảnh chuyến tàu đêm trong Hai đứa trẻ –
Thạch Lam
* Giống nhau
– Cả hai hình ảnh chiếc thuyền và chuyến tàu đêm đều là hình
ảnh biểu tượng chứa đựng nhiều dụng ý nghệ thuật của nhà văn.
– Là chi tiết nghệ thuật quan trọng trong cốt truyện.
* Khác nhau
– Hình ảnh chiếc thuyền trong Chiếc thuyền ngoài xa của
Nguyễn Minh Châu xuất hiện xuyên suốt tác phẩm nhằm thể
hiện những quan điểm, triết lí của nhà văn về cuộc đời, về nghệ
thuật. Nhà văn đặt ra vấn đề số phận và hạnh phúc của người
dân lao động để bạn đọc cùng suy nghĩ. Hơn nữa, giữa nghệ
thuật và cuộc đời luôn có một khoảng cách xa, vậy nhà văn cần
làm sao để hướng đến một giá trị nghệ thuật chân chính, nghệ
thuật bắt nguồn từ cuộc đời và vì con người.
– Hình ảnh Chuyến tàu đêm đi qua phố huyện trong Hai đứa trẻ
của Thạch Lam xuất hiện ở đoạn cuối truyện chứa đựng nhiều ý
nghĩa:
+ Là sự chờ đợi của tất cả người dân nơi phố huyện nhằm mục
đích mưu sinh, bán thêm được ít hàng nào đấy cho hành khách
trên tàu.
+ Với hai đứa trẻ, đoàn tàu là hình ảnh biểu trưng cho quá khứ.
Nó chạy về từ Hà Nội, từ miền kí ức tuổi thơ thể hiện ước mơ
và khát vọng của chị em Liên. Đó là ước mơ được quay trở về
quá khứ, sống một cuộc sống tươi đẹp như quá khứ đã qua.
+ Đoàn tàu rực rỡ ánh sáng, ngập tràn âm thanh, chứa đựng bao
điều mới mẻ, thú vị là một thế giới khác hẳn với cuộc sống tràn
đầy bóng tối, tẻ nhạt, đơn điệu nơi phố huyện nghèo. Vì thế,
đoàn tàu xuất hiện còn khơi dậy khát vọng và ước mơ của chị
0,25
0,75