Dị ứng ngoài da do
dùng thuốc
Thuốc được nghiên cứu và sản xuất là để chữa bệnh.
Tuy nhiên bên cạnh tác dụng chữa bệnh ấy thuốc có thể
gây ra những tác dụng không mong muốn. Dị ứng thuốc
là một trong những tác dụng phụ của thuốc.
Dị ứng thuốc biểu hiện bởi một số các triệu chứng lâm sàng
ở người dùng loại thuốc nhất định nào đó, là tình trạng rất
hay gặp trong da liễu. Một số biểu hiện ngoài da của dị ứng
thuốc thường gặp, mà chúng ta cần có nhận biết để thông
báo kịp thời cho bác sĩ để có cách xử lý thích hợp.
Ban đỏ: Là dạng ban sẩn hoặc ban dạng sởi, nhỏ như đầu
đinh ghim ở thân mình và có thể liên kết lại với nhau tạo
thành mảng, người bệnh thường ngứa, thời gian xuất hiện
sau dùng thuốc thường khoảng 1 tuần và tồn tại đến một
vài tuần. Những thuốc hay gây dị ứng dạng này như:
ampicillin, amoxycillin, cotrimoxazole, cefaclor...
Mày đay: Là các sẩn đỏ phù nề, ngứa nhiều. Có thể kết hợp
với phù mạch, phù nề mi mắt, môi. Thường biểu hiện sớm
sau dùng thuốc và tồn tại trong khoảng 24 giờ hoặc kéo dài
hơn tuỳ theo từng loại thuốc gây dị ứng. Những thuốc hay
gây dị ứng dạng này như: kháng sinh, đặc biệt là penicillin,
thuốc chống viêm giảm đau không - steroid (NSAIDs) bao
gồm cả aspirin...
Một trường hợp dị ứng ngoài da do
thuốc.
Viêm da bong vảy: Là dạng ít gặp với biểu hiện đỏ da bong
vảy và ngứa toàn thân. Bệnh có thể tiến triển nặng nề và có
thể đe doạ đến tính mạng người bệnh. Dạng này thường
xuất hiện sau dùng thuốc khoảng một tuần và tồn tại trong
3 - 4 tuần. Các thuốc hay gây dị ứng dạng này là:
allopurinol, thuốc chống sốt rét, carbamazepine, penicillin
và sulfonamide.
Da nhạy cảm ánh sáng: Bình thường da không nhạy cảm
với ánh sáng. Khi dùng một số loại thuốc thường là các loại
như thuốc chống viêm không steroid, thuốc kháng sinh
ciprofloxacin, tetracycline, thuốc chống nấm griseofulvin...
thì da trở nên tăng nhạy cảm với ánh sáng và bị tổn thương
như: đỏ da giống bỏng, sạm da, đen da hoặc mất sắc tố da...
Vị trí ở các vùng da hở như: mặt, cổ, mu bàn tay, mu bàn
chân. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào liều thuốc sử dụng
và thời gian tiếp xúc với ánh nắng.
Viêm mao mạch (Cutaneous vasculitis): Là tình trạng viêm
các mao mạch ngoài da do các thuốc như: Ức chế men
chuyển, NSAIDs, sulfonamide và thiazide lợi tiểu. Biểu
hiện ngoài da là các ban xuất huyết sờ thấy được trên mặt
da. Ngoài ra thuốc còn có thể gây viêm mạch nội tạng và
gây nguy hiểm hơn cho người bệnh.
Không chỉ có thuốc uống mới gây dị ứng mà trong da liễu,
các loại thuốc bôi có các loại dược chất trên cũng đều có
khả năng gây ra các dị ứng tại chỗ và toàn thân như dùng
đường uống. Vì vậy cần sử dụng thuốc đúng hướng dẫn của
bác sĩ chuyên khoa và được theo dõi, chăm sóc là điều cần
thiết nhằm giảm thiểu các phản ứng có hại của thuốc.
