Ậ
LU N VĂN:
ở ầ m đ u
ấ ế ủ ề t c a đ tài 1. Tính c p thi
ở ử ớ ự ệ ươ ươ Th c hi n chính sách m c a v i ph ạ ng châm đa d ng hoá, đa ph ng hoá kinh
ế ố ạ ấ ẩ ượ ự ọ t ạ ộ đ i ngo i, ho t đ ng xu t kh u đ c coi là m t ộ lĩnh v c quan tr ng c a n n ủ ề kinh tế
ự ế ố ứ ấ ẩ ộ ươ ướ ữ qu c dân. Th c t đã ch ng minh, xu t kh u là m t ph ng h ụ ng h u d ng nh t đ ấ ể
ơ ộ ụ ữ ậ ậ ộ ể ộ ưở h i nh p và t n d ng nh ng c h i trong quá t ậ rình h i nh p đ tăng tr ể ng và phát tri n
ế ể ủ ấ ả ự ể ấ ẩ ự ề kinh t . Xu t kh u phát tri n kéo theo s phát tri n c a t t c các ệ lĩnh v c, là đi u ki n
ề ể ấ ượ ề ộ ố ả ế ệ ti n đ đ nâng cao ch t l ng cu c s ng nhân dân, gi i quy t công ăn vi c làm và làm
ể ế ướ ạ ị chuy n d ch c c u ơ ấ kinh t theo h ệ ng hi n đ i.
ề ề ề ả ấ ố ớ ố Thanh Hoá là t nhỉ có dân s đông v i nhi u làng ngh truy n th ng s n xu t hàng
ủ ủ ệ ệ ấ ẩ ấ ả ỹ ỹ th công m ngh xu t kh u. S n xu t hàng th công m ngh là ngành hàng thu hút
ụ ề ậ ộ ượ ế ạ ủ ề ả ẩ ố nhi u lao đ ng, t n d ng đ ề c th m nh c a các làng ngh truy n th ng. S n ph m th ủ
ệ ủ ỹ ỉ ượ ư ộ ạ ị ườ ướ công m ngh c a T nh đ c a chu ng t ề i nhi u th tr ng n ữ c ngoài. Trong nh ng
ề ỉ ủ ươ ề ệ ỷ năm qua T nh u và Chính quy n t nhỉ Thanh Hoá đã có nhi u ch tr ằ ng, bi n pháp nh m
ủ ư ể ề ể ạ ả ấ ẩ ỹ ồ ệ đ y m nh s n xu t hàng th công m ngh nh phát tri n làng ngh , phát tri n ngu n
ỗ ợ ị ườ ụ ự ứ ể ữ ớ nhân l c, chính sách tín d ng, h tr nghiên c u tìm hi u th tr ng ... V i nh ng chính
ệ ủ ủ ệ ấ ẩ ỹ ừ sách và bi n pháp đó, xu t kh u hàng th công m ngh c a Thanh Hoá đã không ng ng
ự ế ệ ệ ầ ả ạ tăng lên, góp ph n đáng k vào th c hi n xoá đói, gi m nghèo, t o vi c làm cho hàng
ầ ộ ưở ế ủ ỉ ngàn lao đ ng, góp ph n tăng tr ng và phát tri n ể kinh t c a T nh. Tuy nhiên, trong
ệ ư ạ ượ ế ạ ộ ữ ủ ấ ẩ ỹ nh ng năm qua ho t đ ng xu t kh u hàng th công m ngh ch a đ t đ c k t qu nh ả ư
ư ệ ạ ấ ẩ ả ả ấ ấ mong mu n: ố kim ng ch xu t kh u còn th p, hi u qu ch a cao, s n xu t còn manh
ư ươ ứ ế mún ... ch a t ớ ề ng x ng v i ti m năng kinh t , tài nguyên thiên nhiên và con ng ườ ủ i c a
ể ẩ ủ ế ế ạ ấ ẩ ỏ ỹ ỉ T nh. Vì th , câu h i “Làm th nào đ đ y m nh xu t kh u hàng th công m ngh ệ
ươ ớ ề ứ ủ ỷ ả ỏ ớ ấ t ng x ng v i ti m năng c a T nhỉ ặ ?” là câu h i l n đang đ t ra cho các c p u Đ ng,
ệ Chính quy n c a t ề ủ nhỉ Thanh Hoá hi n nay.
ự ủ ệ ấ ẩ ấ ẩ ỹ Trong lĩnh v c xu t kh u nói chung và xu t kh u hàng th công m ngh nói
ộ ố ữ ả ả ề ứ ậ riêng, nh ng năm qua đã có m t s tác gi ự quan tâm nghiên c u c v lý lu n và th c
ễ ả ạ ộ ẩ ừ ộ ứ ứ ệ ấ ti n. Có tác gi nghiên c u toàn di n ho t đ ng xu t kh u t n i dung, hình th c và
ế ự ủ ữ ộ ế ề ọ nh ng tác đ ng c a nó đ n s phát tri n ể kinh t ậ ề nói chung. Nhi u đ tài khoa h c, lu n
ề ự ủ ạ ấ ọ ọ ẩ ủ ứ văn c a sinh viên, h c viên cao h c nghiên c u v th c tr ng kinh doanh xu t kh u c a
ụ ể ệ ộ ứ ậ m t doanh nghi p c th . Tuy nhiên còn ít các công t rình nghiên c u t p trang vào đánh
ấ ề ủ ươ ặ ề ố ớ ạ ộ ệ giá ho c đ xu t v ch tr ủ ng, bi n pháp c a chính quy n t ấ ề inh đ i v i ho t đ ng xu t
ủ ẩ ỹ ệ kh u hàng th công m ngh .
ộ ố ề ạ ỹ ố ớ ậ ọ Đ i v i Thanh Hoá, cũng đã có m t s đ tài khoa h c, lu n văn th c s nghiên
ạ ộ ề ươ ộ ố ặ ạ ặ ấ ứ c u v tình hình ho t đ ng Th ng m i nói chung ho c m t s m t hàng xu t kh u c ẩ ụ
ế ậ ừ ủ ế ể ủ ề ệ th c a tình. Các đ tài ch y u ti p c n t phía các doanh nghi p, các h ộ kinh doanh để
ư ề ằ ấ ậ ẩ ấ đ a ra các đ xu t nh m phát tri n ể kinh doanh xu t nh p kh u.
ươ ẩ ỉ ể ấ ạ ng trình phát tri n xu t kh u t nh Thanh Hoá giai đo n 2001 2005 Đe tài “Ch
ạ ươ ạ ượ ỉ và giai đo n 2006 2010 ủ ở ” c a s Th ng m i Thanh Hoá đ ỷ c T nh U , UBND t inh
ự ệ ể ệ ể ằ ị ế ủ Thanh Hoá phê duy t và tri n khai th c hi n nh m chuy n d ch c c u ơ ấ kinh t c a Thanh
ướ ấ ẩ ừ ả ấ ướ ặ Hoá theo h ng xu t kh u, t s n xu t các hàng hoá bán trong n c, các m t hàng có giá
ẩ ấ ặ ấ ẩ ả ạ ấ ị ị tr xu t kh u th p sang các m t hàng xu t kh u có giá tr cao và có kh năng c nh tranh.
ư ứ ế ề ậ ấ ẩ Nhìn chung, cho đ n nay ch a có đ tài nghiên c u nào t p trung vào xu t kh u
ư ư ủ ứ ệ ề ọ ỹ hàng th công m ngh , cũng nh ch a có công trình nghiên c u khoa h c nào v các ch ủ
ố ớ ủ ủ ệ ấ ẩ ơ ỹ ỉ ệ tr ng, bi n pháp c a T nh Thanh Hoá đ i v i xu t kh u hàng th công m ngh .
ứ ư ủ ệ ầ ẩ ạ ấ ẩ Góp ph n vào nghiên c u đ a ra các bi n pháp đ y m nh xu t kh u hàng th công
ệ ủ ỹ ề ọ ẩ ạ ấ ẩ m ngh c a t nhỉ Thanh Hoá, tôi ch n đ tài: “ i i ơ ả pháp đ y m nh Xu t kh u hàng
ủ ệ ỹ ị ậ th công m ngh trên đ a bàn tình Thanh Hoá” ạ ỹ làm lu n văn th c s chuyên ngành:
ả Qu n lý kinh t ế .
ứ ủ ề ụ ệ ụ 2. M c đích và nhi m y nghiên c u c a đ tài
ụ a)M c đích:
ơ ở ự ủ ủ ễ ậ ề ị Làm rõ c s lý lu n và th c ti n v v trí, vai trò c a ngành hàng th công m ỹ
ệ ẩ ấ ngh xu t kh u
ấ ả ừ ộ ướ ủ ể ể Đe xu t gi i pháp t ả góc đ qu n lý Nhà n c đ phát tri n hàng th công m ỹ
ệ ấ ệ ạ ngh xu t kh u c a t ẩ ủ nhỉ Thanh Hoá trong giai đo n hi n nay.
ụ ệ Nhi m v : b)
ụ ủ ề ụ ự ệ ệ ạ ầ ộ Đe đ t m c đích trên, nhi m v c a đ tài c n th c hi n các n i dung sau:
ậ ứ ơ ở ư ữ ọ ị ướ ấ Đ a ra nh ng lu n c khoa h c làm c s và đ nh h ứ ề ng cho v n đ nghiên c u
ệ ố ụ ủ ề ẩ ả ậ ấ ề thông qua h th ng hoá lý lu n v xu t kh u, vai trò và công c qu n lý c a chính quy n
ị ươ ố ớ ẩ ạ ộ ủ ạ ấ đ a ph ẩ ng đ i v i đ y m nh ho t đ ng xu t kh u hàng hoá nói chung và hàng th công
ỹ ệ m ngh nói riêng.
ự ủ ệ ạ ấ ẩ ỹ ủ Phân tích và đánh giá th c tr ng xu t kh u hàng th công m ngh , các ch tr
ươ ạ ộ ủ ỉ ủ ệ ấ ẩ ố ớ ng và bi n pháp c a t nh Thanh Hoá đ i v i ho t đ ng xu t kh u hàng th công m ỹ
ờ ỳ ệ ị ỉ ngh trên đ a bàn t nh th i k 2001 2007.
ủ ươ ữ ề ả ủ ế ằ Đ xu t v i t ấ ớ inh Thanh Hoá nh ng ch tr ng, gi i pháp ch y u nh m thúc
ệ ế ủ ấ ẩ ẩ ỹ ướ ớ đ y xu t kh u hàng th công m ngh đ n năm 2010, h ng t i năm 2020.
ố ượ ạ ứ ng và ph m vi nghiên c u 3.Đ i t
ố ượ ạ ộ ề ổ ứ ả ấ ng nghiên c u: Đ i t ấ ứ Đ tài l y ho t đ ng t ấ ch c s n xu t, kinh doanh xu t
ủ ươ ủ ệ ẩ ỹ ệ kh u hàng th công m ngh và các ch tr ng, bi n pháp c a t ố ớ ủ inh Thanh Hoá đ i v i
ố ượ ủ ệ ấ ẩ ỹ ứ xu t kh u hàng th công m ngh làm đ i t ng nghiên c u.
ạ ớ ạ ủ ươ ứ ệ Ph m vi nghiên c u: ứ Đe tài gi i h n nghiên c u các ch tr ủ ng, bi n pháp c a
ướ ạ ộ ố ớ ủ ấ ẩ ả ơ c quan Qu n lý Nhà n c t nhỉ Thanh Hoá đ i v i ho t đ ng xu t kh u hàng th công
ỉ ượ ề ậ ở ứ ệ ề ấ ỹ ị m ngh trên đ a bàn tình, các v n đ khác có liên quan ch đ c đ c p ộ ầ m c đ c n
ế ể ả ể ủ ấ ộ ổ ứ ề ồ thi t đ đ m b o t ả ính đ ng b , t ng th c a v n đ nghiên c u.
ự ạ ờ ừ ả ế ướ ớ Th i gian: th c tr ng t 2001 2007, gi i pháp đ n năm 2010, h ng t i năm
ữ ế 2020 và nh ng năm ti p sau.
ươ ứ ng pháp nghiên c u 4.Ph
ươ ơ ả ượ ử ụ ứ ươ Ph ng pháp c b n đ c s d ng trong nghiên c u này là: ph ậ ng pháp duy v t
ậ ị ứ ử ệ ươ ụ ể ứ ồ ươ bi n ch ng và duy v t l ch s . Ph ng pháp nghiên c u c th bao g m: ph ng pháp
ố ổ ợ ươ ứ ấ ỏ th ng kê, phân tích và t ng h p, ph ng pháp khung logic, nghiên c u so sánh, ph ng v n.
ụ ụ ố ệ ố ệ ủ ế ứ ứ ấ Các thông tin, s li u ph c v cho nghiên c u này ch y u là các s li u th c p
ủ ủ ế ở ỷ ỷ ỉ tò các báo cáo c a T nh u , U ban nhân dân tình, các s , ban ngành c a tình; các k t qu ả
ứ ủ ứ ượ ộ ố ề nghiên c u c a m t s đ tài nghiên c u đã đ ố c công b .
ượ ứ ậ ấ ổ ỏ ố ệ ơ ấ Các s li u s c p đ c thu th p b sung cho nghiên c u qua ph ng v n sâu do
ả ậ ố ượ ự ệ ấ ả ỏ tác gi lu n văn th c hi n trong năm 20072008. Đ i t ng ph ng v n là các nhà qu n lý
ở ỉ ủ ộ ả ộ ố ộ ố ệ ề ệ t nh, huy n và m t s làng ngh ; m t s doanh nghi p, ch h s n xu t ấ kinh doanh
ộ ố ủ ệ ệ ấ ẩ ỹ ươ ạ hàng th công m ngh xu t kh u, m t s doanh nghi p th ng m i.
ủ ề ự ế ữ 5.D ki n nh ng đóng góp c a đ tài
ứ ộ ố Đe tài nghiên c u có m t s đóng góp chính sau đây:
ệ ố ộ ướ ề ể ầ ề ơ ả ữ ấ Đ tài góp ph n h th ng hoá và phát tri n m t b c nh ng v n đ c b n v ề
ạ ộ ủ ệ ấ ậ ẩ ỹ ủ ho t đ ng xu t nh p kh u hàng hoá nói chung và hàng th công m ngh nói riêng c a
ụ ủ ạ ộ ố ớ ấ ẩ ỉ t nh, vai trò và công c c a chính quy n t ề inh đ i v i ho t đ ng kinh doanh xu t kh u.
ệ ố ự ế ằ ậ ạ ề B ng cách ti p c n h th ng, logic đ tài đi sâu phân tích, đánh giá th c tr ng
ệ ủ ỉ ạ ộ ủ ấ ẩ ỹ ho t đ ng xu t kh u hàng th công m ngh c a t nh Thanh Hoá; phân tích đánh giá các
ủ ươ ệ ự ữ ệ ằ ch tr ng, bi n pháp mà t ẩ inh Thanh Hoá đã th c hi n trong nh ng năm qua nh m đ y
ạ ộ ấ ẩ ạ m nh ho t đ ng xu t kh u.
ộ ố ả ị ớ ề ế ề ấ ỉ Đ xu t, ki n ngh v i chính quy n T nh m t s gi ầ ủ ế i pháp ch y u góp ph n
ệ ủ ỉ ủ ế ấ ẩ ặ ẩ ạ ỹ đ y m nh xu t kh u các m t hàng th công m ngh c a t nh Thanh Hoá đ n năm 2010,
ướ ớ h ng t i năm 2020.
ế ấ ủ ề 6.K t c u c a đ tài
ở ầ ụ ụ ụ ế ệ ề ầ ậ ả ế Ngoài ph n m đ u, k t lu n, ph l c và danh m c tài li u tham kh o, đ tài k t
ươ ồ ấ c u g m 3 ch ng:
ươ ề ơ ả ữ ủ ề ấ ẩ ỹ ệ Ch ng 1: ấ Nh ng v n đ c b n v xu t kh u hàng th công m ngh
ươ ệ ủ ự ủ ạ ấ ẩ ỹ Ch ng 2: Th c tr ng xu t kh u hàng th công m ngh c a tình Thanh Hoá giai
ạ đo n 2001 2007
ươ ươ ướ ả ơ ả ẩ ấ ẩ Ch ng 3: Ph ng h ng và gi ạ i pháp c b n đ y m nh xu t kh u hàng th ủ
ướ ớ ỹ công m ngh t ệ nhỉ ế Thanh Hoá đ n năm 2010, h ng t i năm 2020.
ươ ữ ủ ề ề ấ ả ẩ ỹ ệ Ch ng 1 ấ Nh ng v n đ Ctf b n v xu t kh u hàng th công m ngh
ủ ấ ẩ ỹ ệ 1.1. Xu t kh u hàng th công m ngh
ề ủ ệ ỹ ệ ề ố Ngh th công m ngh Vi ắ t Nam có truy n th ng hàng trăm hàng ngàn năm, g n
ề ượ ữ ề ề ớ ố ữ ể ệ ả ẩ ộ li n v i tên nh ng làng ngh ph ngh , đ c bi u hi n qua nh ng s n ph m đ c đáo
ỹ ừ ế ỷ ả ướ ủ ệ ấ ẩ ờ ỹ tinh x o hoàn m . T th k XI d ệ i th i Lý vi c xu t kh u hàng th công m ngh đã
ượ ồ ỗ ự ệ ả ẩ ấ ồ ố ỉ đ c th c hi n. Khi đó các s n ph m ch bao g m: g m, đ g , mây tre, gi y đó, t ơ ụ l a,
ồ ạ ế ỷ ừ ườ ề ề ả ợ ố đ b c, s ng, ngà... Qua 11 th k các ph ng th , làng ngh truy n th ng đã tr i qua
ề ướ ấ ắ ộ ố ề ị ư ệ ầ nhi u b c thăng tr m, m t s làng ngh b suy vong (gi y s c, d t quai thao) nh ng bên
ề ớ ộ ố ệ ể ấ ạ c nh đó cũng có m t s làng ngh m i xu t hi n và phát tri n.
ủ ủ ệ ề ả ẩ ố ệ ỹ Các s n ph m th công m ngh truy n th ng c a Vi ứ ơ ư ồ ố t Nam nh đ g m s , s n
ồ ỗ ơ ụ ổ ế ồ ạ ế ớ ừ ờ mài, đ g , mây tre, t l a, đ b c, ngà, s ng... n i ti ng trên th gi ộ ữ i nh nh ng nét đ c
ữ ậ ắ ộ ườ ế đáo mang đ m s c thái văn hoá dân t c, nh ng đ ng nét hoa văn t inh t qua bàn tay khéo
ả ủ ữ ề ề ệ ắ ả ẩ ề ớ léo, tinh x o c a các ngh nhân. G n li n v i nh ng s n ph m đó là các làng ngh truy n
ồ ạ ố ể ừ ữ ả ờ ở ộ th ng đã t n t i và phát tri n t ngàn đ i nay và đã tr thành m t trong nh ng di s n văn
ộ ệ ủ ệ ỹ ệ ủ hoá quý báu c a dân t c Vi t Nam. Ngày nay hàng th công m ngh Vi t Nam, trong đó
ề ả ủ ề ề ẩ ặ ố ượ ư có nhi u s n ph m c a các làng ngh truy n th ng, đã có m t và đ ộ c a chu ng trên th ị
ườ ế ớ tr ng th gi i.
ủ ủ ể ẩ ặ ỹ ệ ấ 1.1.1. Vai trò, đ c đi m c a xu t kh u hàng th công m ngh
ủ ủ ấ ỹ ệ ẩ a) Vai trò c a xu t kh u hàng th công m ngh
ấ ẩ ậ ẩ ạ ộ ự ệ ặ Xu t kh u và nh p kh u là 2 ẽ ớ ố lĩnh v c ho t đ ng có m i quan h ch t ch v i
ể ố ộ ổ ứ ề ệ ể ệ ạ ấ nhau, t o đi u ki n cho nhau phát tri n trong m t t ng th th ng nh t bi n ch ng. Do
ệ ữ ẽ ớ ấ ẩ ậ ặ ố ỗ ố ỗ ẩ ấ m i quan h gi a xu t kh u và nh p kh u r t ch t ch v i nhau nên m i qu c gia, m i
ị ươ ườ ị ố ể ươ ạ ứ đ a ph ng th ệ ng bi u th m i quan h đó thông qua cán cân th ả ng m i t c là b ng
ẩ ủ ữ ấ ẩ ố ố ị ươ ậ cân đ i gi a xu t kh u và nh p kh u c a qu c gia và đ a ph ng đó.
ế ươ ề ệ ộ ọ Đe phát tri n ể kinh t ộ ủ ị xã h i c a đ a ph ế ng trong đi u ki n ti n b khoa h c công
ở ộ ố ế ệ ạ ộ ộ ờ ố ế ngh , m r ng ph m vi phân công lao đ ng xã h i, qu c t hoá đ i s ng kinh t thì phát
ể ẩ ườ ượ ấ ể ậ ụ ự ọ ấ tri n xu t kh u th ng đ c coi là lĩnh v c quan tr ng nh t đ t n d ng tài nguyên thiên
ự ượ ả ạ ậ ổ ờ ố ệ ộ ị nhiên, l c l ng lao đ ng đông đ o t o ra vi c làm, tăng thu nh p, n đ nh đ i s ng nhân
ở ậ ế ấ ẩ ấ ẩ dân. B i v y xu t kh u hàng hoá nói chung và xu t kh u hàng TCMN nói riêng chi m v ị
ế ượ ế ủ ươ ủ ệ trí trung tâm trong chi n l c phát tri n ể kinh t ị c a đ a ph ng, c a doanh nghi p, tr ở
ẩ ọ ế ể ớ thảnh đòn treo quan tr ng thúc đ y các thành ph n ầ kinh t ủ phát tri n. Vai trò to l n c a
ể ệ ở ấ ẩ xu t kh u hàng hoá th hi n ộ các n i dung:
ẩ ạ ạ ệ ủ ấ ấ ồ ố ụ ậ ẩ Th nh t, xu t kh u t o ngu n v n ngo i t cho nh p kh u và ph c v s ụ ự
ệ ệ ả nghi p công nghi p ho .
ấ ẩ ấ ẩ ạ ồ ố Xu t kh u hàng hoá nói chung và xu t kh u hàng TCMN nói riêng t o ngu n v n
ạ ệ ụ ự ụ ủ ệ ệ ậ ẩ ị ươ ngo i t cho nh p kh u và ph c v s nghi p công nghi p hoá c a đ a ph ng, doanh
ệ ệ ạ ợ ệ ể ả nghi p. Công nghi p hoá t o ra l ấ i ích giúp các ngành công nghi p phát tri n, s n xu t
ệ ở ể ế ệ ắ ạ ấ ươ phát tri n, kh c ph c t ụ ình tr ng thi u vi c làm, th t nghi p ị các đ a ph ệ ng hi n nay,
ủ ể ạ ắ ị ươ ệ kh c ph c t ậ ụ ình tr ng nghèo nàn, ch m phát tri n c a các đ a ph ng. Công nghi p hoá
ắ ả ộ ờ ỏ ượ ố ấ ớ ể ậ ẩ nhanh trong m t th i gian ng n đòi h i ph i có l ng v n r t l n đ nh p kh u máy móc
ế ị ỹ ệ ế ậ thi t b , k thu t công ngh tiên ti n.
ố ướ ư ư ệ ợ ọ ố ồ Các ngu n v n n c ngoài nh vay, vi n tr ... tuy quan tr ng nh ng cu i cùng
ả ả ằ ủ ươ cũng ph i tr b ng cách này hay cách khác, trong khi đó ngân sách c a Trung ấ ng c p
ấ ể ẹ ệ ạ ậ ẩ ồ ố ọ ị ngày càng h n h p. Ngu n v n quan tr ng nh t đ nh p kh u, công nghi p hoá đ a
ươ ự ẩ ụ ể ạ ệ ạ ả ấ ẩ ị ph ấ ng là tích c c đ y m nh s n xu t, xu t kh u hàng hoá, d ch v đ có ngo i t ậ nh p
ẩ ủ ở ậ ấ ẩ ị ươ ố ộ ế ị ủ kh u. B i v y xu t kh u c a các đ a ph ậ ng quy t đ nh quy mô và t c đ tăng c a nh p
ẩ ươ ị kh u, quy t đ nh t c đ công nghi p hoá c a chính đ a ph ơ ấ ố ộ ấ ế ị ủ ng đó. ế ủ ể ẩ ị ỉ ế ệ ẩ Th hai, xu t kh u thúc đ y chuy n d ch c c u kinh t ẩ , thúc đ y k nh t phát ừ ể i ri.
ở ươ ẫ ồ ạ ệ ủ ậ ộ ộ ị góc đ đ a ph ng, hi n nay v n t n t ấ ề i cách nhìn nh n v tác đ ng c a xu t
ố ớ ự ể ả ể ấ ẩ ị kh u đ i v i s phát tri n s n xu t và chuy n d ch c c u ơ ấ kinh t :ế
ụ ữ ừ ệ ấ ẩ ả ẩ ỉ ượ ầ Xu t kh u ch là vi c tiêu th nh ng s n ph m th a do v ế t quá nhu c u, n u
ỉ ụ ộ ủ ả ờ ự ừ ứ ấ ấ ẩ ẫ ỏ ch th đ ng ch s “th a ra” c a s n xu t thì xu t kh u v n c nh bé, tăng tr ưở ng
ự ạ ả ấ ậ ế ạ ch m ch p, s n xu t và s thay đ i c c u ổ ơ ấ kinh t ế h n ch .
ị ườ ố ế ướ ể ổ ứ ả ấ ấ ẩ ọ Th tr ng qu c t là h ng quan tr ng đ t ch c s n xu t, xu t kh u do đó
ừ ị ườ ố ế ể ổ ứ ả ề ẽ ấ ấ ầ c n xu t phát t ầ nhu c u th tr ng qu c t đ t ch c s n xu t. Đi u này s có tác
ự ế ơ ấ ụ ể ị ế ẩ ả ự ể ấ d ng tích c c đ n chuy n d ch c c u kinh t ộ , thúc đ y s n xu t phát tri n. S tác đ ng
ể ệ ẩ ạ ề ệ ấ ẩ ấ ả ấ ơ ộ ủ c a xu t kh u th hi n: (1) Xu t kh u t o đi u ki n cho các ngành s n xu t có c h i
ậ ợ ơ ộ ứ ế ể ấ ẩ ạ ẳ ạ ể phát tri n thu n l i. Ch ng h n n u phát tri n xu t kh u TCMN t c là t o c h i cho
ệ ể ẽ ể ồ các ngành tr ng cói, đay... và các vùng nguyên li u phát tri n, s phát tri n các làng ngh ề
ẩ ạ ở ộ ị ườ ề ấ ả ụ ấ ầ v TCMN. Xu t kh u t o ra kh năng m r ng th tr ng tiêu th , cung c p đ u vào cho
ẩ ạ ữ ề ấ ấ ế ỹ ậ ổ ớ ườ ả s n xu t. (2) Xu t kh u t o nh ng ti n đ ề kinh t ằ k thu t nh m đ i m i th ng xuyên
ơ ở ạ ự ả ấ ấ ẩ ậ ố ỹ năng l c s n xu t. Nói cách khác xu t kh u là c s t o thêm v n, k thu t và công ngh ệ
ấ tiên ti n t c ngoài vào doanh nghi p s n xu t. ế ừ ướ n ứ ầ ạ ờ ổ ệ ấ ẩ ả ả ớ ệ ạ ệ ả ệ Th ba, xu t kh u góp ph n t o vi c làm, c i thi n đ i s ng, gi m b t t n n xã
h i.ộ
ố ớ ủ ề ấ ẩ ặ ộ ộ ồ ướ ế Tác đ ng c a xu t kh u đ i v i xã h i bao g m nhi u m t, tr ẩ c h t thúc đ y
ụ ồ ể ả ấ ấ ấ ẩ ơ ả các ngành s n xu t ph c h i và phát tri n, s n xu t hàng xu t kh u là n i thu hút hàng
ậ ổ ủ ệ ạ ầ ạ ộ ị ả v n lao đ ng th công, t o vi c làm có thu nh p n đ nh. Góp ph n gi ế ỗ i quy t n i lo
ủ ệ ấ ẩ ạ ớ ộ ầ không có vi c làm c a thanh niên và các t ng l p xã h i khác. Xu t kh u còn t o ra
ể ậ ẩ ồ ố ế ế ụ ụ ờ ố ứ ngu n v n đ nh p kh u hàng tiêu dùng thi ộ t y u ph c v đ i s ng và đáp ng ngày m t
ủ ầ phong phú thêm nhu c u tiêu dùng c a nhân dân.
ứ ư ơ ở ở ộ ệ ỉ ấ ẩ ẩ ế ổ ạ Th t , xu t kh u là c s m r ng và thúc đ y quan h k nh t đ i ngo i.
ạ ộ ạ ộ ấ ẩ ộ ớ ơ ế ố Xu t kh u là m t ho t đ ng có s m h n các ho t đ ng kinh t ạ đ i ngo i khác,
ề ệ ệ ể ẩ ấ ẩ ạ t o đi u ki n thúc đ y các quan h này phát tri n. Chính sách xu t kh u hàng hoá thúc
ầ ư ự ệ ẩ ở ộ ị ườ ậ ả ố ế ặ đ y quan h tín d ng, đ u t , m r ng th tr ị ng du l ch, v n t i qu c t ... M t khác các
ạ ạ ể ở ộ ề ệ ấ ế ể ắ ệ quan h này l i t o đi u ki n đ m r ng xu t kh u, ẩ kinh t ặ phát tri n và g n bó ch t
ẽ ớ ộ ch v i phân công lao đ ng qu c t ố ế .
ủ ấ ẩ ố ẩ ổ ớ Th năm, xu t kh u là nhân t ệ thúc đ y các doanh nghi p luôn đ i m i và hoàn
ệ ả ả ấ thi n qu n lý s n xu t kinh doanh.
ữ ớ ở ấ ấ V i nh ng lý do đã trình bày ẩ trên cho th y xu t kh u hàng hoá nói chung và
ế ượ ọ ể ế ứ hàng TCMN nói riêng có vai trò h t s c quan tr ng, có ý nghĩa chi n l ể c đ phát tri n
ế ự ấ ướ ệ ệ ệ ạ kinh t th c hi n công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c.
ạ ộ ệ ấ ướ ẩ Thông qua ho t đ ng xu t kh u, các doanh nghi p trong n ơ ộ ể c có c h i đ tham
ộ ạ ị ườ ố ế ề ư ấ ượ ả ả gia vào cu c c nh tranh trên th tr ng qu c t v giá c cũng nh ch t l ẩ ng s n ph m.
ế ố ữ ộ ơ ấ ả ấ ệ ỏ ợ Nh ng y u t đó đòi h i doanh nghi p ph i ớ ả hình thành m t c c u s n xu t phù h p v i
ị ườ th tr ng.
ệ ạ ả ấ ấ ẩ ả ỏ ổ Do c nh tranh s n xu t hàng xu t kh u đòi h i doanh nghi p ph i luôn luôn đ i
ệ ệ ả ấ ẩ ớ ồ ờ m i, hoàn thi n công tác qu n lý kinh doanh. Đ ng th i xu t kh u giúp doanh nghi p có
ạ ệ ể ầ ư ấ ả ề ề ộ ề ẫ ả ngo i t đ tái đ u t cho quá trình s n xu t c v chi u r ng l n chi u sâu.
ệ ẩ ả ấ ấ ượ ề S n xu t hàng xu t kh u giúp doanh nghi p thu hút đ ộ c nhi u lao đ ng vào làm
ậ ổ ạ ệ ể ậ ệ ả ệ ậ ạ ẩ ấ ạ ồ ị vi c, t o ra thu nh p n đ nh, t o ngu n ngo i t đ nh p kh u v t li u s n xu t và tiêu
ế ứ ừ ủ ừ ầ ầ dùng c n thi t, v a đáp ng nhu c u ngày càng cao c a nhân dân, v a thu đ ượ ợ c l i
ạ ộ ơ ộ ế ệ ấ ẩ ậ ở ộ nhu n. Ngoài ra khi ti n hành ho t đ ng xu t kh u, doanh nghi p có c h i m r ng
ề ố ớ ướ ơ ở ả ả ợ buôn bán kinh doanh v i nhi u đ i tác n c ngoài trên c s đ m b o l i ích cho t ấ ả t c
ố ợ ẻ ủ ấ ậ ồ ờ các bên, tăng doanh s và l i nhu n; đ ng th i phân tán và chia s r i ro, m t mát trong
ườ ủ ệ ầ ạ ộ ho t đ ng kinh doanh, tăng c ị ế ủ ng uy tín c a doanh nghi p, góp ph n nâng cao v th c a
ệ ươ ườ doanh nghi p trên th ng tr ng.
ế ể ạ ấ ẩ Xu t kh u khuy n khích phát tri n các m ng l ệ ướ kinh doanh c a doanh nghi p, ủ i
ạ ộ ầ ư ư ạ ẳ ạ ộ ứ ể ả ch ng h n nh ho t đ ng đ u t ấ , nghiên c u và phát tri n các ho t đ ng s n xu t,
ệ ấ ư ự ở ộ ấ ố marketing cũng nh s phân b và m r ng trong vi c c p gi y phép.
ể ầ ư ệ ạ ủ ế ấ ẩ ầ ỏ ố ồ Xu t kh u góp ph n không nh vào vi c t o ngu n v n ch y u đ đ u t , mua
ở ộ ậ ẩ ồ ố ị ắ s m m r ng ạ kinh doanh, trang b máy móc, t o ngu n v n cho nh p kh u thi ế ị t b ,
ậ ệ ạ ộ ề ể ệ ẩ ấ ớ ổ nguyên v t li u, đ i m i dây chuy n công ngh ... Có th nói ho t đ ng xu t kh u đóng
ố ớ ệ ấ ọ vai trò r t quan tr ng đ i v i doanh nghi p.
ủ ữ ệ ậ ẩ ả ộ ỹ Hàng th công m ngh là nh ng s n ph m mang đ m nét văn hoá dân t c nên
ữ ứ ữ ầ ả ẩ ỉ không nh ng ch đáp ng nhu c u hàng ngày mà còn là nh ng s n ph m văn hoá ph c v ụ ụ
ờ ố ướ ủ ệ ắ ặ ỹ ầ đ i s ng tinh th n. Ngày nay xu h ng mua s m các m t hàng th công m ngh ngày
ặ ướ ầ ậ ụ ữ ể ể ậ ạ càng gia tăng, đ c bi ệ ở t các n c phát tri n. Vì v y, c n t n d ng nh ng đi m m nh có
ượ ể ẩ ủ ệ ệ ạ ấ ẩ ặ ầ ỹ đ c đ đ y m nh xu t kh u các m t hàng th công m ngh . Đây là vi c làm c n thi ế t
ữ ượ ạ ệ ề ấ ướ ề ạ ượ ề vì không nh ng thu đ c nhi u ngo i t v cho đ t n c mà còn t o đ c nhi u công ăn
ệ ườ ặ ộ ệ ủ ộ ỹ vi c làm cho ng i lao đ ng, đ c bi t là lao đ ng nông thôn. Do hàng th công m ngh ệ
ượ ả ủ ế ừ ấ ẵ ồ ướ ệ đ c s n xu t ch y u t ệ ngu n nguyên li u s n có trong n ậ c và nguyên li u nh p
ườ ệ ạ ủ ứ ự ể ấ ẩ ỹ ẩ kh u th ng không đáng k nên xu t kh u hàng th công m ngh đ t m c th c thu
ạ ệ ấ ầ ả ế ệ ề ộ ngo i t r t cao, góp ph n gi i quy t công ăn vi c làm cho nhi u lao đ ng nông thôn.
ệ ề ủ ữ ế ầ ặ ặ ị ị ỹ M t khác, h u h t các m t hàng th công m ngh đ u mang nh ng giá tr văn hoá, l ch
ấ ị ệ ấ ẩ ặ ộ ỏ ử s nh t đ nh nên vi c xu t kh u các m t hàng này cũng có m t vai trò không nh trong
ư ệ ề ệ ướ ế ớ vi c truy n bá, giao l u văn hoá Vi ế t Nam đ n các n c trên th gi i.
ể ặ ấ ẩ b) Đ c đi m xu t kh u hàng TCMN
ề ả ể ặ ẩ Đ c đi m v s n ph m:
ổ ậ ề ả ổ ế ủ ế ể ặ ẩ ả ẩ Đ c đi m n i b t v s n ph m hàng TCMN ch y u và ph bi n là s n ph m
ủ ề ậ ả ẩ ố ắ th công truy n th ng in đ m s c thái văn hoá trong s n ph m.
ụ ụ ủ ế ủ ề ả ẩ ầ ố ầ ớ S n ph m th công truy n th ng ch y u ph c v nhu c u hàng ngày; ph n l n
ể ử ụ ấ ằ ỗ ợ ả ả ấ ạ quá trình s n xu t b ng tay, riêng công đo n h tr có th s d ng máy móc; s n xu t
ự ệ ề ậ ố ỹ ừ ề ướ ư d a trên k thu t hay công ngh truy n th ng (có t 100 năm v tr ể ế c) nh ng có th ti n
ả ế ệ ậ ả ỹ ưở ơ ả ả ẩ hành c i ti n k thu t hay công ngh mà không nh h ế ng c b n đ n s n ph m th ủ
ầ ớ ử ụ ệ ề ố ạ ị ươ công đó; s d ng ph n l n nguyên li u truy n th ng có t i đ a ph ng.
ệ ủ ủ ề ề ề ả ẩ ố ỹ ự ế S n ph m hàng th công m ngh c a các làng ngh truy n th ng đ u là s k t
ữ ươ ủ ớ ự ả ạ ậ ả ẩ giao gi a ph ng pháp th công t ề ệ inh x o v i s sáng t o ngh thu t. Các s n ph m đ u
ệ ư ủ ề ắ ặ ỗ ộ mang tính cá bi ồ ố t và có s c thái đ c tr ng riêng c a m i m t làng ngh . Cùng là đ g m
ườ ể ẫ ệ ứ ố ộ ổ ư ứ s , nh ng ng i ta v n có th phân bi ắ t đâu là g m, s Bát Tràng (Hà N i), Th Hà (B c
ổ ở ừ ữ ề ả ạ ớ ồ Ninh) v i Đông Tri u (Qu ng Ninh). T nh ng con r ng ch m tr các đình, chùa, hoa
ữ ứ ế ề ấ ố ồ văn trên các tr ng đ ng đ n nh ng nét ch m phá trên các b c thêu... đ u mang vóc dáng
ộ ươ ứ ự ả ưở ề ề ầ dân t c, quê h ng, ch a đ ng nh h ng v văn hoá t ệ inh th n, quan ni m v nhân văn
ưỡ ủ ừ ừ và tín ng ng tôn giáo c a t ng v ng.
ị ử ự ị ẩ ừ ừ ả ẩ ỹ Các s n ph m hàng TCMN v a có giá tr s d ng v a có giá tr th m m cao,
ụ ụ ạ ả ừ ừ ề ẩ ầ ậ ề nhi u lo i s n ph m v a ph c v nhu c u tiêu dùng, v a là v t trang trí trong nhà, đ n,
ườ ợ ủ ủ ả ấ ướ ế chùa,... Ng i th th công s n xu t hàng th công, tr c h t là do yêu c u ầ kinh t vàế
ủ ủ ề ẩ ồ ố ố ự ả ả ngu n s ng c a mình. Do đó, s n ph m th công truy n th ng t ẩ thân đã là s n ph m
ả ẩ ế ư ệ ậ ậ ỹ ỹ hàng hoá. Đó là các s n ph m có giá tr ị kinh t , nh ng đ m nét m thu t, m ngh duyên
ự ế ợ ị ẻ ẹ ệ ầ ở dáng, thanh thoát b i đó là s k t h p khéo léo, nhu n nh v đ p ngh thu t c v i v ậ ổ ớ ẻ
ừ ẹ ệ ấ ắ ế ạ ừ ứ ượ ạ đ p cách tân r t hi n đ i, v a sâu l ng, tinh t ẩ i v a bóng b y. Ch ng đ l c mua bán,
ổ ớ ố ượ ị ườ ớ ướ ố ế ạ trao đ i v i s l ng l n trên th tr ng trong n c và qu c t , đem l i ngu n l ồ ợ kinh tế i
ấ ướ ư ườ ợ ở cho đ t n ệ c, cho doanh nghi p cũng nh cho ng i th ề các làng ngh .
ề ị ườ ặ ẩ ể Đ c đi m v th tr ụ ả ng tiêu th s n ph m:
ủ ệ ệ ả ẩ ỹ ỉ ướ Hi n nay, s n ph m hàng th công m ngh không ch tiêu dùng trong n c mà
ượ ị ườ ề ấ ẩ ế ớ còn đ c xu t kh u sang nhi u th tr ng trên th gi i.
ệ ấ ủ ư ủ ả ẩ ặ ỹ S n ph m hàng th công m ngh r t khác nhau, mang nét đ c tr ng c a làng
ề ả ầ ệ ủ ườ ậ ỗ ữ ngh và tho mãn nh ng nhu c u riêng bi t c a con ng ề ề i, do v y m i làng ngh đ u
ướ ớ ị ườ ữ ị ườ ự ậ ầ ụ ủ h ng t i nh ng th tr ng riêng. Vì v y, s thăng tr m trong th tr ng tiêu th c a các
ủ ừ ị ườ ụ ự ề ầ ộ làng ngh cũng ph thu c vào s thăng tr m c a t ng th tr ng đó.
ứ ệ ả ẩ ả ỉ ượ ầ S n ph m hàng TCMN hi n nay không ch có kh năng đáp ng đ c nhu c u đa
ạ ướ ượ ề ấ ẩ ướ ứ ả d ng trong n c mà còn đ c xu t kh u sang nhi u n c, có kh năng đáp ng đ ượ c
ị ườ ế ớ ầ ủ nhu c u c a th tr ng th gi i.
ề ố ụ ể ệ ặ Đ c đi m v v n và quan h tín d ng:
ế ố ố ạ ộ ề ầ ả ả ọ V n là y u t quan tr ng hàng đ u đ m b o cho các làng ngh ho t đ ng đ ượ c
ế ị ườ ơ ế ố ố ơ ở ở ọ ề trong c ch th tr ng, v n là y u t quan tr ng giúp các c s các làng ngh mua
ụ ả ự ệ ả ả ấ ả ộ ố ắ s m nguyên li u, d ng c s n xu t, tr công cho lao đ ng... v n đ m b o cho quá t rình
ấ ở ề ễ ế ố ặ ố ả s n xu t ụ các làng ngh di n ra liên t c. M t khác, v n còn là y u t ơ ở ủ giúp các c s c a
ề ầ ư ế ị ở ộ ấ ả ả các làng ngh đ u t máy móc thi ấ ớ t b , m r ng quy mô s n xu t đi lên s n xu t l n.
ề ố ầ ả ở ề ỏ ớ Nhu c u v v n cho s n xu t ấ kinh doanh ể ả các làng ngh đòi h i ngày càng l n đ s n
ề ệ ấ ủ ủ ẩ ả ấ ấ ồ ố ố xu t hàng xu t kh u. Đa s ngu n v n s n xu t c a các làng ngh hi n nay là c a cá
ề ệ ặ ố ộ ồ ồ ề ủ ế nhân ho c h gia đình. Các ngu n v n ch y u trong các làng ngh hi n nay g m nhi u
ủ ế ư ứ ố ự hình th c nh ng ch y u là hai ứ hình th c: v n t ố có và v n vay.
ố ự ệ ế ặ ị ệ ề ặ ọ V n t có hi n chi m v trí đ c bi t quan tr ng trong các làng ngh , đ c bi ệ t
ơ ế ấ ậ ệ ề ệ ề ặ ố ể ả trong đi u ki n hi n nay, khi c ch vay v n đang g p nhi u b t c p. Tuy nhiên, đ đ m
ể ự ố ự ề ể ả ồ ượ b o làng ngh phát tri n, không th d a hoàn toàn vào ngu n v n t có đ c, do l ượ ng
ầ ư ầ ố ỏ ớ ệ ặ ể ả ấ ớ v n này quá nh so v i yêu c u đ u t ổ phát tri n s n xu t, đ i m i công ngh . Đ c bi ệ t,
ơ ở ả ể ả ố ớ ở ộ ấ ầ ấ đ i v i các c s s n xu t đã chuyên môn hoá, c n m r ng phát tri n s n xu t luôn đi
ệ ạ ậ ặ ằ ỉ ớ ớ ưở cùng v i đô m i công ngh , t o l p m t b ng nhà x ng.
ệ ầ ư ổ ệ ầ ố ớ V n vay đang có nhu c u ngày càng tăng. Vi c đ u t ạ đ i m i công ngh , đa d ng
ấ ượ ẩ ả ư ả ẩ ạ ỏ hoá s n ph m, nâng cao ch t l ng s n ph m cũng nh đào t o công nhân đòi h i cũng
ầ ư ố ự ả ơ ở ả ấ ủ ề ể ố ph i có v n đ u t . v n t có trong các c s s n xu t c a làng ngh không đáng k so
ầ ư ớ ể ả ấ ặ ệ ở ộ ệ ổ ớ ầ v i nhu c u đ u t phát tri n s n xu t, đ c bi t do đ i m i công ngh hay m r ng quy
ở ậ ệ ế ấ ặ ả ố ị ệ ọ mô s n xu t. B i v y, v n vay hi n nay chi m v trí đ c bi ể t quan tr ng trong phát tri n
ư ề ề làng ngh nói riêng cũng nh ngành ngh nông thôn nói chung.
ề ệ ơ ở ạ ố ỏ ứ ộ ầ ố ủ T i các làng ngh hi n nay quy mô v n c a đa s các c s còn nh , m c đ đ u
ư ơ ở ố ị ư ề ế ả ấ ố ạ ề t cho tài s n c đ nh còn th p, nhi u c s thi u v n nh ng l ơ ộ i không có nhi u c h i
ể ế ậ ặ ồ ố ệ ệ ấ ồ ố đ ti p c n các ngu n v n vay, đ c bi ộ ư t là các ngu n v n vay u đãi; đã xu t hi n m t
ứ ủ ầ ạ ố ố ộ s h và cá ứ nhân có v n đ ng ra làm “ch bao mua”, “cai đ u dài”, làm đ i lý cung ng
ệ ề ả ẩ ả ừ nguyên li u và bao tiêu s n ph m cho c làng. Nhi u “ông cai” có trong tay t hàng trăm
ệ ế ồ ỷ ồ ệ ớ ớ ở ữ ủ ờ tri u đ ng đ n hàng t đ ng. Nh ng ngu i này có quan h v i ch bao mua l n các đô
ư ứ ể ấ ấ ẩ ộ ố ị th nh Hà N i, Thành ph HCM và hi u rõ nh t các kênh cung ng và xu t kh u hàng
ủ ỹ ệ th công m ngh .
ủ ả ẩ ỹ ệ ) ạ 1.1.2. S n ph m th công m ngh
ơ ẩ ả ủ ẩ ỹ ệ C c u s n ph m th công m ngh
ệ ở ủ ỹ ệ ể ượ ể ạ Ngành th công m ngh Vi t Nam có th đ c phân lo i thành 10 ti u ngành,
ơ ả ướ ồ g m các nhóm c b n d i đây:
Tre, mây, cói, lá
G mố
G ỗ
Thêu
D tệ
Kim lo iạ
ủ ấ Gi y th công
ệ ạ Các lo i nguyên li u khác nhau
ệ ẩ ậ Tác ph m ngh thu t
Khác
ủ ể ớ ộ ơ ợ ệ Theo báo cáo m i đây c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn và c quan h p
ố ế ủ ả ấ ậ ở ấ ả ữ tác Qu c t ả Nh t B n (JICA) thì s n xu t hàng th công ể t c nh ng ti u ngành này t
ộ ệ ố ủ ế ự ề ồ ố ch y u d a trên m t h th ng g m 2.017 làng ngh trên toàn qu c. Trong 10 nhóm hàng
ầ nêu trên, có các nhóm hàng c n quan tâm là: ỏ * Tre, mây, c i và lá
ừ ệ ồ ồ ở ươ ư T ngu n d i dào nguyên li u thô ị các đ a ph ng nh tre, mây, cói và lá và cũng
ặ ơ ư ệ ồ ộ ố ệ ấ g m có các nguyên li u thô nh gu t, bèo tây, chu i ho c r m, Vi ả t Nam s n xu t ra
ư ổ ữ ả ồ ố nh ng đ dùng trong gia đình nh r , nôi, vali, túi mua hàng, th m lót (đĩa, c c), bình
ậ ụ ề ả ẩ ượ ử ụ ụ ụ phong và nhi u v t d ng khác. Các s n ph m đ ụ c ph c v cho m c đích s d ng và
ụ ụ ị ế ủ ẩ ấ ạ ả ả ữ trang trí, s n ph m r t đa d ng, ph c v nh ng th hi u khác nhau c a khách hàng. S n
ẩ ượ ạ ấ ả ẩ ẩ ấ ượ ả ph m đan thu đ c kim ng ch xu t kh u cao nh t. Các s n ph m này đ c s n xu t ấ ở
ề ỉ ả ướ ố ế ậ ư ầ ở nhi u t nh, th ảnh ph trên c n c nh ng h u h t t p trung Hà Tây, Hà Nam, Thái
ẩ ả ề ấ ầ ẩ Bình, Thanh Hoá, Khánh Hoà, Ti n Giang. Trong các năm g n đây, xu t kh u s n ph m
ủ ừ ở ộ ề ở ề ệ th công t ể nguyên li u bèo tây đã phát tri n n r . Có nhi u làng ngh các t nhỉ phía
ư ề ố ồ ặ ồ ồ ệ nam nh Ti n Giang, Đ ng Nai, Đ ng Tháp và Thành ph H Chí Minh đ c bi t chuyên
ề ẩ ừ ạ ộ ư ệ ấ ả v các s n ph m t ộ bèo tây. Ho t đ ng cung c p nguyên li u nh tre, mây, lá là m t
ự ầ ặ ọ ệ ố ớ ậ ở ngành t thân có t m quan tr ng đ c bi t đ i v i thu nh p vùng nông thôn. Tuy nhiên,
ệ ồ ướ ế ệ các nguyên li u thô d i dào tr ở c kia ngày càng tr nên khan hi m. Vi ả ệ t Nam hi n ph i
ậ ừ ừ ẩ nh p kh u tre t ố Trung Qu c và mây t ệ Lào, Campuchia và Inđônêxia. Nguyên li u
ự ư ặ ả ệ ề ấ ờ ệ mây càn ph i có s l u tâm đ c bi ố t do nó có truy n th ng r t lâu đ i. Vi t Nam đã luôn
ộ ấ ướ ủ ứ ứ ỉ đ ậ c ượ nhìn nh n là m t đ t n c c a mây (đ ng th ba ch sau Inđônêxia và Malaixi
ườ ệ ấ ỏ ế ạ ỉ ừ ả ẩ ỏ a) và ng i Vi t Nam r t gi i ch t o các s n ph m không ch t các gi ằ đan làm b ng
ử ự ữ ế ằ ả ờ ồ mây mà còn c nh ng đ dùng b ng mây s d ng trong nhà và ngoài tr i. Gh , bàn và
ấ ở ả ệ ổ ế ở ấ ở ướ ngăn kéo mây s n xu t Vi t Nam đã tr nên r t ph bi n ề nhi u n c nh Đ c, ư ứ Italia
ỹ ớ ậ và M v i nhu c u th m chí còn đang tăng lên. ầ ứ * G m số
ề ố ủ ệ ể ượ ộ ồ Ngh g m c a Vi t Nam có th đ c chia ra làm 04 nhóm chính: B đ ăn, bình
ọ ượ ậ ụ ữ ệ ộ ỳ và l hoa, t ng và nh ng v t d ng trang trí khác. Tu thu c vào công ngh và nhi ệ ộ t đ
ề ố ẽ ả ẩ ấ ố ở ệ ứ nung mà các s n ph m s là g m, s . sành hay đ t nung. Ngh g m đã có Vi t Nam t ừ
ơ ở ả ắ ả ướ ấ ố ổ hàng ngàn năm nay và các c s s n xu t g m phân b trên kh p c n ộ c. Tuy nhiên, m t
ấ ả ằ ở ả ẩ ố ớ ộ ồ ố s trung tâm s n xu t s n ph m g m l n n m Hà N i (Bát Tràng), Đ ng Nai và Bình
ươ ệ ầ ẩ ậ ừ ụ ụ ầ ả D ng. G n đây, các s n ph m ngh thu t làm t sành ph c v nhu c u trang trí nhà và
ườ ể ạ ở ắ ồ v n đã phát tri n m nh các t nhỉ Đ ng Nai, Vĩnh Long, Hà Nam và B c Ninh và đã thu
ượ ự ế ớ ậ ặ ẩ ắ hút đ i. ệ ủ t c a các nhà nh p kh u trên kh p th gi ả ẩ c s chú ý đ c bi ệ * Thêu ren và các s n ph m d t
ả ẩ ằ ầ ả ầ ế Các s n ph m thêu ren b ng tay h u h t là khăn tr i bàn, qu n áo, váy, túi và
ậ ụ ử ụ ữ ườ ữ ẩ ượ ạ ủ ế ở nh ng v t d ng s d ng thông th ả ng. Nh ng s n ph m này đ c t o ra ch y u các
ề ướ làng ngh trong các t nhỉ Hà Tây, Thái Bình, Ninh Bình và Hà Nam. Tr ả ữ c kia, nh ng s n
ủ ế ẩ ượ ấ ẩ ướ ư ph m này ch y u đ c xu t kh u sang các n c Đông Âu nh ng ngày nay, th tr ị ườ ng
ề ẩ ấ ướ ệ ậ ả ố ở ộ xu t kh u đã m r ng sang nhi u n ặ c, đ c bi t là Hàn Qu c, Nh t B n, Pháp và Italia.
ạ ộ ấ ẩ ả ẩ ặ ậ ề Các nhà xu t kh u s n ph m này g p nhi u khó khăn trong ho t đ ng thâm nh p th ị
ườ ấ ằ ạ ẩ ả ớ ớ ừ ủ tr ả ng m i và c nh tranh v i các s n ph m s n xu t b ng máy t các nhà máy c a Trung
Qu c.ố
ệ ở ả ệ ượ ạ ừ ề ề ẩ S n ph m d t Vi t Nam đ c t o ra t ả 432 làng ngh , trong đó có nhi u s n
ệ ử ụ ể ố ổ ế ẩ ộ ph m tò các dân t c thi u s . Các nguyên li u s d ng ph bi n là l a, ụ cotton, len và s iợ
ề ệ ổ ở ế ầ ặ ệ lanh. H u h t 90% các làng ngh d t đan phân b các t nhỉ ắ phía B c, đ c bi ự t là khu v c
ế ằ ả ẩ ạ ầ ồ ồ ệ đ ng b ng Sông H ng. Quy mô s n ph m d t nhìn chung không đa d ng và h u h t thành
ấ ả ẩ ẩ ị ừ ụ ậ ph m có giá tr gia tăng th p. S n ph m t l a và ồ cotton là các ngu n thu nh p chính.
ả ẩ ở Khăn tay làm t ắ ừ cotton ( Thái Bình, Hà Tây, Nam Đ nh...), s n ph m dùng trong nhà t m ị
ừ ộ ố ữ ệ ệ ế và nhà b p làm t ả các nguyên li u d t khác (Ninh Bình, Hà Tây...) là m t s nh ng s n
ệ ề ế ệ ấ ẩ ấ ầ ẩ ph m d t có ti m năng xu t kh u cao nh t. Tuy nhiên, h u h t các nguyên li u cotton thô
ể ố ố ề ả ậ ẩ ồ ộ ở ự đ u ph i nh p kh u. Nhóm khác g m có các dân t c thi u s s ng ề các khu v c mi n
ộ ố ử ụ ử ệ ặ ệ ự núi s d ng các khung c i và m t s nguyên li u đ c bi ộ t và nhu m màu t nhiên. Đây là
ể ấ ố ế ề ể ả ẩ các nhóm s n ph m có ti m năng phát tri n r t t t n u chúng ta phát tri n các th tr ị ườ ng
ư ậ ị ườ ươ ữ ạ ẳ ngách cũng nh t p trung vào th tr ng th ng m i bình đ ng. Do nh ng khó khăn v ề
ử ự ệ ệ ả ấ ồ ngu n nguyên li u thô, các nhà s n xu t đang ngày càng s d ng các nguyên li u thô
ấ ượ ẻ ề ẽ ẩ ả ậ ố ớ ả ẩ ả nh p kh u giá r , đi u này s làm gi m ch t l ẩ ng các s n ph m. Đ i v i các s n ph m
ủ ệ ả ẩ ườ ố ị ể ướ ể ề ấ ẩ d t và các s n ph m c a ng i thi u s đ nh h ng đ xu t kh u, đi u vô cùng quan
ế ị ự ẵ ấ ượ ủ ế ệ ọ tr ng quy t đ nh đ n thành công là s s n có c a nguyên li u thô ch t l ả ng cao, c i
ệ ể ng và phát tri n th tr ng ẩ ị ườ ấ ượ thi n ch t l ạ ả * S n ph m đá quý và kim lo i
ể ậ ẩ ả ẩ ặ ừ Các v t ph m dùng đ trang trí và s n ph m quà t ng làm t ạ kim lo i nh t ư ượ ng
ỏ ồ ứ ữ ả ẩ ố ậ nh , đ trang s c, chuông, chiêng và khung tranh. Trong s nh ng s n ph m này, các v t
ư ồ ạ ạ ồ ồ ế ượ ụ ằ ồ ồ ấ ẩ ế d ng nh đ m b c, đ đ ng ch tác và đ đúc b ng đ ng thi c đ ầ c xu t kh u. G n
ạ ẩ ặ ế ẩ ạ ả ồ ệ đây, s n ph m ch tác đ ng đã tăng m nh v ấ ề kim ng ch xu t kh u, đ c bi ự ế t do s k t
ữ ả ệ ự ế ẩ ợ ồ ớ h p gi a s n ph m đ ng ch tác v i các nguyên li u t ư nhiên khác nh mây, bèo tây và
ơ ở ế ợ ể ạ ệ ệ ề ạ ả các nguyên li u khác. Trên c s k t h p nguyên li u này, có th t o ra nhi u lo i s n
ề ạ ệ ể ạ ả ạ ẩ ờ ph m đa d ng trong th i đi m hi n nay. Có 45 làng ngh ch m kh m/t c đá trong n ướ c.
ổ ở ặ ề ổ ế ấ ả ư ữ ề ắ M c dù 90% phân b mi n B c, nh ng nh ng làng ngh n i ti ng nh t c trong n ướ c
ố ế ạ ự ề ằ ộ ố ế ế ị và qu c t l i thu c khu v c mi n Trung (thành ph Đà N ng). Thi t k đang th nh hành
ơ ả ậ ề ạ ả ả ượ ậ ượ ườ v ch m kh m đá c b n t p trung vào hình nh tôn giáo, t ng ph t, t ng ng ộ i, đ ng
ỹ ủ ụ ụ ữ ẳ ậ ế ế ơ ả ề v t và d ng c trong nhà. Th m m c a nh ng thi t k này c b n thiên v châu á. Đá
ủ ế ượ ử ụ ố ớ ề ề ả ẩ ả ố ắ r n ch y u đ c s d ng đ i v i các s n ph m truy n th ng nh ậ ư hình nh v ph t,
ề ề ậ ầ ả ộ ố ộ ồ ế hình nh đ ng v t truy n th ng, các c t ki n trúc trang trí, l ng c u thang... Nhi u thi ế t
ể ượ ế ố ớ ể ượ ụ ề ạ ắ k có th đ c áp d ng đ i v i các lo i đá m m. Đá tr ng có th đ ộ c nhu m th nhả
ể ươ ề ữ ế ế ữ ạ nhi u màu khác nhau, do đó, có th t ớ ng thích v i nh ng thi ả t k đa d ng. Nh ng s n
ừ ồ ượ ườ ẩ ph m t ỳ đá cho EU, Hoa K và Canađa g m có t ậ ụ ng và các v t d ng trong v n. S ử
ụ ề ướ ướ ườ d ng đá m m đang có xu h ng tăng lên. Các nhà mua hàng n c ngoài th ng thích
ữ ư ủ ả ả ẩ nh ng thi ệ ế ế ơ ệ t k đ n gi n và ch a hoàn thi n trên các s n ph m đá th công. ỗ ỹ * G m ngh
ế ớ ủ ư ế ả ẩ ỗ ồ ơ Nhóm s n ph m có u th l n c a ngành g là đ dùng trong nhà, chi m h n 70%
ấ ồ ạ ộ ế ấ ẩ ầ ả ạ ừ ỗ ậ ở kim ng ch xu t kh u. H u h t ho t đ ng s n xu t đ dùng làm t g t p trung các t inh
ắ ủ ự ệ ư ắ ươ ả ộ ị khu v c phía B c c a Vi t Nam nh B c Ninh, Hà N i, H i D ng, Nam Đ nh, Hà Tây,
ế ế ệ ạ ỗ ủ ế ậ ở ỉ trong khi đó thì ngành ch bi n g công nghi p l i ch y u t p trung ề các t nh mi n
ề ả ẩ ậ ả ẩ ọ Trung và mi n Nam. Các nhóm s n ph m quan tr ng t p trung vào s n ph m bàn và đ ồ
ế ở ệ ủ ế ượ ữ ả ẩ ừ ỗ ư ỗ ẹ ơ b p. Vi t Nam, nh ng s n ph m này ch y u đ c làm t g nh h n nh g thông và
ụ ệ ạ ộ ấ ớ ư ề ả ỗ g thích. Cũng có các ho t đ ng s n xu t l n v các ph ki n nh khung tranh, khung
ả ươ ộ ố ồ ỗ ư ượ ủ ả ẩ ả nh, khung g ng. M t s các s n ph m th công đ g đòi h i s t ỏ ự inh x o nh t ng,
ả ạ ỗ ướ ặ ệ ị ườ ụ ụ g ch m kh m đang có xu h ng gia tăng, đ c bi t ph c v cho các th tr ng châu á
ư ố ồ nh Trung Qu c, H ng Kông, Đài Loan. ủ ạ ẩ ả ỹ ệ b) Phân lo i các s n ph m th công m ngh
ấ ủ ả ạ ẩ ớ ỉ Phân lo i theo t nh ch t c a s n ph m, có hai nhóm l n:
ư ắ ả ẩ ả ộ ộ ạ ậ Nhóm các s n ph m đ c đáo, mang đ m b n s c văn hoá dân t c nh : ch m,
ỗ ồ ơ ồ ố ạ ạ ả ả ỹ kh m vàng b c, ch m kh m g , đ s n mài, tranh dân gian, đ g m m ngh , l a t ệ ụ ơ
ể ấ ị ổ ẩ ặ ằ t m, th c m, thêu... Đây là nhóm các m t hàng không th m t v trí trong quá t rình CNH,
ở ả ẩ ạ ằ ể ả ệ ấ ậ HĐH b i s n ph m mang tính ngh thu t, không th s n xu t hàng lo t b ng máy móc
ượ ố ớ ề ả ứ ề ả ặ ầ đ ấ c. Đ i v i các ngh và làng ngh s n xu t các m t hàng này, ch ng ta c n ph i phát
ượ ệ ề ố ộ ượ ự ệ ề huy đ c công ngh truy n th ng, đ ng viên đ c các ngh nhân tích c c truy n ngh ề
ộ ố ế ố ỹ ả ử ụ ứ ể ề ề ẫ ầ ố đ tránh đ t gãy ngh truy n th ng, song v n c n ph i s d ng m t s y u t ậ k thu t
ấ ầ ữ ệ ạ ả ế ả ế ủ ế ư ằ ả hi n đ i vào nh ng khâu s n xu t c n thi t, nh ng ch y u là c i ti n, nh m gi m nh ẹ
ườ ạ ủ ự ệ ệ ề ệ ả ố ứ s c ng i, nâng cao hi u qu công ngh truy n th ng và s sáng t o c a ngh nhân.
ị ử ụ ư ạ ề ả ẩ ầ Nhóm các s n ph m mà ph n nhi u mang giá tr s d ng nh g ch, ngói thông
ụ ồ ỗ ụ ụ ụ ự ệ ỷ d ng, d t may thông d ng, nông c , đ g thông d ng, các hàng nh a cao su thu tinh,
ườ ướ ề ươ ấ ữ ấ ặ đ ẹ ng k o, n c ch m... Nhìn v t ề ả ng lai, nh ng làng ngh s n xu t các m t hàng này
ệ ệ ủ ữ ế ề ạ ậ ạ ở ỹ ẽ ị ứ s b s c ép m nh c a k thu t và công ngh hi n đ i.. B i th , nh ng ngh và làng
ề ầ ượ ầ ư ổ ệ ệ ầ ớ ồ ngh đó c n đ c đ u t ệ đ i m i công ngh , đi d n vào gu ng máy công nghi p hi n
đ i.ạ
ụ ạ ấ ả ẩ ả Phân lo i theo m c đích s n xu t, có 3 nhóm s n ph m:
ả ẩ ượ ả ụ ứ ấ ằ ẩ ầ Các s n ph m đ ủ ấ c s n xu t nh m m c đích xu t kh u đáp ng nhu c u c a
ố ế ẩ ạ ấ ẩ ả ấ ỗ ị khách hàng qu c t (xu t kh u qua h i quan và xu t kh u t ố i ch cho khách du l ch qu c
t ).ế
ả ẩ ượ ả ị ườ ụ ụ ấ ằ Các s n ph m đ c s n xu t nh m m c đích tiêu th trên th tr ng trong n ướ c,
ầ ủ ứ ướ đáp ng nhu c u c a khách hàng trong n c.
ả ẩ ượ ả ứ ủ ấ ằ Các s n ph m đ ầ c s n xu t nh m đáp ng nhu c u tiêu dùng c a chính gia đình
ấ ự ả ự ầ ả ế ẩ ỷ ọ ỏ ả s n xu t t s n t tiêu (ph n s n ph m này chi m t ấ tr ng r t nh ).
ạ ị ướ ụ ỏ ơ ả ả ẩ Phân lo i theo đ nh h ng khách hàng tiêu th , c 3 nhóm s n ph m c b n:
ả ẩ ượ ả ứ ấ ằ ầ Các s n ph m đ c s n xu t nh m đáp ng nhu c u trang trí trong các gia đình
ủ ế ạ ả ẩ ặ ho c văn phòng, khách s n, nhà hàng,... Nhóm s n ph m này ch y u là hàng TCMN t inh
ả ị ệ ị ườ ứ ầ x o, có t ính d bi t cao đáp ng nhu c u các th tr ạ ng “ngách” đa d ng trong và ngoài
n c.ướ
ẩ ả ượ ả ặ ở ầ ằ ấ ạ Các s n ph m đ ứ c s n xu t nh m đáp ng nhu c u ăn, m c, , đi, l i và s ử
ụ ươ ạ ủ ệ ườ ẩ ả ượ ả d ng làm ph ng ti n sinh ho t c a con ng i... Đây là các s n ph m đ ấ c s n xu t
ạ ớ ậ ươ ố ớ ụ ị ệ ủ ả hàng lo t v i các t p khách hàng t ng đ i l n và thông d ng, t ính d bi ẩ t c a s n ph m
không cao.
ầ ả ứ ư ụ ấ ẩ ả Các s n ph m đáp ng nhu c u s n xu t nh nguyên liêu, công c ...
ạ ộ ệ ạ ủ ề Hi n nay, ph m vi ho t đ ng ẹ kinh doanh c a không ít làng ngh không còn bó h p
ừ ị ươ ư ướ ữ ộ ở ở ả ố trong t ng đ a ph ng nh tr c đây n a mà đã tr nên r ng rãi, c quy mô qu c gia và
ế ề ấ ỡ ị qu c t ố ế ở ầ . h u h t các làng ngh , t ề ính ch t “bí truy n” đã b phá v , nên công ngh ệ
ề ố ừ ể ề ố truy n th ng t “làng g c” đã phát tri n sang các làng ngh khác trong xã, trong vùng,
ụ ế ề ệ ề ề hình thành nên các xã ngh , vùng ngh , các c m công nghi p làng ngh . Vì th , quy mô
ủ ể ề ề ả ẩ ớ ố ấ ả s n ph m hàng hoá c a các làng ngh truy n th ng ngày càng l n, chuy n sang s n xu t
hàng lo t.ạ ủ ạ ố ị Phân lo i theo qu c t ch c a khách hàng:
ố ế ố ớ ậ ả ấ ẩ ẩ ớ Các t p khách hàng qu c t (đ i v i các s n ph m xu t kh u qua biên gi i và
ẩ ạ ấ ỗ ồ ậ ẩ ướ ả ấ ườ xu t kh u t i ch ) g m: các nhà nh p kh u n c ngoài, các nhà s n xu t và ng i tiêu
ố ị ướ dùng có qu c t ch n c ngoài.
ậ ướ ồ ấ ả ướ ố ớ Các t p khách hàng trong n c g m: các nhà s n xu t trong n ả c (đ i v i các s n
ậ ệ ụ ả ệ ệ ấ ẩ ấ ph m là nguyên li u, v t li u, công c s n xu t ...); các doanh nghi p kinh doanh xu t
ủ ầ ư ệ ẩ ậ ố ớ ự ả ẩ nh p kh u, các doanh nghi p và ch đ u t ậ ệ xây d ng (đ i v i các s n ph m là v t li u
ự ấ ộ ườ ở ố ớ ị xây d ng, trang trí n i th t); ng i tiêu dùng ả các đô th và nông thôn (đ i v i các s n
ủ ứ ệ ầ ẩ ẩ ỹ ỹ ở ph m th công m ngh và hàng tiêu dùng đáp ng nhu c u th m m , ăn, , đi l ạ ủ i c a
dân c ...).ư ứ ư ạ ậ ổ Phân lo i theo hình th c l u thông phân ph i và tiêu dùng, có các t p khách hàng
sau:
ẩ ướ ụ ả ự ế ẩ ợ ồ ớ ậ Các nhà nh p kh u n c ngoài tr c ti p ký h p đ ng tiêu th s n ph m v i các
ệ ở ề ố doanh nghi p ề các làng ngh truy n th ng.
ẩ ậ ấ ệ ợ ồ Các doang nghi p ệ kinh doanh xu t nh p kh u Vi ấ t Nam ký h p đ ng cung c p
ể ả ệ ấ ẩ ặ ẩ ả ả ồ ợ ủ nguyên li u thu mua s n ph m đ s n xu t ho c h p đ ng thu mua gom s n ph m c a
ẩ ấ ề các làng ngh xu t kh u.
ươ ị ớ ợ ồ ng nhân các đô th l n ký h p đ ng. ủ ể ổ ứ ả ủ ấ ẩ ấ ỹ ch c s n xu t kinh doanh xu t kh u hàng th công m ở Các th 1.1.3. Các ch th t
nghệ
ấ ả ề ỗ ệ ố ơ T t c các nhóm ngành chính v g , mây, tre, cói, g m, d t, thêu và s n mài thông
ườ ượ ả ệ ấ ỏ ộ ề Nguyên li u thô th ng đ c s n xu t thông qua các h gia đình nh trong làng ngh .
ặ ượ ả ướ ư ệ ặ ẩ ậ ho c là đ ấ c s n xu t trong n c ho c nh p kh u (các nhóm nguyên li u nh mây, tre,
ỗ ố ắ ạ ườ ượ ộ ả ặ cói, ch m kh c g , g m...) th ng đ c các cá nhân ho c các h s n xu t đ n l ấ ơ ẻ ự tr c
ế ạ ừ ậ ở ươ ặ ở ỉ ti p khai thác và thu ho ch t ừ các khu r ng lân c n ị các đ a ph ng ho c các t nh khác
ướ ữ ệ ọ ườ ấ ấ ớ trong n c. Sau đó, h bán nguyên li u này cho nh ng ng i thu gom v i giá r t th p đ ể
ố ớ ư ệ ế ế ả ẩ ầ ố ệ ki m s ng hàng ngày. Đ i v i các s n ph m khác nh d t và thêu, h u h t nguyên li u
ỉ ượ ặ ồ ệ ẵ ẩ ậ ướ ả thô g m có v i ho c ch đ c nh p kh u do nguyên li u s n có trong n c ch t l ấ ượ ng
ấ ơ ệ ấ ượ ố ư ậ ộ ỹ ạ ả th p. T Vi t Nam có ch t l ng t t nh ng k thu t nhu m l ả i không đ m b o.
ệ ệ ậ ừ ữ Doanh nghi p thu gom nguyên li u ệ thu th p nguyên li u thô t ả nh ng nhà s n
ồ ọ ậ ạ ơ ả ệ ớ ệ ế ể ấ xu t nguyên li u, ti n hành phân lo i c b n xong r i h v n chuy n nguyên li u t i các
ở ề ạ ỉ ướ nhà bán buôn các t nh. Nhi u khâu trung gian tham gia vào m ng l i này làm cho kênh
ặ ằ ứ ạ ệ ả ấ ở nguyên li u thô tr nên ph c t p và làm nâng giá m t b ng s n xu t.
ệ ệ ệ ừ ữ ử Doanh nghi p x lý nguyên li u thô thu mua nguyên li u t nh ng nhà thu gom
ườ ở ữ ả ấ ọ ỉ ữ hay nh ng ng i bán buôn các t nh. H hoàn toàn khác nh ng nhà s n xu t nguyên
ử ệ ệ ề ơ ọ li u/thu gom nguyên li u/nhà bán buôn do h tham gia vào nhi u h n khâu x lý và bán
ệ ượ ế ế nguyên li u đã đ c ch bi n
ả ấ ộ ạ ề ở ủ ế Nhà s n xu t ch y u là các h gia đình t i làng ngh ự các khu v c nông thôn,
ự ượ ủ ệ ả ấ ộ ố ỹ đây là l c l ng lao đ ng chính trong s n xu t hàng th công m ngh . Ngành g m phát
ể ở ứ ộ ớ ự ấ ể ụ ệ ủ ề ộ ơ tri n m c đ cao h n v i s xu t hi n c a nhi u nhà máy tuy n d ng các lao đ ng làm
ệ ạ vi c dài h n.
ứ ủ ặ ậ ẫ ấ ả ấ ẫ ư M c dù m c thu nh p v n còn th p, nh ng s n xu t hàng th công v n mang l ạ i
ỏ ế ộ ượ ệ ả ữ ệ ạ ồ cho các h nh ki m đ ấ ề c ngu n thu phi nông nghi p b n v ng bên c nh vi c s n xu t
ươ ự ơ ả ề ườ ậ ừ ả ủ ấ ợ l ng th c c b n. Trong nhi u tr ng h p, thu nh p t ơ s n xu t hàng th công cao h n
ớ ả ệ ệ ế ấ ẳ ớ ộ ườ ạ so v i s n xu t nông nghi p. Ch ng h n, v i công vi c đan gh mây, m t ng i nông
ể ế ượ ồ ươ ươ ố ề ớ dân có th ki m đ c trung bình 20.000 đ ng/ngày (t ng đ ng v i 1 euro), s ti n này
ệ ầ ấ ớ ườ ế ệ ấ g p hai l n so v i vi c ng i đó ki m đ ượ ừ ả c t ồ s n xu t lúa trên di n tích gieo tr ng
trung bình là 360 m2.
ổ ừ ộ ứ ả ẩ ả ẩ ớ ậ M c thu nh p thay đ i t m t nhóm s n ph m này so v i nhóm s n ph m khác,
ớ ườ ả ấ ỷ ệ ộ ỹ ữ v i nh ng ng ấ ồ ộ i s n xu t đ n i th t, t l ệ trung bình là 1,5 đôla M /ngày (thu c di n
ậ ở ể ạ ậ ở ứ ấ ớ ứ ấ thu nh p cao) trong khi ti u ngành thêu l i có m c thu nh p m c th p nh t v i trung
ả ỹ bình kho ng 0,55 đôla M /ngày.
ể ả ấ ở ự ự ẻ ơ ự S n xu t theo ki u gia đình các khu v c nông thôn th c s r ớ ả h n so v i s n
ấ ạ ở ố ớ xu t t i nhà máy các thà nh ph l n.
ườ ữ ả ườ ố ạ Ng i thu gom s n ph m ẩ là nh ng ng i s ng t ề i các làng ngh và có vai trò nh ư
ữ ố ươ ả ấ ặ ữ ầ c u n i gi a nh ng th ng gia ớ kinh doanh m t hàng này v i các nhà s n xu t. H gi ọ ữ
ố ớ ệ ề ạ ọ ừ ệ ấ ườ ả tr ng trách đ i v i nhi u lo i công vi c, t cung c p nguyên li u cho ng ấ i s n xu t
ườ ụ ả ấ ọ (không th ng xuyên), giám sát s n xu t, thu gom hàng và đôi khi h cũng ph trách khâu
ệ ả ử ẩ ộ hoàn thi n s n ph m (x lý, nhu m màu...) và đóng gói.
ơ ở ủ ệ ả ữ ấ C s kinh doanh hàng th công ở nông thôn là nh ng doanh nghi p s n xu t quy
ỏ ặ ạ ế ị ự ả mô nh đ t t i các làng và có nhi u ề nhân công, có trang thi ệ t b căn b n và cũng th c hi n
ệ ả ạ ộ ạ ộ ả ẩ ấ ẩ ả ho t đ ng thu gom s n ph m, giám sát s n xu t và ho t đ ng hoàn thi n s n ph m.
ệ ạ ệ ấ ớ Doanh nghi p cung c p máy móc hi n t i không có vai trò l n do trang thi ế ị ử t b s
ệ ấ ơ ủ ụ ả ồ ố ỹ ỉ ấ d ng trong ngành th công m ngh r t đ n gi n, ch bao g m lò nung g m, máy s y,
ệ ặ ỏ ế ị ấ ồ ộ máy ti n, máy n n, máy may nh , máy khoan, thi ấ ả t b phun dùng cho s n xu t đ n i th t
ệ ả ẩ ặ ho c máy may cho s n ph m d t...
ế ấ ồ ừ ấ ở ả ệ Doanh nghi p xu t kh u ẩ tìm ki m ngu n hàng t các nhà s n xu t các làng
ề ẩ ặ ẩ ở ả ngh , các nhà thu gom s n ph m ho c các nhà ả kinh doanh s n ph m này nông thôn.
ứ ợ ự ụ ế ệ ầ ồ ớ ơ H u h t các đ n hàng th c hi n theo hình th c h p đ ng ph (subcon tract) v i các nhà
ộ ố ườ ấ ấ ẩ ấ ợ ả s n xu t. Trong m t s tr ả ng h p, các nhà xu t kh u cũng cung c p cho các nhà s n
ấ ở ầ ượ ữ ề ệ ặ ấ ẵ xu t các làng ngh nguyên li u thô ho c nh ng c u ph n đ c làm s n.
ạ ộ ủ ả ấ ộ ướ ượ ự M t phàn c a ho t đ ng s n xu t đang ngày càng có xu h ng đ c th c hi n t ệ ạ i
ủ ữ ấ ẩ ả ẩ ầ ặ ỹ nhà máy c a các nhà xu t kh u (s n ph m c n nh ng k năng ho c trang thi ế ị ặ t b đ c
ệ ệ ả ợ ệ ữ ẩ ả ấ ấ ẵ bi ữ t, khâu hoàn thi n s n ph m, s n xu t nh ng c u phàn làm s n cho nh ng th d t và
ớ ự ượ ệ ệ ợ ố ạ ỏ ậ ộ ồ th g m đòi h i công ngh hi n đ i) v i l c l ng lao đ ng g m vài trăm, th m chí hàng
ngàn ng i.ườ
ướ ủ ấ ẩ ở ộ ố ố Tr c đây, các nhà xu t kh u hàng th công m t s thành ph chính và các t inh
ư ề ệ ầ ướ ở ạ ữ khác h u nh đ u là nh ng doanh nghi p nhà n c. Vài năm tr l ự i đây, có s gia tăng
ề ố ượ ạ ư ữ ệ ạ ộ nhanh chóng v s l ng các công ty trách nhi m h u h n t nhân ho t đ ng kinh doanh
ệ ạ ạ ớ ố ấ ấ r t thành công và đang c nh tranh m nh v i các doanh nghi p qu c doanh. Các nhà xu t
ự ư ẩ ầ kh u khu v c t ọ nhân có t m quan tr ng ngày càng tăng.
ế ậ ầ ở ệ Doanh nghi p nh p kh u ữ ẩ h u h t là nh ng nhà bán buôn ặ Châu Âu, Châu á ho c
ử ỹ ỗ ẻ ế ừ Chây M , các c a hàng l n ớ ở ướ n ữ c ngoài và nh ng chu i bán l ự mua tr c ti p t các nhà
ẩ ủ ặ ấ ấ ệ ộ ố ố ế ạ ặ ả s n xu t ho c xu t kh u c a Vi t Nam. M t s khách hàng qu c t có đ i lý ho c văn
ệ ở ệ ủ ể ế ả ẩ ộ ườ ạ phòng đ i di n Vi t Nam đ tìm ki m các s m ph m th công. M t vài ng i trong s ố
ệ ớ ữ ọ ươ ổ ế ế ớ ệ ữ h là nh ng doanh nghi p l n có th ng hi u n i ti ng trên th gi i. Nh ng công ty
ướ ị ườ ọ ớ ố ượ ọ n c ngoài này có vai trò quan tr ng trên th tr ng và h mua v i s l ớ ng l n.
ố ượ ủ ấ ẩ ệ ụ ệ ộ Toàn b kh i l ng xu t kh u hàng th công Vi ộ ớ t Nam hi n nay ph thu c l n
ộ ố ấ ữ ớ ộ ỗ ế vào m t s r t ít nh ng nhà mua hàng l n. M t chu i bán l ẻ ở ả Châu Âu chi m kho ng
ố ượ ộ ố ấ ẩ ắ ố ữ ị 20% kh i l ng xu t kh u trên toàn qu c, m t s ít hãng khác cũng n m gi v trí quan
ư ậ ở ạ ộ ự ủ ữ ặ ọ ỗ ệ tr ng. S có m t và các ho t đ ng mua hàng c a nh ng chu i nh v y Vi t Nam mang
ạ ộ ợ ế ớ ấ ướ ứ l i m t l i th l n cho đ t n c và cũng là lý do chính làm cho ngành có m c tăng tr ưở ng
ế ư ọ ớ ự ế ả ộ ố nhanh chóng. Tuy nhiên, s chi m u th cũng là m t m i đe d a l n do ngành ph i ph ụ
ộ ọ ề thu c nhi u vào h .
ườ ướ ế ả Thông th ng, các công ty n ấ ẩ c ngoài tìm ki m s n ph m thông qua các nhà xu t
ẩ ẩ ủ ữ ấ ướ ườ kh u (công ty t ư nhân và nh ng công ty xu t kh u c a nhà n c). Khách hàng th ậ ng l p
ấ ủ ọ ướ ừ ế ả ạ ấ ấ ọ k ho ch s n xu t c a h tr c t ẩ 36 tháng. H cung c p cho các nhà xu t kh u
ứ ẽ ữ ả ặ ủ ớ catalogue, hình nh và nh ng b c v cùng v i mã hàng và đ t hàng theo các mã hàng c a
h .ọ
ệ ẻ ặ ệ ở ố ớ Doanh nghi p bán l trong n c, ướ đ c bi ử t là các c a hàng các thành ph l n là
ố ồ ả ộ ọ ẩ Hà N i và thành ph H Chí Minh cũng có vai trò quan tr ng trong marketìng s n ph m
ủ ủ ệ ủ ư ả ẩ ở ữ ử ầ th công c a Vi t Nam Các s n ph m th công tr ng bày ế nh ng c a hàng này h u h t
ượ ủ ử ấ ừ ề ặ đ c các ch c a hàng l y t các làng ngh ho c do các nhà thu gom và đôi khi do các
ư ở ề ớ công ty t nhân các làng ngh gi ệ i thi u.
ự ấ ượ ộ ố ả ẩ ử Các c a hàng t phân bi ằ ệ mình b ng ch t l t ng s n ph m hàng hoá. M t s các
ấ ượ ề ả ẩ ườ ợ ử c a hàng chuyên v các s n ph m ch t l ng cao. Trong tr ậ ủ ng h p này, thu nh p c a
ọ ầ ế ấ ướ ế ọ ẩ h h u h t là do xu t kh u cho các khách hàng n c ngoài và h cũng đã mang đ n khá
ế ế ớ ể ả ẩ ọ ớ ề nhi u thi ề t k m i và thông tin cho các làng ngh . H phát tri n các s n ph m m i nh ư
ế ượ ộ ử ử ề ạ ằ ớ m t chi n l ố c c nh tranh v i các c a hàng khác. Nhi u c a hàng cũng nh m vào đ i
ượ ư ướ ị t ng khách hàng là dân c trong n c và khách du l ch.
ặ ậ ướ ặ Công ty giao nh n và kho v n ậ ho c là các công ty trong n c ho c là các công ty
ướ ụ ừ ờ ấ ạ ị ả ớ n ề c ngoài cung c p nhi u lo i hình d ch v , t t ủ ụ khai và th t c h i quan t i thuê
ể ấ ộ ị ữ ể ậ ạ ậ ố contener, thuê tàu, v n chuy n n i đ a... C nh tranh gi a các công ty v n chuy n r t kh c
ỗ ế ậ ộ t. M i công ty th ể ụ ể ng có th m nh trên m t tuy n v n chuy n c th . ủ ế ạ ể ườ ệ ề ặ Quan ni m, đ c đi m và vai trò c a làng ngh ệ li 1.1.4.
ệ ề ề a) Quan ni m v làng ngh
ớ ơ ấ ổ ứ ủ ệ ượ ặ ộ ệ Làng, xã v i c c u và t ch c c a nó là hi n t ủ ng đ c thù c a xã h i Vi t Nam,
ượ ể ấ ề ủ ờ ơ đ c hình thành và phát tri n r t lâu đ i Là n i sinh ra các làng ngh th công. Quá t rình
ể ủ ể ể ủ ệ ở ủ ề phát tri n c a làng ngh là quá trình phát tri n c a ti u th công nghi p nông thôn.
ộ ụ ư ề ề ố ộ “Làng ngh là m t c m dân c sinh s ng trong m t thôn (làng) có các ngh tách ra
ỏ ả ể ả ế ư ộ ậ ệ ấ kh i s n xu t nông nghi p đ s n xu t ấ kinh doanh đ c l p, chi m u th v s h , s ế ề ố ộ ố
ề ậ ớ ộ ố lao đ ng và s thu nh p so v i ngh nông” [21, tr7].
ề ề ề ề ề ạ ạ ạ ộ Làng ngh có nhi u lo i, có lo i làng m t ngh , làng nhi u ngh ; có lo i làng
ề ề ố ề ớ ngh truy n th ng, làng ngh m i
ữ ề ề ề ộ ộ ỉ Làng m t ngh là nh ng làng ngoài ngh nông ra ch còn thêm m t ngh duy
ư ụ ế ư ệ ố ế ạ ạ ạ ấ ồ ố nh t chi m u th tuy t đ i nh : L a V n Phúc, g m Bát Tràng, ch m b c Đ ng Xâm...
ộ ố ữ ề ề ề ề Làng nhi u ngh là nh ng làng ngoài ngh nông ra còn có m t s ngh khác
ữ ề ề ở ề ượ ồ ạ ố Làng ngh truy n th ng là nh ng làng mà đó ngh đ c hình thành, t n t i và
ế ệ ể ị ờ phát tri n lâu đ i trong l ch s , đ ử ượ ố ế ừ ế ệ c n i ti p t th h này sang th h khác
ề ớ ả ủ ữ ự ệ ề ấ Làng ngh m i là nh ng làng ngh xu t hi n do s lan to c a các làng ngh ề
ữ ữ ề ặ ạ ố ệ truy n th ng trong nh ng năm gàn đây (nh ng năm sau cách m ng), đ c bi t trong quá
ờ ỳ ể ớ ổ trình đ i m i, th i k chuy n sang kinh t ế ị ườ th tr ng.
ẻ ủ ế ả ưở ể ủ ụ ệ ế b) Các nhân t ch y u nh h ng đ n vi c khôi ph c và phát tri n c a các
ề ở làng ngh nông thôn
ự ế ị ườ ầ ộ ủ S bi n đ ng c a nhu c u th tr ng
ủ Các chính sách c a Nhà n ướ c
ệ ố ế ấ ạ ầ ườ ệ ố ệ ấ K t c u h t ng (H th ng đ ng giao thông, h th ng cung c p đi n n ướ c,
ư ế ụ ệ ề ạ ễ b u chính vi n thông, y t , giáo d c, đi u ki n sinh ho t...)
ế ố ự ư ề ố ữ ữ ề ệ ỹ Y u t truy n th ng (s l u gi ạ truy n đ t nh ng ậ ủ kinh nghi m, k thu t c a
ữ ữ ệ ề ạ ẫ ầ ấ ả s n xu t, nh ng thói quen ngh nghi p, nh ng đ c t ả ứ ính kiên trì, c n m n sáng t o và c ý
ạ ớ ế ị ả ẩ ố ủ ẹ ề ẫ chí quy t tâm đ t t i giá tr s n ph m t t, b n, đ p v ề hình dáng m u mã c a các ngh ệ
ườ ợ ả nhân, th c cho ng ợ ế ệ i th th h sau)
ệ ồ ố ả ưở ể Ngu n nguyên li u là nhân t nh h ng đ n s ế ự hình thành và phát tri n làng
ề ớ ố ượ ề ệ ẩ ả ạ ấ ượ ngh , t i vi c đa d ng hoá s n ph m trong các làng ngh (kh i l ng, ch t l ng và
ậ ệ ề ấ ả ả ưở ế ự ồ ạ kho ng cách cung c p nguyên v t li u cho làng ngh có nh h ng đ n s t n t i và phát
ề ở ẽ ủ ể ấ ượ ệ ả ưở ấ ượ ế tri n c a các làng ngh b i l ch t l ng nguyên li u nh h ng đ n ch t l ả ng s n
ữ ượ ẩ ậ ệ ả ưở ế ự ồ ạ ề ph m làng ngh làm ra, tr l ng nguyên v t li u nh h ng đ n s t n t ủ i lâu dài c a
ậ ệ ả ề ấ ả ưở ế ả ẩ làng ngh , kho ng cách cung c p nguyên v t li u nh h ng đ n giá th ủ ành s n ph m c a
các c s s n xu t). ấ ặ ề ở ủ ể ệ ơ ở ả c) Đ c đi m c a các làng ngh nông thôn Vi t Nam
ề ồ ạ ở ậ ế ớ ả ệ Làng ngh t n t i ắ nông thôn g n bó m t thi ấ t v i s n xu t nông nghi p
ề ặ ả ấ ệ ề ủ ề ố S n xu t trong các làng ngh (đ c bi t là làng ngh th công truy n th ng) ch ủ
ế ươ ủ ệ ằ y u b ng ph ơ ạ ậ ng pháp th công, công ngh thô s , l c h u
ứ ổ ứ ả ủ ế ề Hình th c t ch c s n xu t ấ kinh doanh trong các làng ngh nông thôn ch y u là
quy mô gia đình
ươ ề ủ ế ượ ạ ự ươ ứ ề ề Ph ng pháp d y ngh ch y u đ ệ c th c hi n theo ph ng th c truy n ngh
ộ ố ả ủ ề ẩ ẩ ả ạ S n ph m c a các làng ngh đa d ng trong đó có m t s s n ph m có t ính mỹ
ậ ậ ộ thu t cao, mang đ m b n s c văn hoá dân t c. ự ả ắ ủ ề ể ế ộ ở d) Vai trò c a làng ngh trong s phát tri n kinh t xã h i nông thôn
ỉ ơ ề ẩ ầ ả ơ ề Làng ngh không ch đ n thu n làm ra các s n ph m hàng hoá, mà còn là n i ti m
ẩ ữ ị ơ ả ư ầ ữ ề ệ ố n nh ng giá tr văn hoá t inh th n và n i b o l u, gi ờ gìn công ngh truy n th ng lâu đ i
ườ ề ả ố ộ ố ố ộ ủ c a dân t c. Môi tr ng văn hoá làng ngh ph n ánh sinh đ ng cách s ng, l i s ng và
ế ố ộ ố ặ ủ ề ể n p s ng giàu t ính nhân văn. Có th khái quát vai trò c a làng ngh trên m t s m t ch ủ
ế y u sau:
ự ệ ầ ả ế ệ ườ ộ ở Góp ph n tích c c trong vi c gi i quy t vi c làm cho ng i lao đ ng ự khu v c
nông thôn
ố ẩ ọ ể ị ế Là nhân t quan tr ng thúc đ y quá t rình chuy n d ch c c u ơ ấ kinh t nông thôn
ướ ệ ệ ạ theo h ng công nghi p hoá, hi n đ i hoá.
ố ượ ầ ề ử ự ạ ạ Góp ph n tăng kh i l ụ ng hàng hoá và s đa d ng v ch ng lo i hàng hoá ph c
ụ ầ v cho nhu c u n n ề kinh tế
ự ệ ề ẩ ạ ộ ệ ệ T o đi u ki n và thúc đ y xây d ng m t nông thôn Vi ạ ớ t Nam m i, hi n đ i
ầ ữ ộ gìn b n s c văn hoá dân t c ẩ ả ắ ấ ứ ủ ỹ ệ Góp ph n gi 1.1.5. Các hình th c xu t kh u hàng th công m ngh
ạ ấ ự ế ẩ ) Xu t kh u tr c ti p
ệ ả ự ế ấ ấ ẩ ẩ ấ ặ Xu t kh u tr c ti p là xu t kh u hàng hoá do chính doanh nghi p s n xu t ho c
ệ ả ủ ấ ặ ướ ấ ẩ đ t mua c a các doanh nghi p s n xu t trong n ẩ ả c, sau đó xu t kh u s n ph m này cho
ướ khách n c ngoài.
ứ ự ự ế ệ ế ấ ẩ ỏ ả Hình th c xu t kh u tr c ti p đòi h i chính các doanh nghi p tr c ti p bán s n
ủ ẩ ướ ể ể ứ ư ể ph m c a mình ra n c ngoài. Hình th c này có u đi m là công ty có th ki m soát toàn
ặ ừ ế ầ ạ ộ ậ ượ ả b ho c t ng ph n k ho ch marketing ở ướ n c ngoài, thu th p đ c thông tin ph n h i ồ ở
ị ườ ừ ể ả ế ả ấ ả ấ th tr ng, t ẩ đó có th c i ti n s n ph m trong s n xu t, trong ẩ kinh doanh xu t kh u,
ỗ ự ủ ả ẩ ả ấ ả ậ t p trung n l c c a mình cho s n ph m do mình s n xu t và b o v t ệ ố ơ nhãn hi u,ệ t h n
ữ ề ả ả ạ ề ợ ệ ậ b n quy n và nh ng tài s n vô hình, đem l i nhi u l ấ i nhu n cho các doanh nghi p xu t
ấ ả ẩ ệ kh u hàng hoá, do không m t kho n chi phí trung gian và tăng uy tín cho doanh nghi p
ầ ủ ố ị ườ ế ề ệ ả ậ ị n u hàng hoá tho mãn yêu c u c a đ i tác giao d ch, có đi u ki n thâm nh p th tr ng,
ủ ộ ụ ả ấ ươ ứ ch đ ng trong s n xu t, tiêu th hàng hoá. Tuy nhiên, ph ng th c này còn b c l ộ ộ ộ m t
ượ ả ấ ứ ư ụ ể ệ ể ượ ố s nh c đi m nh : không ph i b t c doanh nghi p nào cũng có th áp d ng đ c, đòi
ộ ượ ỏ ố ươ ố ớ ệ ố ớ ạ ễ ặ ủ h i m t l ng v n t ng đ i l n và có quan h t ầ t v i b n hàng, d g p r i ro, sai l m
ị ở ộ ị ườ ườ ế ự ể ả khi giao d ch m t th tr ớ ng m i, ng i ti n hành ph i có năng l c hi u bi ế ề ỹ t v k
ụ ệ ạ ậ ươ ệ ế ả thu t nghi p v ngo i th ờ ng và ph i có th i gian tích lu ỹ kinh nghi m. N u các doanh
ề ị ườ ắ ị ệ ể ắ ặ ờ ế ớ nghi p không n m b t k p th i thông tin ho c am hi u ít v th tr ng th gi ố i và đ i th ủ
ả ạ c nh tranh thì r i ro trong hình th c ứ kinh doanh này không ph i là ít. ế ẩ ấ b) ủ Xu t kh u gián ti p
ỏ ự ế ứ ữ ả ấ ấ ẩ Hình th c xu t kh u này không đòi h i s ti p xúc gi a nhà s n xu t và ng ườ i
ẩ ả ấ ả ộ mua ở ướ n ủ c ngoài. Nhà s n xu t bán s n ph m c a mình cho m t công ty khác và công ty
ế ụ ự ế ẩ ấ ươ ứ ườ ụ đó ti p t c làm công tác xu t kh u tr c ti p. Ph ng th c này th ố ớ ng áp d ng đ i v i
ị ườ ậ ặ ớ ỏ các công ty có quy mô nh ho c trung bình m i xâm nh p th tr ệ ư ủ ề ng ch a đ đi u ki n
ộ ố ự ứ ế ế ẩ ẩ ả ấ ặ ấ ượ xu t kh u tr c ti p. Hình th c xu t kh u gián ti p cũng g p ph i m t s nh ể c đi m là
ự ế ế ề ấ ả ả ớ ấ nhà s n xu t không ti p xúc tr c ti p v i khách hàng. Đi u này làm cho nhà s n xu t
ế ượ ở ố ủ ể ự ệ không bi ệ c s thích mong mu n c a khách hàng. Các doanh nghi p có th th c hi n t đ
ẩ ấ ế xu t kh u gián ti p thông qua các ứ hình th c sau:
ẩ ả ấ Các công ty qu n lý xu t kh u (Exporrt Management Company EMC): Công ty
ẩ ủ ư ộ ạ ộ ậ ẩ ấ ấ ả ẽ ự qu n lý xu t kh u ho t đ ng nh m t phòng xu t nh p kh u c a công ty. EMC s th c
ị ườ ệ ế ệ ố ấ ả ả ấ hi n vi c tìm ki m th tr ng cho nhà s n xu t, c v n cho nhà s n xu t v th tr ấ ề ị ườ ng
ướ ụ ị ượ ề ằ ồ n c ngoài. D ch v EMC đ c thanh toán b ng ti n hoa h ng.
ướ ấ ẩ Khách hàng n c ngoài ứ (Foreign Buyer): Là hình th c xu t kh u thông qua các
ủ ậ ẩ ướ ữ nhân viên c a các công ty nh p kh u n ọ c ngoài. H là nh ng ng ườ ượ i đ ạ c đào t o và có
ế ề ề ị ườ ệ ế ớ ứ ả ể hi u bi ạ t v đi u ki n c nh tranh trên th tr ng th gi ấ i. Hình th c này nhà s n xu t
ầ ướ ớ ố ự ể ả không c n ph i đích thân ra n ế c ngoài đ đàm phán tr c ti p v i đ i tác. Tuy nhiên, các
ệ ể ầ ỹ ế ậ ố doanh nghi p cũng c n xem xét k khách hàng đ thi ệ t l p m i quan h .
ẩ ỷ ữ ườ ạ ấ Nhà u thác xu t kh u (Exporrt Commission House): Là nh ng ng ệ i đ i di n
ườ ướ ướ ủ ạ ộ ự ấ ẩ cho ng i mua n ư c ngoài c trú trên n c c a nhà xu t kh u. Ho t đ ng d a trên l ợ i
ườ ườ ả ề ẩ ặ ơ ỷ ị ủ ích c a ng i mua và ng i mua tr ti n u thác. Khi chu n b có đ n đ t hàng nhà u ỷ
ế ặ ả ấ ậ ớ ọ ế ế thác l p phi u đ t hàng v i nhà s n xu t và lo m i chi ti ấ t liên quan đ n quá trình xu t
ẩ ộ ỷ ươ ậ ợ ứ ấ ẩ kh u. Bán hàng cho các nhà u thác là m t ph ng th c thu n l ệ i cho xu t kh u, vi c
ề ậ ữ ễ ể ả ấ ấ thanh toán di n ra nhanh chóng cho nhà s n xu t, nh ng v n đ v n chuy n do nhà u ỷ
ị thác ch u hoàn toàn.
ớ ự ứ ệ ấ ẩ ớ Môi gi i xu t kh u (Exporrt Borker): Là th c hi n ch c năng làm môi gi ữ i gi a
ử ự ế ấ ẩ ậ ẩ ườ nhà xu t kh u và nhà nh p kh u mà không x lý mua bán tr c ti p. Ng i môi g i đ ớ ượ c
ủ ọ ạ ộ ữ ệ ấ ẩ ỷ ườ ồ nhà xu t kh u u nhi m và tà hoa h ng cho ho t đ ng c a h . Nh ng ng i này th ườ ng
ề ộ ấ ị ể ể ặ ọ ọ ạ ộ chuyên v m t m t hàng, nhóm hàng nh t đ nh. Đi m quan tr ng là h có th ho t đ ng
ộ ậ ườ ườ đ c l p cho ng i bán và ng i mua
ấ ẩ ấ ườ Hãng buôn xu t kh u ẩ (Export Merchants): Hãng buôn xu t kh u th ng đóng t ạ i
ướ ủ ấ ẩ ườ ặ ủ ế ế ấ ẩ n c xu t kh u và mua hàng c a ng ế i ch bi n ho c c a nhà xu t kh u, sau đó ti p
ụ ự ữ ủ ệ ệ ẩ ấ ấ ụ t c th c hi n các nghi p v xu t kh u. Nh ng r i ro trong quá t ẩ rình xu t kh u hàng hoá
ị ượ ể ế ử ự ể ấ ẩ do hãng buôn ch u. Nh ậ c đi m khi s d ng hãng buôn xu t kh u là không th ti p c n
ị ườ ớ ướ ị ườ ả ạ ớ ướ v i th tr ng n c ngoài. Do đó không nh y c m v i th tr ng n c ngoài tr ướ ự c s
ị ườ ủ ế ộ bi n đ ng c a th tr ng.
ế ớ ữ ệ ấ ộ Hi p h i xu t kh u ẩ (Export Association): Liên k t v i nhau gi a các th ảnh viên
ị ườ ể ấ ố ứ ấ ạ ẩ đ xu t kh u ra th tr ng, th ng ạ nh t giá bán t o ra s c m nh cho các thành viên xâm
ị ườ ậ nh p th tr ng.
ệ ủ ứ ễ ẩ ấ ờ ỹ ủ Th i gian qua xu t kh u hàng th công m ngh c a ta di n ra v i ớ hình th c này
ệ ạ ươ ẩ ấ ớ ơ là: Doanh nghi p ngo i th ị ả ng v i vai trò trung gian xu t kh u thay cho các đ n v s n
ủ ụ ầ ấ ằ ế ể ẩ ấ ưở ầ ỷ xu t b ng các th t c c n thi t đ xu t kh u và h ng ph n trăm phí u thác theo giá tr ị
ẩ ấ hàng xu t kh u.
Ư ể ế ượ ủ ứ ệ ạ ở u đi m c a ủ hình th c này là h n ch đ c r i ro, trách nhi m ít b i ng ườ ứ i đ ng
ả ẩ ấ ườ ỏ ố ớ ệ ố ị ra xu t kh u không ph i là ng i ch u trách nhi m cu i cùng, không đòi h i v n l n. Tuy
ợ ượ ệ ạ ươ ố ớ nhiên, l ậ i nhu n thu đ c cho doanh nghi p ngo i th ng không cao. Còn đ i v i doanh
ự ệ ệ ấ ẩ ươ ọ ẽ ấ ứ ả ộ ỷ nghi p xu t kh u, khi th c hi n ph ng th c này h s m t m t kho n phí u thác mà
ượ ế ậ ướ ể không đ ớ c ti p c n v i khách hàng n c ngoài, không tìm hi u đ ượ ề ị ườ c v th tr ấ ng xu t
kh u...ẩ
c) ố ư Buôn bán đ i l u
ố ư ế ợ ẽ ớ ứ ấ ẩ ặ Buôn bán đ i l u là ậ hình th c trong đó xu t kh u k t h p ch t ch v i nh p
ẩ ườ ồ ờ ườ ượ ổ ớ kh u, ng i bán đ ng th i là ng i mua, l ng hàng trao đ i v i nhau có giá tr t ị ươ ng
ươ ở ề ộ ạ ệ ụ ấ ẩ ả ả đ ng, đây m c đích xu t kh u không ph i thu v m t kho n ngo i t ằ mà nh m thu
ề ộ ị ươ ươ ữ ể ườ ươ v m t hàng hoá có giá tr t ng đ ặ ng, vì nh ng đ c đi m đó ng ọ i ta g i ph ứ ng th c
ế ấ ậ ặ ươ ứ ổ ẩ này là xu t nh p kh u liên k t ho c ph ng th c hàng đ i hàng.
ố ư ứ ư ừ ổ ị ố ư Các hình th c buôn bán đ i l u nh : hàng đ i hàng, giao d ch bù tr , mua đ i l u,
ụ ồ ể ạ chuy n giao nghĩa v , b i hoàn, mua l i.
ấ ố ế ẩ d)Gia công xu t kh u (gia công qu c t )
ố ế ậ ộ Gia công qu c t là m t ộ hình th c ứ kinh doanh, trong đó m t bên nh n gia công
ậ ệ ủ ặ ằ ẩ ợ ậ nguyên v t li u hay bán thành ph m c a bên kia đ t gia công nh m thu l i nhu n (phí gia
công).
ượ ổ ế ự ậ ứ Hình th c này đ c v n d ng khá ph bi n, nó mang l ạ ợ i l ả ớ i ích to l n cho c 2
ậ ặ ươ ứ ề ướ bên đ t gia công và bên nh n gia công. Ph ng th c này đ t ra v phía nhà n
ệ ướ ạ ộ ả ộ ơ ế ị có m t c ch đ nh h ng và qu n lý ho t đ ng gia công, ặ ả c càn ph i v ề phía các doanh nghi p ph i ả
ứ ự ệ ọ nghiên c u l a ch n khai thác có hi u qu ứ ả hình th c gia công.
ứ ứ ư ạ Các hình th c gia công nh gia công thuê, gia công mua đ t bán đo n và gia công
ế ợ k t h p. ẩ ạ ấ ỗ e) Xu t kh u t i ch
ẩ ạ ấ ầ ượ ẩ ấ Xu t kh u t ỗ i ch là hình th c ứ kinh doanh mà hàng xu t kh u không c n v t qua
ớ ư ể ẫ ố ứ biên gi i qu c gia nh ng khách hàng v n có th mua đ ệ ượ ở hình th c này doanh nghi p c,
ầ ướ ự ế ớ ườ ả không c n ph i đích thân ra n c ngoài đàm phán tr c ti p v i ng i mua mà chính
ườ ạ ế ệ ệ ả ậ ớ ng i mua l ủ ụ ả i tìm đ n v i doanh nghi p do v y doanh nghi p không ph i làm th t c h i
ả ươ ể ể ệ ả ậ ả quan, không ph i thuê ph ng ti n v n chuy n, không ph i mua b o hi m hàng hoá.
ườ ượ ớ ướ ụ ế ạ ị ứ Hình th c này th ng đ c áp d ng v i n ề c có th m nh v du l ch, có nhi u t ề ổ ứ ch c
ướ ạ ố n c ngoài đóng t i qu c gia đó.
ố ả ưở ế ấ nh h ẩ ng đ n xu t kh u hàng TCMN 1.1.6. Các nhân t
ạ ổ ủ ) Các nhân t c a môi tr ườ vĩ mô ng
ố ộ ườ ế Các nhân t thu c môi tr ng kinh t
ắ ầ ạ ộ ư ữ ự ể ậ ấ ấ ẩ Ho t đ ng xu t nh p kh u th c ch t là b c c u đ giao l u hàng hoá gi a trong
ướ ướ ẽ ộ ộ ự ề ộ n c và ngoài n c, trong quá trình đó s b c l s khác nhau v trình đ phát tri n ể kinh
ế ữ ộ ướ ở ậ ộ ế ữ ướ t và xã h i gi a các n c. B i v y trình đ phát tri n ể kinh t gi a các n c, trình đ ộ
ư ự ổ ứ ố ủ ậ ị ườ ậ ủ dân trí, thu nh p và m c s ng c a dân c , s n đ nh c a môi tr ủ ng pháp lu t... c a
ẽ ả ậ ẩ ố ưở ạ ộ ự ế ế ấ ẩ qu c gia nh p kh u s nh h ố ớ ng tr c ti p đ n quy mô ho t đ ng xu t kh u đ i v i
ệ ấ ấ ẩ ố ẩ ủ doanh nghi p xu t kh u c a qu c gia xu t kh u.
ế ẩ ẽ ạ ể ổ ủ ề ậ ố ị M t n n ộ ề kinh t phát tri n n đ nh c a qu c gia nh p kh u s t o đi u ki n t ệ ố t
ở ộ ể ệ ẩ ấ ế đ các doanh nghi p m r ng xu t kh u, ng ượ ạ c l i, m t n n ộ ề kinh t ủ suy thoái, kh ng
ắ ẽ ệ ề ắ ậ ẩ ả ả ả ấ ho ng ch c ch n s không kích thích vi c nh p kh u. Đi u này làm gi m kh năng xu t
ẩ ủ ệ ấ ẩ kh u c a các doanh nghi p xu t kh u.
ộ ế ố ả ưở ẩ ủ ở ộ ế ả ấ M t y u t khác có nh h ng đ n kh năng m r ng xu t kh u c a các doanh
ệ ỷ ư ẩ ấ ố nghi p đó là t giá h i đoái. Xu t kh u là đ a hàng hoá t ừ ướ n c này sang bán ở ướ c n
ạ ệ ể ỗ ỷ ủ ồ ộ ệ ớ ạ ệ ẽ ế ị khác đ thu ngo i t ậ . Vì v y m i t giá c a đ ng n i t v i các ngo i t s quy t đ nh
ế ủ ệ ẽ ẩ ệ ấ ấ ẩ ẩ ạ ố tính kinh t c a vi c xu t kh u. Các doanh nghi p s đ y m nh xu t kh u khi m i quan
ệ ợ ọ ấ ợ ệ ố ệ ẽ h này có l i cho h , ng ượ ạ c l i khi m i quan h này b t l i, các doanh nghi p s có xu
ướ ấ ẩ ả h ng gi m xu t kh u.
ẻ ừ ờ ị Các nhân t ộ ề thu c v môi ậ ĩĩ ng chính tr , pháp lu t
ạ ả ạ ộ ớ ự ấ ẩ ấ Ho t đ ng xu t kh u này r t nh y c m v i s thay đ i c a t ổ ủ ình hình chính tr thị ế
ớ ướ ổ ườ ệ ố ố ộ ố ộ ố ườ gi i và trong n c; vi c thay đ i đ ng l ạ i đ i n i, đ i ngo i m t qu c gia th ng kéo
ự ự ề ế ấ ẩ ổ ộ ớ ả ậ theo s thay đ i chính sách xu t nh p kh u, đi u này tr c ti p tác đ ng t i kh năng m ở
ẩ ủ ạ ộ ẹ ệ ấ ộ r ng hay thu h p ho t đ ng xu t kh u c a các doanh nghi p trong n n ề kinh t .ế
ụ ấ ẩ ộ ườ ố ủ ấ ẩ Xu t kh u còn ph thu c vào đ ng l ố i, chính sách c a qu c gia xu t kh u và
ấ ị ừ ề ẩ ạ ậ ượ ể ệ nh p kh u trong t ng giai đo nh nh t đ nh. Đi u này đ c th hi n thông qua các chính
ế ế ả ấ ạ ấ ẩ ộ ẩ sách thu , chính sách b o h xu t kh u và chính sách h n ch xu t kh u...
ề ạ ữ ủ ứ ậ ẩ ậ ố ị Ng ượ ạ c l ẩ i, nh ng quy đ nh c a qu c gia nh p kh u v h n m c nh p kh u,
ấ ứ ả ề ề ế ẩ ẩ ậ ồ ố ỹ ị ị ngu n g c, xu t x s n ph m, quy đ nh v tiêu chu n k thu t, v thu quan, quy đ nh
ề ủ ụ ư ệ ề ả ự ệ ả ị ẩ v th t c giao d ch, v b o hành s n ph m cũng nh vi c th c hi n nghiêm túc hay
ự ế ẽ ả ấ ưở ự ế ế ẩ ạ ị không các quy đ nh y trong th c t s nh h ấ ả ng tr c ti p đ n kh năng đ y m nh xu t
ẩ ố ừ ỉờ ự ệ ộ kh u trong m t doanh nghi p. ộ ề thu c v môi Các nhân t ĩ ng t nhiên
ệ ự ế ị ẽ ả ồ ề Các đi u ki n t ủ nhiên s quy t đ nh kh năng c a ngu n tài nguyên thiên nhiên
ể ế ế ể ấ ẩ ả ưở ế ợ ế ộ có th khai thác đ ch bi n xu t kh u, nó nh h ng đ n l ủ i th so sánh c a m t doanh
ệ ẩ ệ ạ ấ ẩ nghi p trong vi c đ y m nh xu t kh u.
ế ố ị ệ ớ ệ ố ủ ệ ị ị Các y u t đ a lý, đ a hình, v trí c a doanh nghi p trong quan h v i h th ng giao
ố ế ư ả ớ ị ườ ụ ẽ ả ọ ưở thông qu c t cũng nh kho ng cách t i th tr ng tiêu th quan tr ng s có nh h ng,
ế ị ậ ả ầ ờ ế ư ơ ế quy t đ nh đ n chi phí v n t i và th i gian c n thi ế t đ a hàng hoá đ n n i tiêu dùng.
ệ ạ ể ả ớ ị ị ể Ngoài ra v trí đ a lý cũng có ý nghĩa l n trong vi c t o ra kh năng đ phát tri n
ẩ ạ ụ ể ấ ẩ ẩ ấ ị các d ch v tái xu t kh u, chuy n kh u và xu t kh u t ỗ i ch .
ẻ ộ ề ườ Các nhân t thu c v môi tr ộ ng tâm lý xã h i
ử ề ậ ẩ ố ố ộ ị ủ Truy n th ng l ch s và văn hoá c a qu c gia nh p kh u là m t nhân t ố ả nh
ưở ấ ứ ộ ủ ế ệ ả ấ ẩ ậ h ị ế ng đ n kh năng xu t kh u c a b t c m t doanh nghi p nào. T p quán, th hi u,
ấ ủ ố ố ự ể ủ ệ thói quen tiêu dùng c a dân chúng chính là s bi u hi n c th ụ ể nh t c a l i s ng trong
ộ ố m t qu c gia.
ể ả ủ ệ ể ả ấ ậ ả Đ đ m b o cho hàng hoá c a doanh nghi p s n xu t ra có th thâm nh p vào
ị ườ ộ ế ớ ườ ả ấ ầ ự ể ả ậ m t th tr ng nào đó trên th gi i, ng ắ i s n xu t c n ph i có s am hi u th t sâu s c
ờ ố ư ướ ủ ề ề ố ộ ố ậ v truy n th ng dân t c, đ i s ng văn hoá, phong cách s ng c a dân c n ẩ c nh p kh u
ể ừ ề ị ế ủ ể ườ ự ế ấ đ t đó hi u rõ v th hi u, thói quen c a ng i tiêu dùng. Th c t ấ cho th y hàng xu t
ệ ấ ẩ ướ ẩ ủ kh u c a Vi t Nam nói chung và hàng TCMN nói riêng khi xu t kh u sang các n c Châu
ấ ễ ấ ẩ ướ ắ ỹ á thì r t d dàng, song khi xu t kh u sang các n c Châu Âu, B c M thì l ạ ặ ấ i g p r t
ề ấ ạ ả ở ệ ư ể ủ ế nhi u tr ng i, khó khăn ch y u là do các nhà s n xu t Vi t Nam ch a có hi u bi ế ầ t đ y
ủ ề ị ế ướ ươ i tiêu dùng các n c ph ng Tây. đ v th hi u, thói quen tiêu dùng c a ng ố ộ ủ ườ ườ ng vi mô thu c môi tr b)Các nhân t
ầ ủ ị ườ ề ả ẩ ng v s n ph m * Quy mô và yêu c u c a th tr
ẩ ủ ể ẩ ệ ạ ấ ộ ướ ế Đe có th đ y m nh xu t kh u c a m t doanh nghi p, tr c h t trên th tr ị ườ ng
ề ả ủ ớ ệ ầ ẩ ẩ ấ ả ộ ớ ồ ph i có nhu c u v s n ph m mà doanh nghi p xu t kh u v i m t quy mô đ l n, đ ng
ệ ả ờ ả ứ ẩ ấ ả ả ượ th i s n ph m mà doanh nghi p s n xu t cũng ph i có kh năng đáp ng đ c các đòi
ỏ ủ ị ườ ấ ượ ụ ủ ẫ ả ạ ị h i c a th tr ề ng v ch t l ng, ch ng lo i, m u mã, uy tín, giá c và các d ch v kèm
ị ườ ứ ủ ả ầ ể ộ ề ệ theo... kh năng đáp ng các yêu c u c a th tr ơ ả ng là đi u ki n c b n đ m t doanh
ẩ ủ ể ẩ ệ ấ ạ nghi p có th đ y m nh xu t kh u c a mình.
ủ ứ ả ấ ệ * Kh năng đáp ng c a các ngành cung c p nguyên li u
ể ở ộ ủ ệ ể ấ ộ ấ ẩ Đe có th m r ng và phát tri n xu t kh u hàng TCMN c a m t doanh nghi p b t
ỳ ấ ứ ề ệ ả ọ ồ ả k , v n đ quan tr ng mà doanh nghi p ph i quan tâm đó là kh năng đáp ng các ngu n
ấ ặ ệ ứ ủ ệ ồ ồ cung c p, đ c bi ả t là ngu n nguyên li u. Chính kh năng đáp ng c a các ngu n cung
ấ ượ ề ệ ạ ẽ ơ ấ ủ ấ c p nguyên li u v quy mô, ch t l ng, c c u ch ng lo i s là nhân t ơ ả ốc b n quy tế
đ nhị quy
ấ ượ ẩ ủ ơ ấ ệ ấ ẩ ả ộ ườ mô, ch t l ng, c c u, s n ph m xu t kh u c a m t doanh nghi p trên thị tr ng. Nói
ệ ẽ ủ ứ ấ ả ồ ố ả cách khác kh năng đáp ng c a các ngu n cung c p nguyên li u s là nhân t nh h ưở ng
ủ ế ệ ả ạ ẩ ộ ẩ ớ l n đ n kh năng đ y m nh xuáat kh u hàng TCMN c a m t doanh nghi p.
ầ ủ ế ố ơ ở ạ ầ ứ ư ề ả ầ Ngoài ra kh năng đáp ng đ y đ nhu c u v các y u t c s h t ng nh : giao
ậ ả ướ ấ ớ ệ ạ ả thông v n t ệ i, đi n n ả c, thông tin liên l c... cũng có vai trò r t l n trong vi c đ m b o
ả ẩ ủ ệ kh năng đ y m nh xu t kh u c a m t doanh nghi p. ẩ ạ ứ ộ ạ ộ ị ườ ng ấ * M c đ c nh tranh trên th tr
ệ ẽ ả ứ ộ ẩ ủ ả ấ ộ ủ Kh năng xu t kh u c a m t doanh nghi p s gi m đi theo m c đ gia tăng c a
ệ ạ ị ườ ẩ ấ ả ạ vi c c nh tranh trên th tr ng. Trong ngành xu t kh u TCMN, kh năng c nh tra nh c aủ
ệ ấ ẩ ộ ườ ượ ể ệ ạ m t doanh nghi p xu t kh u TCMN th ng đ c th hi n trên các khía c nh sau đây:
ị ườ ấ ị ườ ẩ ấ ộ Quy mô xu t kh u: ẩ Th tr ng xu t kh u TCMN là m t th tr ớ ng không l n
ấ ượ ư ề ắ ả ấ ể ả ệ ế ả ả ộ nh ng r t kh t khe v giá c , ch t l ng và ti n đ giao hàng. Đ đ m b o hi u qu và
ị ườ ả ớ ẽ ề ợ ệ nâng cao kh năng trên th tr ng, các doanh nghi p có quy mô l n s có nhi u l i th ế
ệ ơ ỏ h n các doanh nghi p nh .
ị ườ ậ ậ ấ ẩ ộ Tính linh ho t:ạ Th tr ữ ng xu t kh u TCMN có nh ng quy lu t v n đ ng riêng
ườ ị ườ ệ ầ ệ ễ ấ ủ c a nó, th ổ ng vi c thay đ i nhu c u th tr ng di n ra r t nhanh do đó doanh nghi p có
ứ ả ượ ị ườ ủ ầ ề ợ ẽ ế kh năng nhanh chóng đáp ng đ c yêu c u c a th tr ng s có nhi u l i th trong
ạ c nh tranh.
ủ ả ứ ụ ề ạ ả ả ẩ Kh năng đáp ng v tính đa d ng c a s n ph m: ẩ S n ph m TCMN ph c v ụ
ề ề ầ ậ ấ ộ ộ ớ ệ cho r t nhi u nhu c u khác nhau v i nhi u góc đ khác nhau. Vì v y m t doanh nghi p
ợ ế ạ ứ ả ượ ầ ẽ s có l i th c nh tranh khi có kh năng đáp ng đ ạ c các yêu c u phong phú, đa d ng
ạ ả ẩ ề ủ ủ c a khách hàng v ch ng lo i s n ph m.
ấ ượ ứ ả ẩ ơ ả ủ ả ể ặ ng: Kh năng đáp ng các tiêu chu n ch t l ẩ Đ c đi m c b n c a s n ph m
ụ ụ ế ủ ự ể ầ ườ ậ TCMN là đ ph c v cho nhu c u tiêu dùng tr c ti p c a ng i dân ở ướ n ẩ c nh p kh u.
ấ ượ ẩ ậ ườ ỉ ượ ẽ ẩ ặ ấ ả Vì v y tiêu chu n ch t l ng th ng r t ch t ch , các s n ph m ch đ ậ c phép nh p
ấ ượ ủ ẩ ẩ ị ở ộ ố kh u khi đã xác đ nh là đ tiêu chu n ch t l ậ ng. Mu n xâm nh p và m r ng th tr ị ườ ng
ể ẩ ứ ệ ả ả ấ ẩ ạ ượ đ đ y m nh xu t kh u, các doanh nghi p ph i có kh năng đáp ng đ ầ c các yêu c u
ủ ế ệ ệ ẩ ấ ệ này, đây hi n đang là khâu y u c a các doanh nghi p xu t kh u TCMN Vi t Nam nói
chung.
ệ ạ ủ ấ ẩ ệ ư ả Giá c tiêu th : ệ ụ Vì các doanh nghi p xu t kh u hi n t i c a Vi t Nam ch a có
ả ổ ạ ộ ụ ả ẩ ở ứ ố ướ ậ ẩ kh năng t ch c ho t đ ng phân ph i, tiêu th s n ph m các n c nh p kh u mà
ườ ệ ố ố ủ ướ th ng bán hàng thông qua h th ng phân ph i c a các khách hàng trung gian n c ngoài.
ườ ế ố ợ ả ỏ ộ ế ố ạ ạ Trong tr ng h p này, y u t giá c t ra là m t y u t ệ c nh tranh khá m nh trong vi c
ụ ả ụ ế ệ ẩ thuy t ph c các khách hàng trung gian tiêu th s n ph m cho doanh nghi p mình.
ề ặ ấ ổ ườ ỏ ủ Tên tu i, uy tín c a nhà xu t kh u: ẩ v m t tâm lý, ng i tiêu dùng t ra an tâm
ậ ả ủ ấ ẩ ấ ẵ ộ và s n sàng ch p nh n s n ph m c a m t nhà cung c p mà mình đã tin dùng và đã có uy
ấ ộ ổ ơ tín h n là m t nhà cung c p ít tên tu i.
ệ ủ ạ ộ ả ữ Kh năng ho t đ ng h u hi u c a các trung gian
ể ự ạ ộ ệ ệ ấ ấ ẩ ẩ ả Đ th c hi n ho t đ ng xu t kh u, các doanh nghi p xu t kh u TCMN ph i
ể ạ ậ ộ ư thông qua m t lo t các trung gian khác nh : các trung gian v n chuy n, các trung gian
ạ ộ ả ẩ ố ữ ụ ả thanh toán, các trung gian phân ph i, tiêu th s n ph m... Chính kh năng ho t đ ng h u
ệ ủ ệ ẽ ạ ẩ ầ ấ ọ ẩ ủ hi u c a các trung gian này s góp ph n quan tr ng trong vi c đ y m nh xu t kh u c a
ệ ộ m t doanh nghi p.
ơ ở ả ủ ệ ấ ỹ ế ố ộ ạ ủ n i t i c a doanh nghi p và c s s n xu t hàng th công m ngh ệ * Các y u t
ấ ẩ xu t kh u
ơ ở ả ủ ệ ệ ể ấ ấ ẩ ỹ Doanh nghi p và c s s n xu t hàng th công m ngh xu t kh u có th có
ơ ộ ể ẩ ơ ộ ữ ạ ấ ẩ ượ ệ nh ng c h i đ đ y m nh xu t kh u, tuy nhiên các c h i đó có đ c doanh nghi p, c ơ
ắ ể ở ấ ắ ự ệ ả ộ ỳ ộ ở ả s s n xu t n m b t đ tr thành hi n th c hay không còn tu thu c vào kh năng n i
ạ ủ ộ ạ ả ượ ể ệ ạ t i c a mình. Kh năng n i t i đó đ c th hi n trên các khía c nh sau:
ộ ỹ ệ ả ể ậ ả ẩ ậ Trình đ k thu t và công ngh s n xu t: ấ Đe s n ph m có th thâm nh p và
ượ ị ườ ủ ệ ẩ ẩ ả ấ ạ c nh tranh đ c trên th tr ơ ở ả ng xu t kh u thì s n ph m c a doanh nghi p, c s s n
ứ ả ấ ượ ầ ủ ữ ấ ủ ầ ắ ả xu t ph i có kh năng đáp ng đ c đ y đ nh ng yêu c u kh t khe nh t c a th tr ị ườ ng
ề ấ ượ ấ ẽ ộ ỹ ế ị ệ ả ả ậ v ch t l ng. Chính trình đ k thu t và công ngh s n xu t s quy t đ nh kh năng đó.
ề ủ ộ ề ỹ ấ ấ Trình đ tay ngh c a công nhân: ề ủ ậ ả Ngoài v n đ k thu t s n xu t, tay ngh c a
ườ ộ ế ố ấ ả ẩ ấ ợ ọ ng i th làm ra s n ph m TCMN là m t y u t ể ả r t quan tr ng đ s n xu t gia công
ẩ ấ ả ưở ấ ượ ế ả ẩ ả hàng TCMN xu t kh u vì nó nh h ng đ n ch t l ng, giá thành s n ph m... Kh năng
ơ ở ả ẩ ẽ ộ ộ ế ệ ấ ấ ộ ấ xu t kh u s tăng lên n u doanh nghi p, c s s n xu t có m t đ i ngũ lao đ ng ch t
ượ ầ ủ ạ ả ị ườ ẩ ả ả ấ ọ l ng cao, có kh năng s n xu t m i lo i s n ph m theo yêu c u c a th tr ấ ớ ng v i ch t
ượ ầ ạ ư ế ạ ủ ề ấ ấ l ẽ ng cao nh t và chi phí ít nh t. Đi u này s góp ph n t o u th c nh tranh c a doanh
ơ ở ả ị ườ ệ ấ ấ ượ ẩ ả ấ nghi p, c s s n xu t trên th tr ề ng xu t kh u v giá c , ch t l ng và tính đa d ngạ
ẩ ủ ả c a s n ph m.
ộ ồ ứ ả ạ ộ ấ ả ẩ ỏ ch c qu n lý: Trình đ t Ho t đ ng xu t kh u TCMN đòi h i ph i có s n ự ỗ
ộ ữ ấ ả ố ợ ả ồ ự l c ph i h p cao và đ ng b gi a t t c các khâu trong quá trình s n xu t ấ kinh doanh từ
ổ ị ườ ứ ứ ế ế ả ế ẩ ấ khâu t ch c nghiên c u th tr ng, thi ậ t k s n ph m đ n khâu cung c p nguyên v t
ổ ứ ả ụ ể ề ả ả ậ ấ ỏ ệ li u, t ch c s n xu t, b o qu n, v n chuy n, tiêu th ... Đi u này đòi h i các doanh
ơ ở ệ nghi p, c s
