KiÓm to¸n nhµ n−íc
_________________________________________________________
B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi nghiªn cøu
ph−¬ng thøc vµ gi¶i ph¸p t¨ng c−êng
tÝnh hiÖu lùc ®èi víi c¸c kiÕn nghÞ
cña kiÓm to¸n nhµ n−íc
chñ nhiÖm ®Ò tµi
lª quang bÝnh
Hµ Néi - 2003
Danh môc tõ viÕt t¾t
CNTT C«ng nghÖ th«ng tin
CSVN C«ng s¶n ViÖt Nam
DNNN Doanh nghiÖp Nhµ n−íc
§T - DA §Çu t− - Dù ¸n
§T XDCB §Çu t− x©y dùng c¬ b¶n
NSNN Ng©n s¸ch Nhµ n−íc
KTNN KiÓm to¸n Nhµ n−íc
KTV KiÓm to¸n viªn
KTVNN KiÓm to¸n viªn Nhµ n−íc
SXKD S¶n xuÊt kinh doanh
TCT Tæng c«ng ty
XDCB X©y dùng c¬ b¶n
XHCN X· héi chñ nghÜa
1
Môc lôc
Më ®Çu 005
1 Ch−¬ng 1. HiÖu lùc vµ vai trß c¸c kiÕn nghÞ cña KTNN ®èi
víi viÖc n©ng cao tÝnh tÝnh kinh tÕ vµ tÝnh hiÖu qu¶ c¸c
ho¹t ®éng tµi chÝnh c«ng
007
1.1 HiÖu lùc kiÕn nghÞ vµ c¸c biÖn ph¸p n©ng cao hiÖu lùc kiÕn
nghÞ cña KTNN
007
1.1.1 KiÕn nghÞ vµ c¸c lo¹i kiÕn nghÞ cña KTNN 007
1.1.2 Kh¸i niÖm vÒ hiÖu lùc cña c¸c kiÕn nghÞ kiÓm to¸n 011
1.1.3 C¸c nh©n tè t¸c ®éng ®Õn viÖc n©ng cao hiÖu lùc kiÕn nghÞ
cña KTNN
013
1.2 Vai trß vµ t¸c ®éng cña c¸c kiÕn nghÞ cña KTNN ®èi víi
c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh c«ng
018
1.2.1 KTNN, c«ng cô kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh c«ng cña
Nhµ n−íc ViÖt Nam
018
1.2.2 Nh÷ng t¸c ®éng cña c¸c kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ cña KTNN 024
1.3 Kinh nghiÖm cña KTNN mét sè n−íc trªn thÕ giíi vÒ viÖc
t¨ng c−êng hiÖu kiÕn nghÞ
025
1.3.1 Kinh nghiÖm cña INTOSAI vÒ t¨ng c−êng hiÖu lùc kiÕn nghÞ
cña c¬ quan KiÓm to¸n tèi cao
026
1.3.2 Kinh nghiÖm cña KiÓm to¸n Nhµ n−íc Céng hoµ Th¸i Lan 028
1.3.3 Kinh nghiÖm cña KiÓm to¸n Nhµ n−íc Trung Quèc 031
1.3.4 Kinh nghiÖm rót ra tõ c¸c gi¶i ph¸p t¨ng c−êng hiÖu lùc kiÕn
nghÞ cña c¸c tæ chøc kiÓm to¸n Quèc tÕ vµ c¸c c¬ quan KiÓm
to¸n tèi cao trªn ThÕ giíi
036
2 Ch−¬ng 2. Thùc tr¹ng hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN sau
10 n¨m ho¹t ®éng
039
2.1 Tæng quan vÒ ho¹t ®éng vµ thùc tr¹ng kÕt qu¶ ho¹t ®éng
cña KTNN
039
2.1.1 Kh¸i qu¸t vÒ sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña KTNN 039
2.1.2 KÕt qu¶ kiÓm to¸n ®¹t ®−îc trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y cña
KTNN
040
2.2 Tæng hîp vµ ph©n lo¹i c¸c kiÕn nghÞ cña KTNN sau 10
n¨m ho¹t ®éng
044
2
2.2.1 C¸c kiÕn nghÞ trong lÜnh vùc kiÓm to¸n DNNN 044
2.2.2 C¸c kiÕn nghÞ trong lÜnh vùc kiÓm to¸n Ng©n s¸ch nhµ n−íc 045
2.2.3 C¸c kiÕn nghÞ trong lÜnh vùc kiÓm to¸n ®Çu t− vµ Ch−¬ng
tr×nh, môc tiªu Quèc gia
046
2.2.4 C¸c kiÕn nghÞ trong lÜnh vùc kiÓm to¸n an ninh, quèc phßng 046
2.2.5 C¸c kiÕn nghÞ víi c¸c c¬ quan chøc n¨ng
2.3 Thùc tr¹ng vÒ kiÕn nghÞ vµ hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN 049
2.3.1 Thùc tr¹ng vÒ ®¸nh gi¸ vµ ®−a ra kiÕn nghÞ cña KTNN 049
2.3.2 Nh÷ng h¹n chÕ vµ bÊt cËp 061
2.3.3 VÒ ph¹m vi c¸c kiÕn nghÞ cña KTNN sau 10 n¨m ho¹t ®éng 064
2.3.4 Thùc tr¹ng chÊt l−îng c¸c kiÕn nghÞ cña KTNN 066
2.3.5 Thùc tr¹ng vÒ hiÖu lùc c¸c kiÕn nghÞ kiÓm to¸n cña KTNN 070
2.4 Nguyªn nh©n ¶nh h−ëng ®Õn hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN 073
2.4.1 Nguyªn nh©n kh¸ch quan 074
2.4.2 Nh÷ng nguyªn nh©n chñ quan 077
3 Ch−¬ng 3. Ph−¬ng thøc vµ gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu lùc
kiÕn nghÞ cña KTNN
080
3.1 Ph−¬ng thøc n©ng cao hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN 080
3.1.1 T¨ng c−¬ng vai trß cña KTNN vµ x¸c lËp ®Þa vÞ ph¸p lý cña
KTNN trong HiÕn ph¸p; ®ång thêi ban hµnh LuËt KTNN;
ph¸t triÓn ...
081
3.1.2 N©ng cao ®Þa vÞ ph¸p lý cña KTNN ®¶m b¶o cho c¬ quan nµy
thùc hiÖn ®Çy ®ñ quyÒn n¨ng vµ tÝnh ®éc lËp
082
3.1.3 N©ng cao hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN trªn c¬ së hoµn thiÖn
m« h×nh tæ chøc, c¬ chÕ ho¹t ®éng vµ hÖ thèng ChuÈn mùc,
Quy tr×nh vµ c¸c ph−¬ng ph¸p kiÓm to¸n
083
3.1.4 N©ng cao hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN trªn c¬ së t¨ng c−êng
vµ kiÖn toµn ®éi ngò c¸n bé, l·nh ®¹o vµ KTVNN
084
3.1.5 N©ng cao hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN trªn c¬ së më réng
c¸c lo¹i h×nh kiÓm to¸n
085
3.2 Nguyªn t¾c x©y dùng gi¶i ph¸p t¨ng c−êng hiÖu lùc kiÕn
nghÞ cña KTNN
085
3.2.1 Gi¶i ph¸p t¨ng c−êng hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN ph¶i phï
hîp víi tiÕn tr×nh c¶i c¸ch nÒn hµnh chÝnh Nhµ n−íc vµ tiÕn
tr×nh x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p quyÒn XHCN ViÖt Nam
085
3
3.2.2 Gi¶i ph¸p t¨ng c−êng hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN ph¶i phï
hîp víi hÖ thèng ph¸p luËt vÒ KTNN vµ m«i tr−êng ph¸p lý
chi phèi vµ t¸c ®éng ®Õn ho¹t ®éng kiÓm to¸n cña KTNN
086
3.2.3 Gi¶i ph¸p t¨ng c−êng hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN ph¶i thùc
hiÖn ®ång bé víi gi¶i ph¸p hoµn thiÖn hÖ thèng tæ chøc bé
m¸y, hoµn thiÖn hÖ thèng chuÈn mùc, Quy tr×nh, ph−¬ng
ph¸p kiÓm to¸n vµ n©ng cao chÊt l−îng ho¹t ®éng kiÓm to¸n
086
3.2.4 Gi¶i ph¸p t¨ng c−êng hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN ph¶i phï
hîp víi chñ ch−¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n−íc vÒ
qu¸ tr×nh d©n chñ ho¸, c«ng khai tµi chÝnh cña c¸c c¬ quan,
c¸c tæ chøc kinh tÕ Nhµ n−íc vµ c«ng khai kÕt qu¶ kiÓm to¸n
087
3.3 C¸c gi¶i ph¸p t¨ng c−êng hiÖu lùc kiÕn nghÞ cña KTNN 088
3.3.1 Gi¶i ph¸p hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt vµ t¨ng c−êng ®Þa vÞ
ph¸p lý cña KTNN
088
3.3.2 Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng kiÓm to¸n cña KTNN 097
3.3.3 Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng lËp B¸o c¸o c¸o kiÓm to¸n vµ
chÊt l−îng cña c¸c kiÕn nghÞ kiÓm to¸n
103
3.3.4 Gi¶i ph¸p quy ®Þnh chÕ tµi xö lý ®èi víi c¸c sai ph¹m ®−îc
ph¸t hiÖn trong qu¸ tr×nh kiÓm to¸n cña KTNN
105
3.3.5 Gi¶i ph¸p x©y dùng quy tr×nh kiÓm tra viÖc thùc hiÖn kiÕn
nghÞ cña KTNN
108
3.3.6 Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh kiÓm to¸n ho¹t ®éng, kiÓm
to¸n tu©n thñ vµ kiÓm to¸n dù to¸n
112
3.3.7 Gi¶i ph¸p tham gia x©y dùng c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ kinh tÕ
- tµi chÝnh cña ChÝnh phñ, Quèc héi, c¸c Bé ngµnh vµ c¸c cÊp
chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng
115
3.3.8 Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn nguån nh©n lùc 116
3.3.9 Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn vµ øng dông c«ng nghÖ th«ng tin vµo
ho¹t ®éng kiÓm to¸n cña KTNN
118
3.3.10 Gi¶i ph¸p héi nhËp vµ hîp t¸c quèc tÕ vÒ ho¹t ®éng KTNN 119
3.4 §iÒu kiÖn thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu lùc kiÕn
nghÞ cña KTNN
212
3.4.1 §iÒu kiÖn vÒ tæ chøc, c¬ chÕ ho¹t ®éng ®èi víi b¶n th©n c¬
quan KTNN
212
3.4.2 §èi víi Quèc Héi, ChÝnh phñ, c¸c Bé ngµnh vµ Héi ®ång
nh©n d©n c¸c cÊp
124
KÕt luËn 129
4