ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: AN TOÀN LAO ĐỘNG
NGÀNH, NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG CLC, CAO ĐẲNG, TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo Quyết định số 628/QĐ-CĐCĐ-ĐT, ngày 18 tháng 12 năm
2024 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp)
Đồng Tháp, năm 2024
i
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
ii
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình An toàn lao động được Tổ bộ môn Ô tô của Trường Cao đẳng
Cộng đồng Đồng Tháp thực hiện với mục đích sử dụng cho công tác đào tạo của
Nhà trường. Giáo trình này là một phần kiến thức không thể thiếu đối với việc
giảng dạy và học tập nghề CÔNG NGHỆ Ô TÔ.
Nội dung của giáo trình bao gồm những kiến thức cơ bản, dễ hiểu về an toàn
lao động nhằm phục vụ cho học viên học nghề và thợ sửa chữa ô tô những kiến
thức cơ bản cả về lý thuyết và kỹ năng nhận dạng các mối nguy hại và đánh giá
rủi ro. Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm
5 chương:
Chương 1. Quy định chung về an toàn vệ sinh lao động
Chương 2. An toàn điện
Chương 3. An toàn thiết bị và dụng cụ cầm tay
Chương 4. Phòng chống cháy nổ và Sơ cấp cứu
Chương 5. Phương pháp 5S trong an toàn lao động
Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình Tổng cục Dạy
nghề, sắp xếp logic từ nhận dạng các mối nguy, đến cách phân tích các rủi ro,
phương pháp kiểm tra và quy trình thực hành sơ, cấp cứu. Do đó người đọc có thể
hiểu một cách dễ dàng. Mặt khác, giúp người học tiếp thu tốt và phát triển kiến
thức phù hợp với các môn học và mô đun chuyên ngành.
Tổ biên soạn xin chân thành cảm ơn các giảng viên, doanh nghiệp và các nhà
chuyên môn đã có các ý kiến đóng góp. Qua đó giúp Tổ biên soạn hoàn thiện giáo
trình một cách tốt nhất. .
Đồng Tháp, ngày 22 tháng 11 năm 2024
Chủ biên
Phạm Thị Kiều Anh
iii
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN .................................................................................. I
LỜI GIỚI THIỆU .............................................................................................. II
MỤC LỤC ..........................................................................................................III
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN ............................................................... 1
TÊN MÔN HỌC: AN TOÀN LAO ĐỘNG ...................................................... 1
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC: .................................................................... 1
II. MỤC TIÊU MÔN HỌC: ....................................................................................... 1
III. NỘI DUNG MÔN HỌC: ................................................................................................
2
CHƯƠNG 1. QUY ĐỊNH CHUNG VỀ AN TOÀN VỆ SINH LAO ĐỘNG . 3
1. QUY ĐỊNH CHUNG VỀ AN TOÀN VỆ SINH LAO ĐỘNG ......................................... 4
1.1. Khái niệm cơ bản ........................................................................................... 4
1.2. Hệ thống pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động của Việt Nam .................... 8
1.3. Phương tiện bảo vệ cá nhân và biển báo an toàn ......................................... 10
2. CÁC YẾU TỐ NGUY HIỂM VÀ CÓ HẠI ................................................................ 13
2.1. Vi khí hậu trong sản xuất ............................................................................. 13
2.2. Tiếng ồn trong sản xuất ................................................................................ 16
2.3. Rung động .................................................................................................... 18
2.4. Bụi ................................................................................................................ 20
2.5. Hoá chất độc ................................................................................................. 23
2.6. Các yếu tố nguy hiểm khi làm việc trên cao ................................................ 27
CHƯƠNG 2. AN TOÀN ĐIỆN ........................................................................ 31
1. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN LÊN CƠ THỂ ...................................................... 32
1.1. Tác dụng của dòng điện đối với cơ thể người .............................................. 32
1.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến chấn thương ban đầu do tai nạn điện ......... 33
2. CÁC DẠNG TAI NẠN LAO ĐỘNG DO ĐIỆN, NGUYÊN NHÂN ................................ 35
2.1. Các dạng tai nạn điện ................................................................................... 35
2.2. Nguyên nhân gây ra tai nạn điện .................................................................. 36
3. BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH SỰ CỐ GIẬT ĐIỆN ................................................... 39
3.1. Sử dụng các phương tiện cá nhân ................................................................ 39
3.2. Đảm bảo khoảng cách an toàn ..................................................................... 40
3.3. Sử dụng điện áp thấp .................................................................................... 41
3.4. Bảo vệ bằng biện pháp nối đất ..................................................................... 42
CHƯƠNG 3 ........................................................................................................ 44
iv
1. AN TOÀN KHI SỬ DỤNG MÁY KHOAN, MÀI, CẮT CẦM TAY .............................. 45
1.1. Quy trình kiểm tra thiết bị ............................................................................ 45
1.2. Các bước trước và sau khi vận hành ............................................................ 47
1.3. Bảo hộ an toàn khi sử dụng thiết bị.............................................................. 49
1.4. Các nguyên nhân gây mất an toàn lao động ................................................. 50
2. AN TOÀN THIẾT BỊ NÂNG HẠ ............................................................................ 52
2.1. Quy trình lên xuống cầu nâng (2 trụ) ........................................................... 52
2.2. Quy trình nâng hạ ô tô .................................................................................. 53
2.3. Quy định về kích xe ô tô an toàn.................................................................. 55
CHƯƠNG 4. PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ VÀ SƠ CẤP CỨU .................. 57
1. KỸ THUẬT AN TOÀN PHÒNG CHỐNG CHÁY, NỔ ............................................... 58
1.1. Khái niệm và nguyên nhân gây cháy, nổ .................................................... 58
1.2. Tác hại của cháy, nổ và biện pháp phòng chống cháy, nổ ........................... 59
2. SƠ CỨU NẠN NHÂN BỊ TAI NẠN LAO ĐỘNG ....................................................... 62
2.1. Phương pháp sơ cứu nạn nhân bị tai nạn thông thường ............................... 62
2.2. Phương pháp sơ cứu nạn nhân bị chấn thương ............................................ 66
2.3. Phương pháp sơ cứu nạn nhân bị cháy bng................................................ 67
2.4. Phương pháp cấp cứu nạn nhân bị điện giật ................................................ 68
2.5. Các phương pháp hô hấp nhân tạo ............................................................... 69
CHƯƠNG 5 ........................................................................................................ 72
1. KHÁI NIỆM 5S .................................................................................................. 73
2. LỢI ÍCH KHI THỰC HIỆN 5S TẠI NƠI LÀM VIỆC ............................................... 73
2.1. Nâng cao hiệu quả làm việc ......................................................................... 74
2.2. Cải thiện chất lượng sản phẩm ..................................................................... 74
2.3. Tăng cường an toàn lao động ....................................................................... 74
2.4. Tiết kiệm chi phí .......................................................................................... 74
2.5. Nâng cao tinh thần làm việc ......................................................................... 74
2.6. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp .................................................................. 75
2.7. Lợi ích cho cá nhân ...................................................................................... 75
3. Quy trình thực hiện 5S .................................................................................... 75
3.1. Sàng lọc (Seiri) .............................................................................................. 75
3.2. Sắp xếp (Seiton) ............................................................................................ 76
3.3. Sạch sẽ (Seiso) .............................................................................................. 76
3.4. Săn sóc (Seiketsu) ......................................................................................... 76