BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
LÊ THỊ LƯƠNG (Chủ biên)
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
AN TOÀN LAO ĐỘNG
Nghề: Công nghệ ô tô
Trình độ: Cao đẳng
Ban hành kèm theo Quyết định số 833/QĐ-DLCT ngày 18/8/2022
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du Lịch và Công Thương
Hải Dương - Năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI NÓI ĐẦU
Để cung cấp tài liệu cho học sinh - sinh viên và tài liệu cho giảng viên giảng
dạy, khoa Công nghệ ô tô trường Cao đẳng Du lịch và công thương đã chỉnh sửa,
biên soạn cuốn giáo trình "An toàn lao động" dành riêng cho học sinh- sinh viên
nghề công nghệ ô tô. Đây là môn học kỹ thuật cơ sở trong chương trình đào tạo
nghề công nghệ ô tô loại trình độ Trung cấp
Nhóm biên soạn đã tham khảo các tài liệu: "Giáo trình An toàn lao động"
dùng cho sinh viên các trường Cao đẳng, Đại học kỹ thuật của tác giả PGS.TS.
Nguyễn Thế Đạt - NXBGD 2002 và nhiều tài liệu khác.
Mặc dù nhóm biên soạn đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh khỏi những
thiếu sót. Rất mong đồng nghiệp và độc giả góp ý kiến để giáo trình hoàn thiện
hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Hải Dương, ngày...tháng...năm 2022
Chủ biên: Lê Thị Lương
MỤC LỤC
ĐỀ MỤC TRANG Lời nói đầu 1
Mục lục 2 Chương trình môn học An toàn lao động 4 Chương 1: Những khái
niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động. 7
1. Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động 7 1.1. Mục đích, ý
nghĩa của công tác bảo hộ lao động 8 1.2. Tính chất và nhiệm vụ của công tác
bảo hộ lao động 9 1.3. Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao
động 12
1.4. Công tác tổ chức bảo hộ lao động 13
2. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động. 21 2.1. Khái niệm về điều kiện lao
động 21
2.2. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động 22 3. Ảnh hưởng của vi khí hậu, bức
xạ ion hóa và bụi. 24 3.1. Khái niệm về vệ sinh lao động. 24
3.2. Vi khí hậu 25 3.3. Bức xạ iôn hoá 29 3.4. Bụi 30 4. Ảnh hưởng của tiếng ồn và
rung động 33 4.1. Tiếng ồn 33 4.2. Rung động trong sản xuất 36 5. Ảnh hưởng của
điện từ trường và hoá chất độc 40 5.1. Điện từ trường 40 5.2. Hoá chất độc 43 6.
Ảnh hưởng của ánh sáng, màu sắc và gió 45 6.1. Ánh sáng 45 6.2. Màu sắc 48 6.3.
Gió 60
3
Chương 2. Kỹ thuật an toàn lao động 53 2.1. Kỹ thuật an toàn trong gia công cơ
khí 53 2.1.1. Khái niệm kỹ thuật an toàn 53 2.1.2. Nhiệm vụ của công tác an toàn
lao động 54 2.1.3. Mục tiêu của công tác an toàn lao động 58 2.2. Kỹ thuật an toàn
điện 65 2.2.1. Tác dụng của dòng điện 65 2.2.2. Nguyên nhân tai nạn điện 68
2.2.3. Các biện pháp an toàn điện 69 2.3. Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ và
phòng chống cháy, nổ 72 2.3.1. Kỹ thuật an toàn đối với thiết bị nâng hạ 72 2.3.2.
Kỹ thuật an toàn phòng chống cháy, nổ 75 2.3.3. Sử dụng thiết bị chữa cháy 80
2.4. Sơ cứu nạn nhân bị tai nạn lao động 84 2.4.1. Phương pháp sơ cứu nạn nhân bị
tai nạn thông thường 84 2.4.2. Phương pháp cấp cứu nạn nhân bị điện giật 86 Tài
liệu tham khảo 91
CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: An toàn lao động
Mã môn học: MH 12
Thời gian của môn học: 30 giờ;(Lý thuyết: 26 giờ; Thực hành, thí nghiệm,
thảo luận, bài tập: 0 giờ; Kiểm tra 4 giờ)
I. Vị trí, tính chất của môn học:
- Vị trí: Môn học được bố trí giảng dạy song song với các môn học/ mô đun
sau: MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11, MĐ 13- Tính chất: Là môn học kỹ
thuật cơ sở bắt buộc
II. Mục tiêu môn học:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được mục đích, ý nghĩa, tính chất và nhiệm vụ của công tác bảo hộ
lao động, các biện pháp kỹ thuật an toàn lao động trong gia công cơ khí, an toàn
điện, thiết bị nâng hạ và phòng chống cháy nổ
+ Giải thích đúng các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe, các nguyên nhân gây ra
tai nạn lao động và các biện pháp an toàn lao động
- Về kỹ năng:
+ Phân tích và phát hiện được một số tình huống không an toàn trong lao động
+ Nhận dạng được các dụng cụ, thiết bị phòng cháy, chữa cháy và bảo hộ lao
động thông dụng
+ Sơ cấp cứu được nạn nhân bị tai nạn lao động và nạn nhân bị điện giật.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Tuân thủ đúng quy định, quy phạm về an toàn lao động
+ Rèn luyện tác phong làm việc nghiêm túc, cẩn thận
III. Nội dung môn học:
3.1. Chương trình môn học
5
Mã
MH/M
Đ
Tên môn học/mô đun
Số
tín
chỉ
Thời gian học tập (giờ)
Tổng
số
Trongđó
Lý
thuyết
Thực
hành/th
ực
tập/thí
nghiệm/
bài tập/
thảo luận
Kiểm
tra
I
Các môn học chung
21
435
157
255
23
MH 01
Chính trị
4
75
41
29
5
MH 02
Pháp luật
2
30
18
10
2
MH 03
Giáo dục thể chất
2
60
5
51
4
MH 04
Giáo dục quốc phòng -
An ninh
4
75
36
35
4
MH 05
Tin học
3
75
15
58
2
MH 06
Tiếng Anh căn bản
6
120
42
72
6
II
Các môn học, mô đun
chuyên môn
69
1805
426
1152
227
II.1
Môn học, mô đun cơ sở
16
281
173
75
33
MH 07
Vẽ kỹ thuật
2
30
27
0
3
MH 08
Kỹ thuật điện, điện tử cơ bản
3
60
30
25
5
MH 09
Cơ ứng dụng
3
45
40
0
5