1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG TRỊ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NÔNG NGHIỆP QUẢNG TRỊ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH CÔNG NGHIỆP
NGÀNH: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 232/QĐ –CĐCNN ngày 30 tháng 9 năm 2025
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng kỹ thuật Công -Nông nghiệp Quảng Trị)
Quảng Bình, năm 2025
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Việc tổ chức biên soạn giáo trình An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
nhằm phục vụ cho công tác đào tạo của Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nông-
nghiệp Quảng Trị - ngành công nghệ ôtô.
Giáo trình là sự cố gắng lớn của tập thể Khoa Cơ khí &XDCT nhằm từng
bước thống nhất nội dung dạy và học.
Nội dung của giáo trình đã được xây dựng trên cơ sở thừa kế những nội dung
đã được giảng dạy ở các trường kết hợp với những nội dung mới nhằm đáp ứng
yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Giáo trình cũng là cẩm nang về An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp riêng
cho nhưng sinh viên của Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nông - nghiệp Quảng
Trị. Giáo trình được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, bổ sung nhiều kiến thức mới
phù hợp với ngành nghề đào tạo mà Khoa Cơ khí &XDCT đã tự điều chỉnh cho
thích hợp và không trái với quy định của chương trình khung đào tạo của trường.
Xin chân trọng cảm ơn Khoa Cơ khí &XDCT - Trường Cao đẳng Kỹ thuật công
nông - nghiệp Quảng Trị, cũng như sự giúp đỡ quý báu của đồng nghiệp đã giúp
tác giả hoàn thành giáo trình này.
Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất
mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình
được hoàn thiện hơn.
Quảng Bình, ngày tháng năm 2025
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: K.s. Mai Thị Kim Liên
2. Th.s. Lê Thanh Sơn
4
MỤC LỤC
TT
Nội dung
Trang
1
Lời giới thiệu
3
2
Chương 1: Những vấn đề chung về an toàn lao động
8
1. Một số khái niệm cơ bản
8
2. Mục đích, ý nghĩa của công tác BHLĐ.
9
3. Tính chất của công tác BHLĐ.
10
4. Nội dung của công tác BHLĐ
10
3
Chương 2: Vệ sinh lao động
12
1. Khái niệm về vệ sinh lao động.
12
2. Những nhân tố ảnh hưởng đến sức khỏe và biện pháp phòng
ngừa.
13
4
Chương 3: Kỹ thuật an toàn lao động.
25
1. Kỹ thuật an toàn trong sản xuất
25
2. Kỹ thuật an toàn điện.
30
3. Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ
36
4. Kỹ thuật phòng, chống cháy nổ
44
5. Sơ cứu người bị tai nạn lao động
48
5
Chương 4: An toàn trong xưởng công nghệ ôtô
58
1. Nội quy xưởng thực hành công nghệ ôtô
58
2. Thực hành kỹ thuật an toàn tại xưởng công nghệ ôtô
59
6
Chương 5: Thực hiện công tác 5S trong sinh hoạt và sản xuất
64
1. Giới thiệu chung về 5S
64
2. Quy trình thực hiện 5S
66
3. Lợi ích khi thực hiện 5S tại nơi làm việc
70
4. Các yếu tố tạo nên thành công khi tiến hành 5S
70
5
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
Mã môn học: MH 10
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học:
- Vị trí: Môn học được bố trí sau khi học xong các môn học chung và trước
các mô đun đào tạo nghề.
- Tính chất: Là môn học cơ sở bắt buộc.
- Ý nghĩa và vai trò môn học: An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp là
môn học nhằm cung cấp cho người học những kiến thức về kỹ thuật an toàn lao
động, vệ sinh công nghiệp. Để từ đó hình thành những kỹ năng sử dụng, xử lý,
thực hiện đúng biện pháp kỹ thuật an toàn trong quá trình bảo dưỡng, thay thế,
sửa chữa máy móc nghề cơ khí ô tô.
Mục tiêu của môn học :
- Về kiển thức:
+ Phân tích được mục đích, ý nghĩa và các nội dung của công tác Bảo hộ lao động.
+ Trình bày được khái niệm và những nhân tố ảnh hưởng đến sức khỏe và
biện pháp phòng ngừa của công tác vệ sinh lao động.
+ Phân tích được các nguyên nhân gây chấn thương, mất an toàn điện và các
biện pháp bảo đảm an toàn trong sản xuất.
+ Trình bày được nguyên nhân gây cháy nổ và biện pháp phòng chống cháy
nổ, chữa cháy.
+ Trình bày được ý nghĩa và các nội dung của công tác 5S
- Về kỹ năng:
+ Nhận biết được quyền và nghĩa vụ của người lao động theo Bộ Luật lao
động của nước CHXHCN Việt Nam.
+ Xử lý được các tình huống cấp cứu, sơ cứu người bị các loại tai nạn trong
sản xuất.
+ Sử dụng được các phương tiện chữa cháy khi có cháy xảy ra.
+ Thực hiện đúng các biện pháp kỹ thuật an toàn trong xưởng công nghệ ôtô.
+ Thực hiện, duy trì được công tác 5S tại xưởng thực hành và cơ sở sản xuất.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Tuân thủ các quy định, quy phạm về an toàn.
+ Rèn luyện tính kỷ luật, tự giác, nghiêm túc và ý thức trong công việc.