2
ỦY BAN NHẬN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: BỆNH CÂY ĐẠI CƯƠNG
NGÀNH/NGHỀ: KHOA HỌC CÂY TRỒNG
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
Thanh Hóa, năm 2025
3
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
4
LỜI GIỚI THIỆU
Cuốn Giáo trình bệnh cây đại cương của chúng tôi lần này được viết cho sinh
viên Cao đẳng Nông nghiệp mà chủ yếu là cho ngành khoa học cây trồng. Nội dung của
cuốn giáo trình cung cấp cho sinh viên một số kiến thức cơ bản về các nguyên nhận gây
bệnh, sinh thái bệnh cây và các biện pháp phòng trừ bệnh cho cây trồng, nông sản. Trên
cơ sn đó để vận dụng vào việc phòng trừ bệnh cây để đảm bảo nặng suất, chất lượng của
sản phom và an toàn cho môi trưpng và hệ sinh thái. Nhqng biến đri xảy ra khi cây bị
bệnh và các phương pháp chon đoán bệnh cây trong từng điều kiện cụ thể. Mối quan hệ
giqa các yếu tố điều kiện ngoại cảnh, cây trồng, sinh vật gây hại và biện pháp phòng trừ
bệnh cây. Đặc điểm của các nguyên nhận gây bệnh truyền nhium và không truyền
nhium.
Giáo trình viết cho ngưpi học nên khi dạy cán bộ giảng dạy cần tham khảo thệm
các giáo trình và sách khác viết kỹ và sâu hơn về bệnh cây nông nghiệp.
Thanh Hóa, ngày…..........tháng…........... năm……
Tham gia biện soạn
1. Chủ biện: Lệ Đình Lịch
5
TT MỤC LỤC TRANG
1 Chương 1: Khái niệm chung về bệnh cây 8
1. Bệnh cây và sản xuất nông nghiệp 8
2. Chon đoán bệnh cây 16
2 Chương 2: Sinh thái bệnh cây 26
1. Dạng tồn tại và vị trí tồn tại của nguồn bệnh 26
2. Quá trình xâm nhium của vi sinh vật gây bệnh cây 29
Chương 3: Phương pháp phòng trừ bệnh cây 34
1. Mục đích 34
2. Nhqng nguyên tắc xây dựng biện pháp phòng trừ 34
3. Các biện pháp phòng trừ bệnh cây 35
3 Chương 4: Bệnh do môi trưpng 44
1. Đặc điểm chung 44
2. Nhqng bệnh có nguồn gốc từ đất và phận bón 44
3. Bệnh do chế độ nước 49
4 4. Bệnh do điều kiện thpi tiết 50
5. Bệnh do chất độc, khí độc gây ra 51
6. Sự liên quan giqa bệnh do môi trưpng và bệnh truyền nhium 52
5 Chương 5: Nấm gây bệnh cây 52
1. Đặc điểm chung của nấm 52
2. Hình thái và cấu tạo của sợi nấm 52
3. Dinh dưỡng ký sinh và trao đri chất của nấm 54
4. Sinh sản của nấm 57
5. Chu kỳ phát triển của nấm 61
6. Xâm nhium và truyền lan của nấm 62
7. Phận loại nấm 63
6 Chương 6: Vi khuon gây bệnh cây 77
1. Hình thái và cấu tạo của vi khuon 77
2. Triệu chứng bệnh vi khuon 91
3. Đặc điểm xâm nhium và truyền lan của vi khuon 92
4. Chon đoán bệnh vi khuon 96
5. Phòng trừ trng hợp bệnh vi khuon 98
7 Chương 7: Virus gây bệnh cây 100
6
1. Nhqng thiệt hại của bệnh virus thực vật 101
2. Triệu chứng bệnh virus hại thực vật 104
3. Hình thái và cấu tạo của virus thực vật 105
4. Sự xâm nhium và trng hợp virus mới 109
5. Sự truyền bệnh virus thực vật 111
6. Phòng trừ bệnh virus hại thực vật 116
8 Chương 8: Tuyến trùng thực vật 119
1. Cấu tạo, hình thái tuyến trùng 120
2. Sinh thái học tuyến trùng 123
3. Các nhóm tuyến trùng ký sinh gây hại quan trọng n thực vật 126
4. Các biện pháp phòng trừ tuyến trùng 138
9 Tài liệu tham khảo 145