1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: CÂY RAU
NGÀNH/NGHỀ: KHOA HỌC CÂY TRỒNG, TRỒNG TRỌT-BVTV
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG, TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
Thanh Hóa, năm 2025
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI NÓI ĐẦU
Giáo trình cây rau biên soạn nhằm phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu tại
trường cao đẳng Nông nghiệp thanh Hóa. Giáo trình giới thiệu tổng quan về
ngành sản xuất rau, đặc điểm sinh học của cây rau, yêu cầu ngoại cảnh của cây
rau. Biện pháp kỹ thuật chủ yếu trong sản xuất. Kỹ thuật trồng và chăm sóc các
cây rau họ bầu bí, cây rau họ cà, cây rau họ thập tự,...
Giáo trình gồm 2 phần:
Phần I- Đại cương về sản xuất rau: Giới thiệu vị trí vai trò của cây rau trong
đời sống xã hội, đặc tính sinh vật học của cây rau, sản xuất rau an toàn, biện
pháp kỹ thuật chủ yếu trong sản xuất rau.
Phần II- Khoa học và kỹ thuật trồng trọt cây rau: Giới thiệu kỹ thuật trồng một
số cây rau chủ yếu: Cải bắp, cà chua, khoai tây và dưa chuột
Đối tượng sử dụng giáo trình là giảng viên dạy môn học Cây rau, học sinh-sinh
viên ngành khoa học cây trồng, trồng trọt – Bảo vệ thực vật
Mục đích, yêu cầu đối với người sử dụng giáo trình: Nắm vững kiến thức môn
học và ứng dụng vào sản xuất và nghiên cứu khoa học phục vụ đời sống và xã
hội
Muốn có hiệu quả người sử dụng giáo trình cần phải;
Nghiên cứu và nắm vững kiến thức cơ bản trong giáo trình: Đặc tính sinh vật
học, các biện pháp kỹ thuật chủ yếu trong sản xuất rau
Có khả năng ứng dụng kiến thức đã học vào sản xuất và nghiên cứu khoa học
phục vụ đời sống và xã hội
Mặc dù tôi đã cố gắng rất nhiều, song việc biên soạn giáo trình khó tránh khỏi
thiếu sót, rất mong được sự đóng góp ý kiến của bạn bè và đồng nghiệp.
TÁC GIẢ
Lê Thị Huệ
4
MỤC LỤC
Lời nói đầu 6
Phần I: Đại cương về sản xuất rau 7
Chương mở đầu: Tầm quan trọng, đặc điểm và phương hướng sản xuất rau 7
1. Tầm quan trọng của cây rau đối với nền kinh tế và xã hội 7
2. Đặc điểm chung của ngành sản xuất rau 10
3. Phương hướng, nhiệm vụ của ngành sản xuất rau 11
Chương 1: Đặc tính sinh vật học của cây rau 14
1. Phương pháp phân loại 14
2. Ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh đến sản xuất rau 16
Chương 2: Sản xuất rau an toàn 21
1. Tầm quan trọng của rau an toàn 21
2. Nguyên nhân rau chưa an toàn 22
3. Quy định tiêu chuẩn của rau an toàn 24
4. Tổ chức sản xuất rau an toàn 25
Chương 3: Biện pháp kỹ thuật chủ yếu trong sản xuất rau 34
1. Phương thưc sản xuất rau 34
2. Đất trồng và kỹ thuật làm đất 38
3. Hạt giống và kỹ thuật gieo ươm 41
4. Kỹ thuật trồng và chăm sóc sau trồng 46
Phần II: Khoa học và kỹ thuật trồng trọt cây rau 56
Chương 4: Họ thập tự 56
1. Nguồn gốc, phân bố, giá trị dinh dưỡng và ý nghĩa kinh tế 56
2. Đặc tính thực vật học 59
3. Phân loại các giống bắp cải 60
4. Yêu cấu điều kiện ngoại cảnh 63
5. Kỹ thuật trồng trọt 65
6. Chăm sóc sau trồng 67
7. Sản xuất hạt giống bắp cải 68
Chương 5: Họ cà 74
I. Cây cà chua 74
5
1. Giá trị dinh dưỡng, ý nghĩa kinh tế của cây cà chua 74
2. Nguồn gốc và phân loại 75
3. Đặc điểm thực vật học 76
4. Giống cà chua trồng trọt 77
5. Yêu cầu ngoại cảnh 78
6. Kỹ thuật trồng trọt 79
II. Cây khoai tây 82
1. Giá trị dinh dưỡng, ý nghĩa kinh tế của cây cà chua 82
2. Đặc điểm thực vật học 83
3. Các thời kỳ sinh trưởng phát triển của cây khoai tây 83
4. Các giống khoai tây 85
5. Yêu cầu ngoại cảnh 86
6. Kỹ thuật trồng trọt 87
7. Thu hoạch 88
Chương 6: Họ bầu bí (Cucurbitaceae Family) 90
I. Giới thiệu chung về họ bầu bì 92
1. Đặc điểm thực vật học 92
2. Thời kỳ sinh trưởng chủ yếu 93
3. Yêu cầu ngoại cảnh 93
II. Cây dưa chuột 94
1. Giá trị dinh dưỡng và ý nghĩa kinh tế 94
2. Đặc điểm thực vật học 95
3. Giống dưa chuột trồng trọt 95
4. Yêu cầu ngoại cảnh 96
5. Kỹ thuật trồng trọt 96
Tài liệu tham khảo 99