
1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: CƠ SỞ DỮ LIỆU
NGHỀ: KTSC và LRMT
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: / QĐ-CĐCG ngày … tháng.... năm……
của Trường cao đẳng Cơ giới
Quảng Ngãi, năm 2022
(Lưu hành nội bộ)

2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

3
LỜI MỞ ĐẦU
Giáo trình cơ sở dữ liệu này được biên soạn theo chương trình đào tạo
chuyên ngành “Kỹ Thuật Sửa Chữa và Lắp Ráp Máy” Tính. Giáo trình trình bày
những vấn đề cốt lõi nhất của môn cơ sở dữ liệu. Các bài học được trình bày ngắn
gọn, có nhiều ví dụ minh hoạ. Cuối mỗi chương đều có bài tập để sinh viên luyện
tập.Cuối giáo trình còn có một số đề thi trong những năm gần đây.
Giáo trình này có thể giúp các sinh viên trong việc học môn cơ sở dữ liệu ở
bậc trung cấp . Chúng tôi mong rằng các sinh viên tự tìm hiểu trước mỗi vấn đề và
kết hợp với bài giảng trên lớp của giáo viên để việc học môn này đạt hiệu quả.
Trong quá trình giảng dạy và biên soạn giáo trình này, chúng tôi đã nhận
được sự động viên của các thầy trong Ban Giám Hiệu nhà trường cũng như những
ý kiến của các đồng nghiệp trong khoa . Chúng tôi xin chân thành cảm ơn và hy
vọng rằng giáo trình này sẽ giúp cho việc dạy và học môn cơ sở dữ liệu của
trường chúng ta ngày càng tốt hơn.
Quảng Ngãi, ngày .... tháng .... năm 20.....
Tham gia biên soạn
1. Đoàn Ngọc Nghĩa Chủ biên
2. …………..............
3. ……….............….

4
MỤC LỤC
BÀI 1:
TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ DỮ LIỆU ............................................................ 11
1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN ..................................................................... 11
1.1.1. Định nghĩa Cơ Sở Dữ Liệu (Data Base) ........................................................... 11
1.1.2. Ưu điểm của cơ sở dữ liệu ................................................................................ 12
1.1.3. Những vấn đề mà CSDL cần phải giải quyết ................................................... 12
1.1.4. Các đối tượng sử dụng CSDL........................................................................... 12
1.1.5. Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu (Data Base Management System) ...................... 13
1.1.6. Các Ứng Dụng Của Cơ Sở Dữ Liệu ................................................................. 13
1.2. CÁC MÔ HÌNH DỮ LIỆU .............................................................................. 15
1.3. MÔ HÌNH THỰC THỂ KẾT HỢP .................................................................. 24
1.3.1. Thực Thể (entity) .............................................................................................. 24
1.3.2. Thuộc tính (attribute) ........................................................................................ 24
1.3.3. Loại thực thể (entity type) ................................................................................ 24
1.3.4. Khoá (key) ........................................................................................................ 25
1.3.5. Mối Kết Hợp (relationship) .............................................................................. 26
BÀI 2: MÔ HÌNH DỮ LIỆU QUAN HỆ ................................................................... 33
2.1 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN ................................................................................... 34
2.1.1. Thuộc Tính(attribte): ........................................................................................... 34
2.1.2 Lược Đồ Quan Hệ (relation schema) ................................................................... 35
2.1.4 Bộ (Tuple)............................................................................................................. 35
2.1.5. Siêu Khoá – Khoá (super key- key) .................................................................... 36
2.2 CHUYỂN MÔ HÌNH THỰC THỂ KẾT HỢP SANG MÔ HÌNH DỮ LIỆU
QUAN HỆ ..................................................................................................................... 37
2.3. NGÔN NGỮ ĐẠI SỐ QUAN HỆ .......................................................................... 38
2.3.1. Phép Hợp 2 quan hệ(Union) ................................................................................ 38
2.3.2. Phép Giao 2 quan hệ (Intersection) ..................................................................... 39
2.3.3. Phép Trừ 2 quan hệ (Minus) ................................................................................. 39
2.3.4. Tích Decac của 2 quan hệ Cartesian Product) Cho hai lược đồ quan hệ .............. 39
2.3.5. Phép chia 2 quan hệ: cho 2 lược đồ quan hệ Q1(A1,A2,..,An) ............................... 40
2.3.6. Phép Chiếu (projection) ....................................................................................... 41
2.3.7. Phép Chọn (Selection) ......................................................................................... 41
2.3.8. Phép - Kết ........................................................................................................ 41
2.3.9. Phép Kết Tự Nhiên (natural join) ........................................................................ 42
BÀI 3: NGÔN NGỮ TRUY VẤN DỮ LIỆU ............................................................. 73
3.1. Mở Đầu ................................................................................................................... 73
3.2. CHỌN CÁC DÒNG CỦA BẢNG – MỆNH ĐỀ WHERE .................................... 77
3.3. SẮP XẾP CÁC DÒNG CỦA BẢNG - MỆNH ĐỀ ORDER BY ............................ 79

5
3.4. CÂU LỆNH TRUY VẤN LỒNG NHAU .............................................................. 80
3.5. GOM NHÓM DỮ LIỆU– MỆNH ĐỀ GROUP BY ............................................... 81
BÀI 4 :
RÀNG BUỘC TOÀN VẸN ............................... Error! Bookmark not defined.
4.1. RÀNG BUỘC TOÀN VẸN ................................... Error! Bookmark not defined.
4.1.1. Khái Niệm Ràng Buộc Toàn Vẹn ........................ Error! Bookmark not defined.
4.1.2. Các Yếu Tố Của Ràng Buộc Toàn Vẹn ............... Error! Bookmark not defined.
4.2. PHÂN LOẠI RÀNG BUỘC TOÀN VẸN ............. Error! Bookmark not defined.
4.2.1. Ràng buộc toàn vẹn có bối cảnh là một quan hệ .. Error! Bookmark not defined.
4.2.2. Ràng buộc toàn vẹn có bối cảnh là nhiều quan hệ ............. Error! Bookmark not
defined.
BÀI 5:
LÝ THUYẾT THIẾT KẾ CƠ SỞ DỮ LIỆU ................................................ 98
5.1. CÁC VấN Đề GặP PHảI KHI Tổ CHứC Dữ LIệU: ............................................... 99
5.2. PHỤ THUỘC HÀM ............................................................................................. 100
5.2.1. Định Nghĩa Phụ Thuộc Hàm ............................................................................. 100
5.2.2. Cách Xác Định Phụ Thuộc Hàm Cho Lược Đồ Quan Hệ ................................. 101
5.2.3. Một Số Tính Chất Của Phụ Thuộc Hàm ................................................... 101
5.3. BAO ĐÓNG CỦA TẬP PHỤ THUỘC HÀM VÀ BAO ĐÓNG CỦA TẬP
THUỘC TÍNH ............................................................................................................. 102
5.3.1. Bao Đóng Của Tập Phụ Thuộc Hàm F .............................................................. 102
5.3.2. Bao Đóng Của Tập Thuộc Tính X ...................................................................... 102
5.3.3. Bài Toán Thành Viên ........................................................................................ 103
5.4. KHOÁ CỦA LƯỢC ĐỒ QUAN HỆ - MỘT SỐ THUẬT TOÁN TÌM KHOÁ . 105
5.4.1.Định Nghĩa Khoá Của Quan Hệ (relation key) ................................................... 105
5.4.2. Thuật Toán Tìm Tất Cả Các Khoá Của Một Lược Đồ Quan Hệ Thuật toán 5.4 . 105
5.5. PHỦ TỐI THIỂU (minimal cover) ....................................................................... 108
5.5.1. Tập Phụ Thuộc Hàm Tương Đương (equivalent functional dependancy) ........ 108
5.5.2. Phủ Tối Thiểu .................................................................................................... 109
5.5.3. Thuật Toán Tìm Phủ Tối Thiểu Thuật toán 5.6 .................................................. 109
5.6. DẠNG CHUẨN CỦA LƯỢC ĐỒ QUAN HỆ ..................................................... 111
5.6.1. Một Số Khái Niệm Liên Quan Đến Các Dạng Chuẩn Thuộc tính khoá/không
khoá ............................................................................................................................. 116
5.6.2. Dạng Chuẩn Một (First Normal Form) .............................................................. 117
5.6.3. Dạng Chuẩn 2 (second normal form) ................................................................ 117
5.6.4. Dạng Chuẩn BC (Boyce Codd normal form) ...................................................... 119
PHỤ LỤC (MỘT SỐ ĐỀ KIỂM TRA, ĐÈ THI MÔN CSDL)
Error! Bookmark
not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................... Error! Bookmark not defined.

