1
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ GIỚI VÀ THỦY LỢI
KHOA ĐIỆN – ĐIỆN TỬ
GIÁO TRÌNH
ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
(Ban hành kèm theo quyết định số 742 ngày 01 tháng 12 năm 2017)
Năm 2017
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI MỞ ĐẦU
Trên cơ sở chương trình khung đào tạo của Bộ Lao động - Thương binh Xã
hội và Tổng cục Dạy nghề đã ban hành, Trường Cao Đẳng Cơ giới và Thủy lợi đã
tổ chức biên soạn giáo trình đào tạo phục vụ cho giáo viên giảng dạy và học tập,
thực tập của học sinh, sinh viên nghề Điện tử công nghiệp trong thời kỳ Công nghiệp
hoá – Hiện đại hoá Đất nước. Trong đó tài liệu Hệ thống quản lý chất lượng ISO
đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo và hình thành các kỹ năng cơ bản cho các
sinh viên theo học nghề Điện công nghiệp.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có
liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội
dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất
đồng thời có tính thực tiển cao.
Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo 60 giờ
gồm có:
Bài 1. Lắp ráp, khảo sát mạch điều khiển động cơ DC theo nguyên lý cầu H
Bài 2. Lắp ráp, khảo sát mạch tăng áp từ 12Vdc – 220Vac dùng transistor
Lắp ráp, khảo sát mạch điều khiển và khống chế.
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và
công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiên thức mới cho
phù hợp. Trong giáo trình, chúng tôi có đề ra nội dung thực tập của từng bài để người
học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng. Tuy nhiên, tuy theo điều
kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị, các trường có thề sử dụng cho phù hợp.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng
không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của
các thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Các ý
kiến đóng góp xin gửi về Trường Cao đẳng nghề Lilama 2, Long Thành Đồng Nai
.
Đồng Nai, năm 2017
4
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 3
Bài 1: LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ DC THEO
NGUYÊN LÝ CẦU H ............................................................................................ 5
1.1. Phân tích sơ đồ nguyên lý điều khiển động cơ DC theo nguyên lý cầu H
5
1.1.1. Sơ đồ mạch điện .................................................................................... 5
1.1.2. Phân tích sơ đồ mạch điện ................................................................... 6
1.1.3. Nguyên lí hoạt động .............................................................................. 7
Điều khiển tốc độ động cơ................................................................................... 9
Ngoài ra Sử dụng mạch cầu H trong IC SN754410 ......................................... 9
Sơ đồ chân của IC SN754410 ................................................................... 10
1.2. Lắp ráp, khảo sát mạch điều khiển động cơ DC theo nguyên lý cầu H
11
BÀI 2: LẮP RÁP VÀ KHẢO SÁT MẠCH TĂNG ÁP TỪ 12VDC – 220VAC
DÙNG TRANSISTOR .......................................................................................... 11
2.1. Phân tích sơ đồ nguyên lý mạch tăng áp từ 12VDC – 220VAC dùng
transistor ............................................................................................................ 12
2.1.1. Sơ đồ mạch điện .................................................................................... 12
2.2. Lắp ráp, khảo sát mạch tăng áp từ 12VDC – 220VAC dùng transistor
............................................................................................................................. 12
BÀI 3: MẠCH MẠCH ĐIỀU KHIỂN VÀ KHỐNG CHẾ ................................ 14
3.1. Mạch điều khiển tải DC ............................................................................. 14
1. Mạch khiển động cơ DC bằng LM317 .................................................... 14
2. Mạch điều khiển động cơ DC dùng hồng ngoại ..................................... 15
3. Mạch điều khiển động cơ DC sử dụng IC 555 ........................................ 16
3.2. Mạch điều khiển và ổn định nhiệt ............................................................ 17
1. Mạch đóng mở quạt tự động theo nhiệt độ ............................................. 17
2. Mạch điều khiển và ổn định nhiệt độ dùng LM35 + IC 741 ................. 18
3.3. Mạch bảo vệ quá áp dùng SCR ................................................................. 23
1. Mạch báo hiệu và bảo vệ quá điệp áp ..................................................... 24
2. Mạch bảo vệ quá áp dùng IC 7812 và Op –Amp ................................... 26
5
Bài 1: LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ DC THEO NGUYÊN LÝ CẦU H
Mục tiêu :
- Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động của mạch điều khiển động
cơ DC lý theo nguyên lý cầu H
- Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa được mạch điều khiển động cơ DC theo nguyên
lý theo nguyên lý cầu H đúng yêu cầu kỹ thuật.
- Rèn luyện đức tính cẩn thận, tỉ mỉ, tư duy sáng tạo và khoa học, đảm bảo an toàn,
tiết kiệm.
Nội dung:
1.1. Phân tích sơ đồ nguyên lý điều khiển động cơ DC theo nguyên lý cầu H
1.1.1. Sơ đồ mạch điện